II SA/Bd 975/19

WyrokWSA w Bydgoszczy2020-01-15

Skład orzekający: Joanna Janiszewska-Ziołek, Renata Owczarzak, Katarzyna Korycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje córce, której ojciec pozostaje w związku małżeńskim z osobą legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje córce, której ojciec pozostaje w związku małżeńskim z osobą legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W niniejszej sprawie współmałżonka ojca skarżącej posiadała jedynie orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, co stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca A. B. wnioskowała o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad ojcem K. S., który posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując m.in. na pozostawanie ojca w związku małżeńskim z J. S., która posiadała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca kwestionowała zastosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a także zarzucała wadliwe zastosowanie innych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie m.in. art. 17 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm., dalej powoływanej jako "u.ś.r."), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza N. z dnia [...] lipca 2019 r. odmawiającą skarżącej A. B. świadczenia pielęgnacyjnego, z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., wnioskowanego na K. S.. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach. Burmistrz N. - po rozpatrzeniu wniosku A. B. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem K. S. - decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], odmówił skarżącej świadczenia we wnioskowanej formie z uwagi na: 1) niezdolność skarżącej do pracy; 2) niemożność ustalenia kiedy powstała niepełnosprawność ojca skarżącej, co stanowi przeszkodę zgodnie z treścią art. 17 ust. 1b u.ś.r.; 3) pozostawanie ojca skarżącej w związku małżeńskim z J. S., tj. z osobą nieposiadającą orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, co stanowi przeszkodę zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że na podstawie akt zgromadzonych w toku przedmiotowej sprawy, ustalono, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony przez skarżącą w związku z opieką nad ojcem K. S., który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] listopada 2018 r., wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S., które jest ważne na stałe (k. 6 akt administracyjnych organu I instancji). Przy czym, z treści powyższego orzeczenia nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność ojca, natomiast ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się na [...] października 2018 r., tj. od 72-ego roku życia ojca. Ponadto organ wskazał, iż ojciec skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona J. S. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] lipca 2019 r., wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S., ważnym do dnia [...] lipca 2022 r. (k. 8 akt administracyjnych organu I instancji). Burmistrz zaznaczył ponadto, że skarżąca jest niezdolna do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 90 dni, co wynika z uwierzytelnionej kserokopii decyzji Starosty S. z dnia [...] czerwca 2019 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej (k. 11 akt administracyjnych organu I instancji). Podniósł jednocześnie, powołując się uprzednio na treść art. 17 ust. 1 u.ś.r., że pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem pracy, a opieką musi istnieć związek przyczynowy, a osoba rezygnująca z zatrudnienia musi być zdolna do pracy. Organ wyjaśnił również, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż z treści załączonego orzeczenia nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność ojca, przy czym zaznaczył, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) w zakresie wspomnianego art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż skutkiem tego orzeczenia nie jest wykreślenie wskazanego przepisu z ustawy, wobec czego regulacja ta nadal jest stosowana przez organ w jej obecnym brzmieniu. Ponadto, organ odniósł się do okoliczności pozostawania ojca skarżącej w związku małżeńskim z J. S., legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, co z uwagi na treść art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., uniemożliwia przyznanie skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia. Od powyższej decyzji odwołała się A. B., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, mającego wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku TK z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Formułując powyższy zarzut, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, poprzez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca wskazała również, iż jest osobą niezdolną do pracy, zwolnienie lekarskie na którym przebywała wygasło, a żaden z lekarzy nie uznał jej za osobę przewlekle chorą oraz że matka skarżącej ze względu na wiek nie jest w stanie zająć się ojcem. W uzasadnieniu odwołania przedstawiła ponadto obszerną argumentację w zakresie ww. rozstrzygnięcia TK, powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych. Po rozpoznaniu powyższego odwołania, SKO powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2019 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, powołując się na treść art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wskazał, że okoliczność pozostawania ojca skarżącej w związku małżeńskim z osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Mając powyższe na uwadze, SKO na podstawie w szczególności art. 17 ust. 5 u.ś.r., orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Powyższą decyzję skarżąca w całości zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku TK z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazując na powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zobowiązanie organów do przyjęcia oceny prawnej sądu i wskazań co do dalszego postępowania w zastosowaniu przepisów u.ś.r. w zgodzie z sentencją ww. wyroku TK, tj. o zobowiązanie organów do przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z jej wnioskiem. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła ponadto: że SKO niezasadnie podzieliło ocenę organu I instancji w zakresie podstaw odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego; że prawidłowe zastosowanie przez SKO przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w brzmieniu nieobarczonym wadą konstytucyjną, przesądzałoby w jej ocenie o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego; że organ odwoławczy wadliwie zastosował w sprawie przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. poprzestając jedynie na jego literalnym brzmieniu; że spełnienie przez skarżącą przesłanek do przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądzone było już decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., wygaszoną z mocy prawa, a sytuacja faktyczna w tym zakresie nie uległa zmianie, wobec czego nie ma podstaw do jej ponownej weryfikacji; że prawidłowe odczytanie treści art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1b oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że skarżąca jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiła jedna z wymienionych w art. 17 ust. 5 u.ś.r. przesłanek negatywnych, których zaistnienie powoduje niemożność przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. pozostawanie ojca skarżącej w związku małżeńskim z osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym, co stanowi negatywną przesłankę w rozumieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Mając powyższe na uwadze, SKO uznało, iż zarzuty skargi nie dotyczą podstawy prawnej rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Zgodnie zaś z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanym powyżej zakresie, Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia czy podjęte w sprawie rozstrzygnięcia – tj. decyzja Burmistrza N. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] oraz utrzymująca ją w mocy decyzja SKO z dnia [...] września 2019 r. nr [...] – odpowiadają prawu i zasadnie odmawiają A. B. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, co skarżąca kwestionuje, wskazując przede wszystkim na wadliwe oparcie rozstrzygnięć organów obu instancji na art. 17 ust. 1b u.ś.r., przy jednoczesnym nieuwzględnieniu przez organy orzekające w sprawie, stwierdzenia niekonstytucyjności części normy prawnej wynikającej z ww. przepisu przez Trybunał Konstytucyjny. Natomiast organy obu instancji, uzasadniając odmowę przyznania przedmiotowego świadczenia, powołały się na okoliczność pozostawania ojca skarżącej K. S., tj. osoby wymagającej opieki, w związku małżeńskim z J. S., tj. osobą, która legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym - co stanowi negatywną przesłankę do przyznania skarżącej świadczenia w rozumieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Dodatkowo organ I instancji wskazał - jako na przesłanki uzasadniające odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia - na niezdolność skarżącej do pracy oraz na niemożność ustalenia momentu powstania niepełnosprawności jej ojca. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. I tak, zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie zaś do art. 17 ust. 1b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia (pkt 1) lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia (pkt 2). Jak stanowi natomiast art. 17 ust. 5 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma m.in. ustalone prawo do emerytury, renty (pkt 1 lit. a) lub ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (pkt 1 lit. b), a także wtedy gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (pkt 2 lit. a). Bezsprzecznym w rozpatrywanej sprawie jest, jak ustaliły orzekające organy obu instancji - co zresztą nie jest kwestionowane przez skarżącą - że wymagający opieki ojciec skarżącej K. S. legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, na podstawie którego nie da się ustalić od kiedy niepełnosprawność ta istnieje oraz że pozostaje on w związku małżeńskim z J. S., przy czym jego współmałżonka legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego oraz wobec treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., w ocenie tut. Sądu zasadnym w niniejszej sprawie było zatem wydanie decyzji odmownej, z uwagi na wystąpienie przesłanki negatywnej do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci pozostawania przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W przedmiotowej sprawie bowiem z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad K. S. wystąpiła jego córka A. B. i to w stosunku do niej mógłby mieć zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., pod warunkiem, że żona K. S. legitymowałaby się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mając jednak na uwadze, że J. S. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia [...] lipca 2022 r., w pierwszej kolejności to jej przysługuje przedmiotowe świadczenie pielęgnacyjne. Dopiero bowiem w sytuacji, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentów, tj. małżonek osoby wymagającej opieki nie może podjąć się tej opieki z uwagi na swój stan zdrowia, o świadczenie pielęgnacyjne wystąpić może osoba spełniająca kryteria, o których mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Jednakże współmałżonkiem, który nie może podjąć opieki jest jedynie ten, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W związku z tym, że K. S. pozostaje w związku małżeńskim z J. S., która ma ustalony jedynie umiarkowany stopień niepełnosprawności, a więc nie jest małżonkiem, o którym mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem, bowiem do świadczenia tego uprawniona jest w pierwszej kolejności żona – J. S. (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1369/13 – CBOSA). Mając na uwadze powyższą konstatację, za niewystarczające - w zakresie stwierdzenia niemożności podjęcia opieki nad osobą wymagającą tej opieki - należy zatem uznać oświadczenie skarżącej, iż jej matka z uwagi na stan zdrowia nie jest w stanie opiekować się ojcem (oświadczenie z dnia [...] lipca 2019 r.), ponieważ ustawodawca wskazał bezpośrednio, iż współmałżonkiem, który nie może podjąć się opieki jest jedynie ten, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wykładnia literalna przesłanki sformułowanej przez ustawodawcę na gruncie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. - prowadząca do nałożenia jednoznacznego wymogu ustawowego, polegającego na konieczności legitymowania się współmałżonka osoby wymagającej opieki, odpowiednim orzeczeniem, tj. orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym – spowodowana jest koniecznością zachowania obiektywnego kryterium oceny stanu zdrowia współmałżonka pod kątem możliwości sprawowania przez niego opieki nad osobą tego wymagającą. Dokonanie takiego rozstrzygnięcia przez organ, który nie posiada przecież wiadomości specjalnych z zakresu medycyny, umożliwia bowiem właśnie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydawane przez wyspecjalizowany w tym zakresie zespół ds. orzekania o niepełnosprawności, w którego skład wchodzą także lekarze medycyny. Orzeczenie to stanowi więc obiektywne kryterium oceny, na podstawie którego organ ustala stan faktyczny i wydaje rozstrzygnięcie. Wobec powyższej konstatacji, stwierdzić należy, iż wymogu legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przez współmałżonka osoby wymagającej opieki, nie należy zatem interpretować rozszerzająco, a w sposób wprost wyrażony przez ustawodawcę. W świetle powyższej argumentacji, niewątpliwie zatem zgodzić należy się z organem orzekającym w II instancji, który jako na podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał na art. 17 ust. 5 u.ś.r., przy jednoczesnym bezpośrednim wskazaniu na gruncie uzasadnienia, iż zaistnienie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. w niniejszej sprawie, uniemożliwiło przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia i w związku z tym utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Przechodząc natomiast do podnoszonych przez skarżącą – na gruncie odwołania oraz skargi - zarzutów dotyczących wadliwego zastosowania w sprawie art. 17 ust. 1b u.ś.r., należy wskazać, iż są one zasadne w zakresie zastosowania tego przepisu w sposób nieuwzględniający wyroku TK z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, przez organ I instancji. Za nieuzasadnione należy jednak uznać stanowisko skarżącej odnośnie nieprawidłowego zastosowania tegoż przepisu prawa materialnego w brzmieniu obarczonym wadą konstytucyjną również przez SKO, co w przekonaniu skarżącej, przesądziło o odmowie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmowną organu I instancji, jednak – co istotne – nie oparł się on na identycznych przesłankach co organ I instancji, a w szczególności – co należy podkreślić – nie na tej, której niekonstytucyjność podnosi skarżąca. Za bezzasadne wobec tego należy również uznać wyrażone w skardze stanowisko odnośnie błędnego podzielenia przez SKO oceny organu I instancji w zakresie podstaw odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, czemu przeczy chociażby odmienne ukształtowanie podstawy prawnej w sentencjach obydwu decyzji. I tak, organ I instancji wydał swoje rozstrzygnięcie na podstawie m.in. art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1b, ust. 5 pkt 2 lit a u.ś.r., natomiast organ II instancji, wydając decyzję, oparł się jedynie na art. 17 ust. 1 i 5 u.ś.r. Ponadto w uzasadnieniu decyzji II-instancyjnej SKO wskazało wprost, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje skarżącej z uwagi na wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanki negatywnej, wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. oraz że w związku z tym, należy utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje zatem okoliczność niezasadnego powołania się organu I instancji na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r., z uwagi na to, iż po wyeliminowaniu tego uchybienia w postępowaniu odwoławczym, ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie pozostaje bez zmian, co spowodowane jest faktyczną zasadnością jednej z przesłanek wskazanych pierwotnie przez organ I instancji – wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. – a następnie popartej przez organ II instancji. Nie można zatem przyznać racji skarżącej, która obstaje przy stanowisku, iż wadliwe zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego istotnie rzutuje na wynik sprawy i przesądza w jej ocenie o jej uprawnieniu do wnioskowanego świadczenia. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, iż organ odwoławczy procedując w następstwie odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Burmistrza, jednakże na mocy tylko jednej z przesłanek wskazanych w toku postępowania I-instancyjnego, co do której skarżąca nie wniosła zastrzeżeń, ani na etapie postępowania administracyjnego, ani też sądowoadmnistracyjnego. Skoro zaś organ odwoławczy uznał, że stan faktyczny sprawy został ustalony w toku postępowania I-instancyjnego w sposób wyczerpujący i zgodny z obowiązującymi przepisami, a ponadto, że z materiałów zebranych w sprawie wynikają ewidentne podstawy do odmowy wnioskowanego świadczenia – to za w pełni uzasadnione uznać należy w ocenie Sądu, podjęcie rozstrzygnięcia w takim brzmieniu jak w zaskarżonej decyzji, gdzie organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, przy jednoczesnym skorygowaniu podstawy prawnej i odpowiednim wyjaśnieniu w uzasadnieniu decyzji motywów swojego działania. Rację należy również przyznać organowi odwoławczemu, który na gruncie odpowiedzi na skargę wskazał, iż zarzuty skargi w istocie nie dotyczą podstawy prawnej rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, gdyż nie odnoszą się one do okoliczności pozostawania ojca skarżącej w związku małżeńskim z osobą nielegitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, tj. okoliczności, na której organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Bez istotnego znaczenia dla niniejszej sprawy w rozpatrywanym stanie faktycznym, pozostaje również kwestia przesłanki niezdolności do pracy skarżącej, która pośród dwóch innych przesłanek stanowiła pierwotną podstawę rozstrzygnięcia w decyzji organu I-instancji. Wskazać należy bowiem, iż przesłanka ta nie stanowiła jednak podstawy rozstrzygnięcia organu II instancji, a wobec jednoznacznego stwierdzenia przez SKO zaistnienia w sprawie przesłanki negatywnej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., która już sama w sobie uniemożliwiała przyznanie skarżącej prawa do świadczenia, bezcelowym było dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu wykazania zdolności czy też niezdolności do pracy skarżącej. W związku z tym, oświadczenia skarżącej w tym zakresie zawarte w odwołaniu - że zwolnienie lekarskie, na którym przebywała wygasło, a żaden z lekarzy nie uznał jej za osobę przewlekle chorą - oraz w skardze - że była ona na zwolnieniu lekarskim - a także załączone do skargi pismo Powiatowego Urzędu Pracy w S. wskazujące na okresy niezdolności do pracy skarżącej wskutek choroby – uznać należy za pozostające bez istotnego wpływu na ostateczny wynik sprawy. Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu w zakresie wadliwego zastosowania oraz błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. przez organ II instancji, wskazać należy, iż jest on bezpodstawny, bowiem żaden z organów procedujących w sprawie – tj. ani Burmistrz N., ani SKO – nie działał w oparciu o wskazany przepis, ani też nie powoływał się na przesłanki z niego wynikające. Ponadto za niezasadne należy uznać również odwołanie się skarżącej do treści art. 27 ust. 5 u.ś.r., dotyczącego zbiegu uprawnień do poszczególnych świadczeń przysługujących osobie uprawnionej, gdyż przepis ten także nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, która nie dotyczy zbiegu praw do świadczeń. W ocenie Sądu nie mógł także odnieść skutku podniesiony w skardze argument w zakresie bezpodstawnej, w uznaniu skarżącej, ponownej weryfikacji przesłanek uprawniających skarżącą do prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, których spełnienie zostało już przesądzone decyzją, która następnie została wygaszona z mocy prawa z dniem [...] lipca 2013 r., a sytuacja faktyczna nie uległa zmianie. Wskazać należy bowiem, iż bez znaczenia dla prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania administracyjnego - w szczególności w zakresie badania występowania przesłanek pozytywnych jak i negatywnych do przyznania wnioskowanego świadczenia oraz gromadzenia materiału dowodowego adekwatnego do stanu faktycznego aktualnego na moment wydawania decyzji – pozostaje kwestia decyzji, na którą powołała się skarżąca, tym bardziej, iż jak sama wskazuje, decyzja ta nie funkcjonuje już w obrocie prawnym. Co więcej, składając wniosek z dnia [...] lipca 2019 r. skarżąca spowodowała wszczęcie zupełnie nowego, odrębnego postępowania administracyjnego, w toku którego należało podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym również zebrać materiał dowodowy oraz zweryfikować kwestię przesłanek uprawniających skarżącą do wnioskowanego świadczenia. Tym samym zaskarżoną w sprawie decyzję - jako opartą na uzasadnionej, wystarczająco umotywowanej i wynikającej z przepisów obowiązującego prawa przesłance z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., która bezspornie znajduje zastosowanie w rozpatrywanym stanie faktycznym - należy uznać za zgodną z prawem. W tym stanie rzeczy, uznając zarzuty skargi za niemogące odnieść zamierzonego skutku, Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło