III OSK 2882/22
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-07-12
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Olga Żurawska-Matusiak, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie dyscyplinarne wobec policjanta, które jednocześnie uznaje go za winnego i uniewinnia od zarzutu nr 3, jest prawidłowe w świetle przepisów ustawy o Policji i czy w postępowaniu dyscyplinarnym stosuje się zasady precyzji opisu czynu z prawa karnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postępowanie dyscyplinarne wobec policjanta zostało przeprowadzone prawidłowo. Sąd stwierdził, że zasady precyzji opisu czynu z prawa karnego nie mają pełnego zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym, a ewentualna niewłaściwa kwalifikacja prawna nie dyskwalifikuje orzeczenia, jeśli nie wpłynęła na jego wynik. Sąd potwierdził również, że orzeczenie organu dyscyplinarnego, które jednocześnie uznaje policjanta za winnego i uniewinnia od części zarzutu nr 3, jest dopuszczalne, a ustalenia faktyczne i prawne organów obu instancji są prawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. M. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił jej skargę na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany. Policjantka została uznana za winną popełnienia czynów polegających na niepoinformowaniu o nagrywaniu interwencji kamerą nasobną i przedwczesnym jej wyłączeniu, a także braku obserwacji osoby doprowadzanej. Skarżąca kwestionowała prawidłowość orzeczeń organów dyscyplinarnych i wyroku WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od skarżącej M. M. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 569/22 w sprawie ze skargi M. M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od skarżącej M. M. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 6 października 2022 r. (sygn. akt II SA/Bk 569/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej p.p.s.a.), oddalił skargę M. M. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że Komendant Miejski Policji w B. orzeczeniem z [...] marca 2022 r., po dokonaniu oceny uzupełnionego przez rzecznika dyscyplinarnego materiału dowodowego, podzielił zaprezentowaną przez niego argumentację i tym samym działając na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135j ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.; dalej: "ustawa o Policji") uznał skarżącą za winną popełnienia czynów opisanych w zarzutach dyscyplinarnych oznaczonych nr 1 i 3 w zakresie niepoinformowania o nagrywaniu z przeprowadzanej interwencji kamerą nasobną systemu Rejestracji Audio-Wideo (RAW) i przedwczesnego wyłączenia kamery przed zakończeniem interwencji (doprowadzenia) oraz w zarzucie nr 5, tj. braku obserwacji osoby doprowadzanej do izby wytrzeźwień w B. w celu zapobieżenia wydarzeniom nadzwyczajnym z udziałem tej osoby w trakcie doprowadzenia, za co wymierzył jej karę nagany (pkt 1 orzeczenia). Jednocześnie skarżąca została uniewinniona od czynów opisanych w zarzutach dyscyplinarnych oznaczonych nr 2 i 3 odnośnie użycia ręcznego miotacza pieprzu i siły fizycznej wobec doprowadzanego, zadając przy tym uderzenia, czym nie przestrzegała obowiązku poszanowania godności osoby ludzkiej i nie przestrzegała ochrony praw człowieka, a w szczególności zakazu inicjowania, stosowania lub tolerowania tortur, bądź nieludzkiego lub poniżającego traktowania oraz nieprawidłowego umocowania kamery nasobnej systemu RAW na frontowej części munduru w wyniku czego spadła ona na podłogę, a także w zakresie zarzutu nr 4 odnośnie braku podania stopnia, imienia i nazwiska przy podejmowaniu czynności legitymowania (pkt 2 orzeczenia).
Na skutek złożonego przez skarżącą odwołania, KWP nie podzielając zarzutów przedstawionych w jego treści, orzeczeniem z [...] czerwca 2022 r., działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zebrane w sprawie dowody pozwalają jednoznacznie uznać, że skarżąca w sposób zawiniony i umyślny dopuściła się zarzucanych jej przewinień dyscyplinarnych. Zdaniem organu drugiej instancji materiał dowodowy w postaci zeznań przesłuchanych w sprawie licznych świadków, nagrania z kamery nasobnej systemu RAW, nagrania z systemu monitoringu wizyjnego funkcjonującego na terenie izby wytrzeźwień w B., protokolarnych oględzin wymienionych nagrań, dokumentacji dotyczącej przebiegu służby z [...] marca 2022 r., w tym zapisy w notatnikach służbowych skarżącej oraz jej partnera z patrolu, pozwalają na ustalenie stanu faktycznego w zakresie, w którym potwierdzono zawinienie skarżącej.
Konkludując, KWP stwierdził, że z całokształtu ustaleń faktycznych jednoznacznie wynika, iż w sprawie doszło do naruszenia dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej, w zakresie zarzucanych skarżącej przewinień. W przypadku każdego z nich wskazano prawidłową podstawę prawną, tj. art. 132 ust. 1 lub art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji, skonkretyzowaną o odpowiednie zapisy zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz.Urz.KGP. z 2004 r., nr 1, poz. 3) lub zarządzenia nr 360 Komendanta Głównego Policji z 26 marca 2009 r. w sprawie metod i form wykonywania przez policjantów konwojów i doprowadzeń (Dz.Urz.KGP. z 2009 r., nr 6, poz. 29) albo instrukcji użytkowania systemu RAW stanowiącej załącznik do decyzji nr 34/2019 Komendanta Miejskiego Policji w Białymstoku z 27 lutego 2019 r. w sprawie wprowadzania zasad funkcjonowania "Systemu Rejestracji Audio-Wideo (RAW)" w Komendzie Miejskiej Policji w B. i jednostkach podległych, jak też zawierających opis niepożądanych zachowań. Oceniając z kolei konstrukcję zarzutów organ stanął na stanowisku, że jest ona dostatecznie zrozumiała i nie budzi wątpliwości w jakim zakresie uznano zawinienie skarżącej. Tym bardziej, że jak zauważył KWP, odpowiedzialność dyscyplinarna nie jest odpowiedzialnością karną, stąd też w jej ramach nie obowiązuje wymagana w prawie karnym zasada dokładnej, precyzyjnej określoności przewinienia dyscyplinarnego. Także ewentualna niewłaściwa bądź niepełna kwalifikacja prawna przypisanego obwinionemu przewinienia nie dyskwalifikuje wydanego w danej sprawie orzeczenia dyscyplinarnego.
W kontekście wymierzonej kary, organ drugiej instancji przypomniał dyrektywy dotyczące wymierzania kar dyscyplinarnych i w oparciu o analizę danych zawartych w aktach osobowych skarżącej oraz dokumentację zgromadzoną w aktach postępowania uznał, że orzeczona kara jest adekwatna do rangi potwierdzonych przewinień dyscyplinarnych, nie odnajdując przy tym podstaw do skorzystania z dyspozycji art. 135j ust. 5 ustawy o Policji umożliwiającego odstąpienie od ukarania, ani też do wymierzenia jej w jeszcze łagodniejszym wymiarze.
Następnie Sąd pierwszej instancji, opisując przebieg i zasady postępowania dyscyplinarnego wobec policjantów stwierdził, że ustalenia faktyczne stanowiące podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia są prawidłowe. Zdaniem WSA, w przeciwieństwie do zarzutów skargi, zebrany materiał dowodowy oraz ustalony na jego podstawie stan faktyczny pozwolił na podjęcie prawidłowych orzeczeń dyscyplinarnych w obu instancjach. W konsekwencji ustalenia co do faktu popełnienia przez skarżącą zarzucanych jej czynów nie budzą wątpliwości. Sąd pierwszej instancji nie stwierdził także uchybień w zakresie zbierania dowodów i ich oceny jak również błędów w ustaleniach faktycznych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podzielił zapatrywania organu, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy zachowanie skarżącej naruszało § 2, § 7 i § 23 "Zasad etyki zawodowej policjanta", jak również stanowiło naruszenie art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zakresie zaniechania czynności służbowej albo wykonania jej w sposób nieprawidłowy oraz § 11 ust. 1 pkt 6 zarządzenia nr 360 KGP z 26 marca 2009 r., który wskazuje, że "Konwojent jest obowiązany obserwować zachowanie się osoby konwojowanej w celu zapobieżenia wydarzeniom nadzwyczajnym z udziałem tychże osób". Zgodnie natomiast z § 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta": "W sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji". Z kolei § 7 "Zasad etyki" wyjaśnia, iż "Policjant powinien przestrzegać zasad poprawnego zachowania, kultury osobistej i dbać o schludny wygląd". Natomiast § 23 określa, że: "Policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej".
W zakresie wymierzonej skarżącej kary nagany, WSA wyjaśnił, że kontrola uznaniowości organów w tej materii sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary zmierza wyłącznie do oceny, czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Zdaniem Sądu meriti organ wymierzając skarżącej najmniej dotkliwy rodzaj kary uwzględnił dotychczasowy nienaganny przebieg służby, wielokrotnie przyznawane nagrody motywacyjne czy pozytywną opinię służbową, uznając, iż jest ona adekwatna do rodzaju popełnionych wykroczeń dyscyplinarnych.
W skardze kasacyjnej od całości wyroku Sądu pierwszej instancji skarżąca na podstawie art. 174 § 1 i 2 p.p.s.a. zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. "art. 135j ust 41" ustawy o Policji wobec uznania, że wydanie w postępowaniu dyscyplinarnym orzeczenia uznającego skarżącą jednocześnie za winną popełnienia czynu opisanego w zarzucie dyscyplinarnym nr 3 (w zakresie niepoinformowania o nagrywaniu interwencji kamerą nasobną systemu RAW i przedwczesnego wyłączenia kamery przed zakończeniem interwencji - doprowadzenia) – w pkt 1 oraz uniewinniającą od popełnienia czynu opisanego w zarzucie nr 3 (w zakresie nieprawidłowego umocowania kamery nasobnej systemu RAW na frontowej części munduru w wyniku czego spadła na podłogę) - w pkt 2 jest prawidłowe, albowiem w ramach odpowiedzialności dyscyplinarnej nie obowiązuje wymagana w prawie karnym zasada dokładnej, precyzyjnej określoności przewinienia dyscyplinarnego, także ewentualna niewłaściwa bądź niepełna kwalifikacja prawa przypisanego obwinionej przewinienia nie dyskwalifikuje wydanego w sprawie orzeczenia dyscyplinarnego.
II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 132 ust. 1, 2 i 3 pkt 3 ustawy o Policji wobec pominięcia przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy uchybień organu drugiej instancji w zakresie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez niewłaściwą ocenę przez Sąd pierwszej instancji uchybień przepisom postępowania, jakich dopuściły się organy administracyjne poprzez błędną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu m.in., iż:
a) skarżąca w czasie wykonywania czynności służbowych wobec doprowadzanego do wytrzeźwienia naruszyła zasady etyki zawodowej (zarzut nr 1), co pozostaje w oderwaniu od przebiegu i kontekstu całej sytuacji, zachowania doprowadzanego wobec interweniujących funkcjonariuszy, w tym od stosowanej przez niego agresji słownej, gróźb i zniewag wobec Policjantów, a nadto doświadczenia życiowego wskazującego, że wobec tak nagannego zachowania doprowadzanego reakcja policjantów, w tym skarżącej była wynikiem emocji, poruszenia i stresu związanego z zaistniałą sytuacją, co nie dowodzi łamania zasad kultury osobistej, nie stanowi braku profesjonalizmu i nie wpływa negatywnie na wizerunek społeczny formacji Policji,
b) skarżąca świadomie i celowo wyłączyła kamerę nasobną RAW (zarzut nr 3), w sytuacji gdy brak jest dowodu, który uprawniałby do postawienia takiego wniosku, a dodatkowo pomimo, że powołana podstawa prawna (instrukcja użytkowania) nie może stanowić źródła sankcji dyscyplinarnej i podstawy oceny zachowania skarżącej w kontekście przewinienia dyscyplinarnego,
c) skarżąca nie sprostała obowiązkowi obserwowania doprowadzanego do izby wytrzeźwień w celu zapobieżenia wydarzeniom nadzwyczajnym, podczas gdy nie miało miejsca żadne wydarzenie nadzwyczajne z udziałem doprowadzanego, a zatem wskazywany przez przełożonego dyscyplinarnego cel wykonywanych przez skarżącą czynności służbowych został osiągnięty.
W oparciu o tak skonstruowane podstawy skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie w całości wyroku Sądu pierwszej instancji oraz w całości orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Białymstoku z [...] czerwca 2022 r. i poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w B. z [...] marca 2022 r., a nadto zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy w sprawie.
Uzasadniając skargę kasacyjną, skarżąca podniosła, że przełożony dyscyplinarny, uznając ją za winną naruszył dyspozycję art. 135j ust. 1 ustawy o Policji, ponieważ wydał orzeczenie nieznane ustawie, uznając ją jednocześnie za winną i niewinną zarzucanego pod nr 3 czynu. W tym kontekście w ocenie skarżącej Sąd pierwszej instancji powinien posiłkować się przepisami kodeksu postępowania karnego, które mają zastosowanie w postępowaniach dyscyplinarnych za sprawą art. 135p ustawy o Policji. Przepisy te winny zatem kształtować postępowanie dyscyplinarne na kształt postępowania karnego, także w kwestii oceny winy sprawcy w nawiązaniu do określonego zarzutu opisującego zachowanie stanowiące przewinienie dyscyplinarne, a następnie orzeczenia o winie i karze. Odnośnie z kolei zarzutu dyscyplinarnego oznaczonego nr 1, skarżąca wyjaśniła, że ocena jej zachowania w trakcie interwencji z [...] marca 2021 r. została przeprowadzona w oderwaniu od kontekstu i przebiegu całej sytuacji, które podyktowane było silnymi emocjami, poruszeniem i stresem związanym z zaistniałym zdarzeniem. W kontekście z kolei zarzutu określonego nr 5, skarżąca podniosła, że Sąd meriti mylnie uznał, że nie sprostano obowiązkowi obserwowania doprowadzanego do izby wytrzeźwień w celu zapobieżenia wydarzeniom nadzwyczajnym, ponieważ w analizowanym przypadku nie doszło do takiego wydarzenia, a cel wykonywanych przez skarżącą czynności służbowych został osiągnięty. Skarżąca dodatkowo zwróciła uwagę, że zarządzenie nr 360 KGP wyraźnie rozróżnia zagadnienie konwojowania od doprowadzenia, ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami. Jej zdaniem w opisie sytuacji, podlegającej ocenie przez Sąd wskazano na wykonywanie czynności doprowadzenia, gdy jednocześnie kwalifikacja prawna zarzutu odwołuje się do sytuacji konwojowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały enumeratywnie wymienione w § 2 art. 183 p.p.s.a. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie, nie zachodzi nieważność postępowania – zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
W treści skargi kasacyjnej powołano się na obie podstawy kasacyjne określone art. 174 p.p.s.a, dlatego też co do zasady w pierwszej kolejności rozważaniom poddane zostaną zarzuty procesowe, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, możliwe jest dokonanie oceny podstawy naruszenia prawa materialnego.
Istota problemu w sprawie sprowadza się do ustalenia czy postępowanie skarżącej w trakcie interwencji z [...] marca 2021 r. wyczerpywało znamiona przewinienia dyscyplinarnego, a tym samym prawidłowo uznano ją za winną zarzucanych czynów, wymierzając karę dyscyplinarną nagany.
Słowem wstępu, warto wyjaśnić, iż przeprowadzona analiza dokumentacji sprawy, a w szczególności wywiedzionej do Sądu pierwszej instancji skargi, jak też i następnie złożonej skargi kasacyjnej opiera się, co do zasady na tej samej argumentacji oraz tych samych, bądź zbliżonych zarzutach, które już raz zostały ocenione w ramach kontroli dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną nie dostrzega zatem wadliwości w wydanym w pierwszej instancji orzeczeniu, przejawiających się w postaci uchybień mających istotny wpływ na wynik sprawy czy też błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Przechodząc do bezpośredniej oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, określonych pkt II ppkt. 1 i 2 warto odnotować, iż taka ich konstrukcja pozwala na ich łączne rozpoznanie, choćby z racji wadliwości zarzutu wyrażonego w ppkt. 1 przejawiającego się brakiem wyjaśnienia przez autora skargi kasacyjnej na czym miałoby polegać pominięcie przez Sąd pierwszej instancji uchybień organu odwoławczego w zakresie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Pobocznie wspomnieć jedynie należy, że jak wynika z utrwalonego już orzecznictwa NSA, Naczelny Sąd Administracyjny nie może domyślać się intencji strony skarżącej i formułować za nią zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia (por. choćby postanowienie NSA z 12 lipca 2011 r., II OSK 1258/11; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.cbois.nsa.gov.pl). Kwestię tą wyjaśnia dopiero zarzut opisany w ppkt. 2, stąd uprawnia to do ich łącznego rozpoznania. Zdaniem NSA wskazane wyżej zarzuty opisane w pkt II skargi kasacyjnej są chybione.
Jak słusznie ustaliły to organy obu instancji, a następnie potwierdził to WSA zachowanie skarżącej w trakcie interwencji mającej miejsce [...] marca 2021 r. stanowiło przejaw naruszenia "Zasad etyki zawodowej policjantów" wyrażonych w § 2, § 7 oraz § 23, ponieważ jak wynika z niekwestionowanego przez skarżącą przebiegu stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności nagrania z kamery nasobnej systemu RAW, skarżąca odnosiła się do doprowadzanego w sposób prowokacyjny, w tym używając słów powszechnie uznawanych za obelżywe, co nie mogło mieścić się w kategoriach poprawnego etycznie zachowania wymaganego od funkcjonariusza policji. Nie sposób zgodzić się także z argumentacją, jakoby na zachowanie takie miały wpływ silne emocje, wywołane kontekstem sytuacji oraz postępowanie samego zatrzymanego, albowiem jak słusznie wyjaśnił to Sąd meriti od funkcjonariuszy służb mundurowych (w szczególności policji) oczekuje się podwyższonej dyscypliny, samokontroli czy kultury osobistej (str. 25 uzasadnienia). W przypadku natomiast nieradzenia sobie ze stresem związanym z trudami służby możliwe jest skorzystanie z porad psychologa policyjnego, którego jednym z zadań jest udzielanie wsparcia funkcjonariuszom, borykającym się z problemami sfery emocjonalnej. Zgodnie z "Zasadami etyki zawodowej policjantów" funkcjonariusz ma tak postępować, aby budować zaufanie do tej formacji. Ocena postępowania natomiast skarżącej odbiegała od tych standardów, co uprawniało do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, finalnie zakończonego wymierzeniem kary nagany.
Również odnośnie kwestii niedopełnienia obowiązków służbowych w zakresie niepoinformowania doprowadzanego o nagrywaniu interwencji, a także nie nagraniu całości jej przebiegu, jak prawidłowo zostało to wyjaśnione, mając ku temu sposobność na żadnym etapie wykonywanych czynności skarżąca nie poinformowała zatrzymanego mężczyzny o nagrywaniu interwencji z jego udziałem, a także jak wynikało z oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, kamera nasobna systemu RAW została wyłączona przed zakończeniem doprowadzenia do izby wytrzeźwień, bez wyjaśnienia w notatniku służbowym skarżącej przyczyny takiego stanu, uwarunkowanego przykładowo usterką techniczną lub rozładowaniem baterii, co w konsekwencji doprowadziło do przekonania, że wyłączenie urządzenia rejestrującego nastąpiło w efekcie celowego działania skarżącej. Tak dokonaną ocenę uznać należy za swobodną, a nie dowolną.
Podobnie i w kontekście braku obserwowania doprowadzanego do izby wytrzeźwień w celu zapobieżenia wydarzeniom nadzwyczajnym, tj. czynu zarzucanego pod nr 5, prawidłowo organy ustaliły, że postępowanie skarżącej naruszało dyspozycję § 11 ust. 1 pkt 6 zarządzenia 360 KGP z 26 marca 2009 r., który za sprawą § 34 ust. 4 nadmienionego zarządzenia stosuje się także do doprowadzenia, albowiem w okresie kilkudziesięciu sekund po dotarciu do izby wytrzeźwień skarżąca pozostawiając swojego partnera z patrolu samego oddaliła się w kierunku radiowozu, co potwierdziło nagranie z monitoringu. Jak dodatkowo słusznie zostało to zauważone przepis prawa materialnego określony art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w powiązaniu z odpowiednim paragrafem zarządzenia 360 KGP z 26 marca 2009 r. nie uzależnia odpowiedzialności policjanta, w przypadku udowodnienia mu zaniechania od wystąpienia określonego skutku w postaci wydarzenia nadzwyczajnego w trakcie doprowadzenia. Nie jest to tym samym przepis skutkowy. Niewątpliwie także prawidłowo ustalono rolę funkcjonariuszy biorących udział w trakcie doprowadzenia, gdzie skarżąca została wyznaczona na dowódcę patrolu, jako osoba ze starszym stażem i stopniem, a tym samym i większym doświadczeniem co w konsekwencji doprowadziło do wniosku, że skarżąca była odpowiedzialna za prawidłowy przebieg czynności służbowych realizowanych przez patrol. Chybiona jest tym samym argumentacja skargi kasacyjnej, która wskazuje, że do doprowadzenia nie stosuje się poszczególnych przepisów dotyczących konwojowania, skoro coś odmiennego wynika z treści zarządzenia nr 360 KGP.
Z uzasadnienia nieprecyzyjnego zarzutu określonego w pkt II ppkt. 1, można dojść do wniosku, że naruszenie tego przepisu spowodowane jest tym, że Sąd oddalił skargę pomimo wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego i uznania, że skarżąca jest winna popełnienia zarzucanych jej deliktów dyscyplinarnych. Tymczasem zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a "[s]ąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten można naruszyć wtedy, gdy strona w postępowaniu sądowym wskazywała na istotne dla sprawy uchybienia popełnione na etapie postępowania administracyjnego bądź powołała w postępowaniu sądowym dowody, które zostały przez sąd pominięte, względnie, gdy w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż bez względu na treść zarzutów sąd nie powinien był przechodzić nad nimi do porządku (por.: wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., I GSK 1151/11; wyrok NSA z 11 września 2012 r., I OSK 1234/12; wyrok NSA z 28 lutego 2012 r., II OSK 2395/10), a także wtedy gdy sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy (w znaczeniu przedmiotowym i podmiotowym) lub z przekroczeniem granic danej sprawy (por. wyrok NSA z 20 grudnia 2012 r., II OSK 1580/11). Nie budzi wątpliwości, że żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Sąd pierwszej instancji orzekając w sprawie nie przekroczył jej granic, opierał się na ustaleniach poczynionych uprzednio przez organy obu instancji.
Chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przede wszystkim z tego względu, że kontroli prawidłowości ustaleń w sprawie i oceny zgromadzonego przez organy materiału dowodowego Sąd nie dokonywał w kontekście powołanych przepisów. Zawarty w ustawie o Policji Rozdział 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" zawiera regulację materialnoprawną oraz procesową postępowania dyscyplinarnego przy czym jest to regulacja pełna, obejmująca wszczęcie, przebieg oraz formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Jedynie art. 135p ust. 1 ustawy odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania karnego w określonym zakresie. Ustawa o Policji nie odsyła natomiast do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowi również przepis art. 1 pkt 1 i 2 k.p.a., gdyż sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej w rozumieniu tego przepisu. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie (przykładowo: wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 472/06, wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1518/06, wyrok NSA z 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1227/08 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na www.cbois.nsa.gov.pl).
Przechodząc z kolei do rozważań na temat podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, w pierwszej kolejności zauważyć trzeba, iż autor skargi w sposób wadliwy określił jego jednostkę redakcyjną. Przepis art. 135j ustawy o Policji nie zawiera ponad 41 ustępów, stąd w kontekście zaoferowanego przez skarżącą opisu zarzutu wyartykułowanego w pkt I ppkt. 1 domniemywać należy, że najprawdopodobniej autorowi chodziło o przepis art. 135j ust. 1 pkt. 1-4 ustawy o Policji. Przy czym, jak już zostało to wyjaśnione powyżej w kontekście zarzutów naruszenia prawa procesowego, NSA nie może domyślać się intencji strony skarżącej i formułować za nią zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia.
Skarżąca naruszenia wyżej sygnalizowanego przepisu upatruje w wydaniu przez organ orzeczenia nieznanego ustawie, ponieważ jej zdaniem została uznana jednocześnie za winną i niewinną zarzucanego jej czynu dyscyplinarnego określonego nr 3 zarzutów dyscyplinarnych. W tym przedmiocie, w ocenie skarżącej w zakresie postępowania dyscyplinarnego winny mieć zastosowanie przepisy kodeksu postępowania karnego, na co miałby wskazywać art. 135p ustawy o Policji, stąd też opis i kwalifikacja prawna czynu powinny być szczególnie precyzyjne, zaś rzecznik dyscyplinarny powinien zmienić zarzut już na etapie orzekania, w taki sposób aby wyeliminować z jego opisu i kwalifikacji prawnej elementy, względem których zebrane dowody nie pozwoliły na potwierdzenie zawinienia skarżącej, co umożliwia dyspozycja art. 135e ust. 9a ustawy o Policji. Przy czym, jak zauważył to zarówno organ odwoławczy, jak również Sąd, odwołując się w tej mierze do orzecznictwa sądów administracyjnych, w ramach odpowiedzialności dyscyplinarnej nie obowiązuje wymagana w prawie karnym zasada dokładnej, precyzyjnej określoności przewinienia dyscyplinarnego, także ewentualna niewłaściwa bądź niepełna kwalifikacja prawna przypisanego obwinionej przewinienia nie dyskwalifikuje wydanego w danej sprawie orzeczenia dyscyplinarnego, gdyż – inaczej, niż w prawie karnym – naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym prawa materialnego wymaga uwzględnienia tylko o tyle, o ile naruszenie to wywarło wpływ na wynik spraw. Natomiast w treści sentencji zaskarżonego orzeczenia KWP jednoznacznie wyjaśniono w jakim zakresie skarżąca uznana została za winną, a od jakiego czynu dyscyplinarnego została uniewinniona.
Oprócz tego, jak podkreślił to organ odwoławczy w ramach złożonej odpowiedzi na skargę kasacyjną, przepisy kodeksu postępowania karnego mają jedynie ograniczone zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym na co wskazuje wprost dyspozycja art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym: "W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego". Ustawa o Policji zawiera bowiem zarówno materialnoprawną regulację odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, jak i regulację procesową postępowania dyscyplinarnego. Wbrew odmiennym zapatrywaniom na tą kwestię, oba rodzaje postępowań (kpk i dyscyplinarne) różnią się od siebie i żądzą się swoimi regułami. Regulacja postępowania dyscyplinarnego jest przy tym unormowaniem pełnym w zakresie wszczęcia, przebiegu i formy zakończenia tego postępowania. Odesłanie do innych przepisów zawarte jest jedynie w nadmienionym przepisie ustawy o Policji i dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania karnego, ale wyłącznie w zakresie "wezwań, terminów, doręczeń i środków z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych", a nie jak tego upatruje skarżąca m.in. również w zakresie opisu i kwalifikacji czynu objętego przewinieniem dyscyplinarnym.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, stąd też Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło