II SA/Bd 932/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2018r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257 ze zm.) oraz art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935), art. 10 ust. 2 oraz art. 29 ust. 1, 2, 7, 8 i 9 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2017 r. poz. 2137), art. 28 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2017r. poz. 1856, ze zm.), art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8, ze zm.), art. 3 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. UE L z dnia 23.12.1995r., ze zm.), art. 60 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, ze zm.), art. 43 i art. 44 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48, ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. w G. (dalej powoływana również jak skarżąca) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego na lata 2013-2014, utrzymał w mocy ww. decyzję. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Kierownik BP ARIMR przyznał: - decyzją z [...] marca 2014r. na rok 2013 płatność rolnośrodowiskową w wysokości [...] zł (do pakietu 2 wariant 2.2 , pakietu 4 wariant 4.1 i pakietu 5 wariant 5.1), - decyzją z [...] listopada 2014r. - na rok 2014 płatność rolnośrodowiskową w wysokości w łącznej [...] zł (do pakietu 2 wariant 2.2, pakietu 4 wariant 4.1 i pakietu 5 wariant 5.1). Przyznane środki finansowe na podstawie wymienionych decyzji zostały przekazane na wskazany rachunek bankowy odpowiednio w dniu [...] kwietnia 2014r. i [...] grudnia 2014r. W dniach 4-8 maja 2015 r. w ARiMR miała miejsce kontrola w zakresie płatności dokonanych przez Komisję Europejską w ramach EFRROW, tytułem wydatków deklarowanych za okres od 16 października do 31 grudnia 2014 r. w ramach działania 214 - Program rolnośrodowiskowy PROW 2007-2014. Kontrolerzy Trybunału Obrachunkowego losowo skontrolowali 12 spółek, zarejestrowanych pod tym samym adresem: [...]. Przedmiotowe spółki to: [...]. Z ustaleń poczynionych podczas kontroli wynikało, że: wszystkie wnioski o płatność zostały złożone przez T. K., za wyjątkiem [...] Sp. z o. o. (złożony przez M. H.), przedmiotowe spółki deklarowały działki ewidencyjne położone w trzech województwach: kujawsko - pomorskim, pomorskim i warmińsko - mazurskim, niektóre z nich znajdowały się w tej samej gminie, w tym samym obrębie np. [...] i zostały zadeklarowane przez kilka spółek, a wspólnikiem większościowym w spółkach: [...]. jest Pan T. K.. Kontrolerzy analizując wnioski o płatność oraz decyzje Kierownika BP ARiMR ustalili, że w 18 z 23 płatności zadeklarowano działki w ramach wariantów: 1.1, 2.1, 2.2, 2.3 i 3.1, gdzie stosuje się degresywność płatności dla powierzchni co najmniej 100 ha (pakiety 1 i 3) i 10 ha (wariant 3.1). Przedmiotowa kontrola została rozszerzona o dodatkową analizę 12 innych podmiotów w których kontrolerzy również dopatrzyli się tworzenia spółek w celu obejścia zasad degresywności i łączenia pakietów. W dniu 4 kwietnia 2016 r. Kierownik BP ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności przyznanych skarżącej w ramach realizowanego programu rolnośrodowiskowego za lata 2013– 2014. Na skutek odwołania Spółki, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wydał decyzją z [...] listopada 2016r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik BP ARiMR w G., decyzją nr [...] ustalił skarżącej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie wskazanych w podstawie prawnej decyzji przepisów prawa. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a decyzja pierwszej instancji odpowiada prawu. Organ II podkreślił, że ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty pomocy, czy płatności, były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. Określenie "nienależne" odnosi się nie tylko do sytuacji, w której akt stanowiący podstawę prawną przyznania płatności zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego na podstawie regulacji krajowych, ale także do każdej sytuacji, gdy zostanie stwierdzona konieczność zwrotu całości lub części płatności, z uwagi na zaistnienie przesłanek przewidzianych w przepisach prawa krajowego lub unijnego. Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków mamy więc do czynienia nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy zostało ustalone, że beneficjent sztucznie stworzył warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Powyższe oznacza, że dla ustalenia kwot świadczeń nienależnie pobranych przez skarżącą w latach 2013-2014, nie było konieczne wzruszenie decyzji przyznających pomoc i dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostają ostateczne decyzje przyznające płatności. Brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów art. 29 ARiMR. Organ odwoławczy nie dopatrzył się także naruszenia art. 28 ustawy o WROW - wyjaśniając że przez kwoty nienależnie pobranych środków należy rozumieć należności, które powstały z przyczyn leżących po stronie rolnika, również wówczas, gdy nie była to wyłączna przyczyna wypłaty dokonanej w nienależnej wysokości, czyli wszystkie przypadki, w których stwierdzono jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu lub zaniechaniu rolnika. W niniejszej sprawie nieprawidłowość, która wynikła ze stworzenia w sposób sztuczny kilkudziesięciu spółek przez T. K. w celu maksymalizacji płatności, w ocenie organu odwoławczego jest nieprawidłowością wynikającą z winy strony, a co za tym idzie płatności podlegające odzyskaniu są płatnościami "nienależnymi" i tym samym organ I instancji prawidłowo określił rodzaj należności. Organ wskazał, że po raz pierwszy wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej skarżąca złożyła w dniu [...] maja 2013r., rozpoczynając 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach pakietów/wariantów 2.2 i 4.1. Kierownik BP ARiMR w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w sprawie kolejnego wniosku o przyznanie płatności na rok [...] złożonego przez stronę, wydał decyzję o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowych z uwagi na stworzenie sztucznych warunków dla uzyskania przedmiotowych płatności. Stworzenie sztucznych warunków, zdaniem organu pierwszej instancji, polegało na utworzeniu przez T. K. oraz M. H. wielu spółek handlowych, powiązanych ze sobą osobowo, organizacyjnie i ekonomicznie w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia przez obejście zasady degresywności oraz zakazu łączenia pakietu 1 z pakietem 2. Od przedmiotowej decyzji skarżąca złożyła odwołanie podnosząc, że w sposób samodzielny i niezależny prowadzi własne gospodarstwo rolne spełniając zarazem warunki do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, oraz że w sprawie nie doszło do stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 22 listopada 2017r. (sygn. II SA/Bd 1103/17) oddalił skargę strony - podzielając ustalenie organów, iż w sprawie miało miejsce stworzenie sztucznych warunków dla uzyskania wnioskowanych płatności. Powołując się na treść przepisów art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, odwołujących się do kwestii stworzenia sztucznych warunków, organ II instancji podkreślił, że normy wyrażone w tych przepisach pozwalają organom przeciwdziałać obejściu prawa przez podmioty celem uzyskania korzyści wbrew intencją prawodawcy. Aby można mówić o stworzeniu sztucznych warunków, niezbędne jest istnienie dwóch przesłanek – obiektywnej i subiektywnej. Przesłanka obiektywna dotyczy ustalenia, że nie może zostać osiągnięty cel danego wsparcia, a subiektywna – że przez stworzenie sztucznych warunków wnioskodawca zmierzał uzyskać wyłącznie korzyść sprzeczną z tym celem. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego prawidłowo ustalił wystąpienie w sprawie zarówno elementu obiektywnego, jak i subiektywnego. Element obiektywny polegał na stworzeniu przez te same osoby (T. K. i M. H.) wielu spółek wnioskujących o płatności rolnośrodowiskowe (rolno-środowiskowo-klimatyczne) do deklarowanych przez ww. osoby fizyczne działek rolnych o obszarach kwalifikujących je w przedziałach o wysokich stawkach płatności, co umożliwiło obejście zasady degresywności, zakazu łączenia pakietu 1 z pakietem 2 oraz zakazu realizacji jednocześnie programu rolnośrodowiskowego z programem rolno-środowiskowo-klimatycznym. Z kolei przeprowadzona przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. w zaskarżonej decyzji analiza tworzenia spółek, analiza udziałowców, zarządów (reprezentantów), siedzib, deklarowanych wariantów oraz ich powierzchni, położenia użytkowanych nieruchomości rolnych, wymiany działek ewidencyjnych, struktury poszczególnych gospodarstw, zakupu usług rolniczych oraz zatrudniania pracowników wykazała istnienie przesłanki subiektywnej. W ocenie organu, w świetle istniejących powiązań, utworzone spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w tym skarżąca, stanowią jeden organizm gospodarczy, zarządzany przez tę samą grupę osób, a odrębność utworzonych osób prawnych (spółek) ma jedynie charakter formalnoprawny (z punktu widzenia przepisów prawa handlowego, każda spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest odrębnym podmiotem prawa, posiadając osobowość prawną). Ustalone wielorodzajowe powiązania dowodzą, że powoływano kolejne spółki w celu obejścia prawa polegającego na stworzeniu systemu optymalizującego wielkość i rodzaj płatności. To zaś wyklucza uznanie, że każda ze spółek prowadziła niezależną, autonomiczną działalność rolniczą. Utworzone przez te same, kolejne spółki zmierzały w ocenie organów ARiMR wyłącznie do stworzenia sztucznych warunków do prowadzenia działalności nakierowanej na osiągnięcie korzyści. Poszczególnych utworzonych spółek, w tym skarżącej, nie można uznać za rolnika, gdyż nie prowadziły one samodzielnie działalność rolniczej w odrębnych gospodarstwach rolnych, o czym świadczy wykazany przez organ I instancji charakter powiązań pomiędzy spółkami oraz T. K. i M. H.. O samodzielności spółek nie stanowi zaś wpis do ewidencji producentów i nadany numer producenta rolnego. Organ podniósł, że o tym, że wszystkie spółki tworzą de facto jedno gospodarstwo, decyduje fakt sprawowania zarządu bądź kontroli przez T. K. i M. H., którzy występują w spółkach, jako udziałowcy (bezpośrednio lub pośrednio) oraz występują/występowali, jako członkowie zarządu, co umożliwia decydowanie w sprawach działalności poszczególnych spółek. Poza sporem pozostaje również to, że spółki do listopada 2015 r. posiadały tę samą siedzibę. Wskazując, że wsteczny charakter obowiązku zwrotu jest uzasadniony celem oraz kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego, organ II instancji uznał za prawidłowe wyliczenia I pierwszej instancji co do łącznej kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2013-2014 wynoszącej [...] zł. Odnosząc się do zarzutów dotyczących zastosowania w sprawie niezgodnie z dyspozycją przepisów art. 43 i 44 rozporządzenia nr 640/2014, art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 w zw. z art. 41 ust. 5 rozporządzenia nr 907/2014, organ II instancji przytaczając treść przepisu art. 44 rozporządzenia nr 640/2014 wskazał, że we wszystkich postępowaniach dotyczących ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności w odniesieniu do wniosków złożonych przed 1 stycznia 2015 r. mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. art. 5 i art. 18 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011, art. 80 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 73 rozporządzenia nr 796/2004, natomiast przepisy rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014 będą miały zastosowanie w postępowaniach dotyczących ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności do wniosków złożonych po dniu 1 stycznia 2015 r. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji o braku wystąpienia w sprawie przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności określonych w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, gdyż w sprawie kwoty przyznanych płatności za lata 2013-2014 nie wynikały z pomyłki organu lecz, z okoliczności stworzenia sztucznych warunków w celu uzyskania płatności. Wskazując na odrębność poszczególnych postępowań administracyjnych prowadzonych przed orzekającymi organami w sprawie przedmiotowych płatności, odmienność i nie równorzędność zebranego w ich ramach materiału dowodowego, zwłaszcza w postępowaniu w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 i 2014, a także na przeprowadzoną przez organy po otrzymaniu raportu ETO szczegółową analizę sprawy pod kątem wzajemnych powiązań pomiędzy podmiotami, organ II instancji uznał za niezasługujące na uwzględnienie zarzuty skarżącej dotyczące dwukrotnej pozytywnej weryfikacji strony pod kątem wystąpienia sztucznych warunków za lata 2013 i 2014, podejmowania nieodwracalnych decyzji gospodarczych i wydatkowania w dobrej wierze środków pozyskanych z płatności. W konsekwencji organ uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 5 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia nr 65/2011. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. art. 80 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009 oraz art. 73 ust. 1-3 rozporządzenia nr 796/2004, organ II instancji stwierdził, że przepisy te nie miały zastosowania w sprawie, gdyż podstawy prawne określające zasady ustalania kwot nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, w tym przesłanki określające obowiązek ich zwrotu, dla płatności pobranych za lata 2013-2014, określone zostały w art. 5 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 65/2011. Organ odwoławczy podtrzymał także w całości wraz z tożsamą argumentacją stanowisko organu I instancji odnośnie braku upływu w sprawie okresu przedawnienia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, w związku z tym, iż okres przedawnienia dla płatności realizowanych w ramach wieloletniego programu PROW 2007-2013 w każdym przypadku biegnie do dnia ostatecznego zamknięcia programu tj. do dnia 30 czerwca 2016r. stanowiącego termin na przedstawienie Komisji Europejskiej sprawozdania finansowego z ostatniego roku budżetowego realizacji programu, a w sytuacji gdy termin przedawnienia upływałby przed tym dniem zamknięcia programu, ulega on wydłużeniu do daty ostatecznego zakończenia programu, czyli do dnia 30 czerwca 2016 r. Organ wskazał także w tym kontekście, że przerywające biegu przedawnienia zawiadomienie skarżącej o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, wskazujące na nieprawidłowości, miało miejsce w dniu 6 kwietnia 2016 r. Ponadto organ wskazał, tak jak organ I instancji, na brak podstaw w sprawie do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, w związku z tym, iż kwoty nienależnie pobranych płatności za poszczególne lata, przekraczają kwotę stanowiącą równowartość 100 euro. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, Spółka wniosła o jej uchylenie w całości oraz ewentualne uchylenie w całości decyzji organu I instancji, zarzucając: 1. obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji nr 65/2011 poprzez błędne niezastosowanie niniejszego przepisu wobec ziszczenia się przesłanek w nim zawartych, co doprowadziło do braku odstąpienia przez Agencję od żądania zwrotu płatności od skarżącej za lata 2013-2014, 2. naruszenie innych przepisów postępowania, która mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: - art. 80 k.p.a. poprzez poczynienie przez organ w zaskarżonej decyzji błędnej oceny całokształtu materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie przesłanek dotyczących braku obowiązku zwrotu tj. wystąpienia pomyłki właściwego organu oraz możliwości wykrycia błędu przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach, - 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego odniesienia się co do wiarygodności dowodów i określenia ich mocy dowodowej, a także braku wskazania w uzasadnieniu powodów w odniesieniu do obydwu przesłanek z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, którymi kierował się organ stwierdzając, iż nie zaszły przesłanki do braku obowiązku zwrotu płatności. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 określa przesłanki, które wbrew stanowisku organu w niniejszej sprawie zostały spełnione. Zaistniały błąd nie został bowiem popełniony przez skarżącą, a przez organ, wskutek błędnych postępowań administracyjnych i kontrolnych, co doprowadziło do wypłaty płatności rolnośrodowiskowych, natomiast błąd, który zarzuca organ administracji, nie mógł zostać wykryty przez skarżącą w zwykłych okolicznościach. Skarżąca podkreśliła przy tym, że Agencja zawiadomiła ją o nieprawidłowościach dopiero w 2016 r., dlatego też do tego roku skarżący pozostawał w świadomości prawidłowego postępowania w zakresie płatności rolnośrodowiskowych. Skarżąca podkreśliła, że organ mając pełen materiał dowodowy za każdym razem wskazywał, iż gospodarstwo skarżącej spełnia wszystkie przesłanki do otrzymania płatności. Zarząd spółki zawsze stawiał się na wszelkie wezwania Agencji i dokonywał stosownych wyjaśnień, jeśli pojawiły się jakiekolwiek wątpliwości. Poddawał się wszelkim inspekcjom. Powyższe działania organu jednoznacznie utwierdzały skarżącą, że nie jest w błędzie co do prawidłowości składanych deklaracji we wnioskach. Odnosząc się do zarzutu Agencji w zakresie sztucznych warunków i wiedzy w tym zakresie skarżącej, strona podkreśliła, że Agencja dopiero we wniosku na rok 2015 wpisała oświadczenie: "5) nie stwarzam sztucznych warunków, o których mowa w art. 60 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 i art. 11 ust. 4, art. 41 ust. 7, art. 61 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, w celu uzyskania korzyści finansowych sprzecznych z celami systemów pomocy". Ponadto przywołując orzeczenia sądów administracyjnych, wskazała że niedostatecznym argumentem jest powołanie się na brak "świadomości", jako okoliczności mającej świadczyć w sposób oczywisty o winie rolnika, gdyż zasady, które winien znać rolnik, powinien znać organ i właściwie je stosować, a przynajmniej podjąć szybkie działania zamierzające do eliminacji błędu. Okoliczność czy błąd mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach wymaga ustalenia przede wszystkim charakteru błędu. Skarżąca podkreśliła, iż w prawie administracyjnym nie ma klauzul dotyczących zasad współżycia społecznego, jednak taką rolę powinny spełniać przepisy zwalniające z obowiązku zwrotu. Spółka na podstawie decyzji pozytywnych wydawanych przez Agencję od roku 2013r. podejmowała nieodwracalne decyzje gospodarcze wydając w dobrej wierze środki uzyskane z płatności, zatrudniając pracowników oraz dokonując inwestycji w gospodarstwo oraz zaciągając długoterminowe zobowiązania finansowe. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. skarżąca wskazała, że na podstawie zgromadzonych dowodów organ dokonał dowolnej, a nie swobodnej ich oceny, bowiem całokształt materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje na zaistnienie przesłanki z art. 5 ust. 3 rozporządzenia co powinno doprowadzić do braku obowiązku zwrotu płatności pozyskanych za rok 2013 i 2014. Nadto organ z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. nie odniósł się (na stronie 18 i 19 uzasadnienia) precyzyjnie do poszczególnych przesłanek sugerując wyłącznie zaistnienie sztucznych warunków. Nie wyjaśnił zatem w uzasadnieniu stronie dlaczego przepis art. 5 ust. 3 nie znalazł zastosowania, podczas gdy zadaniem organu jest przekonanie strony o w uzasadnieniu decyzji o prawidłowości rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i uznając zarzuty skarżącej za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2107) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z a2018r. poz. 1302 ze zm. dalej "p.p.s.a"), Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot kontroli sądowej stanowi decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] maja 2018r. utrzymująca w mocy Decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w G. z dnia [...] stycznia 2018r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego za lata 2013 i 2014. Zgodnie z art. 29 ust.1 i 2 ustawy o ARiMR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej. Właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, o której mowa w ust. 1, jest organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych, o których mowa w ust. 1. O obowiązku zwrotu nienależnie pobranej pomocy stanowi, na gruncie krajowym, art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Stosownie do jego treści pomoc pobrana nienależnie podlega zwrotowi wraz z odsetkami. W ust. 2, ustawodawca określił w jakich okolicznościach dochodzi do nienależnie pobranych środków. W większości przypadków, nienależnie pobrana pomoc powiązana jest z przyczynami leżącymi po stronie rolnika, czyli przypadkami, w których stwierdzono jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu lub zaniechaniu rolnika. Mają one jednak charakter przykładowy na co wskazuje zwrot "w szczególności". Słusznie organ wskazał, że żądanie zwrotu nienależnie pobranej pomocy nie jest uzależnione od uprzedniego wyeliminowania z obrotu decyzji przyznającej płatności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przed wydaniem decyzji ustalającej kwoty nienależnie, czy nadmiernie pobranych środków nie jest konieczne uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. wyroki NSA: z 11 kwietnia 2013r., sygn. akt II GSK 96/12 oraz z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA ). Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich mamy więc do czynienia nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy organ ustali, że beneficjent dopuścił się nieprawidłowości np. przez stworzenie sztucznych warunków, które skutkują na podstawie art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 w zw. z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 brakiem podstaw do przyznania pomocy lub koniecznością wycofania korzyści. Nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem (art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95). Nieprawidłowość, stanowiąca podstawę do podjęcia środków chroniących interesy finansowe Wspólnot Europejskich, obejmuje zatem wszystkie przypadki, w których stwierdzono jakiekolwiek naruszenie prawa wspólnotowego w działaniu lub zaniechaniu rolnika, powodujące lub mogące spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty. Stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności, należy zakwalifikować do nieprawidłowości naruszających przepisy prawa wspólnotowego w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95. Zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95, działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego mającymi zastosowanie w danym przypadku poprzez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Stosownie zaś do z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, zawierającego także "klauzulę dotyczącą przypadków obchodzenia prawa", bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa. Wobec zatem treści art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 w związku z art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, przypadek pozyskania płatności w ramach stworzenia sztucznych warunków skutkuje brakiem podstaw do ich przyznania lub koniecznością wycofania korzyści. Stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności, mieszczące się w pojęciu nieprawidłowości, pociąga konieczność zwrotu przyznanych płatności, jako płatności nienależnych. Na gruncie przepisów prawa unijnego zwrot nienależnie pobranych płatności reguluje art. 5 rozporządzenia nr 65/2011. Stosownie do jego treści: 1. W przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną o odsetki, obliczone zgodnie z ust. 2. 2. Odsetki nalicza się za okres między terminem zwrotu płatności przez beneficjenta wyznaczonym w nakazie odzyskania środków, który nie może przekraczać 60 dni, a datą zwrotu lub odliczenia. Stosowana stopa odsetek obliczana jest zgodnie z przepisami prawa krajowego, ale nie jest niższa niż stopa procentowa stosowana na mocy przepisów krajowych przy odzyskiwaniu kwot. 3. Obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. Na podstawie art. 43 rozporządzenia nr 640/2014, utraciły moc z dniem 1 stycznia 2015 r. rozporządzenie nr 1122/2009 i wymienione rozporządzenie nr 65/2011. Rozporządzenia te stosuje się jednak nadal w stosunku do: a) wniosków o płatności bezpośrednie złożonych w odniesieniu do okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r.; b) wniosków o płatność i wniosków o wsparcie złożonych w odniesieniu do roku 2014 i lat wcześniejszych oraz wniosków o płatność złożonych w odniesieniu do roku 2015 zgodnie z art. 66 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005; oraz c) systemu kontroli i kar administracyjnych w odniesieniu do obowiązków rolników w zakresie zasady wzajemnej zgodności zgodnie z art. 85t i 103z rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007. Zgodnie zaś art. 44 rozporządzenia nr 640/2014: "Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie siódmego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do wniosków o przyznanie pomocy, wniosków o wsparcie lub wniosków o płatność dotyczących lat składania wniosków lub okresów premiowych rozpoczynających się od dnia 1 stycznia 2015 r." W związku z tym, iż rozpoznawana sprawa dotyczy ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności, przyznanych skarżącej w ramach realizowanego w latach 2013 - 2014 programu rolnośrodowiskowego, a skarżąca składała wnioski o przyznanie przedmiotowych płatności odpowiednio: w latach 2013, 2014, (także 2015 i 2016) -to tym samym w przedmiotowej sprawie będzie miał zastosowanie art. 5 rozporządzenia nr 65/2011. Brak przepisów intertemporalnych uzasadnia przyjęcie, że w oparciu o art. 43 i art. 44 rozporządzenia nr 640/2014, do 1 stycznia 2015r. podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oraz ich zwrotu na gruncie prawa europejskiego stanowi art. 5 rozporządzenia nr 65/2011. Przed nim, zastosowanie miał - w odniesieniu do wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2010 - art. 80 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, a w odniesieniu do wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2008 i 2009 - art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004. W świetle powyższych regulacji kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ustalenie czy przyznane i wypłacone skarżącej płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego za lata 2013-2014 miały charakter nienależny, a zatem czy w sprawie wystąpiła nieprawidłowość w rozumieniu art. 1 rozporządzenia nr 2988/95, polegająca na stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania wsparcia, pociągająca za sobą konieczność zwrotu pobranych płatności w ramach realizacji programu rolnośrodowiskowego za lata 2013-2014. Sąd podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, że w przedmiotowej sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności, o których mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, polegających na utworzeniu przez T. K. wraz z M. H. kilkudziesięciu spółek prawa handlowego, w tym skarżącej, powiązanych ze sobą osobowo, własnościowo, organizacyjnie i ekonomicznie, w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami wsparcia, poprzez obejście zasady degresywności oraz zakazu łączenia pakietu 1 z pakietem 2, a także zakazu realizacji jednocześnie programu rolnośrodowiskowego z programem rolno-środowiskowo-klimatycznym. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na istotne kwestie dotyczące konstrukcji przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, który stanowi, że nie naruszając przepisów szczególnych nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że stworzyli sztucznie warunki wymagane do otrzymania płatności, aby uzyskać płatności sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Zgodnie z tym przepisem przesłanką zaniechania płatności na rzecz beneficjenta jest: 1) ustalenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania takich płatności oraz 2) wykazanie celu jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. W orzecznictwie zasadnie wskazuje się, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 zawiera tzw. klauzulę generalną pozwalającą organom administracyjnym podejmowanie działań mających na celu zapobieżenie obejścia prawa przez podmioty ubiegające się o przyznanie płatności i ich otrzymanie wbrew intencjom prawodawcy unijnego (zob. wyrok NSA z 21 sierpnia 2018r., sygn. I GSK 736/18). W wyroku z dnia 11 kwietnia 2019r. sygn. I GSK 913/18 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że na gruncie art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 warunki można uznać za stworzone sztucznie, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności faktycznych można przyjąć, że nie miałyby one miejsca gdyby podmiot działał rozsądnie, kierując się zgodnymi z prawem motywami innymi niż uzyskanie korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. Klauzula generalna ujęta w art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 nie dotyczy konkretnych sytuacji, jakie mogą powstać na gruncie konkretnej pomocy (płatności). Z założenia klauzula ta musi zatem obejmować całość bądź istotną część zjawiska uznawanego za sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych (czy też manipulowanie nimi) tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale innemu przepisowi - dla podmiotu tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu. Klauzula taka jest związana ze zjawiskiem nadużycia prawa (zob. M. Godlewska, Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE, cz. I, Europejski Przegląd Sądowy 2011, nr 6, s 25 - 26). Klauzula taka skierowana jest zatem na przeciwdziałanie nadużyciu prawa. W klauzuli generalnej ujętej w art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, określa się zarówno kryteria oceny zachowań beneficjentów z punktu widzenia potrzeby utrzymania pewnej adekwatności przyznawanej pomocy oraz ewentualne skutki prawne stwierdzenia faktu, że zachowanie beneficjenta prowadzi do sytuacji, w której przyznanie pomocy (płatności) staje się nieadekwatne. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela powyższe stanowisko. Przy czym należy podkreślić, iż nie jest możliwe stworzenie skutecznej normy ogólnej, która wprost przewidywałaby zakaz wskazanego wyżej działania prowadzącego wprost do uzyskania płatności w wysokości wyższej od tej, którą beneficjent otrzymałby w "normalnym" układzie rzeczy. W konsekwencji ogólna klauzula musi zawierać kryteria oceny ex post działań już przeprowadzonych (dokonanych) przez beneficjenta. Kryteria te umożliwiają ustalenie, które ze wskazanych działań nie są akceptowane i jaki jest skutek ewentualnej nieakceptacji postępowania beneficjenta. Przenosząc powyższe rozważania na grunt kontrolowanej sprawy, za trafne uznać należy stwierdzenie, że składanie przez utworzone podmioty, w tym skarżącą kilkudziesięciu odrębnych wniosków i zgłoszenie w nich działek rolnych, które – zgłoszone łącznie – kwalifikowałyby się do znacząco niższej pomocy, jest stworzeniem sztucznych warunków – w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011. W tym miejscu, w powołaniu na utrwalony w orzecznictwie pogląd (zob. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: II GSK 646/11; II GSK 884/16; II GSK 3133/17; II GSK 3520/17; I GSK 763/18; I GSK 740/18; I GSK 701/18), należy podkreślić, że kwestia formalnej organizacji danego podmiotu (jego tworzenie, podział i znoszenie) oraz posiadanego przez ten podmiot/podmioty gospodarstwa rolnego pozostaje poza zakresem oceny organów i sądów administracyjnych. Taka postawa producenta rolnego nie oznacza jednakże, że ta formalnie ukształtowana przez dany podmiot struktura organizacyjna jego gospodarstwa zostanie zaakceptowana przez organy udzielające wsparcia unijnego na potrzeby tego właśnie wsparcia. Inaczej mówiąc, wygenerowanie dużej ilości podmiotów nie oznacza, iż automatycznie każdy z nich otrzyma wsparcie, tylko dlatego, że formalnie istnieje, jest zarejestrowany i stwarza pozory posiadania gruntów wymaganych dla przyznania płatności. Kwestia takiej organizacji gospodarstwa rolnego, w szczególności jego podział na potrzeby otrzymania płatności, nie wyłącza badania takiego działania z punktu widzenia istnienia prawa tak ukształtowanych podmiotów do danego rodzaju płatności. W orzecznictwie podkreśla się, że nie oznacza to dyskwalifikacji a limine z płatności tych wszystkich podmiotów (producentów rolnych działających w formie spółek prawa handlowego czy spółek cywilnych), które ostatecznie należą do jednej osoby. To od konkretnych podmiotów podejmujących inicjatywę gospodarczą zależy, w jakiej formie organizacyjnej, dopuszczalnej prawem, będą prowadzić dane przedsięwzięcie. Niemniej jednak przyznanie wsparcia determinowane jest rezultatem przeprowadzonej przez organ administracji publicznej oceny, odnośnie do faktycznego prowadzenia działalności rolniczej przez dany podmiot. Nie można zatem wykluczyć, iż nawet dokonanie podziału gospodarstwa rolnego należącego do jednej osoby i wykreowanie z niego większej liczby gospodarstw, będzie mogło zostać uznane za działanie zgodne z celami wsparcia unijnego i tym samym zasługiwać na przyznanie pomocy. Jednak o spełnieniu przesłanki z art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 zdecydowały niepodważone w sprawie ustalenia faktyczne organów administracji, zaakceptowane jako prawidłowe przez sąd. Poprzez cyklicznie dokonywane podziały gospodarstw rolnych posiadanych przez T. K. i M. H. na mniejsze jednostki organizacyjne (spółki z o.o.), którym przekazywane są określone grunty, doszło do obejścia przepisów modulacyjnych, uprawniających do uzyskania płatności w określonej wysokości jedynie do oznaczonej powierzchni gruntów. W związku z tym zachodzi element obiektywny stworzenia sztucznych warunków, o którym mowa w wyroku TSUE wydanym w sprawie C-434/12. Pomoc uzyskana przez tak wygenerowane podmioty znacząco przekraczałaby pomoc jaka przysługuje producentom rolnym, gdyby wszystkie nieruchomości rolne zgłoszone zostały przez osobę, która nimi rzeczywiście zarządza. Takie działania ww. osób z uwagi na intencje, miały na celu pobranie dopłat rolnośrodowiskowych ponad limity ustalone przez prawodawcę. Skarżąca Spółka, nie wykazała innych, racjonalnych przyczyn tworzenia tak wielu, rodzinnie powiązanych podmiotów, zarządzanych jednakże przez jedną i tę samą osobę (osoby), prowadzącą również własne gospodarstwo rolne. Nie ma wątpliwości, iż utworzone podmioty jedynie stwarzały pozory prowadzenia działalności rolniczej na gruntach tworzących w rzeczywistości jedno gospodarstwo. Mechanizm działania tworzonych podmiotów wskazuje na zamierzoną już w momencie powoływania konkretnych spółek koordynację stworzenia sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności celem obejścia kwotowych i powierzchniowych ograniczeń dopłat wskutek zadeklarowania do dopłat wielu gospodarstw o mniejszej powierzchni i otrzymania wyższego wsparcia. Zachodzi zatem element subiektywny, o którym mowa w wyroku TSUE wydanym w sprawie C-434/12. Odnosząc się do wskazywanej w art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 kwestii sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, aby uzyskać w ten sposób korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia należy odwołać się do art. 4 ust. 1 rozporządzenia 1698/2005. Przepis ten zawiera ogólnie nakreślone cele, do jakich wsparcie rozwoju obszarów wiejskich się przyczynia. Cele te dotyczą: (a) poprawy konkurencyjności rolnictwa i leśnictwa poprzez wspieranie restrukturyzacji, rozwoju i innowacji, (b) poprawy środowiska naturalnego i terenów wiejskich poprzez wspieranie gospodarowania gruntami, (c) poprawy jakości życia na obszarach wiejskich oraz popierania różnicowania działalności gospodarczej, zgrupowanych wokół czterech osi, określonych w tytule IV tego rozporządzenia. Wsparcie ukierunkowane na konkurencyjność sektora rolnego i leśnego (Oś 1) dotyczy środków, których celem jest upowszechnianie wiedzy i poprawa potencjału ludzkiego poprzez: m.in. kształcenie zawodowe i działania informacyjne, w tym rozpowszechnianie wiedzy naukowej i praktyk innowacyjnych, skierowane do osób działających w sektorze rolnym, żywnościowym i leśnym, podejmowanie działalności przez młodych rolników, wcześniejsze emerytury rolników i robotników rolnych, korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów; (Oś 2) to m.in. poprawa środowiska naturalnego i terenów wiejskich, co ma przyczynić się, w zakresie planowania przestrzennego do zrównoważonego rozwoju poprzez zachęcanie, w szczególności rolników do stosowania metod użytkowania gruntów zgodnych z potrzebą krajobrazu; (Oś 3) obejmuje jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej, w tym celu zostały przewidziane środki dotyczące m.in. poprawy jakości życia na obszarach wiejskich, różnicowania w kierunku działalności nierolniczej, wsparcia na rzecz tworzenia i rozwoju mikroprzedsiębiorstw; (Oś 4) LEADER, wskazuje m.in. na wdrażanie lokalnych strategii rozwoju poprzez lokalne partnerstwa publiczno-prawne, zwane "lokalnymi grupami działania". Z powyższego wynika zatem, że zasadniczym celem wsparcia jest pomoc w przeprowadzeniu restrukturyzacji rolnictwa i poprawy warunków gospodarowania i życia na terenach wiejskich oraz pomoc w ochronie środowiska naturalnego przed jego dalszą degradacją. Wsparcie to jest oparte na mechanizmie mającym na celu stopniowe obniżanie płatności bezpośrednich dla rolników na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, określanym mianem modulacji a także na zasadzie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich. Stąd też ww. przepisy prawa unijnego sprzeciwiają się przyznaniu płatności podmiotom, których zasadniczym celem podejmowanych działań jest dążenie do uzyskania jak największej płatności, a nie realizacja jednego z celów zgrupowanych wokół wskazanych osi. Konkretyzacja celów wsparcia następuje w przepisach szczegółowych oraz normach krajowych. I tak wsparcie rolnośrodowiskowe udzielane jest przez państwo członkowskie zgodnie z jego szczególnymi potrzebami, a więc uwzględniającymi np. charakter gruntów, strukturę gospodarstw rolnych jak i realne potrzeby przyznawania tego rodzaju pomocy danej grupie beneficjentów. Płatności rolnośrodowiskowe obejmują przy tym dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania, które bez wątpienia obciąża gospodarstwo rolne, przy czym jego wysokość, już na poziomie unijnym, jest limitowana określoną kwotą do hektara. Wyjaśnienie celów wsparcia wymaga zarówno analizy preambuły stosownego rozporządzenia, jak i jego innych norm. Z pkt 62 preambuły wynika zatem, iż w celu zapewnienia skuteczności, uczciwości i trwałego wpływu pomocy z EFFROW powinny istnieć przepisy gwarantujące, że operacje związane z inwestycjami są trwałe oraz uniemożliwiają korzystanie z tego funduszu w celu wprowadzenia nieuczciwej konkurencji. Powyższe należy powiązać z procedurą zatwierdzania programów rozwoju obszarów wiejskich przy udziale Komisji Europejskiej. Tym samym zauważyć należy, że modulacje powierzchniowe i związane z nimi procentowe ograniczenia płatności jakie ustanowiono w polskim porządku prawnym, zyskały aprobatę na poziomie unijnym. Zaznaczyć należy, iż nie poprawia ani konkurencyjności rolnictwa na danym terenie ani jakości życia na tym obszarze, ani też nie wspiera gospodarowania gruntami, pozwolenie na skupianie w jednym ręku znacznego areału gruntów i jego dotowanie poprzez udzielanie wsparcia do sztucznie wydzielonych, mniejszych gospodarstw, które w ten sposób kwalifikują się do przyznania płatności. W przedmiotowej sprawie organy uwzględniły działania zarówno skarżącej, jak i T. K., M. H., i innych zawiązanych przez nich spółek z o.o., oraz występujących pomiędzy nimi zależności i powiązań. Koniecznym przy tym było dokonanie oceny działań podejmowanych zarówno na etapie tworzenia podmiotów powiązanych jak i na etapie występowania przez nie z wnioskami o płatności. Tylko bowiem w takiej sytuacji możliwe jest całościowe zweryfikowanie wszystkich okoliczności istotnych dla oceny stworzenia sztucznych warunków, których istota polegała w sprawie na stworzeniu wadliwego mechanizmu funkcjonowania legalnie powołanych podmiotów. Zdaniem Sądu organy, dokonując takiej całościowej analizy stworzonego przez T. K. z M. H. przedsięwzięcia, prawidłowo stwierdziły wystąpienie w sprawie zarówno przesłanki obiektywnej, jak i subiektywnej stworzenia sztucznych warunków. Wystąpienie elementu obiektywnego polegało na wykreowaniu obiektywnych okoliczności (stworzenie i funkcjonowanie wielu pozornie odrębnych gospodarstw rolnych w ramach których składane były wnioski o przyznanie płatności), uniemożliwiających osiągnięcie celu wsparcia rolników. Stworzenie wielu pozornie odrębnych spółek przez te same podmioty (T. K. i M. H.) wnioskujących o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych do działek rolnych o obszarach kwalifikujących je w przedziałach o wysokich stawkach płatności (za powierzchnię do 100 ha) umożliwiało obejście zasady degresywności (opartej na założeniu, iż im większa powierzchnia działki rolnej tym niższa procentowa wysokość stawki płatności), a także pozwoliło na obejście zakazu łączenia pakietu 1 z pakietem 2 oraz zakazu realizacji jednocześnie programu rolnośrodowiskowego z programem rolno-środowiskowo-klimatycznym. W tych okolicznościach została więc spełniona dyspozycja przesłanki obiektywnej, ponieważ poprzez obejście zasady degresywności oraz zakazu łączenia określonych pakietów i programów, nie mogły zostać osiągnięte cele wsparcia rolnośrodowiskowego, które realizują te zasady, w tym m.in. zrównoważony rozwój obszarów wiejskich, poprawienie konkurencyjności obszarów wiejskich, zwiększenie dochodowości małych gospodarstw, przeciwdziałanie koncentracji środków w największych gospodarstwach. Zarówno przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009r., Nr 33, poz. 262 ze zm.), stosowanego dla zobowiązań rolnośrodowiskowych utworzonych w latach 2008-2012, jak i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 361 ze zm.), stosowanego dla zobowiązań rolnośrodowiskowych utworzonych w latach 2013-2014, ustalają zasadę: większa powierzchnia działek deklarowanych do płatności - niższa stawka płatności (zasad degresywności). Wprowadzenie tej zasady przez prawodawcę krajowego, niewątpliwie obrazuję jego wolę, aby wsparciem objęte zostały przede wszystkim mniejsze gospodarstwa, gdyż duże podmioty korzystają już z tzw. efektu skali. Takie działanie przyczyni się więc w efekcie do zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich, poprawy na nich jakości życia, wspierania konkurencyjności rolnictwa, dochodowości małych gospodarstw i przeciwdziałanie koncentracji środków w największych gospodarstwach. W sposób niebudzący wątpliwości orzekające w sprawie organy wykazały także wystąpienie w przedmiotowej sprawie przesłanki subiektywnej poprzez zobrazowanie w sposób tabelaryczny (organ I instancji) i opisowy (organ I i II instancji) całej siatki powiązań osobowych, majątkowych, ekonomicznych i organizacyjnych pomiędzy T. K., M. H. i utworzonymi spółkami – w tym skarżącą spółką, pozwalającej na ustalenie zamierzonej koordynacji działań, mającej na celu pozyskania znacznie wyższego wsparcia, niż te które przysługiwałoby w sytuacji nie stworzenia sztucznych warunków. Ustalone na podstawie materiału dowodowego okoliczności faktyczne, które w rzeczywistości nie zostały podważone przez skarżącą, zdaniem Sądu ewidentnie wskazują, że w przypadku przedmiotowego przedsięwzięcia nie mamy do czynienia z odrębnymi rolnikami prowadzącymi samodzielną działalność rolniczą oraz niezależnymi i autonomicznymi gospodarstwami rolnymi, lecz z jedynym rolnikiem w postaci T. K. i współdziałającej z nim małżonki oraz jedynym gospodarstwem rolnym złożonym z gospodarstw T. K., M. H. i utworzonych przez nich kilkudziesięciu spółek, w tym skarżącej spółki. Ocena jak w danym wypadku realizowane są funkcje zarządcze, jak jest ukształtowana struktura majątkowa, jak jest zbudowane zaplecze techniczne i organizacyjne i jakie są zasady działania analizowanych podmiotów, doprowadziła orzekające w sprawie organy do prawidłowego wniosku, że to T. K. wykorzystując utworzone spółki, w tym skarżącą, prowadził wraz z M. H. przy pomocy najbliższych współpracowników sprawnie działający jeden organizm gospodarczy, stanowiący de facto jedno gospodarstwo rolne. Przeanalizowana przez organy struktura własnościowa spółek (T. K. i M. H. – występują jako wspólnicy bezpośredni lub pośredni – poprzez inne spółki – utworzonych spółek), skład ich zarządu i sposób reprezentacji (T. K. i M. H. występują lub występowali jako członkowie zarządu utworzonych spółek, zasada samodzielnej reprezentacji spółek), tożsamy przedmiot działalności, sposób organizacji spółek (co do zasady ta sama siedziba spółek, niewystarczające zaplecze maszynowe, korzystanie z usług tych samych pracowników, dostawców), powiązania ekonomiczne i infrastrukturalne (wzajemna wymiana dóbr i usług, transfery gruntów między spółkami i ww. osobami fizycznymi), sposób tworzenia i działania spółek (tworzenie spółek następowało nie tylko w wyniku trwałego nabycia gruntów rolnych, niewystępujących w dotychczas istniejących spółkach, ale również z wyodrębnienia i przekazywania posiadania gruntów istniejących już spółek i ww. osób fizycznych, deklarowanie przez podmioty tych samach gruntów na przestrzeni kolejnych lat), wzajemne sąsiedztwo deklarowanych przez spółki gruntów, ewidentnie obrazuje siatkę występujących powiązań pomiędzy analizowanymi podmiotami, umożliwiającą decydowanie i sprawne zarządzanie wszystkimi powiązanymi podmiotami, w tym skarżącą, przez T. K. i jego małżonkę przy pomocy najbliższych współpracowników. Niewątpliwie więc stworzony układ własnościowy, zarządzający i organizacyjny pomiędzy spółkami stanowi o zamierzonej koordynacji działań przez T. K. wraz z M. H., polegającej na zgłaszaniu odrębnych wniosków o przyznanie płatności przez kilkadziesiąt mniejszych pozornie samodzielnych podmiotów, w tym skarżącą, celem uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia. W ocenie Sądu utworzone spółki formalnie tworzyły samodzielne gospodarstwa, a więc gospodarstwa płacące podatki, wystawiające faktury, mające określonego zarządcę, własny numer ewidencyjny, rachunek bankowy i ubezpieczenie. W rzeczywistości jednak było to wyłącznie wyodrębnienie formalnoprawne, nie świadczące o ich samodzielności czy niezależności. Gospodarstwa te bowiem pozostawały w ścisłym związku ze sobą oraz T. K. i M. H.. Wszystkie działania, które miały miejsce od utworzenia spółek, polegające na sztucznym tworzeniu gospodarstw rolnych o powierzchni pozwalającej na pozyskaniu najkorzystniejszych stawek procentowych przyznania płatności, stanowiły próbę dostosowania wzajemnych relacji między wszystkimi tymi podmiotami, aby uzyskać maksymalne wnioskowane dofinansowanie. Mimo że skarżąca i inne spółki występowali z oddzielnymi wnioskami o przyznanie płatności, działając formalnie jako samodzielni rolnicy w gospodarstwach rolnych, to tak naprawdę tworzyli oni jeden podmiot i jeden organizm gospodarczy, prowadzony przez T. K. wraz z M. H., przy pomocy najbliższych współpracowników. Celem tych działań było wyłącznie uzyskanie korzyści wynikających z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem wniosków przez kilkadziesiąt mniejszych podmiotów. Sens ekonomiczny utworzenia kilkudziesięciu powiązanych podmiotów zawierał się wyłącznie w tym, aby w taki właśnie sposób zwiększyć rozmiar płatności poprzez obejście przepisów wprowadzających degresywność płatności. Nie było przy tym w rozpoznawanej sprawie żadnych obiektywnych okoliczności wskazujących na inne racjonalne uzasadnienie utworzenia przez T. K. i M. H. kilkudziesięciu spółek, które dzieliły między siebie posiadane grunty. Należy podkreślić, że ustalenia organów co do charakteru powiązań pomiędzy analizowanymi podmiotami znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ocena tego materiału jest prawidłowa i logiczna oraz nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów. Odmienne, subiektywne twierdzenia strony, co do oceny poszczególnych okoliczności faktycznych, pozostają w oczywistej sprzeczności z ustaleniami i wnioskami, jakie nasuwa analiza zgromadzonych dowodów. Pobocznie można dodać, że tutejszy Sąd weryfikował już kwestię stworzenia przez T. K. sztucznych warunków polegających na utworzeniu 39 powiązanych spółek z o.o., w ramach sądowej kontroli decyzji administracyjnych podjętych w ramach kampanii o przyznanie płatności na rok 2015, stwierdzając, nieprawomocnymi i niemającymi wiążącej w niniejszej sprawie wyrokami, że taka sytuacja stworzenia sztucznych warunków wystąpiła. Tutejszy Sąd podzielił również stanowisko organów, w ramach weryfikacji wniosku skarżącej o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, co do tego, że spółka ta została stworzona wyłącznie w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia, wynikających ze zgłoszenia do płatności mniejszych gospodarstw rolnych i uzyskania w związku z tym wyższych dopłat poprzez obejście zasady degresywności oraz zakazu łączenia ww. pakietów i programów. Pomimo, że wydane w ww. sprawach wyroki nie są prawomocne, to potwierdzają one ukształtowanie linii orzeczniczej co do oceny charakteru mechanizmu działania powiązanych ze sobą podmiotów, jako mechanizmu polegającego na stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania płatności. Wskazać należy, że kontrolowane postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone, w następstwie ustaleń kontrolerów ETO poczynionych podczas kontroli w zakresie płatności dokonanych przez Komisję Europejską w ramach EFRROW, tytułem wydatków deklarowanych za okres od 16 października do 31 grudnia 2014r. w ramach działania 214 - Program rolnośrodowiskowy PROW 2007-2014. Kontrolerzy ETO, w ramach analizy losowo wybranych spółek, ustalili że objęte kontrolą spółki tworzone były w celu obejścia zasady degresywności i zakazu łączenia określonych pakietów. Po otrzymaniu raportu ETO orzekające w sprawie organy przeprowadziły szczegółową i całościową analizę sprawy pod kątem wzajemnych powiązań pomiędzy podmiotami. Na podstawie zgromadzonego w sprawie i dopuszczonego jego istotny materiału dowodowego, obejmującego m.in. część raport z ustaleń kontrolnych ETO, wnioski o przyznanie płatności na rok 2015 i wcześniejsze lata składane przez T. K., M. H. i utworzone przez nich spółki, w tym skarżącą, protokoły przesłuchania T. K. i M. H., oświadczenia tych osób, wyjaśnienia składane przez spółki i pełnomocnika skarżącej, protokoły z wizji lokalnych w siedzibach utworzonych spółek i siedzibie T. K., wnioski o wpis do ewidencji producentów rolnych i odpisy z rejestru przedsiębiorców z KRS, orzekające organy prawidłowo oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdziły i wykazały, że skarżąca uzyskała płatności za lata 2013 i 2014 w warunkach sztucznie stworzonych. W tych okolicznościach, Sąd w całości podziela stanowisko orzekających w sprawie organów o wystąpieniu w sprawie nieprawidłowości, polegającej na stworzeniu w sposób sztuczny kilkudziesięciu spółek, w tym skarżącej, w celu maksymalizacji płatności. O zaistnieniu w sprawie sztucznych warunków do uzyskania płatności, w rozumieniu art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, świadczy zarówno wykazany przez orzekające organy element obiektywny, jak i subiektywny zaistnienia sztucznych warunków. Wbrew stanowisku skarżącej formalne poszanowanie warunków uzyskania płatności określonych w obowiązujących przepisach, w żaden sposób nie może dowodzić, że w sprawie nie stworzono sztucznych warunków do uzyskania wsparcia. Istotą sztucznych warunków jest działanie polegające na obejściu przepisów prawa, a nie na ich naruszeniu czy niespełnieniu określonych w nich wymogów. Ukierunkowane wyłącznie na pozyskanie korzyści sprzecznych z celem wsparcia "multiplikowanie" i tworzenie w sposób sztuczny przez dwie osoby fizyczne wielu niesamodzielnych (m.in. pod względem technicznym i organizacyjnym) i powiązanych podmiotów, zarządzanych i należących bezpośrednio lub pośrednio do tych dwóch osób, traktować należy w kategoriach obejścia prawa, kwalifikowanego jako nieprawidłowość w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95. Uzyskanie płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego we skazanym okresie w warunkach sztucznie stworzonych, stanowi nieprawidłowość, pociągającą konieczność zwrotu wypłaconych płatności jako nienależnie pobranych wraz z odsetkami, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r., poz. 173, zwanej dalej "ustawa o WROW") i art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011. Sąd uznał również za prawidłowe stanowisko organów, że w sprawie nie zaistniały żadne przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnych płatności. Zarówno na podstawie mającego zastosowanie w sprawie art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011, jak i art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 oraz art. 80 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009, obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania pod warunkiem łącznego spełnienia następujących przesłanek: - płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy, - błąd ten nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, jeśli błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nie powstaje wyłącznie wówczas, jeżeli o decyzji zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Sąd nie ma wątpliwości, że powyższe przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie zaistniały w przedmiotowej sprawie. Wadliwość działania stworzonego systemu miała charakter intencyjny, przemyślany i zorganizowany przez obejście prawa, polegające na sprzeniewierzeniu się celom i zasadom uzyskania pomocy. Skoro źródłem stworzenia sztucznych warunków było zorganizowane i zaplanowane działanie wielu powiązanych ze sobą podmiotów ubiegających się o przyznanie pomocy, to nie może być mowy o pomyłce organu w rozumieniu art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011. Przewidziany tym przepisem brak obowiązku zwrotu nienależnej płatności w przypadku pomyłki właściwego organu odnosi się do konkretnej płatności i konkretnego podmiotu. Można mówić o pomyłce, gdy błąd odnosi się do konkretnej sprawy, bo wówczas jest on wykrywalny. W rozpoznawanej sprawie, sztuczne warunki dotyczą zewnętrznej, zorganizowanej sfery działania wielu podmiotów, w dłuższym okresie czasu, na szerokim obszarze terytorialnym, w odniesieniu do różnych płatności i tym samym w odniesieniu do wielu wniosków. W tych warunkach, nie może być mowy o pomyłce organu w momencie załatwiania konkretnej sprawy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, by stwierdzić i ocenić wadliwość funkcjonowania stworzonego systemu niezbędne było badanie działania spółek w szerszej perspektywie. Kompleksowa analiza funkcjonowania utworzonego przez T. K. wraz z M. H. przedsięwzięcia obejmującego tereny w gospodarstwach rolnych położonych w kilku województwach, pod kątem wzajemnych powiązań między zaangażowanymi w jego funkcjonowanie podmiotami, została zaś dokonana przez organ po otrzymaniu od kontrolerów ETO raportu z przeprowadzonych czynności kontrolnych, celem weryfikacji i zbadania wiarygodności zarzutów stawianych przez kontrolerów ETO. Analiza ta doprowadziła do oceny przedsięwzięcia jako zaplanowanego, świadomego i zorganizowanego mechanizmu działania wielu podmiotów (formalnie odrębnych) w celu obejścia przepisów prawa. Wyklucza to możliwość rozpatrywania pozyskanych w warunkach tego sztucznie stworzonego przedsięwzięcia płatności w kategoriach pomyłki czy błędu organu. Brak jest więc też podstaw do twierdzenia, że niedostrzeżenie przez organ nadużycia prawa w momencie składania wniosków na 2013 r. i 2014 r. stanowi pomyłkę właściwego organu, zważywszy że zupełnie inny był zakres kontroli jednostkowych podmiotów w stosunku do kontroli kompleksowej powiązanych ze sobą spółek oraz zakres zebranego materiału dowodowego w ramach poszczególnych postępowań administracyjnych w sprawie przyznania płatności i ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. W konsekwencji żadnego też znaczenia nie mają w sprawie argumenty skarżącej o podejmowaniu nieodwracalnych decyzji gospodarczych i wydatkowania w dobrej wierze środków pozyskanych z płatności. W tych okolicznościach Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organów o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 i wyłączenia na jego podstawie obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, a tym samym uznał zarzuty skarżącego w tym zakresie za całkowicie bezzasadne. Nie miało również miejsca przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, do których zastosowanie znajduje w tym zakresie art. 3 rozporządzenia nr 2988/95. Zgodnie z jego treścią: - okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1 (przy czym zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata). - w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. - przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. - upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1. - okres wykonania decyzji nakładającej karę administracyjną wynosi trzy lata. Okres ten biegnie od dnia uprawomocnienia się decyzji. - przypadki przerwania i zawieszenia okresu przedawnienia zostaną uregulowane we właściwych przepisach prawa krajowego. - Państwa Członkowskie zachowują możliwość stosowania dłuższego okresu niż okres przewidziany odpowiednio w ust. 1 i 2. W rozpoznawanej sprawie program rolnośrodowiskowy jest programem wieloletnim. W przypadku programów wieloletnich, zgodnie z przytoczonym przepisem, okres przedawniania biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu, z tym że przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Oznacza to, że termin przedawnienia wynikający z art. 3 ust. 1 lub dłuższy termin stosowany na mocy prawa krajowego zgodnie z ust. 3 tego przepisu, będzie mógł trwać nawet po zakończeniu programu. Niemniej termin przedawnienia czynności, do której odnosi się art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95, nie może zakończyć się przed momentem ostatecznego zakończeni programu. Z art. 28 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U.UE.L.2005.209.1 z dnia 2005.08.11) zatytułowanego "Wypłaty salda i zamknięcie programu" wynika, że datą ostatecznego zamknięcia programu PROW 2007-2013 jest data 30 czerwca 2016 r., tj. data przewidziana dla przekazania Komisji przez państwo członkowskie sprawozdania finansowego z ostatniego roku budżetowego realizacji programu budżetowego. Również termin złożenia ostatniego rocznego sprawozdania z postępu realizacji upływa dnia 30 czerwca 2016r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 państwa członkowski przekazały Komisji kompletne sprawozdanie finansowe do dnia 30 czerwca 2016 r. (vide motyw 4 preambuły do Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2016/2113 z dnia 30 listopada 2016 r. w sprawie rozliczenia rachunków agencji płatniczych państw członkowskich dotyczących wydatków finansowanych przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) w ostatnim roku realizacji programu dla okresu programowania 2007-2013 EFRROW (16 października 2014 r. - 31 grudnia 2015 r.), notyfikowana jako dokument nr C(2016)7690. Należy przy tym podkreślić, że ostateczny termin kwalifikowalności wydatków w ramach PROW 2007-2013 upłynął dnia 31 grudnia 2015 r., co wynika, za art. 37 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 i art. 41 ust. 4 lit. c rozporządzenia nr 907/2014. Wobec powyższego należy stwierdzić, że w przypadku programu rolnośrodowiskowego objętego PROW na lata 2007-2013, do którego przystąpiła skarżąca, okres przedawnienia w przypadku kampanii: 2013 i 2014 nie upłynął wcześniej niż 31 grudnia 2015r. (data, do której możliwe było dokonywanie wypłat w ramach programu) oraz nie później niż do dnia 30 czerwca 2016r. (termin na przedstawienie Komisji Europejskiej przez państwa członkowskie sprawozdania finansowego z ostatniego roku budżetowego realizacji programu). Tym samym w sytuacji, w której termin przedawnienia upływałby przed dniem zamknięcia programu, ulega on wydłużeniu do daty ostatecznego zakończenia programu, czyli do dnia 30 czerwca 2016 r. W związku z tym, iż okres przedawnienia liczy się od daty dopuszczenia się nieprawidłowości, za którą przyjmuje się datę złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej dla danej kampanii, do daty ostatecznego zakończenia programu, czyli jak wskazano do dnia 30 czerwca 2016r., a przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, odnoszący się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości, z tym że po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo, a w sprawie przerywające bieg przedawnienia pierwsze powiadomienie skarżącej przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności miało miejsce w dniu 6 kwietnia 2016 r., (tj. dniu doręczenia zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności), to tym samym orzekające organy prawidłowo stwierdziły, że w sprawie nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego za lata 2013 i 2014. Jednoczenie podkreślić należy, że data zakończenia programu PROW 2007- 2013 jest bowiem jednolita dla wszystka krajów uczestniczących w programie, i jest nią dzień 30 czerwca 2016r. Całkowite zamknięcie programu nastąpiło 30 czerwca 2016 r. W rozpatrywanej sprawie, co oczywiste, nie wystąpiły też przesłanki do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zgodnie z art. 28a ustawy o WROW, gdyż każda z kwot do zwrotu za dany rok (2013, 2014), pobranych przez skarżącą z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego, przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy zgodnie z prawem i w oparciu o prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy ustaliły, że skarżąca pobrała nienależnie płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego za lata 2013 i 2014, gdyż uzyskała je w warunkach sztucznie stworzonych, o których mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia nr 2988/95 i art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, co stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia nr 2988/95, uzasadniającą żądanie zwrotu wypłaconych płatności jako nienależnie pobranych wraz z odsetkami, zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o WROW i art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011. Łącza kwota nienależnie pobranych płatności została ustalona prawidłowo z uwzględnieniem kwot do zwrotu za dany rok, szczegółowo określonych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Także określone przez organy podstawy i sposób naliczania odsetek odpowiadają prawu. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazać przyjdzie, że mogłyby one stanowić podstawę uwzględnienia skargi, gdy mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, na podstawie szczegółowej analizy zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, treści decyzji organów, jak również znanej Sądowi z urzędu treści licznych akt zgromadzonych w innych sprawach toczących się ze skarg T. K., i powiązanych z nim Spółek dotyczących różnych okresów i płatności od roku 2008- 2016, Sąd stwierdza, że organy należycie zgromadziły materiał dowodowy, dopełniły wymogów procedury właściwie oceniły ten materia i nie naruszyły granic swobodnej oceny dowodów. Nawet gdyby uznać, że uzasadnienie skarżonej decyzji nie w pełni odpowiada oczekiwaniom skarżącej i w istocie dość pobieżnie odnosi się do wskazywanej w skardze kwestii, jednak w całokształcie nie budzi wątpliwości, iż dokonana analiza okoliczności tej sprawy była rzetelna, pełna i prawidłowo organ odwoławczy stwierdził brak podstaw prawnych do odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności. Subiektywne oczekiwanie strony skarżącej jeszcze pełniejszego odniesienia się w obszernym uzasadnieniu do jej licznych zarzutów, nie może skutkować w tej sprawie uchyleniem prawidłowej i odpowiadającej prawu decyzji. Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.