II SA/Bd 921/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., nr [...].RA Prezydent M. B., działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 101 i 103 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), orzekł o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego dla J. L., zamieszkałego w B. przy ul. [...], do czasu ustalenia istnienia stosunku najmu zajmowanego lokalu. Uzasadniając decyzję orzekający organ administracji podniósł, iż w dniu [...].03.2021 r. J. L. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na zajmowany lokal mieszkalny mieszczący się przy ul. [...] w B.. Do wniosku zainteresowany dołączył otrzymane od zarządcy nieruchomości trzyletnie wypowiedzenie umowy najmu (pismo z dnia [...].05.2018 r.). Ponadto wskazano, iż zainteresowany pismem z dnia [...].11.2020 r. wystąpił z pozwem do Sądu Rejonowego w B. o ustalenie istnienia stosunku najmu zajmowanego lokalu, a zatem w ocenie organu administracji rozpatrzenie sprawy dodatku mieszkaniowego zależy od uprzedniego prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem cywilnym, co uzasadnia zawieszenie postępowania. Organ I instancji nadmienił również, że zgodnie z art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2133 ze zm.) dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, a podstawą podjęcia dalszego postępowania w sprawie będzie dostarczenie przez zainteresowanego prawomocnego wyroku sądowego. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dalsze prowadzenie postępowania w celu ustalenia i wypłaty dodatku mieszkaniowego, zarzucając: . błąd w ustaleniach stanu faktycznego polegający na niewłaściwym ustaleniu, że nie wiąże odwołującego z właścicielem stosunek najmu lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...] - podczas gdy w chwili obecnej obowiązuje umowa najmu tego mieszkania, a sprawa w Sądzie Rejonowym w B. toczy się nie o ustalenie istnienia stosunku najmu, ale o ustalenie bezskuteczności oświadczenia pozwanego o wypowiedzeniu umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...], . naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez przyjęcie, że odwołujący nie jest osobą uprawnioną w myśl, ww. ustawy, podczas gdy posiada on obowiązującą na dzień złożenia niniejszego zażalenia umowę najmu zajmowanego lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu odwoławczego stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: J. L. zajmuje mieszkanie nr 4a w budynku przy ulicy [...] w B. na podstawie umowy najmu z dnia [...].10.1993 r. Właściciel lokalu poprzez swojego pełnomocnika pismem z dnia [...].05.2018 r. wypowiedział J. L. umowę najmu z 1993 r. ze skutkiem na [...] maja 2021 r. Skuteczność tego wypowiedzenia budzi poważne wątpliwości najemcy. Uważa on, że jest ono bezskuteczne, ponieważ przyczyna podana w wypowiedzeniu jest pozorna, dlatego pozwem złożonym w dniu [...].11.2020 r. domaga się ustalenia bezskuteczności oświadczenia właściciela z [...].05.2018r. o wypowiedzeniu umowy najmu przedmiotowego lokalu, z uwagi na jego pozorność i nierzeczywistą przyczynę. Skład Kolegium po rozpatrzeniu sprawy zauważył, że wypowiedzenie umowy najmu z dnia [...].05.2018 r. zostało skutecznie złożone najemcy i na ten moment wywołuje określone skutki prawne, tzn. powoduje, że umowa najmu w określonym terminie ulega rozwiązaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przesądziło, czy argumenty odwołującego są zasadne, czy też nie. Organ administracji nie jest władny samodzielnie dokonać oceny jego zgodności z przepisami prawa. Jest to prerogatywa sądów powszechnych. W związku z tym, że odwołujący wystąpił w dniu [...] listopada 2020 r. z pozwem o ustalenie bezskuteczności wypowiedzenia, czyli de facto o ustalenie istnienia stosunku najmu lokalu nr 4a przy ulicy [...] w B., zdaniem Kolegium należało zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) zawiesić postępowanie. Rozpatrzenie sprawy przyznania dodatku mieszkaniowego zależy od uprzedniego prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem cywilnym, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Kolegium stwierdziło również, że w przypadku pozytywnego dla strony orzeczenia sądu, po spełnieniu wszystkich innych warunków, Pan Leki winien otrzymać dodatek mieszkaniowy za okres od [...] kwietnia 2021 r. do [...] września 2021r. Natomiast w przypadku uznania, że umowa uległa rozwiązaniu z dniem [...].05.2021 r. należałoby przyznać stronie dodatek za okres od [...] kwietnia 2021 r. do [...] maja 2021 r. W skardze do Sądu J. L. wskazane powyżej postanowienie organu odwoławczego zaskarżył w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania a mianowicie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 100 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie prowadzące do niewydania postanowienia o zawieszeniu niniejszego postępowania, aż do czasu rozstrzygnięcia kwestii wstępnej przez Sąd Rejonowym w B. w postępowaniu o ustalenie bezskuteczności oświadczenia o wypowiedzeniu skarżącemu umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...], które nastąpiło pismem z dnia [...].05.2018 r. z uwagi na jego pozorność, oraz nierzeczywistą przyczynę zawartą w treści tego wypowiedzenia Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o: . uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Prezydenta M. B. i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia; . uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w B. o ustalenie braku podstaw do wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. Nawiązując do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, skarżący stwierdził naruszenie prawa procesowego przez ten organ oraz Prezydenta M. B. w postaci naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 100 § 1 k.p.a., zgodnie z którym obowiązkiem organu administracji publicznej jest wybranie jednej z dwóch możliwości przewidzianej we wskazanej normie prawnej. Organ na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. powinien wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego (tak wyr. WSA w Warszawie z [...].1.2007 r., III SA/Wa 3062/06), aż do czasu rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w B. o ustalenie. Wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienie w ocenie skarżącego nie zawiera informacji, na kim spoczywa obowiązek złożenia wniosku o zawieszenie postępowania w wyżej opisanej sytuacji. Ponadto, konsekwencją przedstawionego działania organu administracyjnego jest zbyt pochopne przyjęcie, iż wypowiedzenie umowy najmu z dnia [...].05.2018 r., zostało skutecznie złożone najemcy, a umowa najmu w określonym terminie uległa rozwiązaniu, co doprowadziło do utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia. Skarżący wspomniał również o zasadności samodzielnego dokonania oceny skutecznego wypowiedzenia umowy najmu przez właściciela lokalu mieszkalnego. W zastanym stanie prawnym, biorąc pod uwagę to, że ocena prawidłowości zakończenia stosunku najmu łączącego skarżącego i właściciela zamieszkiwanej przez niego nieruchomości należy do prerogatywy sądów powszechnych, nie zaś do kompetencji organów administracji publicznej – w ocenie skarżącego koniecznym było zawieszenie niniejszego postępowania, już przez Prezydenta M. B.. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a." Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji/postanowienia następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta M. B. z dnia [...] marca 2021 r., nr [...].RA o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego dla J. L. do czasu ustalenia istnienia stosunku najmu zajmowanego lokalu, zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Podstawę prawną podjętego przez orzekające w sprawie organy administracji postanowienia zawieszającego z urzędu toczące się przed tym organem postępowanie, stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Regulacja ta nakazuje organowi zawiesić postępowanie administracyjne, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy, bowiem tamuje tok postępowania administracyjnego. Przypadki, w których zawieszenie postępowania jest obligatoryjne, zostały enumeratywnie wymienione w art. 97 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej jako: k.p.a.). Kluczowy w sprawie przypadek zawieszenia postępowania określa art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. należy odnosić do sytuacji, w której wydanie przez właściwy organ orzeczenia merytorycznego kończącego postępowanie, uzależnione jest od rozstrzygnięcia powstałej kwestii prejudycjalnej przez inny organ lub sąd, przy czym pomiędzy takim orzeczeniem, a rozstrzygnięciem sprawy występować musi związek bezpośredni, a brak rozstrzygnięcia powstałego zagadnienia prawnego w oddzielnym postępowaniu przed właściwym organem lub sądem stanowi przeszkodę do merytorycznego załatwienia sprawy. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji. Wskazanym zagadnieniem mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danego problemu (wyrok NSA z 19 listopada 2015 r. sygn. II OSK 634/14). W kontrolowanej sprawie, do okoliczności bezspornych należy, iż skarżący zajmuje mieszkanie nr 4a w budynku przy ulicy [...] w B. na postawie umowy najmu z dnia [...].10.1993 r. Właściciel tego lokalu, pismem z dnia [...].05.2018 r., wypowiedział skarżącemu umowę najmu z 1993 r. ze skutkiem na [...] maja 2021 r., jednak skuteczność tego wypowiedzenia budzi poważne wątpliwości najemcy, który uważa, że jest ono bezskuteczne, gdyż przyczyna podana w wypowiedzeniu jest pozorna, dlatego pozwem złożonym w dniu [...].11.2020 r. wystąpił o ustalenie bezskuteczności oświadczenia właściciela z [...].05.2018 r. o wypowiedzeniu umowy najmu przedmiotowego lokalu. Kierując się powyżej określonym sposobem rozumienia zakresu unormowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przyjąć należy, że rozpatrzenie sprawy przyznania dodatku mieszkaniowego, zależy od uprzedniego prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem cywilnym. To zaś uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem wypowiedzenie umowy najmu z dnia [...].05.2018 r. a więc złożenie określonego oświadczenia woli mającego znaczenie dla bytu zawiązanego stosunku najmu, wobec jego zakwestionowania przez najemcę ma przesądzające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przyznania dodatku mieszkaniowego. Słuszne jest zatem stanowisko orzekających w sprawie organów wskazujących konsekwentnie, że organ administracji nie jest władny samodzielnie dokonać oceny skuteczności dokonanego wypowiedzenia i jego zgodności z przepisami prawa, ponieważ jest to prerogatywa sądów powszechnych. Nietrafione okazały się zatem zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który - zdaniem Sądu - został właściwie zinterpretowany i prawidłowo zastosowany przez organy. Organ odwoławczy wyczerpująco i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko, czyniąc zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a. i zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.). Wobec przedstawionych okoliczności sprawy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.