II SA/Bd 925/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-11-17

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Jarosław Wichrowski, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym mężem, polegający na podawaniu insuliny, kontrolowaniu poziomu cukru, umawianiu wizyt lekarskich i towarzyszeniu w podróżach, uniemożliwia podjęcie zatrudnienia i uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a.) przez organy obu instancji. Organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, nie odebrały od skarżącej oświadczenia co do zakresu wykonywanych czynności opiekuńczych, ani nie ustaliły, czy stan zdrowia męża skarżącej (cukrzyca) pozwala na pozostawienie go samego w domu na dłuższy czas, a także ile czasu zajmują czynności opiekuńcze, co mogłoby uniemożliwić podjęcie pracy zarobkowej. Odmowa przyznania świadczenia była przedwczesna.
Stan faktyczny
Skarżąca M. W. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Burmistrz odmówił przyznania świadczenia, uznając, że zakres opieki nie wykracza poza zwykłe obowiązki domowe i nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca odwołała się do WSA, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. W. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] kwietnia 2021r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r. Burmistrz K. odmówił M. W. (skarżąca) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem T. W.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przytoczył stan faktyczny sprawy i stwierdził, że w przedmiotowej brak jest spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2020r., poz. 111 ze zm. – dalej "u.ś.r.") oraz brak konieczności rezygnacji z zatrudnienia w związku z zakresem sprawowanej opieki. 2. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że niepełnosprawność jej męża powstała przed 18 rokiem życia, wobec czego spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. Ponadto w ocenie odwołującej fakt pozostawania w związku małżeńskim również nie może stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia, gdyż jak wskazuje judykatura byłoby to niekonstytucyjne. 3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 maja 2021r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny sprawy oraz treści art. 17 ust. 1 i ust. 1b u.ś.r. Kolegium wskazało, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy interpretować mając przede wszystkim na uwadze cel powyższego uregulowania, a więc przyznanie rekompensaty pieniężnej osobom, które podejmując się opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, rezygnują z własnej aktywności zawodowej. Świadczenie określone w art. 17 ust. 1 ustawy nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia. Zatem jeżeli osoba, nad którą sprawowana jest opieka nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia przez osobę sprawującą opiekę nad osobą niepełnosprawną, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Dalej organ wyjaśnił, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Dalej organ wskazał, że z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Rodzina utrzymuje się z renty socjalnej męża i zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżąca umawia wizyty lekarskie, towarzyszy mężowi w podróży do lekarza specjalisty w W., kontroluje ilość cukru w organizmie, podaje insulinę, pomaga w załatwianiu spraw urzędowych, wykupuje leki oraz inne zakupy. Mąż skarżącej nie wymaga leczenia odleżyn, ran, nie wymaga pielęgnacji przetok czy stomii. Zdaniem organu zakres udzielanej opieki udzielanej mężowi przez odwołującą nie wykracza poza obowiązki domowe, które wykonywane są w każdym gospodarstwie domowym i to z reguły przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy, również mierzenie stężenia glukozy we krwi czy podawanie o określonej porze insuliny. Tymczasem zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uprawniający w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy (niezależnie od systemu czasu pracy). Pomoc odwołującej zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym, również w tych rodzinach, gdzie wszyscy ich członkowie pracują. 4. W skardze do tut. Sądu strona podnosząc zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki na osobą niepełnosprawnym, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza M. K. z dnia [...] kwietnia 2021r., zasądzenie kosztów postępowania oraz w oparciu o przepis art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. 7. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] kwietnia 2021r., którą odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Biorąc pod uwagę zakres sprawowanej opieki organ stwierdził, że brak jest związku pomiędzy opieką a niepodejmowaniem zatrudnienia. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem, legitymującym się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Nakle nad Notecią z dnia [...] kwietnia 2021r., zaliczającym T. W. do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, z informacją, że niepełnosprawność istnieje od 14-go roku życia, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] marca 2021r. W pkt 7 orzeczenia konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji wpisano "wymaga". Odnosząc się do istoty sporu w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności wskazać należy, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Wobec tego nie może powodować odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego moment powstania niepełnosprawności - po ukończeniu 18. lub 25. roku życia przez osobę podlegającą opiece, jeżeli wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad taką osobą. Ponadto jak wynika z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Nakle nad Notecią z dnia [...] kwietnia 2021r. niepełnosprawność męża skarżącej istnieje od 14-go roku życia W związku z powyższym wbrew stanowisku organu I instancji art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia. Przechodząc do głównej kwestii spornej, która w przedmiotowej sprawie dotyczy niespełnienia przez skarżącą przesłanki warunkującej możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jaką jest niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, wskazać należy, że stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powyższa regulacja odwołuje się zatem do dwóch przypadków. Pierwszy w którym osoba uprawniona nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki oraz drugi, w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Lektura akt sprawy wskazuje, że w przedmiotowej sprawie występuje pierwszy przypadek, ponieważ skarżąca nie pracuje, czyli nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wskazując na sprawowaną opiekę nad mężem. Użyty przez ustawodawcę w treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. zwrot "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki" oznacza, że realizacja tego celu nie jest możliwa bez niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sprawowana opieka, jej zakres, ma uniemożliwiać wykonywanie pracy zarobkowej, zatem musi zachodzić między nimi, tj. sprawowaną opieką i niemożnością wykonywania pracy zarobkowej związek przyczynowo-skutkowy. Intencją ustawodawcy przy wprowadzeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. była bowiem pomoc osobom sprawującym stałą, długotrwałą opiekę osobom niepełnosprawnym, nie z powodu samej okoliczności sprawowania opieki, lecz ze względu na okoliczność, że przez sprawowaną opiekę osoby te znajdują się w życiowej sytuacji zmuszającej ich do niewykonywania pracy zarobkowej. Konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże sposób sprawowania opieki nie został określony w ustawie o świadczeniach rodzinnych i dlatego należy go rozpatrywać przez pryzmat celu tej regulacji, z której wynika, że musi mieć ona charakter stały bądź długotrwały i odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, których z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić. Niewątpliwie przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swojego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień jak i w nocy (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 września 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 691/19). Zatem dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest ustalenie, czy rodzaj lub ilość czynności z zakresu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegająca się o świadczenie uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Przy czym istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Ponadto warunek stałej opieki nie można rozumieć jako wykonywanie opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, a długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1164/19). 8. Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Kolegium odmawiając skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego wskazało, że z wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Rodzina utrzymuje się z renty socjalnej męża i zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżąca umawia wizyty lekarskie, towarzyszy mężowi w podróży do lekarza specjalisty w W., kontroluje ilość cukru w organizmie, podaje insulinę, pomaga w załatwianiu spraw urzędowych, wykupuje leki oraz inne zakupy. Mąż skarżącej nie wymaga leczenia odleżyn, ran, nie wymaga pielęgnacji przetok czy stomii. Zdaniem organu zakres udzielanej opieki nie wykracza poza obowiązki domowe, które wykonywane są w każdym gospodarstwie domowym i to z reguły przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy, również mierzenie stężenia glukozy we krwi czy podawanie o określonej porze insuliny. Zdaniem Sądu mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowody nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiegokolwiek podpisanego przez skarżącą oświadczenia, z którego wynikałby zakres wykonywanych przy mężu czynności w ramach sprawowania nad nim opieki. Nie ma też w aktach wprost wyrażonej przez osobę wymagającą opieki wypowiedzi co do czynności wykonywanych przez skarżącą w ramach sprawowanej nad nią opieki. Jedyne informacje co do zakresu wykonywanych przez skarżącą czynności w ramach sprawowanej opieki zawarte zostały w części VII wywiadu środowiskowego obejmującej wnioski pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad i opatrzone jego podpisem. Skoro w sprawie podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest ustalenie, że zakres świadczonej przez skarżącą pomocy nie uprawnia jej do otrzymania wnioskowanego świadczenia, to zdaniem Sądu należało, w ramach obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – dalej "k.p.a."), odebrać od skarżącej stosowne oświadczenie co do zakresu wykonywanych czynności w ramach sprawowanej opieki. Także informacje w tym zakresie powinny być wprost udzielone przez osobą wymagającą opieki, a nie jedynie objęte wnioskami pracownika socjalnego. Ponadto z przeprowadzonego wywiadu wynika, że oprócz choroby narządu wzroku co było podstawą do zakwalifikowania męża skarżącej do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym, mąż skarżącej choruje również na cukrzycę. Jak wynika z zapisów pracownika socjalnego skarżąca podaje mężowi insulinę i kontroluje ilość cukru w organizmie. Mąż skarżącej nie może nigdzie jechać, czy iść sam bo w każdej chwili może drastycznie spaść mu cukier. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby organy administracji podjęły jakiekolwiek czynności zmierzające do ustalenia, czy stan zdrowia męża skarżącej (cukrzyca) pozwala na pozostawienie go w domu na dłuższy czas. Czy z uwagi na zakres choroby musi jadać posiłki o ściśle określonych porach, a jeśli tak to czy skarżąca może mu je przygotować wcześniej i zostawić do samodzielnej konsumpcji. W tym zakresie nie skorzystano z możliwości zwrócenia się do skarżącej o przedłożenie dodatkowych dowodów (np. dokumentacja medyczna męża skarżącej, oświadczenie skarżącej i oświadczenie męża skarżącej o zakresie i czasie wykonywanych czynności związanych z opieką) i poza wywiadem środowiskowym nie przeprowadzono żadnych innych dowodów z urzędu. Z materiału dowodowego nie wynikają również ustalenia dotyczące, ile dane czynności - które są niezbędne przy opiece - zajmują skarżącej, tzn. czy są na tyle rozciągnięte w czasie w ciągu dnia, że uniemożliwiają skarżącej podjęcie zatrudnienia. Podkreślenia w tym miejscu raz jeszcze wymaga, że stałej i ciągłej opieki nie należy rozumieć, jako wykonywanie opieki bez przerwy i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest jej stopniem niepełnosprawności, a więc koniecznością wykonywania takich czynności, które warunkują jej egzystowanie w warunkach godności człowieka. W ocenie Sądu istotne dla właściwego rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jest zobrazowanie czasu faktycznej i koniecznej obecności skarżącej przy mężu w ciągu doby i tym samym dokonania realnej oceny możliwości pogodzenia przez skarżącą możliwości wykonywania pracy zarobkowej (choćby w niepełnym zakresie czasu pracy) z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem w zakresie adekwatnym do posiadanych przez niego schorzeń i w związku z tym możliwości jego samodzielnej egzystencji. 9. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, w prowadzonym postępowaniu organy naruszyły art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadząc postępowanie dowodowe, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z uwagi na zasadę swobodnej oceny dowodów, przewidzianej w art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Poza tym, zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, przewidzianą w art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Podkreślić należy, że zarówno przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jak i odmowa przyznania tego prawa powinno wynikać z tak przeprowadzonego postępowania, by nie było wątpliwości, że stronie przysługuje to prawo, bądź że prawo to jej nie przysługuje. Niewątpliwie świadczenie pielęgnacyjne nie jest świadczeniem przysługującym jedynie za samo sprawowanie opieki, lecz związanym z koniecznością rezygnacji z wykonywania pracy zarobkowej w celu opieki tej sprawowania lub niepodejmowania pracy z tego właśnie względu. Wykonywanie opieki i jej rozmiar musi uniemożliwiać podjęcie pracy, bądź wymuszać na opiekunie rezygnację z aktywności zawodowej. W niniejszej sprawie nie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, czy w przypadku skarżącej tego rodzaju przesłanki przyznania przedmiotowego świadczenia zachodzą, czy też nie. Zdaniem Sądu sytuacja ta sprawia - nie przesądzając sposobu rozstrzygnięcia sprawy - że odmowa przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia nastąpiła co najmniej przedwcześnie. Wskazane naruszenia prawa przez organy obu instancji powodują, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca powinny być wyeliminowane z obiegu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło