II SA/Bd 926/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Ł. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2021r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Ł. W. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2021r. Ł. W. (skarżąca) zwróciła się do Prezydenta M. B. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem M. Ż.. 2. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021r. Prezydent M. B. odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Organ stwierdził, że w sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2020r., poz. 111 – dalej "u.ś.r.") albowiem ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym, że w przypadku ojca skarżącej niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25-go roku życia. 3. W odwołaniu skarżąca powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt 38/13 wniosła o przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. 4. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] czerwca 2021r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ w pierwszej kolejności przywołał stan faktyczny sprawy oraz treść art. 17 ust. 1 i ust. 1b u.ś.r. Kolegium wskazało, że odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia prze organ I instancji na podstawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. była nieprawidłowa w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 uznającego ten przepis za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie. Uzasadniając odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego organ odwoławczy wskazał, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy interpretować mając na uwadze cel powyższego uregulowania, a więc przyznanie rekompensaty pieniężnej osobom, które podejmując się opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, rezygnują z własnej aktywności zawodowej. Jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest przede wszystkim stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni. Dalej organ wskazał, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet, jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Zdaniem organu sprawowana przez skarżącą opieka nad ojcem w jego codziennym funkcjonowaniu nie spełnia wymogów opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., albowiem z oświadczenia skarżącej z dnia [...] kwietnia 2021r. złożonego pod groźbą odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia że pomaga ojcu w porannej toalecie, w ubraniu się oraz goleniu. Przygotowuje posiłek, lekarstwa, później jest gimnastyka. Następnie owoce, desery. Około południa II śniadanie. Ćwiczy z ojcem i mamą pamięć, stosuje ćwiczenia logopedyczne. Jest z nimi do godz. 15:00. Później ok. 16:00 przyjeżdża siostra z pracy. Jest dyspozycyjna i jeśli siostra potrzebuje jechać na zakupy, czy wyjść do lekarza również przychodzi po południu. W świetle powyższych ustaleń zdaniem organu zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nad ojcem nie stanowi stałej opieki. Zakres opieki udzielanej ojcu przez skarżącą nie wykracza poza obowiązki domowe, które wykonywane są w każdym gospodarstwie domowym i to z reguły przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy. Tymczasem zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, uprawniający w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. do świadczenia pielęgnacyjnego, nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy (niezależnie od systemu czasu pracy). Fakt przebywania przez kilka godzin dziennie u ojca nie wyklucza możliwości podjęcia przez skarżąca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. 5. W skardze do tut. Sądu skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o uchylenie powyższej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta M. B. z dnia [...] lutego 2021r., zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz w oparciu o przepis art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") wniosła o przeprowadzenie dowodu z dołączonego do skargi oświadczenia skarżącej z dnia [...] czerwca 2021r. 6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 7. W piśmie procesowym pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodu z dołączonego do pisma oświadczenia skarżącej z dnia [...] sierpnia 2021r. oraz zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] sierpnia 2021r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz.U. z 2020r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a ). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie. 9. Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. B. z dnia [...] kwietnia 2021r. odmawiającą skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Zdaniem organu zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nie wykracza poza domowe obowiązki, które są wykonywane w każdym gospodarstwie domowym i to z reguły przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy co w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r wyklucza przyznanie wnioskowanego świadczenia. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym ojcem – M. Ż., legitymującym się orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] września 2019 r., zaliczającym go do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, z informacją, że nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność istnieje, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] września 2018r. Odnosząc się do istoty sporu w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności wskazać należy, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Wobec tego nie może powodować odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego moment powstania niepełnosprawności - po ukończeniu 18. lub 25. roku życia przez osobę podlegającą opiece, jeżeli wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad taką osobą. W związku z powyższym art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia. Przechodząc do głównej kwestii spornej, która w przedmiotowej sprawie dotyczy kwestii niespełnienia przez skarżącą przesłanki warunkującej możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jaką jest niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki, wskazać należy, że stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powyższa regulacja odwołuje się zatem do dwóch przypadków. Pierwszy w którym osoba uprawniona nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki oraz drugi, w którym osoba legitymowana rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Użyty przez ustawodawcę w treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. zwrot "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki" oznacza, że realizacja tego celu nie jest możliwa bez niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Sprawowana opieka, jej zakres, ma uniemożliwiać wykonywanie pracy zarobkowej, zatem musi zachodzić między nimi, tj. sprawowaną opieką i niemożnością wykonywania pracy zarobkowej związek przyczynowo-skutkowy. Intencją ustawodawcy przy wprowadzeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. była bowiem pomoc osobom sprawującym stałą, długotrwałą opiekę osobom niepełnosprawnym, nie z powodu samej okoliczności sprawowania opieki, lecz ze względu na okoliczność, że przez sprawowaną opiekę osoby te znajdują się w życiowej sytuacji zmuszającej ich do niewykonywania pracy zarobkowej. Konieczność stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną wynika z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednakże sposób sprawowania opieki nie został określony w ustawie o świadczeniach rodzinnych i dlatego należy go rozpatrywać przez pryzmat celu tej regulacji, z której wynika, że musi mieć ona charakter stały bądź długotrwały i odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieką, których z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić. Niewątpliwie przesłanka warunkująca uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego zostanie spełniona, jeżeli opiekun pozostaje w ciągłej dyspozycji swojego podopiecznego, przez co należy rozumieć także sytuację, w której oprócz sprawowania opieki, wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień jak i w nocy (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 września 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 691/19). Zatem dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest ustalenie, czy rodzaj lub ilość czynności z zakresu sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegająca się o świadczenie uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Przy czym istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Ponadto warunek stałej opieki nie można rozumieć jako wykonywanie opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, a długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1164/19). Ustawodawca w art. 3 pkt 21 u.ś.r. zawał definicję "znacznego stopienia niepełnosprawności", przez który rozumie się: a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach, d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów, e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zatem powyższy przepis odsyła do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która w art. 4 ust. 1 stanowi, że do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Jednocześnie wydane na podstawie art. 6c ust. 9 tej ustawy rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tj. Dz. U. 2021 r., poz. 857), w § 29 ust. 1 określa standardy w zakresie kwalifikowania do znacznego stopnia niepełnosprawności, które zawierają kryteria określające skutki naruszenia sprawności organizmu powodujące: 1) niezdolność do pracy - co oznacza całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu; 2) konieczność sprawowania opieki - co oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem; 3) konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznych - co oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych. 10. Odnosząc się do zasadności stanowiska Kolegium odnośnie braku podstaw przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia z uwagi na rozmiar i zakres koniecznej opieki nad ojcem, wskazać należy, że z wydanego przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności M. Ż. wynika, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. W pkt 5,6 i 7 orzeczenia wskazano, że: wymaga konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby; korzystania z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych; konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ponadto przyczyna stwierdzonej u M. Ż. niepełnosprawności została oznaczona symbolami: "05-R, 03-L, 07-S". Symbol "05-R" oznacza upośledzenie narządu ruchu, symbol "03-L" oznacza zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu, natomiast symbol "07-S" oznacza choroby układu oddechowego i krążenia. Wskazać należy, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego skarżąca podnosiła, że sprawuje opiekę nad tatą oraz schorowaną mamą która jest po kilku udarach. Ponadto ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia Powiatowego Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] marca 2021r. (k. 32 akt administracyjnych) matka skarżącej również posiada znaczny stopnień niepełnosprawności. Zatem zarówno ojciec jak i matka skarżącej są osobami schorowanymi, w podeszłym wieku ojciec 89 lat, matka 80 lat i mają orzeczenia w znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z oświadczenia skarżącej z dnia [...] kwietnia 2021r. (k. 35 akt administracyjnych) mieszka ok. 10 min drogi od rodziców; przychodzi do rodziców ok. 8:00 i pomaga w porannej toalecie oraz ubieraniu się; ojcu pomaga się ogolić; przygotowuje posiłek i lekarstwa; następnie jest gimnastyka; następnie owoce i desery; około południa jest II śniadanie; ćwiczy z ojcem i matka pamięć stosując ćwiczenia logopedyczne; z rodzicami jest do godz. 15:00. Później o 16:00 przychodzi siostra z pracy; skarżąca jest dyspozycyjna i jeśli siostra potrzebuje jechać na zakupy, czy wyjść do lekarza również przychodzi po południu. Odnosząc się do powyższych ustaleń stwierdzić należy, że występowanie jednocześnie kilku schorzeń oraz podeszły wiek, ma bez wątpienia dodatkowe i istotne znaczenie dla oceny stopnia samodzielności życiowej ojca skarżącej. Wskazać należy, że konieczność sprawowania opieki oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem, zaś konieczność udzielania pomocy oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych. Powyższy zakres wymienionych czynności składa się na sprawowanie opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. W zakres opieki wchodzą zatem czynności samoobsługowe, jak i prowadzenie gospodarstwa domowego, gdyż osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, nie może co do zasady sama wykonywać tych czynności, a są one niezbędne do codziennego funkcjonowania w środowisku (np. przygotowanie posiłków czy podanie lekarstw). Podkreślenia również wymaga, że przy ocenie możliwości samodzielnej egzystencji należy przede wszystkim brać pod uwagę całokształt schorzeń, na które osoba wymagająca opieki cierpi i z uwagi na ich charakter oraz związane z tym potrzeby niepełnosprawnego (leczenie czy rehabilitację) dokonać wszechstronnej oceny jego rzeczywistych możliwości samodzielnego sprostania podstawowym czynnościom związanym z prawidłowym funkcjonowaniem w środowisku. Ponadto organ całkowicie pominął podnoszą przez stronę okoliczność, że skarżąca sprawuje opiekę nie tylko nad ojcem posiadającym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale także nad matką również posiadającą orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powyższa okoliczność niewątpliwie wpływa na ocenę, czy już sprawując opiekę nad ojcem możliwe jest podjęcie przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i pogodzenie jej z opieką również nad matką. Z materiału dowodowego nie wynikają również jakiekolwiek ustalenia dotyczące, ile dane czynności - które są niezbędne przy opiece - zajmują skarżącej. Podkreślenia w tym miejscu ponownie wymaga, że stałej i ciągłej opieki nie należy rozumieć, jako wykonywanie opieki bez przerwy i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest jej stopniem niepełnosprawności, a więc koniecznością wykonywania takich czynności, które warunkują jej egzystowanie w warunkach godności człowieka. W ocenie Sądu istotne dla właściwego rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jest zobrazowanie czasu faktycznej i koniecznej obecności skarżącej przy ojcu w ciągu doby i tym samym dokonanie realnej oceny możliwości pogodzenia przez skarżącą możliwości wykonywania pracy zarobkowej (choćby w niepełnym zakresie czasu pracy) z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem z uwzględnieniem, że skarżąca opiekuje się również niepełnosprawną matką. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, w prowadzonym postępowaniu organy naruszyły art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego - k.p.a.. Stosownie do art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadząc postępowanie dowodowe, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z uwagi na zasadę swobodnej oceny dowodów, przewidzianej w art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Poza tym, zgodnie z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, przewidzianą w art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Podkreślić należy, że zarówno przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jak i odmowa przyznania tego prawa powinno wynikać z tak przeprowadzonego postępowania, by nie było wątpliwości, że stronie przysługuje to prawo, bądź że prawo to jej nie przysługuje. Niewątpliwie świadczenie pielęgnacyjne nie jest świadczeniem przysługującym jedynie za samo sprawowanie opieki, lecz związanym z koniecznością rezygnacji z wykonywania pracy zarobkowej w celu opieki tej sprawowania lub niepodejmowania pracy z tego właśnie względu. Wykonywanie opieki i jej rozmiar musi uniemożliwiać podjęcie pracy, bądź wymuszać na opiekunie rezygnację z aktywności zawodowej. W niniejszej sprawie nie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości, czy w przypadku Skarżącej tego rodzaju przesłanki przyznania przedmiotowego świadczenia zachodzą, czy też nie. Zdaniem Sądu sytuacja ta sprawia - nie przesądzając sposobu rozstrzygnięcia sprawy - że odmowa przyznania skarżącej przedmiotowego świadczenia nastąpiła co najmniej przedwcześnie. Wskazane naruszenia prawa przez organy obu instancji powodują, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca powinny być wyeliminowane z obiegu prawnego. 11. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. W szczególności ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji uwzględni przedstawione wyżej stanowisko Sądu dotyczące pominięcia tej części normy art. 17 ust. 1b u.ś.r., którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) uznał za niezgodną z Konstytucją RP. Jednocześnie organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po dokonaniu ustaleń dających podstawę do pełnej oceny możliwości skarżącej do jednoczesnego sprawowania należytej i efektywnej opieki nad niepełnosprawnym ojcem oraz podjęcia aktywności zawodowej, uwzględnią przedstawioną ocenę prawną dotyczącą rozumienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym ojcem. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzje obu organów orzekających zostały wydane z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na wysokość zasądzonej od organu odwoławczego kwoty złożyło się wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości [...] zł oraz opłata od pełnomocnictwa [...] zł.