II SA/Bd 871/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-01-09
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Grzegorz Saniewski, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczając nowy termin, jest zobowiązany do orzeczenia w sentencji decyzji o pozostałej części rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, dotyczącej zasadności nałożenia samego obowiązku?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w części i orzekając co do istoty w tym zakresie, jest zobowiązany do rozstrzygnięcia również co do pozostałej części decyzji organu pierwszej instancji, która nie została uchylona. Sentencja decyzji organu odwoławczego musi obejmować całość sprawy rozstrzygniętej przez organ pierwszej instancji, a nie tylko jej część. Brak takiego rozstrzygnięcia stanowi naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie decyzji organu odwoławczego.Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. została decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej nakazana do wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Po wniesieniu odwołania, Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej uchylił decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego z przyczyn proceduralnych, uznając ją za niekompletną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] Zakładu [...] w [...] na decyzję [...] Komendanta [...] Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od [...] Komendanta [...]Państwowej Straży Pożarnej w [...] na rzecz strony skarżącej [...] S.A. w [...] Zakład [...] w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. zwraca skarżącemu ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej [...], na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.), § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 109, poz. 719), art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.), nakazał zarządcy infrastruktury kolejowej [...] S.A., Zakład [...] w [...] wykonanie pasów przeciwpożarowych na terenie Nadleśnictwa [...], powiat [...] przy szlakach kolejowych: trasa [...] – [...] w zakresie prawej i lewej strony, oraz trasa [...] – [...] w zakresie prawej i lewej strony. Termin zakończenia prac organ wyznaczył na dzień [...] czerwca 2012r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w wyniku podjętych czynności kontrolno-rozpoznawczych przeprowadzonych na terenie Nadleśnictwa [...] w dniu [...] kwietnia 2012 r. stwierdzono brak wykonania pasów przeciwpożarowych na terenie ww. nadleśnictwa po prawej i lewej stronie tras [...] – [...] oraz [...] – [...], co według organu jest niezgodne z § 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r., a także art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym. Zdaniem organu taki stan rzeczy znacznie obniża poziom bezpieczeństwa przeciwpożarowego obszarów leśnych, szczególnie w okresie letnim. Ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu jest poważnym źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych położonych wzdłuż szlaków kolejowych. Szczególnie w okresie występowania długotrwałej suszy, każdy ruch szlakiem kolejowym nie oddzielonym pasem przeciwpożarowym od terenów leśnych stwarza bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia pożaru. W związku z powyższym konieczność utrzymania pasów przeciwpożarowych jest podstawowym elementem ochrony terenów leśnych zlokalizowanych wzdłuż szlaków kolejowych.
Spółka [...] S.A. w [...] Zakład [...] w [...] w odwołaniu od powyższej decyzji wniósł o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
- § 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, poprzez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowania polegające na uznaniu, iż podmiotem obowiązanym do odnowienia pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych jest zarządca linii kolejowej, w wypadku gdy żaden przepis obecnie obowiązującego prawa nie nakłada na niego tego obowiązku, a jednocześnie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach oraz art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej nakładają ten obowiązek na właściciela lasu;
- art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że stanowi on podstawę do przejęcia obowiązku zarządcy linii kolejowej do urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych w wypadku gdy przewiduje on jedynie prawo zarządcy w tym zakresie;
- art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie kolejowym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, iż przewiduje on obowiązek zarządcy linii kolejowej mineralizacji pasów przeciwpożarowych położonych na terenach leśnych, w wypadku gdy stanowi on jedynie normę generalną i odnosi się jedynie do warunków technicznych i organizacyjnych przewozu zapewniających m.in. ochronę przeciwpożarową;,
- art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28.09.1991 o lasach (Dz.U. z 2011 r., Nr 12, poz. 59) poprzez jego niezastosowanie i brak uznania zgodnie z jego treścią, iż do ochrony przeciwpożarowej lasów obowiązani są właściciele lasów;
- art. 4 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 24.08.1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2009 r., Nr 178, poz. 1380) poprzez jego niezastosowanie i brak uznania zgodnie z jego treścią, iż odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na terenie leśnym spoczywa na faktycznie władającym terenem leśnym (właścicielu lasu).
W uzasadnieniu do odwołania od powyższej decyzji [...] S.A., Zakład [...] w [...] wskazuje, że zgodnie z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 i 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na osobie faktycznie władającej budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Odpowiedzialność ta może zostać przeniesiona na zarządcę budynku, obiektu budowlanego lub terenu tylko w wypadku zawarcia umowy cywilnoprawnej między właścicielem, a zarządcą. W przedmiotowej sprawie Spółka nie zawarła stosownej umowy z właścicielem terenu pasów przeciwpożarowych, tym samym obowiązki związane z utrzymaniem pasów przeciwpożarowych ciążą na właścicielu terenu, na jakim się one znajdują, tj właściwym miejscowo nadleśnictwu.
Przepisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej pozostają zbieżne z art. 13 ust.1 pkt 3 ustawy o lasach, nieuwzględnionym przez organ administracji, a nakładającym na właścicieli lasów obowiązek pielęgnowania i ochrony lasów, w tym również ochrony przeciwpożarowej.
Również przepis art. 55 ust 1. ustawy o transporcie kolejowym przewiduje, iż zarządca ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe. Wskazany przepis przewiduje prawo, a nie obowiązek [...] S.A. do wykonania pasów przeciwpożarowych, daje możliwość urządzenia i utrzymania pasów przeciwpożarowych, oraz przyznaje prawo do uzyskania odszkodowania od właściciela lub zarządcy lasu z tytułu wykonanych czynności. Art. 17 ust 1. pkt 1 i 3 ustawy o transporcie kolejowym wskazuje, iż zarządcy, przewoźnicy kolejowi, oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązania spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego oraz ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska, jednak przepis ten wyraża jedynie generalną zasadę, której adresatami są podmioty korzystające z infrastruktury kolejowej.
[...] S.A, wskazała również, że do końca czerwca 2010 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21.04.2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U.z 2006 r., Nr 80, poz. 563), które wprost wskazywało jako podmiot obowiązany do urządzenia i utrzymania pasów przeciwpożarowych m.in. właścicieli linii kolejowych. Ustawodawca uchylając w.w. rozporządzenie i jednocześnie nie wprowadzając do nowego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, zapisów o obowiązku urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych przez właścicieli linii kolejowych wyraźnie wyraził swą wolę uchylenia tego obowiązku i nałożenia go w świetle ww. przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej, o lasach i o transporcie kolejowym na właścicieli lasów.
[...] Komendant Wojewódzki Straży Pożarnej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks Postępowania Administracyjnego, art. 17 ust 1 pkt 3 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, art. 26 ust 1 i art. 27 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, art. 4 ust 1a, zdanie 2 i art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, § 38 pkt 2 rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku tj. do dnia [...] czerwca 2012 r. i wyznaczył nowy termin jego wykonania do dnia [...] sierpnia 2012 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż wykonanie obowiązków zawartych w decyzji organu I instancji nie budzi zastrzeżeń pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego. W § 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. stwierdzono, iż potrzeba wykonania pasów przeciwpożarowych wynika z zagrożenia powodowanego przez obiekty położone przy lasach. Z tego przepisu wynika, iż stwarzający zagrożenie powinien podejmować działania zabezpieczające. Organ podkreślił, że należy wziąć pod uwagę zasady współżycia społecznego. Pasy przeciwpożarowe przy torowiskach na terenach leśnych są utrzymywanie ze względu na zagrożenie pożarowe stwarzane przez ruch kolejowy. Gdyby za utrzymanie pasów przeciwpożarowych były odpowiedzialne lasy, których działalność nie stwarza zagrożenia, byłoby to niezgodne z tymi zasadami. Wskazując na przepisy art. 17 ust 1 pkt 3 raz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym organ stwierdził, iż argumentacja przyjęta w odwołaniu jest niezasadna. Zgodnie z art. 55 ust 3 ww. ustawy tylko wówczas, gdy posadzenie drzew lub krzewów powodujące urządzenie pasów przeciwpożarowych nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właściciela gruntu. Prawo zarządcy, o którym mowa w art. 5 ust 1 ww. ustawy dotyczy możliwości korzystania z tych gruntów celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów, przy czym, urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych pozostaje obowiązkiem zarządcy infrastruktury. Wedle organu to w ustawie o transporcie kolejowym i w ustawie o lasach należy szukać podmiotów odpowiedzialnych za realizację tego obowiązku, a ustawę o ochronie przeciwpożarowej należy traktować jedynie jako wskazanie ogólne mające zastosowanie jedynie tam, gdzie wcześniej wskazane ustawy sprawy nie rozstrzygają. Nawet gdyby przyjąć, tak jak twierdzi strona odwołująca, że to ustawa o ochronie przeciwpożarowej wskazuje zobowiązanego do wykonania pasów przeciwpożarowych przy torach kolejowych, to biorąc pod uwagę treść art. 4 ust. 1a tej ustawy oraz okoliczności, że pomiędzy właścicielem terenu, a jego zarządcą nie została zawarta umowa cywilnoprawna, należy stwierdzić, że odpowiedzialnym za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest [...] S.A. jako podmiot faktycznie władający linią kolejową. Jak zaznaczył organ źródłem zagrożenia pożarowego dla obszarów leśnych wzdłuż których położone są tory klejowe jest ruch kolejowy, a podstawową zasadą skutecznego zabezpieczenia obszarów leśnych wzdłuż linii kolejowych jest ciągłość wykonania pasów przeciwpożarowych. Podsumowując organ stwierdził, że obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych spoczywa na potencjalnym sprawcy powstania pożaru, czyli zarządcy linii kolejowych, który obowiązany jest do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego, zapewniającego ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska, oraz który jest faktycznie władającym terenem przyległym do linii kolejowej.
Wyznaczając nowy termin wykonania obowiązku – [...] sierpnia 2012 r. organ drugiej instancji stwierdził, że jest on realny i adekwatny zarówno do zakresu stwierdzonych uchybień, jak i możliwości technicznych ich usunięcia poprzez mineralizację.
Na powyższe rozstrzygnięcie [...] S.A., Zakład [...] w.[...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...]2 maja 2012 r., jak również o wstrzymanie wykonania powyższych decyzji w całości do czasu wydania przez WSA orzeczenia kończącego postępowanie. W skardze Spółka powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu dodatkowo zarzucając jej:
- brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie wykraczającym poza termin wykonania pasów przeciwpożarowych. Skarżąca zaznaczyła, że organ wyznaczając nowy termin wykonania pasów przeciwpożarowych nie utrzymał w pozostałym zakresie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy, a rozstrzygnięcie takie nie może być przez stronę domniemywane, lecz powinno jasno wynikać z treści decyzji;
- naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie kolejowym w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 153, poz. 955) poprzez ich nieuwzględnienie i brak uznania, iż teren, na którym są położone pasy przeciwpożarowe nie stanowi elementu linii kolejowej i nie znajdują się w zarządzie i władaniu skarżącej;
- naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania w postaci art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż art. 55 ust 3 ww. ustawy stanowi podstawę do przyjęcia obowiązku zarządcy linii kolejowej do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych, w wypadku gdy organ administracji nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego na okoliczność czy posadzenie drzew lub krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych nastąpiło przed/po wybudowaniu linii kolejowej, w wypadku gdy w rzeczywistości linia kolejowa została wybudowana dużo wcześniej niż nastąpiło nasadzenie drzew i art. 55 ust. 3 nie ma w ogóle zastosowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] organ wniósł o oddalenie skargi i wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że uchylając decyzję organu I instancji nie miał on prawnego obowiązku orzeczenia o utrzymaniu w mocy tej decyzji w pozostałej części.
Postanowieniem z dnia 17 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dna 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia
15 listopada 2012 r. sygn. akt II OZ 1013/12 oddalił zażalenie skarżącej Spółki na powyższe postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd uznał skargę za uzasadnioną z przyczyn proceduralnych, bez badania zarzutów merytorycznych.
W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu podlegała, podjęta na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), dalej przywoływanej jako: "K.p.a.", decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] uchylająca decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] w części dotyczącej terminu wykonania spornego między stronami obowiązku zrealizowania pasów przeciwpożarowych na terenie Nadleśnictwa [...] wzdłuż linii kolejowych na trasach [...] – [...] oraz [...] – [...], w obydwu przypadkach w zakresie prawej i lewej strony szlaku kolejowego i wyznaczająca nowy termin jego wykonania do dnia [...] sierpnia 2012 r.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 K.p.a., postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym, Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego środkiem odwoławczym rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę administracyjną co do istoty w jej całokształcie. Zgodnie z przepisem art. 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
Organ odwoławczy może także uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (art. 138 § 2 K.p.a.).
Powyższa regulacja kształtuje normę prawna procesowego zawierającą zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego, określając w sposób wyczerpujący zakres możliwych rozstrzygnięć. Wobec tego organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej niż wymienione w ww. przepisie. Przechodząc do problematyki charakteru rozstrzygnięcia organu II instancji wskazanego w przepisie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. należy zauważyć, iż przepis ten odnosi się do dwóch sytuacji, a mianowicie: po pierwsze przewiduje możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji w całości albo w części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy, zaś po drugie przewiduje uchylenie decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji. W tym pierwszym przypadku osnowa decyzji powinna zawierać następujące elementy: rozstrzygnięcie o uchyleniu zaskarżonej decyzji i o zakresie tego uchylenia (w całości lub w części), rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w zakresie uchylonym oraz w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji w części rozstrzygnięcie co do pozostałej części zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu brak tego ostatniego elementu decyzji uchylającej w części rozstrzygnięcie organu I instancji nie mieści się w granicach wskazanych powyżej możliwych rozstrzygnięć organu odwoławczego wynikających z art. 138 kpa i uzasadnia wniosek, że organ odwoławczy nie orzekł o całości sprawy, lecz jedynie o jej części. Rozstrzygnięcia organu administracji nie można bowiem domniemywać, w związku z tym orzeczenie o uchyleniu decyzji organu I instancji w części wymaga, aby organ odwoławczy wypowiedział się jednocześnie o pozostałym zakresie decyzji organu I instancji (patrz: wyroki NSA z 29 marca 2011 r. sygn. akt I GSK 98/10 i z dnia 1 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 607/10 wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 109/12, dostępne na stronie http://orzeczenia.nas.gov.pl/cbo/query) Jak zasadnie wskazuje się w Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego prof. dr hab. Barbary Adamiak i prof. dr hab. Janusza Borkowskiego (C.H. BECK, 10 wydanie, str. 490-491) w sytuacji gdy organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji organu I instancji, uchylając decyzję w części i w tym zakresie rozstrzygając sprawę, nie utrzymując w mocy decyzji w pozostałym zakresie, to w tych granicach zachodzi bak ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Przepisy art. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. nie mogą być bowiem interpretowane jako odrębne normy prawne i nie można przyjąć, jak zasadnie zarzuca to strona skarżąca, domniemania utrzymania w mocy pozostałej części zaskarżonej decyzji.
Wskazać należy, że podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia
[...] czerwca 2012r. organ odwoławczy nie orzekł o całości sprawy rozstrzygniętej uprzednio decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] maja 2012r., albowiem ta zawierała zarówno uchylone przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie co do terminu wykonania nałożonego obowiązku (do dnia [...] czerwca 2012 r.) jak i rozstrzygnięcie nakładające na skarżącego obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych na terenie Nadleśnictwa [...] przy ww. szlaku kolejowym. Organ odwoławczy nie zawarł w sentencji wydanej decyzji rozstrzygnięcia w zakresie nałożonego przez organ I instancji obowiązku wykonania pasów przeciwpożarowych, wypowiadając się jedynie co do terminu wykonania nałożonego obowiązku.
Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku zrealizowania pasów przeciwpożarowych i wyznaczając w tym zakresie nowy termin wykonania obowiązku, zobligowany był do wypowiedzenia się w osnowie decyzji co do pozostałej części rozstrzygnięcia organu I instancji, a więc czy utrzymuje ją w mocy w pozostałej części , która w niniejszej sprawie stanowiła istotę sporu i dotyczyła zasadności nałożenia na skarżącą samego materialnoprawnego obowiązku wykonania pasów przeciwpożarowych. Zaniechanie orzeczenia w tym zakresie nie może być usprawiedliwione tym, że organ odwoławczy odniósł się do tej kwestii w treści uzasadnienia decyzji, albowiem nie jest dopuszczalne orzeczenie o części sprawy w osnowie decyzji, a o pozostałej w jej uzasadnieniu. Jak już wskazano, rozstrzygnięcia nie można domniemywać i wnioskować z treści uzasadnienia, lecz winno być ono wyraźnie wskazane w sentencji decyzji. Skoro więc w niniejszej sprawie uchylone zostało rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji tylko w części i nowe rozstrzygnięcie odnosiło się wyłącznie do zakresu uchylonego, a jak Sąd wskazał powyżej koniecznym było również orzeczenie organu drugiej instancji co do pozostałej, nieuchylonej części decyzji organu I instancji, to tym samym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] jest wadliwa w świetle art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż nie odnosi się do całości sprawy załatwionej decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Zaskarżona decyzja jest "niekompletna" i niespójna co do jej rozstrzygnięcia i uzasadnienia z uwagi na brak orzeczenia o pozostałej nieuchylonej części rozstrzygnięcia organu I instancji.
Stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, skutkujące koniecznością wyeliminowania wadliwej decyzji z obrotu prawnego aby zapewnić realizację zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, czyni w okolicznościach sprawy przedwczesnym odnoszenie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi o charakterze materialnoprawnym.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni powyższe wskazania i ocenę prawną uwzględniając obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w jej całokształcie, w szczególności zapewni by osnowa decyzji, stanowiąca jej najistotniejszy element, wyrażała rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobligowany był do uchylenia zaskarżonej decyzji. O wstrzymaniu jej wykonania orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy, o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy w zw. z §14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło