II SA/Bd 960/16
WyrokWSA w Bydgoszczy2016-11-15
Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekając co do istoty sprawy, prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie sposobu sformułowania rozstrzygnięcia i zakresu merytorycznego postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekając co do istoty sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., naruszył ten przepis poprzez nieprawidłowe sformułowanie sentencji swojej decyzji, która nie precyzowała jasno zakresu nałożonych obowiązków, oraz poprzez brak merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i ograniczenie się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, zamiast ponownego jej rozpatrzenia. W konsekwencji, zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie mogła się ostać w obrocie prawnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie dobudowanych pomieszczeń do altany ogrodowej. Organ pierwszej instancji stwierdził samowolę budowlaną, ponieważ rozbudowa przekroczyła dopuszczalne parametry i nie została wykonana na podstawie pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej sentencji, doprecyzowując ją, ale w pozostałej części utrzymał ją w mocy, uznając, że zwiększona powierzchnia zabudowy altany przekracza dopuszczalne normy dla rodzinnych ogrodów działkowych i nie podlega legalizacji. Skarżący kwestionował brak możliwości legalizacji i naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz P. P. kwotę [...](dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...].04.2016 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż., działając na podstawie art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 290, zwanej dalej "Prawem budowlanym") oraz art. 104 ustawy z [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23, zwanej w skrócie "k.p.a."), nakazał skarżącemu P. P. rozbiórkę samowolnie dobudowanych pomieszczeń o wymiarach 3,0 m x 10,0 m oraz 5,3 m x 3,15 m do istniejącej altany ogrodowej usytuowanej na terenie rodzinnego ogrodu działkowego im. "P. " w Ż. położonego na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...].
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia orzekający organ podniósł, iż w dniu [...].02.2016 r. przy udziale inwestora przeprowadził kontrolę prowadzonych robót budowlanych, podczas której stwierdził, że na działce nr [...] usytuowanej na terenie rodzinnego ogrodu działkowego im. "P." w Ż. położonego na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], usytuowany jest obiekt budowlany stanowiący altanę ogrodową i która to altana jest obecnie w rozbudowie. Na podstawie przeprowadzonych oględzin i pomiarów stwierdzono, że inwestor dobudowuje dodatkowe pomieszczenia do przedmiotowej altany o powierzchni 30 m˛ tj. 3,0 m x 10,0 m i obecnie jej powierzchnia zabudowy wynosi 81,7 m˛. Rozbudowana część altany jest obecnie w stanie surowym zamkniętym, tj. wykonane są fundamenty, ściany z gazobetonu o grubości 24 cm bez ocieplenia, drewniana konstrukcja stropodachu z dachem jednospadowym pokrytym dachówką ceramiczną, zamontowana jest stolarka okienna i drzwiowa w części parterowej i prowadzone są roboty instalacyjne.
Z zebranych dokumentów i wyjaśnień inwestora zdaniem organu I instancji wynika, że przedmiotową altanę wybudował on na podstawie zgłoszenia z dnia [...].06.2000 r. skierowanego do Zarządu Pracowniczego Ogrodu Działkowego "P." w Ż., załączając stosowny projekt. Z projektu tego wynika, że jego przedmiotem jest budowa parterowego, niepodpiwniczonego budynku letniskowego z dachem dwuspadowym, o powierzchni zabudowy 35 m˛ i kubaturze 140 mł. Program użytkowy budynku składał się z czterech pomieszczeń tj. pokoju, kuchni, wc i pomieszczenia gospodarczego, natomiast wielkość budynku na dzień oględzin znacznie się różniła od projektu i składała się jeszcze z jednego pokoju o wymiarach zewnętrznych około 5,3 m x 3,15 m (bez uwzględnienia prowadzonej dobudowy o powierzchni zabudowy 30m˛). Z wyjaśnień inwestora wynikało, że pomieszczenie to powstało w roku 2009 poprzez zabudowanie ścianami i stropem przestrzeni wokół tarasu ziemnego.
Na powyższe roboty wykonane w roku 2009 jak i prowadzone obecnie, inwestor nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę i nie wystąpił wcześniej o wydanie takiej decyzji oraz nie dokonał zgłoszenia właściwemu organowi rozpoczęcia robót, co w ocenie organu naruszało przepis art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane.
Z ustaleń Inspektoratu wynikało również, że przedmiotowa altana ogrodowa usytuowana jest na terenie oznaczonym według wypisu z rejestru gruntów jako "Bz" tj. tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, będącym własnością Gminy Ż., a użytkowane przez [...] Związek Działkowców, funkcjonujący jako Rodzinny Ogród Działkowy "P.".
W powyższym stanie rzeczy opisana wyżej budowa polegająca na dobudowie do istniejącej altany ogrodowej o powierzchni zabudowy 35,0m˛, pomieszczeń o powierzchni zabudowy 30 m˛ oraz rozbudowie o pow. 16,7 m˛ podlega restrykcji zawartej w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i stanowi samowolę budowlaną bez możliwości zastosowania zastrzeżenia zawartego w ust. 2 ww. artykułu.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 lub § 2 k.p.a., wniósł o jej uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia PINB w Ż., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 w zw. z art. 10 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy i w konsekwencji załatwienie przedmiotowej sprawy z pominięciem innych możliwości "zalegalizowania" wykonanych przez skarżącego robót budowlanych,
b) art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez brak precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej przedmiotowej decyzji, w szczególności w zakresie innych, niż najbardziej restrykcyjny, sposobów "zalegalizowania" wskazanych w przedmiotowej decyzji robót budowlanych, niż poprzez rozbiórkę - co uniemożliwia właściwe zapoznanie się przez skarżącego z motywami działania organu, a w rezultacie ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy, a w konsekwencji nakazanie skarżącemu rozbiórki pomieszczeń dobudowanych do istniejącej altany ogrodowej, usytuowanej na terenie rodzinnego ogrodu działkowego im. "P." w Ż., tj. zastosowanie najbardziej represyjnego środka prawnego.
K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...].06.2016 r., znak: [...]. AK3
1. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części odnoszącej do sentencji decyzji poprzez zastąpienie:
"nakazuję p. P. P. zam. w [...] 52 gm. Ż., rozbiórkę samowolnie dobudowanych pomieszczeń o wymiarach 3,0 m x 10,0 m oraz 5,3 m x 3,15 m do istniejącej altany ogrodowej usytuowanej na terenie rodzinnego ogrodu działkowego im. "P." w Ż. położonego na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...]",
na następujące:
"nakazuję p. P. P. zam. w [...] 52 gm. Ż., rozbiórkę samowolnej rozbudowy o wymiarach 3,0 m x 10,0 m oraz 5,3 m x 3,15 m istniejącej altany ogrodowej, usytuowanej na działce ogrodniczej nr [...] w Rydlewie gm. Ż., znajdującej się na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. "P." w Ż., położonego na nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] "
2. w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Badając sprawę w postępowaniu odwoławczym, organ II instancji po analizie akt sprawy oraz zarzutów podniesionych w odwołaniu, uznał odwołanie od decyzji za niezasadne i stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji odpowiada prawu.
Bezspornym w ocenie organu odwoławczego jest, że inwestor dokonał dwukrotnie rozbudowy altany ogrodowej, usytuowanej na działce ogrodniczej nr [...] znajdującej się na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. "P." w Ż., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, czym naruszył art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, a konsekwencją realizacji obiektu budowlanego lub jego części w warunkach samowoli budowlanej jest sankcja przewidziana w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego
Jak podkreślono, w niniejszej sprawie organ I instancji nie miał możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów 48-49 Prawa budowlanego, ponieważ altana ogrodowa pierwotnie o powierzchni zabudowy 35 m˛, znajdująca się na działce ogrodniczej nr [...] w Rydlewie, na terenie Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. "P." w Ż., została (dwukrotnie) rozbudowana przez co zwiększona została jej powierzchnia zabudowy do 81,7 m˛, natomiast zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...].12.2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 40 z ze zm.) na terenie działki nie może znajdować się altana działkowa niespełniająca wymagań określonych w art. 2 pkt 9a (...).
Powyższe zdaniem organu II instancji jednoznacznie wyklucza możliwość legalizacji samowolnie rozbudowanych części przedmiotowej altany ogrodowej, gdyż zwiększona powierzchnia zabudowy powyżej 35 m˛ (tj. powyżej wielkości określonej w art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych) powoduje, iż taki obiekt nie może znajdować się na terenie rodzinnych ogrodów działkowych zgodnie z przepisami ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych.
Ponadto wskazano, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowy obiekt jest rozbudowywany i przeznaczony na cele mieszkalne, a zatem funkcja obiektu jest niezgodna z przeznaczeniem terenu ROD, tj. cele rekreacyjno-wypoczynkowe, a nie mieszkalne.
Organ odwoławczy wyjaśnił również, że niniejszą decyzją, kierując się art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia [...].04.2016 r. znak: [...] w części sentencji, jedynie w celu doprecyzowania orzeczenia.
W skardze do sądu P. P. na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) oraz art. 200 p.p.s.a., wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie następujących przepisów prawnych w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 6 i art. 7 w zw. z art. 10 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy i w konsekwencji załatwienie przedmiotowej sprawy z pominięciem innych możliwości "zalegalizowania" wykonanych przez skarżącego robót budowlanych,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy, a w konsekwencji nakazanie skarżącemu rozbiórki pomieszczeń dobudowanych do istniejącej altany ogrodowej usytuowanej na terenie rodzinnego ogrodu działkowego "P." w Ż., tj. zastosowanie najbardziej represyjnego środka prawnego,
3. naruszenie art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. - poprzez dokonanie w przedmiotowej sprawie błędnych ustaleń faktycznych, polegających na przyjęciu, iż brak jest możliwości legalizacji.
W ocenie skarżącego zarówno decyzja organu pierwszej instancji jak i decyzja organu II instancji, podjęta została z naruszeniem przepisów procesowych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organy nie przeprowadziły dokładnego i wyczerpującego postępowania wyjaśniającego przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę, w szczególności pod kątem znalezienia innego sposobu "zalegalizowania" wykonanych przez skarżącego robót budowlanych, niż zastosowanie najbardziej restrykcyjnego rozwiązania.
Dokonując wykładni pojęcia "altana" na użytek przedmiotowej sprawy, zdaniem skarżącego należy zgodzić się z organami obu instancji, że przedmiotowy budynek nie jest tego rodzaju obiektem, co wynika nie tylko z interpretacji językowej (potocznej), ale również z wykładni systemowej przepisów. Zasadnie więc organy nie zastosowały w przedmiotowej sprawie art. 29 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, przy jednoczesnym zastosowaniu art. 48 ust. 1 i 4 tej ustawy, uznając wzniesienie przedmiotowego obiektu budowlanego za samowolę budowlaną, czyli zakończenie budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednak nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji, z tym że oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., II OSK 1879/07, wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2010 r., II SA/ŁD 990/10).
W związku z powyższym wywiedziono, że organ I instancji nie umożliwił skarżącemu zalegalizowania zaistniałej "samowoli budowlanej" co skutkowało decyzją nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Skarżący podkreślił również, że decyzja podejmowana na podstawie art. 48 ustęp 1 Prawa budowlanego ma charakter związany, co oznacza, że organ jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania nakazu rozbiórki, jeśli stwierdzona została samowola budowlana, a inwestor nie spełnił nałożonych na niego obowiązków (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2010 r., II SA/GL 232/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 października 2010 r., II SA/KR 922/10). W niniejszej sprawie obowiązki takie nie zostały na skarżącego nałożone i kwestia ta w jego ocenie nie została rozpoznana. Ponadto organy nadzoru budowlanego są związane przepisami Prawa budowlanego, a wymagane pozwolenia wydają właściwe organy administracji architektoniczno-budowlanej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że Regulamin Rodzinnych Ogrodów Działkowych ma zastosowanie tylko do członków ogrodu, którego dotyczy, nie jest natomiast aktem obowiązującym organy nadzoru budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., II OSK1875/12).
Organy wydające decyzję w I i II instancji w przekonaniu skarżącego naruszyły przepisy art. 6 i 7 k.p.a., bowiem podały nieprawidłową podstawę prawną zaskarżonej decyzji oraz niewłaściwie ustaliły stan faktyczny w sprawie, a zatem nie uwzględniono słusznego interesu obywatela.
W niniejszej sprawie zdaniem skarżącego bezsporne było, że wykonał on roboty budowlane (rozbudowę przedmiotowej altany) bez wymaganego pozwolenia na budowę, jednak w jego ocenie regulacja z art. 48 Prawa budowlanego, ma na celu stworzenie inwestorowi możliwości legalizacji budowy, a dopiero w razie braku takiej możliwości obligują organ do nakazania rozbiórki, dlatego nie ulega wątpliwości, że przyjęcie braku możliwości legalizacji obiektu musi być poprzedzone wszechstronnym, rzetelnym i nie budzącym wątpliwości wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Dopiero wówczas będzie możliwe ustalenie, która norma prawa materialnego znajduje w sprawie zastosowanie i czy jest to norma wykluczająca możliwość legalizacji obiektu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazuje skarżący.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sprowadza się do ustalenia, czy odpowiada ona prawu, czy też została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego bądź procesowego i w związku z tym istnieje konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Dokonując kontroli w powyższy sposób, Sąd z urzędu dostrzegł naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
Z przepisu tego wynika, że jeżeli organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości, to także w tym zakresie, tj. w całości orzeka co do istoty sprawy. W kontrolowanej sprawie z porównania treści sentencji decyzji organu I instancji oraz pkt 1 decyzji organu odwoławczego wynika, że w punkcie 1 swojej decyzji organu odwoławczy uchylił w całości rozstrzygnięcie zawarte w (całej) sentencji organu I instancji i w tym zakresie orzekł co do istotny sprawy. Pomimo to organ odwoławczy w pkt 1 swojej decyzji twierdzi, że uchyla i rozstrzyga jedynie "w części", dodatkowo wskazując, że owa część odnosi się "do sentencji". Z tego sfomułowania można wnosić, że organ odwoławczy uznał, iż częściami decyzji, co do których orzeka na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. są sentencja i uzasadnienie decyzji organu I instancji.
Mając na uwadze treść art. 107 § 1 k.p.a., który wymienia jako odrębne składniki decyzji "rozstrzygnięcie" oraz "uzasadnienie faktyczne i prawne", należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie sprawy co do istoty zawiera sentencja decyzji; nie ma takiego charakteru uzasadnienie decyzji - z uzasadnienia decyzji nie można wywodzić wniosków co do zakresu praw przyznanych stronie lub nałożonych na nią obowiązków. W powoływanym wielokrotnie w orzecznictwie wyroku z dnia 12 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1886/96 - Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozstrzygnięcia decyzji nie można wyprowadzać z treści uzasadnienia (LEX nr 48694).
Rozstrzygnięcie decyzji musi być sformułowane w taki sposób, żeby możliwe było następnie wykonanie decyzji i by nie było wątpliwości, nawet po latach, czego ono dotyczyło. Ma to szczególne znaczenie w decyzjach, których wykonanie może przebiegać z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie, nie może ostać się w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, z której treści nie wynika jasno zakres obowiązku, który został orzeczony tj. nie wiadomo, czy i jakie jeszcze dodatkowe obowiązki nakłada pozostała część decyzji organu I instancji, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy, skoro tych obowiązków nie określono w sentencji decyzji organu I instancji, a jednocześnie nie można ich wywodzić z uzasadnienia decyzji organu I instancji.
Ponadto należy zauważyć, że cechą postępowania odwoławczego w ujęciu art. 138 k.p.a. jest to, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji I - instancyjnej, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozstrzygnąć. Wymieniony przepis nakłada na organ administracji obowiązek merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), sprawa administracyjna rozstrzygnięta po raz pierwszy (przez organ pierwszej instancji) jest otwarta do ponownego orzekania, jeżeli zostanie wniesiony środek odwoławczy. Rozstrzygnięcie organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, a działanie organu II instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Stąd też nie spełnia powyższego wymogu jedynie kontrola zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji.
Tymczasem jak wynika z treści zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie uczynił własnych ustaleń, a jedynie relacjonował tok sprawy, ustalenia organu I instancji i jego rozstrzygnięcia oraz ocenił zasadność rozstrzygnięcia organu I instancji.
Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Wobec zaistnienia powyższych uchybień, czyniących zaskarżoną decyzję wadliwą niezależnie od jej merytorycznej treści, szczegółowe odnoszenie się do zarzutów podniesionych przez skarżących należy uznać za przedwczesne. Na obecnym etapie postępowania należy jedynie wskazać, że jak wynika z treści art. 48 ust. 2 pkt 2 możliwość przeprowadzenia procedury legalizacyjnej istnieje, o ile samowolnie wykonane roboty budowlane nie naruszają przepisów, w tym techniczno – budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Nie jest zatem wykluczone, że już na wstępnym etapie postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej możliwa będzie ocena, iż niezależnie od ewentualnie podejmowanych czynności, nie będzie możliwe doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W szczególności ocena taka jest zasadna w przypadku, kiedy wzniesiony obiekt budowlany w swojej pierwotnej postaci tj. przed wykonaniem samowolnych robót budowlanych, posiadał już maksymalne dopuszczalne prawem parametry.
W ponownym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć sprawę z uwzględnieniem powyższego stanowiska Sądu.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) biorąc pod uwagę wysokość wniesionego przez skarżących wpisu oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło