II SA/Bd 91/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu/Politechniki/Akademii z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o skreśleniu z listy studentów oddala skargę. 1. Decyzją z dnia 3 stycznia 2024 r. Rektor Państwowej Akademii Nauk Stosowanych we Włocławku (dalej: "Rektor", "organ") działając na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 742 - dalej - p.s.w.n.), § 43 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów Państwowej Akademii Nauk Stosowanych we Włocławku oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej "k.p.a") skreślił B. P. (dalej: "skarżący", "strona") z listy studentów na kierunku prawo. 2. W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy Rektor decyzją z dnia 27 lutego 2024 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 3 stycznia 2025 r. 3. Pismem z dnia 31 sierpnia 2024 r. skarżący powołując się na przepisy art. 157 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora z dnia 27 lutego 2024 r. wskazując, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że ostateczną decyzją z dnia 27 lutego 2024 r. Rektor postanowił o jego skreśleniu z listy studentów z dniem 3 stycznia 2024 r. Według organu decyzja została wykonana 3 stycznia 2024 r. czyli dużo wcześniej zanim stała się ostateczna, co jest sprzeczne z przepisami art. 130 § 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Dalej strona podniosła, że moment utraty statusu studenta ma istotne znaczenie chociażby w przypadku ubezpieczenia zdrowotnego, uprawnień do stypendium czy wypłaty transz kredytu studenckiego. W ocenie skarżącego decyzja z dnia 27 lutego 2024 r. o skreśleniu z listy studentów w zakresie rozstrzygnięcia o jej wykonaniu w dniu 3 stycznia 2024 r. nie ma umocowania w prawie. Nie wystąpiły okoliczności określone w art. 108 k.p.a. Poza tym niedopuszczalnym jest, aby skreślenie z listy studentów nastąpiło przed wydaniem decyzji administracyjnej. 4. Decyzją z dnia 11 października 2024 r. Rektor odmówił stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia 27 lutego 2024 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia 3 stycznia 2024 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ stwierdził, że wbrew zarzutom zawartym we wniosku skarżącego decyzja z dnia 27 lutego 2024 r. nie zawiera rozstrzygnięcia o skreśleniu go z listy studentów na kierunku prawo z dniem 3 stycznia 2024 r. Skreślenie to nastąpiło bowiem z dniem 15 marca 2024 r., tj. w momencie kiedy decyzja ta stała się ostateczna na skutek jej odbioru. Zwrot na jaki powołuje się skarżący, który znajduje się w uzasadnieniu decyzji należy intepretować i rozumieć w ten sposób, że w dniu 3 stycznia 2024 r. została wydana I decyzja o skreśleniu skarżącego z listy studentów na kierunku prawo, bo istotnie w tym dniu taka decyzja została w tym przedmiocie wydana i wysłana, a nie że w tym dniu tj. 3 stycznia 2024 r. faktycznie wywołała ona skutek skreślenia skarżącego w tym dniu z listy studentów. 5. W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy Rektor decyzją z dnia 2 grudnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 11 października 2025 r. W motywach rozstrzygnięcia przedstawił stan faktyczny sprawy oraz powołał treść stosownych przepisów. Dalej wyjaśnił, że do skreślenia skarżącego z listy studentów doszło dopiero w dniu 15 marca 2024 r., a nie w dniu 3 stycznia 2024 r. W okresie od 3 stycznia 2024 r. do dnia 15 marca 2024 r. strona była aktywnym studentem. Skarżący uczestniczył w zajęciach i podchodził do zaliczeń i egzaminów jakie miały miejsce w tym okresie. Dodatkowo jako student brał udział w symulacjach przygotowywanych przez studentów kierunku prawo dla uczniów odwiedzających uczelnię. 6. W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżący wskazał, że zaskarża w całości decyzję Rektora z dnia 2 grudnia 2024 r. i wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora z dnia 27 lutego 2024 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie. 7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1367) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 ustawy p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że nie została ona wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej uchylenia. 9. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Rektora z dnia 2 grudnia 2024 r. utrzymująca decyzję z dnia 11 października 2024 .r, którą organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 27 lutego 2024 r. w sprawie skreślenia skarżącego z listy studentów. Skarżący formułując zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Rektora z dnia 27 lutego 2024 r. wskazując, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej, gdyż decyzją tą Rektor postanowił o jego skreśleniu z listy studentów z dniem 3 stycznia 2024 r. Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie zaś z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wskazać również należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych i z tego względu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji muszą być interpretowane w sposób ścisły. Przypomnieć należy, że o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić jedynie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie trzy podstawowe przesłanki tego stanu, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Tej ostatniej przesłance należy przy tym nadać decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są bowiem skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, jakie owo naruszenie powoduje w obrocie prawnym, czyniąc dalsze trwanie decyzji w obrocie niemożliwym do zaakceptowania. Tym samym o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., można mówić dopiero wtedy, gdy decyzja lub postanowienie kończące postępowanie wywołuje stan istotnie niezgodny z prawem - jej funkcjonowanie w obrocie prawnym jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności i zaufania obywatela do działań organu. Natomiast jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie i nauce prawa przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona wówczas, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego w sytuacji opisanej ich hipotezą nie zawierają podstawy wydania decyzji administracyjnej, postanowienia czy milczącego załatwienia sprawy, a więc wówczas, gdy podejmowana decyzja lub postanowienie nie znajdują oparcia w żadnym z przepisów powszechnie obowiązującego prawa obowiązujących - co trzeba podkreślić - w dacie ich podejmowania (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2024 r., II GSK 265/24; por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2024, III OSK 2882/22). Oznacza to, że przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania decyzji administracyjnej, a brak ten musi mieć charakter obiektywny (por. wyrok NSA z 6 kwietnia 2018 r., II GSK 1800/16, wyrok WSA w Gdańsku z 18 marca 2020 r., II SA/Gd 686/19, wyrok WSA w Poznaniu z 23 maja 2024 r. IV SA/Po 161/24; zob. też: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt - Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, komentarz do art. 157 k.p.a., Lex/el. 2025). 10. Oceniając zatem decyzję Rektora z 27 lutego 2024 r. w kontekście poczynionych wyżej ogólnych uwag, nie sposób uznać aby była ona dotknięta wada nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podstawę prawną jej wydania stanowiły przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, Regulaminu studiów Państwowej Akademii Nauk Stosowanych we Włocławku oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższej decyzji nie można również przypisać cech rażącego naruszenia prawa. Wbrew bowiem stanowisku skarżącego decyzją z 27 lutego 2024 r. Rektor nie orzekł o skreśleniu skarżącego z listy studentów na kierunku prawo z dniem 3 stycznia 2024 r. Jak wynika z art. 130 § 1 i § 2 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu, zaś wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. W ocenie Sądu skarżący błędnie interpretuje pierwsze zdanie zawarte w uzasadnieniu ww. decyzji "Pan B. P. w dniu 03 stycznia 2024 r. roku został skreślony z listy studentów na kierunku prawo". Jak prawidłowo wskazał organ w zaskarżonej decyzji "zwrot" na jaki powołuje się skarżący należy intepretować w ten sposób, że w dniu 3 stycznia 2024 r. została wydana decyzja w I instancji o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Dopiero na mocy ostatecznej decyzji Rektora z 27 lutego 2024 r., którą odebrał 15 marca 2025 r. skarżący został skreślony z listy studentów. O wadliwości interpretacji przez skarżącego decyzji Rektora z 27 lutego 2024 r. świadczy również materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy. Skarżący bowiem od 3 stycznia 2024 r. do 15 marca 2024 r. był "czynnym" studentem i w tym okresie uzyskał zaliczenia i oceny z następujących przedmiotów: - 11 stycznia 2024 r. - Skuteczne komunikowanie (warsztaty) – 5; - 13 lutego 2024 r. - Postępowanie cywilne (wykład) – 5; - 13 lutego 2024 r. - Postępowanie cywilne (warsztaty) – 3; - 13 lutego 2024 r. - Postępowanie cywilne (ćwiczenia) – 3; - 23 lutego 2024 r. - Prawo handlowe (wykład) – 3; - 14 lutego 2024 r. - Prawo handlowe (ćwiczenia) - 4,5; - 3 lutego 2024 r. Prawo wykroczeń (warsztaty) – 5; - 9 lutego 2024 r. Prawo wykroczeń (warsztaty) – 2; Ponadto, w aktach sprawy znajduje się lista obecności z przedmiotu Prawo UE, z dnia 11 marca 2024 r., potwierdzająca obecność skarżącego na tych zajęciach. Powyższe w sposób bezsporny potwierdza, że skarżący posiadał status studenta po 3 stycznia 2024 r. wobec czego, brak było podstaw do uwzględnienia stanowiska wyrażonego w skardze. 11. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną. R. Owczarzak G. Saniewski M. Pawełczak