II SA/Bd 893/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-11-13
Skład orzekający: Małgorzata Włodarska, Anna Klotz, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, przy przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 20 kg, może zostać nałożona, jeśli przedsiębiorca twierdzi, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia i popełnił błąd rachunkowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona prawidłowo. Przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 20 kg skutkuje obowiązkiem posiadania zaświadczenia na przewóz na potrzeby własne, a brak takiego zaświadczenia stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Nieznajomość przepisów lub błąd rachunkowy przedsiębiorcy nie zwalniają z odpowiedzialności, a organy administracji mają obowiązek nałożyć karę, gdy stwierdzą naruszenie.Stan faktyczny
Przedsiębiorca T. M. został ukarany karą pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, ponieważ jego zespół pojazdów przekroczył dopuszczalną masę całkowitą o 20 kg (3520 kg). Przedsiębiorca twierdził, że nie miał świadomości przekroczenia limitu, popełnił błąd rachunkowy i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Organ administracji uznał, że brak zaświadczenia oraz brak tachografu w pojeździe stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant Paweł Staniszewski po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Decyzją z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], na podstawie art. 92a ust. 1 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm., zwanej w skrócie u.t.d.) oraz na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej w skrócie "k.p.a.") nałożył na skarżącego T. M. (przedsiębiorcę prowadzącego działalność pod nazwą "T. M.,[...]") karę pieniężną w kwocie 10.000 zł oraz umorzył postępowanie administracyjne w zakresie wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu 28 listopada 2011 r. zatrzymano do kontroli drogowej kierowany przez skarżącego samochód ciężarowy marki[...]. Dopuszczalna masa całkowita obu pojazdów wynosiła 3520 kg. W dniu kontroli drogowej, skarżący osobiście wykonywał przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne - przewóz towaru (zegary ze skóry) w ilości 230 sztuk z [...] do [...] (towar przeznaczony na eksport do[...]), w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej.
Podczas kontroli przedsiębiorca wyjaśnił, iż nie posiada zaświadczenia na przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne gdyż nie wiedział, iż musi taki dokument uzyskać. Kontrolowany zespół pojazdów przekraczał 3,5 t dopuszczalnej masy całkowitej w związku z czym uznano, iż zachodzi przypadek wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia - art. 33 ust. 1, art. 33 ust. 3, art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.
Pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się o odstąpienie od wszczynania postępowania z urzędu z uwagi na nieświadomość i brak wiedzy w zakresie transportu ciężarowego. Stwierdził, że od 20 lat prowadzi działalność i używa obecnie samochodu dostawczego marki [...] do rozwożenia towaru po całej Polsce; wyjątkowo w dniu kontroli zmuszony był wypożyczyć przyczepę w celu przewiezienia towaru do Warszawy zamontowując wcześniej hak holowniczy. Podczepiając przyczepę do [...] nie zdawał sobie sprawy, że przekroczy dopuszczalną masę całkowitą o 20 kg i tym samym naruszy przepisy o transporcie drogowym. Z jego obliczeń wynikało, że zsumowanie wagi samochodu, przyczepy i ładunku daje łączną wagę 2373 kg, co było w jego ocenie dalekie od naruszenia przepisów.
Rozpatrując całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, orzekający organ uznał, że wszystkie przesłanki określone w definicji przewozu drogowego na potrzeby własne, zostały spełnione, gdyż kierowcą był sam przedsiębiorca, a przewożony towar jak i pojazd, którym przewożono towar, stanowił jego własność.
Organ podniósł, że w toku postępowania, w dniu [...] r. zwrócono się do Urzędu Miasta [...] (Wydział Uprawnień Komunikacyjnych), z pisemnym wnioskiem o udzielenie informacji o przedsiębiorcy. W odpowiedzi, pismem nr [...]r., uzyskano informację, że w bazie danych dotyczących udzielonych licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego oraz wydanych zaświadczeń na przewozy drogowe na potrzeby własne prowadzonej przez Prezydenta Miasta [...], nie figuruje przedsiębiorca T. M..
Ponadto w dniu [...] r. organ wystąpił z zapytaniem do Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego w [...], czy przedsiębiorcy T. M. została udzielona licencja na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego lub zaświadczenie na wykonywanie międzynarodowych przewozów drogowych na potrzeby własne. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] r. uzyskano informację, że w systemie informatycznym do dnia [...] r. nie został zarejestrowany przedsiębiorca o wskazanych danych.
W ocenie organu wyjaśnienia strony zawarte w piśmie z dnia [...] r. o braku wiedzy odnośnie posiadania wymaganego przepisami zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, nie mogły zostać uwzględnione, ponieważ nieznajomość przepisów prawa (w przedmiotowej sprawie ustawy o transporcie drogowym), nie może być przesłanką do umorzenia prowadzonego postępowania i odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w formie decyzji administracyjnej. Ustawodawca w ustawie o transporcie drogowym wyraźnie określił, iż dla pojazdów lub zespołów pojazdów przekraczających 3,5 T dopuszczalnej masy całkowitej, stosuje się przepisy tejże ustawy.
W toku postępowania administracyjnego ustalono również wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, wskazując, że samochód ciężarowy marki [...] , wchodzący w skład zespołu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 3520 kg, którym w dniu 28 listopada 2011 r. wykonywany był przewóz drogowy podlegający przepisom rozporządzeń (EWG) nr 3821/85 oraz (WE) nr 561/2006, nie jest wyposażony w żadne urządzenie rejestrujące samoczynnie prędkość jazdy, okresy aktywności kierowcy i przebytą przez pojazd drogę, tj. w tachograf analogowy, bądź w tachograf cyfrowy, co stanowiło w ocenie organu naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985), art. 29, art. 30 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92 poz. 879 ze zm.).
Ponadto zarówno kontrola drogowa, jak i przeprowadzone w jej następstwie postępowanie wyjaśniające, wykazały w sposób jednoznaczny, iż wykonywany przez stronę w dniu 28.11.2011 r. przewóz drogowy, nie podlegał wyłączeniom ze stosowania przepisów zarówno rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, jak i przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił wydanie decyzji w terminie wcześniejszym, niż data stwierdzonego w niej naruszenia, bowiem decyzja została wydana w dniu [...] r., podczas gdy naruszenie, którego dotyczy, miało miejsce w dniu [...] r. Nadto podniósł, że masa całkowita pojazdu została przekroczona tylko o 20 kg, stwierdzając przy tym, że nie miał świadomości, iż znajdzie wobec niego zastosowanie ustawa o transporcie drogowym w związku z czym postępowanie winno zostać wobec niego umorzone.
Uzupełniając odwołanie pismem z dnia [...] r. skarżący podniósł, że naruszenie stwierdzone podczas kontroli wynikało wyłącznie z popełnionego błędu rachunkowego polegającego na tym, że w sposób niewłaściwy obliczył dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdu, którym w chwili kontroli wykonywał przewóz. Wynikiem tego było błędne przyjęcie, że masa zespołu pojazdu nie przekracza 3,5 tony, w związku z czym uznał, że nie zostanie wobec niego zastosowana ustawa o transporcie drogowym. Skarżący stwierdził, że skoro organ może popełniać błędy pisarskie i rachunkowe (co do daty decyzji), to niesprawiedliwym jest karanie przedsiębiorcy za identyczne w ocenie strony błędy. Ponadto podniósł, że osiągany przez niego dochód nie pozwala na uiszczenie tak wysokiej kary, a utrzymanie decyzji organu I instancji może spowodować zamknięcie prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podtrzymał w uzasadnieniu swego orzeczenia, zasadniczą argumentację przedstawiona w uzasadnieniu decyzji organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego dowody zgromadzone w sprawie potwierdzają, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, nie posiadał licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy; ponadto nie posiada licencji ani nie zostało mu udzielone zaświadczenie na wykonywanie przewozu na potrzeby własne, co wynika z pisma Urzędu Miasta [...] Wydział Uprawnień Komunikacyjnych z dnia [...] oraz pisma Biura do Spraw Transportu Międzynarodowego z dnia [...].
W kontrolowanym pojeździe skarżącego nie było zamontowanego tachografu, którą to okoliczność stwierdzono poprzez oględziny pojazdu w toku kontroli i utrwalono dodatkowo w formie dokumentacji fotograficznej. Masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony, a przedmiotowy zespół pojazdów nie podlegał wyłączeniom z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w związku z czym pojazd powinien być zgodnie z obowiązującymi przepisami wyposażony w urządzenie rejestrujące - tachograf.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu organ wskazał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Zarzut dotyczący wydania decyzji przed stwierdzeniem naruszenia jest w ocenie organu bezzasadny, gdyż decyzja organu I instancji została wydana w dniu [...]r. na podstawie protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. i faktem jest, że w decyzji błędnie wskazano rok wydania tj. zamiast 2012 r. wskazano datę 2011 r., lecz powyższy błąd stanowi wyłącznie oczywistą omyłkę, która została sprostowana przez organ postanowieniem z dnia[...]. Ponadto, zdaniem organu, uzasadnienie ww. decyzji, w którym organ odwołuje się m.in. do protokołu kontroli z dnia [...] r., jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowa decyzja wydana została w [...]r., a nie jak mylnie wskazano w [...]r.
Odnosząc się do argumentów strony, jakoby popełnione przez nią naruszenie było wynikiem jej błędu rachunkowego analogicznego do błędu organu, podkreślono, że pomiędzy oczywistą omyłką organu, a błędnym przekonaniem strony, że wykonywany przewóz nie podlega regulacjom ustawie o transporcie drogowym nie ma żadnej analogii, ponieważ są to dwie zupełnie odmienne kwestie, których nie można ze sobą porównywać. Omyłka organu to wyłącznie błąd pisarski, który nie rodzi żadnych negatywnych dla nikogo konsekwencji, tymczasem błędne przekonanie strony co do masy całkowitej pojazdu doprowadziło w rzeczywistości do tego, że strona w sposób niezgodny z prawem wykonywała przewóz drogowy nie mając do tego żadnych uprawnień i łamiąc jeden z podstawowych nakazów jakim jest konieczność zainstalowania tachografu.
Organ stwierdził również, że brak jest możliwości zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d., gdyż strona nie powołała okoliczności i nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na to, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, ani nie mogła przewidzieć zdarzeń i okoliczności, które do naruszenia doprowadziły. W szczególności nie zwalnia strony z odpowiedzialności błędne przekonanie, iż wykonuje przewóz pojazdem nie przekraczającym 3,5 tony.
W skardze do sądu T. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając:
1. naruszenie przepisu art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1) u.t.d. poprzez ich niezastosowanie - w sytuacji, gdzie postępowanie winno zostać umorzone z uwagi na okoliczność, iż przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów wynosiło jedynie 20 kg, zaś okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia i nastąpiło ono wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć;
2. naruszenie przepisu art. 12 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niezakończenie sprawy w ustawowych terminach, co skutkowało zastosowaniem wyższych stawek kar pieniężnych wprowadzonych przez ustawę z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2011 r., Nr 244, poz. 1454) wchodzącej w życie 1 stycznia 2012 r.;
3. wskutek powyższego naruszenie przepisów art. 8 i 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania skarżącego do władzy publicznej oraz niepoinformowanie skarżącego o okolicznościach prawnych dotyczących zmiany przepisów, w tym wysokości kar, co skutkowało poniesieniem przez skarżącego szkody z tego powodu.
Zdaniem skarżącego ustawa o transporcie drogowym do momentu kontroli nie miała zastosowania do niego, gdyż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 "Przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy". Wskazał, że do chwili kontroli prowadził działalność bez zezwoleń, gdyż nie były wymagane, a przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o jedyne 20 kg nastąpiło więc na skutek okoliczności których nie mógł on przewidzieć i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, tym samym organ winien umorzyć postępowanie w sprawie na podstawie art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Ponadto skarżący podniósł, iż zakończenie sprawy poprzez wydanie decyzji było możliwe do końca roku 2011, zaś organ przedłużał postępowanie, mimo, iż nie było ono skomplikowane i nie wymagało podejmowania wielu czynności, skutkiem czego wobec skarżącego zastosowano wyższe stawki kar wprowadzone przez ustawę z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada zatem ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie zaskarżonego aktu.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną z tytułu wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia - art. 33 ust. 1, art. 33 ust. 3, art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące, co stanowiło w ocenie orzekającego organu naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985), art. 29, art. 30 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92 poz. 879 ze zm.).
Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.
Wbrew twierdzeniom strony, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy i właściwie dokonał subsumcji ustalonego stanu zgodnie z przepisami mającymi zastosowanie w sprawie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Zauważyć w tej sprawie należy, że z dniem 1 stycznia 2012 r., czyli po zdarzeniu powodującym wszczęcie postępowania, a przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, przepisy u.t.d. zostały znowelizowane. Przy czym, na zasadzie art. 10 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 244, poz. 1454), przepisy u.t.d., ale już w brzmieniu nadanym tą ustawą, stosuje się w sprawach o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie. Organy zobligowane były zatem uwzględnić zmiany stanu prawnego i faktycznego sprawy zaistniałe na skutek nowelizacji obowiązujących przepisów, dlatego też nie znajduje uzasadnienia zarzut skargi, wskazujący na zamierzone przedłużanie postępowania przez organ I instancji, wszczętego w dniu 12 grudnia 2011 r., celem zastosowania przepisów przewidujących surowsze kary pieniężne.
Podkreślenia wymaga, iż skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych, co do okoliczności, że wykonywał przewóz drogowy na potrzeby własne zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej obu pojazdów wynoszącej 3520 kg, natomiast podnosił, iż z jego obliczeń wynikało, że zsumowanie faktycznej wagi samochodu, przyczepy i ładunku daje łączną wagę 2373 kg, co było w jego ocenie dalekie od naruszenia przepisów, a ponadto, że był to jednorazowy przypadek posłużenia się w przyczepką dołączaną do pojazdu. Negował przy tym zasadność nałożenia na nią kary pieniężnej, uznając, iż przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o jedyne 20 kg nastąpiło na skutek okoliczności, których nie mógł przewidzieć i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, tym samym organ winien umorzyć postępowanie w sprawie na podstawie art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.
Wobec tak podnoszonych zarzutów, zasadniczą kwestią było ustalenie charakteru przewozu drogowego świadczonego w dniu kontroli przez skarżącego. Uwzględniając powyższe należy wskazać na art. 3 ustawy o transporcie drogowym, który wyznacza zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy.
Zakres podmiotowy obejmuje przewoźników drogowych, przedsiębiorców wykonujących niezarobkowy przewóz drogowy, a także podmioty nieposiadające statusu przedsiębiorców, jeżeli wykonują przewóz drogowy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak również kierowców wykonujących przewozy drogowe, osoby zarządzające przedsiębiorstwem lub transportem, a także podmioty wykonujące inne czynności związane z przewozem drogowym. Z kolei przepis art. 3 ust. 1 u.t.d. wskazuje na przypadki przewozów, do których przepisy ustawy nie mają zastosowania. Zakresem przedmiotowym ustawy nie są objęte trzy rodzaje przewozów drogowych: w zakresie przewozu drogowego osób nie ma zastosowania do niezarobkowych przewozów drogowych (przewóz na potrzeby własne), wykonywanych pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie kierowcą; w zakresie przewozu drogowego rzeczy (zarówno transportu, jak przewozu na potrzeby własne), wyłączone są przejazdy wykonywane pojazdem samochodowym lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie większej niż 3,5 tony oraz przewozy wykonywane zespołami ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.
Wyliczenie wyłączeń spod zakresu przedmiotowego ustawy stanowi katalog zamknięty i nie podlega rozszerzeniu. Z definicji transportu drogowego określonej w art. 4 pkt 3 u.t.d. wynika, że transport ten obejmuje krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy oraz obejmuje każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej (tzw. ułomny przewóz drogowy), niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (przewóz na potrzeby własne). Zgodnie z art. 4 pkt 4 u.t.d. przewóz na potrzeby własne (niezarobkowy przewóz drogowy) jest to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników;
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi;
c) w przypadku pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin;
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
Stosownie zaś do treści art. 33 ust. 1 u.t.d. przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Ustalony stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje, że strona w chwili kontroli wykonywała przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Przejazd wykonywany był zespołem pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony. Jak wynikało bowiem z okazanych w trakcie kontroli dowodów rejestracyjnych masa całkowita pojazdu marki [...] wynosiła 2770 kg, zaś masa całkowita przyczepy o wynosiła 750 kg co łącznie daje wielkość 3520 kg, Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że przesądza to o podleganiu reżimowi ustawy transporcie drogowym w zakresie wykonywania tego przejazdu. Kwestia wielkości przekroczenia ustalonego przez ustawę limitu dopuszczalnej masy całkowitej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem unormowanie zawarte w art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d. ustawy stanowi, iż przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów: o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy i jest to regulacja wykluczająca jakiekolwiek miarkowanie w zakresie wielkości tego przekroczenia.
Stosownie do art. 33 ust. 1 u.t.d., przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, natomiast zgodnie z art. 87 ust. 2 u.t.d., podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis z zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że kontrolowany przewóz wykonywano pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności strony, którą zgodnie z przedstawionym zaświadczeniem z ewidencji działalności gospodarczej jest m.in. wytwórstwo wyrobów ze skóry. Ponadto dowody zgromadzone w niniejszej sprawie przez organy administracji potwierdzają, że skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, nie posiada licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, nie zostało mu udzielone zaświadczenie na wykonywanie przewozu na potrzeby własne, co wynika z pisma Urzędu Miasta [...] Wydział Uprawnień Komunikacyjnych z dnia [...] oraz pisma Biura do Spraw Transportu Międzynarodowego z dnia[...].
Słusznie zatem uznały organy administracyjne, że skoro strona wykonywała transport drogowy, polegający na przewozie wyrobów ze skór zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3500 kg, to w chwili kontroli winna posiadać stosowne zaświadczenie na wykonywanie transportu. Zgodnie z art. 92a u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej, określonej w załączniku Nr 3 do u.t.d. lp 1 1.1. w wysokości 8.000 zł.
Odnosząc się do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące, należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE. L 1985 Nr 370, str. 8), urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Stosownie do art. 2 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE nr L 102 z 11 kwietnia 2006r.), rozporządzenie ma zastosowanie do przewozu drogowego:
1. rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony; lub
2. osób, pojazdami skonstruowanymi lub trwale przystosowanymi i przeznaczonymi do przewozu więcej niż dziewięciu osób łącznie z kierowcą.
Wyłączenie pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 dotyczy przewozu drogowego:
a) pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km;
b) pojazdami o dopuszczalnej maksymalnej prędkości nie przekraczającej 40 km/h;
c) pojazdami będącymi własnością sił zbrojnych, służb obrony cywilnej, straży pożarnej i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego, lub wynajmowanych przez nie bez kierowcy, gdy przewóz wykonywany jest w związku z zadaniami powierzonymi tym służbom i pozostaje pod ich kontrolą;
d) pojazdami używanymi w razie wypadków lub do prowadzenia działań ratunkowych, w tym pojazdami używanymi w niehandlowym przewozie pomocy humanitarnej;
e) pojazdami specjalistycznymi używanymi do celów medycznych;
f) pojazdami specjalistycznymi pomocy drogowej poruszającymi się w promieniu 100 km od swej bazy;
g) pojazdami poddawanymi próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdami nowymi lub przebudowanymi, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu;
h) pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy;
i) pojazdami użytkowymi o statusie pojazdów zabytkowych zgodnie z przepisami państwa członkowskiego, w którym są użytkowane, wykorzystywanymi do niehandlowych przewozów osób lub rzeczy.
Jak wynika z powyższego, stan faktyczny niniejszej sprawy uniemożliwia zakwalifikowanie dokonanego przewozu drogowego do którejkolwiek sytuacji przewidzianej przepisem art. 3 wyłączającym obowiązek instalacji urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, okresy aktywności kierowcy i przebytą przez pojazd drogę, tj. tachografu analogowego bądź cyfrowego.
Skarżący potwierdził podczas kontroli brak tachografu w pojeździe. Ponadto wykonano dokumentację zdjęciową wnętrza pojazdu, które w sposób jednoznaczny potwierdzają brak tego rodzaju urządzenia, a także sporządzono protokół z oględzin kabiny pojazdu. W wyniku przeprowadzonej kontroli drogowej stwierdzono zatem wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.
Skoro w chwili kontroli pojazd skarżącego nie był wyposażony w wymagany przepisami rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 przyrząd kontrolno - pomiarowy, zasadnie organ przyjął, że skarżący wykonuje przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, a tym samym podlega karze na zasadzie art. 92a ust. 1 u.t.d.
Podkreślić również należy, że przywołane przepisy u.t.d. i rozporządzeń unijnych mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia tych przepisów, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej.
Słusznie również organ przyjął, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 92c u.t.d. zgodnie z którym postępowania administracyjnego wobec podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem nie wszczyna się, a wszczęte umarza, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć.
W rozpoznawanej sprawie nie zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 92c u.t.d. Skarżący nie wykazał, że nie miał wpływu na stwierdzone naruszenia. Nie jest taką sytuacją powołana w skardze okoliczność nieznajomości masy całkowitej zespołu pojazdów, którym skarżący wykonywał przewóz. O tym, jaka jest masa całkowita używanego zespołu pojazdów skarżący mógł się przekonać po starannym odczytaniu informacji z posiadanych dowodów rejestracyjnych pojazdów i prostym zsumowaniu odczytanych liczb. Okoliczność braku wiedzy o całkowitej masie używanego zespołu pojazdów jest zatem jak najbardziej zależna od skarżącego, a konkretnie – jest skutkiem braku zachowania przez niego należytej staranności. Skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, które przeszkodziły mu w zapoznaniu się z posiadanymi przez niego dowodami rejestracyjnymi czy w dokonaniu prostych czynności z zakresu matematyki (zsumowania liczb określających dopuszczalną masę całkowitą, uwidoczniona w dowodach rejestracyjnych).
Powyższe uzasadniało zatem wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w łącznej wysokości 10.000 zł, na podstawie właściwych przepisów załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Należy podkreślić, że kary pieniężne wymierzane na podstawie ustawy o transporcie drogowym są regulacją administracyjną. Przepisy uzależniają nałożenie kary jedynie od stwierdzenia samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2005 r., VI SA/Wa 1674/05, LEX nr 192566). Organ administracyjny dokonuje w toku postępowania administracyjnego jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustali naruszenie prawa, ma obowiązek zastosować ściśle określone sankcje. Dlatego też bez znaczenia są okoliczności z powodu których przedsiębiorca dopuścił się nieprawidłowości, organ administracji nie jest bowiem upoważniony do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz ma za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 r., VI SA/Wa 1920/05, LEX nr 190933). Organy administracyjne stosując przepisy prawa administracyjnego nie relatywizują stwierdzonych uchybień pod kątem umyślności bądź nieumyślności zachowania strony, czy też jak wskazuje skarżący w skardze od "logiczności" czy "nielogiczności" jego działania. W postępowaniu z zakresu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ustalają jedynie czy doszło do naruszenia tych przepisów, a w przypadku stwierdzenia naruszeń mają obowiązek nałożenia stosownej kary i od obowiązku tego odstąpić nie mogą (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2005r., VI SA/Wa 73/05, LEX nr 190705). Stwierdzając zaś naruszenie warunków wykonywania transportu i wymierzając karę pieniężną nie mają możliwości miarkowania wysokości tej kary, lecz są związane stawkami ustalonymi przez ustawodawcę w załączniku do ustawy o transporcie drogowym.
W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł w niniejszej sprawie przesłanek wymienionych w art. 145 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powodujących konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, w szczególności naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro przewóz drogowy wykonywany był przez skarżącego z naruszeniem przepisów prawa, to zaskarżoną decyzją prawidłowo nałożono na skarżącego karę przewidzianą ustawą. Regulacje z art. 92 ustawy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w razie stwierdzenia naruszenia, uprawniony organ obowiązany jest do nałożenia na podmiot wykonujący przewóz odpowiedniej kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej. Podkreślić również należy, że organy obu instancji wyczerpująco zbadały też wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą i nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło