II SA/Bd 95/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-05-18
Skład orzekający: Renata Owczarzak, Elżbieta Piechowiak, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radny, który pełni funkcję prezesa zarządu spółdzielni, a spółdzielnia ta korzysta z mienia komunalnego gminy, narusza zakaz zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, co skutkuje wygaśnięciem mandatu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że fakt długoletniego korzystania przez spółdzielnię z mienia komunalnego gminy, nawet przy istnieniu potencjalnych roszczeń do jego nabycia, wypełnia przesłankę wykorzystania mienia komunalnego do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeśli te roszczenia nie zostały zrealizowane przed upływem terminu na zaprzestanie działalności przez radnego. Skoro radny nie zaprzestał pełnienia funkcji prezesa spółdzielni, a spółdzielnia korzystała z mienia komunalnego, doszło do naruszenia zakazu, co uzasadnia wygaśnięcie mandatu.Stan faktyczny
Wojewoda wydał zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego P. G. z powodu zarządzania działalnością gospodarczą spółdzielni, która korzystała z mienia komunalnego gminy. Spółdzielnia, której prezesem był radny, użytkowała działkę stanowiącą własność gminy, a następnie ją wydzierżawiła i kupiła. Rada Gminy uznała, że nie doszło do naruszenia zakazu, wskazując na skomplikowaną sytuację własnościową i potencjalne roszczenia spółdzielni. Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko, a Rada Gminy nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu, co skutkowało wydaniem zarządzenia zastępczego. Rada Gminy wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Rady Gminy w K. na zarządzenie zastępcze Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 maja 2010 r. sprawy ze skargi Rady Gminy w K. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.
Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] r., nr [...] Wojewoda[...], działając na podstawie art. 24f ust. 1 i 1a oraz art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1547 ze zm.), stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy w [...]: P. G., w związku z zarządzaniem działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy [...], stanowiącego grunt oznaczony działką ewidencyjną nr [...] o pow. 0,07 ha, położoną w [...], pełniąc funkcję prezesa Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda podniósł, iż w toku prowadzonego postępowania Przewodnicząca Rady Gminy w [...] pismem z dnia 12 lutego 2009 r., znak 0.0065-5/09 poinformowała, że radny P. G. od dnia 1 kwietnia 1982 r. jest zatrudniony w Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w[...], przy czym od dnia 1 kwietnia 1997 r. pełni funkcję Prezesa Zarządu tej Spółdzielni. Ponadto wskazała, że w wyniku dokonanych ustaleń stwierdzono, iż wymieniona Gminna Spółdzielnia od 1956 r. figurowała w operacie ewidencji gruntów jako użytkownik działki nr [...] o pow. 0,07 ha, położonej w[...], co potwierdza pismo Starosty [...] z dnia 3 sierpnia 2006 r. Zwrócono też uwagę, że w ocenie wskazanej Spółdzielni przedmiotowa działka jest przez nią użytkowana od 1947 r. i została zabudowana budynkiem magazynowym z własnych środków, stanowiąc własność mienia komunalnego Gminy [...]. W tych warunkach Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w [...] złożyła wniosek o uregulowanie stanu prawnego działki nr[...], a następnie w dniu 15 stycznia 2007 r. wniosek o jej sprzedaż na zasadzie pierwokupu. Ponadto zgodnie z wyjaśnieniami Wójta Gminy [...] w dniu 15 lutego 2007 r. pomiędzy Gminą [...] i wskazaną Spółdzielnią została zawarta umowa dzierżawy przedmiotowej działki. Z kolei dnia 25 lipca 2007 r. Gmina [...] w oparciu o akt notarialny - repertorium [...] sprzedała przedmiotową nieruchomość Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w [...]. Organ wskazał również, że do akt sprawy włączona została dokumentacja. która potwierdza okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność mienia komunalnego Gminy [...] i do czasu jej sprzedaży, korzystała z niej wspomniana Spółdzielnia. Ponadto organ zwrócił uwagę, że w odpowiedzi na swoje pismo z dnia 11 maja 2009 r. znak 0.0065-1/09, Rada Gminy w [...] przesłała dokument w postaci stanowiska z dnia 8 maja 2009 r., w którym stwierdziła, że "Rada Gminy w [...] po zapoznaniu się z obszerną dokumentacją dotyczącą zbadania sytuacji prawnej radnego oraz z opiniami radców prawnych stwierdza, że w przypadku Pana P. G. nie zachodzą przesłanki wykorzystywania mienia komunalnego gminy do prowadzenia działalności gospodarczej", podkreślając w uzasadnieniu stanowiska, że "cała procedura zmierzała do uregulowania stanu prawnego działki, który pozostawał sporny od kilkudziesięciu lat z uwagi na błędnie sporządzone mapy, które błędnie określały położenie przedmiotowej działki". W odpowiedzi na wezwanie Wojewody z dnia [...] r. znak [...] do podjęcia w terminie 30 dni uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, Przewodnicząca Rady Gminy w [...] pismem z dnia 7 października 2009 r. znak 0.0065-8/09 poinformowała, że Rada Gminy w [...] nie podjęła stosownej uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego P. G.. Prezentując stanowisko w sprawie, podkreśliła, że błędnie sporządzone mapy, które błędnie określały położenie przedmiotowej działki, nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego P. G.. Zdaniem organu nadzoru Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w [...], prowadząc działalność gospodarczą korzystała z przedmiotowej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], będącej własnością mienia komunalnego Gminy [...] do dnia 25 lipca 2007 r. i są to okoliczności bezsporne, przy czym wątpliwości budzić może jedynie okoliczność, czy niewyjaśniony przez Spółdzielnię stan prawny przedmiotowej nieruchomości odnośnie tytułu posiadania nieruchomości ma wpływ na skutki wynikające z cytowanego przepisu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w sytuacji, gdy P. G. jako prezes zarządza działalnością gospodarczą wymienionej Spółdzielni. W ocenie Wojewody z treści powołanego przepisu, a także biorąc pod uwagę jego wykładnię celowościową, przyjąć należy, że fakt wykorzystywania mienia komunalnego gminy bez względu na okoliczności wypełnia jego dyspozycję, a wprowadzone tym przepisem ograniczenie uprawnień radnych między innymi przez zakaz zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy ma znaczenie prawne gwarancji realizacji zasad konstytucyjnych, zapisanych wartości już w preambule Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - gwarancji rzetelności działania instytucji publicznych, w tym jednostek samorządu terytorialnego. Jego funkcja jako gwarancji antykorupcyjnych w działaniu organów samorządu terytorialnego i gminnych jednostek organizacyjnych nie budzi wątpliwości. W związku z powyższym Wojewoda stwierdził, iż P. G. naruszył zakaz, o którym mowa w powołanym przepisie, skoro pełni funkcję Prezesa Zarządu Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska" w [...], a wymieniona Spółdzielnia do czasu kupna nieruchomości tj. do 25 lipca 2007 r., a więc w czasie kadencji w/w korzystała z niej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ była użytkownikiem przedmiotowej nieruchomości, a następnie dzierżawcą w oparciu o umowę z dnia 15 lutego 2007 r. Zwrócono uwagę, że zarówno w stanowisku Rady Gminy w [...] z dnia 8 maja 2009 r. jak i w piśmie Przewodniczącej Rady Gminy w [...] z dnia [...] r. nie podano przepisu, według którego nieuregulowany do 25 lipca 2007 r. przez Spółdzielnię stan prawny przedmiotowej nieruchomości, powinien skutkować wyłączeniem stosowania w konkretnym przypadku przepisu 24f ust. 1ustawy o samorządzie gminnym w sytuacji, gdy brzmienie jego dyspozycji jest jednoznaczne i nie dopuszcza odstępstw w wypadku roszczeń osób korzystających z mienia komunalnego przeciwko właścicielowi tego mienia, dodając przy tym, że w/w radny uczestnicząc w wyborach do Rady Gminy w [...] jako Prezes Zarządu Gminnej Spółdzielni Samopomoc Chłopska" w [...] od 1 kwietnia 1997 r., powinien zdawać sobie sprawę z tego, iż Spółdzielnia korzysta z przedmiotowej nieruchomości stanowiącej mienie komunalne Gminy [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Rada Gminy w [...] zarzuciła zaskarżonemu zarządzeniu zastępczemu nr [...] naruszenie art. 24f ust. 1 i 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, wnosząc o uchylenie zaskarżonego zarządzenia zastępczego nr [...] w całości. Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca podniosła, iż Spółdzielnia miała przesłanki do uzyskania trwałego tytułu prawnego do nieruchomości, także w okresie, kiedy funkcje prezesa zaczął pełnić P. G.. Gmina kierując się zasadą, iż brak uregulowań prawa do działki nr 216 jest następstwem bardzo skomplikowanej sytuacji faktycznej, ponieważ m.in. z dokumentów geodezyjnych wynikało, iż zabudowa spółdzielni znajduje się na działce nr [...], po wyjaśnieniu wszystkich spraw zawarła 25 lipca 2007 r. umowę sprzedaży, która to umowa zdaniem skarżącej porządkuje istniejący stan prawny i pozwoliła jej na uniknięcie uwikłania się w skomplikowane i długotrwałe procedury sądowe. Spółdzielnia kierowana przez radnego posiadała działkę nr [...] od 1947 r., mogła więc w ocenie strony skarżącej wystąpić do Gminy [...] z roszczeniem o zasiedzenie. Posiadała więc roszczenie, którego ewentualna realizacja na drodze przymusu sądowego, mogłaby pociągnąć dla Gminy daleko idące skutki majątkowe. Zdaniem Rady Gminy w [...] zawarcie umowy sprzedaży było w istocie wyjściem naprzeciw temu roszczeniu i służyło zniesieniu stanu niepewności co do statusu prawnego działki. Przywołano również stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 9 września 2008 r. sygn. akt II OSK 842/2008, stwierdzające, że w przypadku, gdy przysługuje roszczenie o nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie, nie można mówić o wykorzystaniu mienia komunalnego w rozumieniu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego aktu. Organ podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie wskazany przepis art. 24f ust. 1 nie upoważnia organów prowadzących postępowanie w sprawie oceny sytuacji prawnej radnego do jednoczesnego rozstrzygania o roszczeniach podmiotu korzystającego z mienia komunalnego, które zamierzał skierować do właściciela i dotyczy to również roszczenia o zasiedzenie nieruchomości, ponieważ rola wskazanych organów sprowadza się do ustalenia, czy wypełniona jest jego dyspozycja, a więc, czy radny zarządza działalnością gospodarczą prowadzoną z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego zarządzenia zastępczego, Wojewódzki Sad Administracyjny nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień prawa procesowego bądź materialnego, które powodowałyby konieczność jego uchylenia.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 24 f ust. 1 i 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 190 ustawy (ust. 1a).
Wygaśnięcie mandatu w rozumieniu art. 190 ustawy - Ordynacja wyborcza rad gmin, rad powiatów i sejmików województw następuje m.in. w związku z naruszeniem ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności.
Oznacza to, że wygaśnięcie mandatu następuje z mocy prawa, gdy zostaną spełnione przesłanki zawarte w art. 24f ust. 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym. Jednocześnie rada gminy, a w przypadku braku uchwały – wojewoda, stwierdzają wystąpienie okoliczności, o których mowa w tym przepisie. Uchwała rady o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu jak i zarządzenie zastępcze o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu zmierzają do autorytatywnego potwierdzenia skutku prawnego (ex tunc), jaki wystąpił z mocy ustawy (por. wyrok Trybunału konstytucyjnego z 17 lipca 2007 r., P 19/04) w związku z wypełnieniem dyspozycji art. 24f ust. 1 o samorządzie gminnym.
Wydanie zarządzenia wojewody czy uchwały rady konieczne jest do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu tj. skutku prawnego, który powstał w związku z wypełnieniem w tym przypadku przesłanki z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W wyroku z dnia 3 czerwca 2009 roku, sygn. II OSK 384/09 NSA uznał, że uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego czy "zastępujące" ją zarządzenie zastępcze ma charakter deklaratoryjny, w którym należy dostrzec element konstytutywny w postaci wyznaczenia momentu, od którego można powoływać się w obrocie prawnym na prawny skutek okoliczności powodującej wygaśnięcie mandatu.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością powodującą wygaśnięcie mandatu było w ocenie organu wystąpienie okoliczności określonych w art. 24f ustawy o samorządzie gminnym. P. G. został wybrany radnym Gminy [...], a jednocześnie od 1997 r. pełnił funkcję prezesa zarządu Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w[...]. Pełnienie obu funkcji w ocenie organu uzasadniało wydanie zarządzenia o stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, gdyż rada gminy pomimo wezwania wojewody nie podjęła w terminie 30 dni uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie był kwestionowany co do zasady fakt, że pełnienie funkcji prezesa zarządu Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w [...] przez radnego stanowi zarządzanie działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 24f ustawy o samorządzie gminnym. Sporny okazał się element oceny, czy doszło do wykorzystania mienia komunalnego gminy do prowadzenia działalności gospodarczej. Osią sporu okazały się skomplikowane problemy własnościowe działki nr [...]. Z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 17 stycznia 1963 r. wynika, że Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w [...] przekazano w trwały zarząd i użytkowanie działkę poregulacyjną nr 3 o obszarze 0,39,40 ha. Działka ta użytkowana jest przez spółdzielnię od 10.02.1949 r. (k.42).
Od 1956 r. Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" w [...] figurowała w operacie ewidencji gruntów jako użytkownik działki nr [...] o pow. 0,07 ha, co wynika z pisma Starosty [...] z [...] r. (k.44). Na działce Spółdzielnia z własnych środków wybudowała magazyn (oświadczenie pracowników spółdzielni). Natomiast na kopiach mapy sytuacyjno – wysokościowej z 1974 r. widać, że wszelkie zabudowania należące do Spółdzielni znajdują się na działce nr [...] (działka nr [...] nie jest ujawniona) - k. 46. Bezspornie też spółdzielnia opłacała opłaty roczne za grunt. W decyzji z dnia 22.02.1990 r. ustalono opłaty za użytkowanie działki nr [...] (str. 142). Na decyzji tej odręcznym pismem podano nr księgi wieczystej.
Decyzją Wojewody z dnia 26.11.1991 r. stwierdzono nabycie przez gminę [...] z mocy prawa własności nieruchomości opisanej w KW [...] (obejmowała ona działki od[...]). Z zawiadomienia Sądu Rejonowego w [...] z 25.03.1992 r. wynika, że z KW odłączono część obszaru i dla tej części założono KW [...], w której 25 marca 1992 r. wpisano w dziale II m.in. działkę nr [...] (v. – k. 37) jako mienie komunalne Gminy [...].
W piśmie Spółdzielni do Urzędu Gminy [...] z 14.03.1994 r. złożono wniosek o przeniesienie na rzecz Spółdzielni własności gruntu – działki nr [...]. Pisząc o rozliczeniu wymieniono nakłady m.in. na działkę nr [...] użytkowaną przez Spółdzielnię ponad 40 lat.
Wymienione dokumenty wskazują, że od początku lat 90 – tych działka nr [...] stanowiła mienie komunalne Gminy [...]. Nie ma więc dostatecznych dowodów na twierdzenie, że nie było wiadomo, jaki jest stan prawny działki nr [...]. W piśmie Starosty [...] z [...] r., stwierdza on, że 26.11.1991 r. Wojewoda [...] wydał decyzję stwierdzającą nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa własności nieruchomości opisanej w karcie inwentaryzacyjnej. Od 21.12.1991 r. (data uprawomocnienia decyzji), właścicielem działki nr [...] zapisanej w KW [...] jest gmina [...] (k. 44).
Pomimo takiej sytuacji Spółdzielnia nie wystąpiła z roszczeniem o ustanowienie użytkowania wieczystego na podstawie art. 204 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), która jako użytkownik gruntów stanowiących własność gminy, miała roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu i o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków. Zgodnie z art. 204 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenia te wygasły, jeżeli wniosek nie został złożony do 31 grudnia 1996 r. Spółdzielnia nie skorzystała też z uprawnienia do wystąpienia o stwierdzenie zasiedzenia spornej nieruchomości, czy z roszczeniem z art. 231 K.c. Dopiero 20 kwietnia 2006 r. złożono wniosek o uregulowanie stanu prawnego działki nr [...], wyrażając przekonanie o posiadanym do chwili złożenia wniosku, prawie własności na podstawie mapy geodezyjnej.
Powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że na dzień dokonania wyboru P. G. na radnego Rady Gminy [...] oraz na dzień, kiedy upływał 3 - miesięczny termin, w którym radny był zobowiązany do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, przedmiotowa nieruchomość była własnością Gminy [...]. Spełniona przez to została przesłanka z art. 24f ust. 1 u.s.g., bowiem spółdzielnia, której prezesem jest P. G., prowadziła działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której został wybrany na radnego.
W skardze strona skarżąca prezentowała pogląd, że w związku z długoletnim użytkowaniem działki nr [...] miała szereg roszczeń wobec Gminy, które mogła zrealizować. Fakt ich posiadania zdaniem skarżącej uzasadnia stanowisko, że w tych okolicznościach nie może być mowy o wykorzystaniu mienia komunalnego w rozumieniu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Powoływano się tutaj na stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 9 września 2008 r. (sygn. akt II OSK 842/2008. Wyrokiem tym sąd uznał, że w sytuacji, gdy przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego nie można przyjąć, że spełniona jest przesłanka wykorzystania mienia komunalnego gminy w rozumieniu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie można jednak uznać, że zaprezentowany w niniejszej sprawie stan faktyczny jest tożsamy ze stanem faktycznym i prawnym przedstawionym w prezentowanym wyroku. W cytowanym wyroku Spółdzielnia przystąpiła już do realizacji swojego roszczenia, lecz nie doszło tylko do ostatecznego rozstrzygnięcia, natomiast w rozpatrywanej sprawie przysługujące Spółdzielni uprawnienia nie były realizowane.
W tych okolicznościach, w ocenie sądu sam fakt posiadania określonych uprawnień do występowania z roszczeniem na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy o zasiedzenie lub przeniesienie własności na podstawie Kodeksy cywilnego, przy braku próby realizacji tych praw, w ocenie sądu nie uzasadnia przyjęcia niewypełnienia dyspozycji art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Dopiero 25.07.2007 r. doszło do przeniesienia własności spornej nieruchomości na Gminną Spółdzielnię "Samopomoc Chłopska", zatem wcześniejsze korzystanie z mienia, zdaniem sądu wypełnia przesłankę określoną w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Zgodzić się więc należy z treścią zarządzenia zastępczego Wojewody, iż skarżący jako prezes Zarządu Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w [...] zarządza działalnością gospodarczą. Art. 1 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. j.t. z 2003 r., Nr 188, poz. 1848) wyraźnie stanowi, że głównym celem spółdzielni jest prowadzenie działalności gospodarczej w interesie swoich członków. Działalnością spółdzielni kieruje Zarząd, w skład którego wchodzi prezes i członkowie zarządu (art. 48 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze). Zarządzaniem w tym wypadku jest kierowanie, wywieranie wpływu na prowadzoną przez spółdzielnię działalność gospodarczą, a więc i decydowanie o działkach gruntu pozostających w jej użytkowaniu.
Skoro radny Rady Gminy w [...] będący Prezesem Zarządu Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w [...] nie zaprzestał prowadzenia takiej działalności - pełnienia funkcji prezesa, zastosowanie w sprawie winien mieć przepis art. 190 ust. 5 z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Ponieważ radny nie zrzekł się funkcji Prezesa w terminie 3 miesięcy od dnia ślubowania, a Rada Gminy w [...] nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu tego radnego, do czego była zobligowana na mocy art. 190 ust. 6 ww. ustawy, wojewoda na podstawie art. 98a ust. 2 u.s.g. był zobowiązany do wydania zarządzenia zastępczego o wygaśnięciu mandatu radnego Rady Gminy.
Sąd stwierdza więc, że przy wydawaniu zaskarżonego zarządzenia zastępczego, nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Dlatego, mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło