II SA/Bd 919/07

WyrokWSA w Bydgoszczy2008-08-20

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Krzysztof Gruszecki, Małgorzata Włodarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie stała się ostateczna, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, uzasadniającą nakaz rozbiórki obiektu?
Ratio decidendi
Rozpoczęcie robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie uzyskała walor ostateczności, nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji właściwe jest zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego (postępowanie naprawcze), a nie art. 48 (nakaz rozbiórki). Skoro inwestorzy dysponowali decyzją o pozwoleniu na budowę, która stała się ostateczna, nie można im przypisać budowy bez wymaganego pozwolenia.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazania rozbiórki otwartego zbiornika na płynne odchody zwierzęce, argumentując, że roboty budowlane rozpoczęto przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ pierwszej instancji odmówił nakazania rozbiórki, wskazując na istnienie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając, że rozpoczęcie robót przed uprawomocnieniem się pozwolenia nie jest samowolą budowlaną, jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

20 sierpnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie WSA: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Protokolant Justyna Straka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., po rozpatrzeniu wniosku K. P., J. D., M. D., J. K., B. S., A. S., V. W., S. H., M. D., D. A., M. D., R. R. i E. Z., odmówił wydania decyzji nakazującej M. i A. J. rozbiórkę obiektu budowlanego w postaci otwartego zbiornika na płynne odchody zwierzęce wzniesionego w gospodarstwie rolnym na działce nr ewid. [...] we wsi G. gm. K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż nie istnieją podstawy do wydania decyzji o rozbiórce obiektu, gdyż w obrocie prawnym pozostaje decyzja Starosty B. z dnia [...] o pozwoleniu na budowę tegoż obiektu. W odwołaniu od powyższej decyzji K. P., J. D., M. D., J. K., B. S., A. S., V. W., S. H., M. D., D. A., M. D., R. R. i E. Z. zarzucili organowi naruszenie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że wybudowanie obiektu budowlanego przed uprawomocnieniem się decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę tego obiektu nie stanowi przesłanki rozbiórki obiektu. Decyzją z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ podniósł, że zarówno wykładnia literalna, jaki i funkcjonalna przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, odnoszącego się wyłącznie do budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, nie pozwala na przyjęcie, iż inwestor dopuścił się samowoli budowlanej skutkującej wydaniem nakazu rozbiórki. Decyzja Starosty B. Nr [...] z dnia [...] o pozwoleniu na budowę omawianego obiektu nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i stała się prawomocna. Tym samym bez znaczenia jest, że roboty budowlane rozpoczęto przed uprawomocnieniem się tejże decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję K. P., J. D., M. D., J. K., B. S., A. S., V. W., S. H., M. D., D. A., M. D., R. R. i E. Z. ponowili argumentację zawartą w odwołaniu. Wywiedli oni, iż za pozwolenia na budowę, na podstawie, którego można rozpocząć roboty budowlane uznać należy wyłącznie ostateczną decyzję organu administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Tym samym rozpoczęcie robót budowlanych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę rodzi po stronie organu nadzoru budowlanego obowiązek orzeczenia o rozbiórce obiektu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę w stosunku do J. D., M. D., J. K., B. S., A. S., V. W., S. H. oraz M. D., a postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2008 r. tut. Sąd odrzucił skargę w stosunku do D. A., M. D., R. R. i E. Z. z powodu nieuiszczenia przez te osoby należnego wpisu od skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; z późn. zm.), Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania, przy czym ocena ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Należy w związku z tym stwierdzić, iż kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w przepisie art. 134 p.p.s.a. doprowadziła do uznania, że decyzja ta odpowiada prawu. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 207, poz. 2016, z późn. zm.). Przepisem regulującym kwestie rozbiórki obiektu budowlanego, której domaga się skarżąca, jest art. 48 ust. 1 cyt. ustawy, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z jednoznacznej treści powyższego przepisu wynika, iż może mieć on zastosowanie jedynie w sytuacji samowoli budowlanej tj. gdy obiekt budowlany lub jego część została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wskazać należy, iż w niniejszej sprawie inwestorzy dysponowali pozwoleniem na budowę zawartym w decyzji Starosty B. Nr [...] z dnia [...] Wprawdzie w momencie rozpoczęcia robót budowlanych decyzja ta była nieostateczną i została ona uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...], jednakże w związku z wniesiona przez A. J. skargą do Sądu na tą decyzję organ II instancji w trybie autokontroli uchylił w dniu [...] decyzję własną i umorzył postępowanie odwoławcze. Tym samym decyzja Starosty B. o pozwoleniu na budowę uzyskała walor ostateczności. Zdaniem Sądu, mając na uwadze to, że inwestorzy w momencie rozpoczęcia robót (tj. w dniu [...], jak wynika to z niekwestionowanych ustaleń PINB w B. zawartych w protokole kontroli Nr [...] z [...]) dysponowali decyzją o pozwoleniu na budowę i decyzja ta stała się później ostateczną, nie można uznać, iż dopuścili się oni samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Rozpoczynając roboty budowlane przed uprawomocnieniem się wyżej przywołanej decyzji naruszyli oni wprawdzie przepis art. 28 ust. 1 cyt. ustawy, w myśl, którego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30, jednakże, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie można traktować rozpoczęcia robót budowlanych przez inwestora, dysponującego nieostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, jak budowy bez pozwolenia na budowę. Wskazać należy, iż w świetle aktualnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, w sytuacji, gdy inwestor rozpoczął budowę na podstawie nieostatecznej decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, zastosowanie powinien mieć przepis art. 51 Prawa budowlanego (przewidujący postępowania naprawcze), nie zaś art. 48 tejże ustawy (por: wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 174/06, LEX nr 282999 oraz wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt II OSK 116/06 - LEX nr 327825). Podkreślić należy również, iż decyzja o pozwoleniu na budowę była skierowana wyłącznie do inwestora i była całkowicie zgodna z jego wnioskiem, a więc, w świetle treści art. 130 § 4 k.p.a., podlegała ona wykonaniu już od daty doręczenia. Tym bardziej zatem nie można inwestorom postawić zarzutu, iż wykonali oni roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło