II SA/Bd 992/21

WyrokWSA w Bydgoszczy2021-12-08

Skład orzekający: Renata Owczarzak, Jerzy Bortkiewicz, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości, wydane na podstawie art. 30 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, jest dopuszczalne, mimo że przepis art. 30 ust. 4 tej ustawy stanowi, iż na takie postanowienie nie służy zażalenie?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości, wydane na podstawie art. 30 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, jest niedopuszczalne, ponieważ przepis art. 30 ust. 4 tej ustawy wprost stanowi, że na takie postanowienie nie służy zażalenie. W przypadku złożenia takiego zażalenia, organ odwoławczy jest zobowiązany do stwierdzenia jego niedopuszczalności na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a.
Stan faktyczny
A. L. złożył zażalenie na postanowienie Wójta Gminy C. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego nieruchomości. Skarżący kwestionował przebieg granicy, brak pomiarów geodezyjnych oraz prawidłowość oznaczeń działek w postanowieniach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia, powołując się na art. 30 ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. A. L. zaskarżył postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzuty dotyczące błędów w postanowieniach oraz braku merytorycznego odniesienia się do jego zarzutów przez SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 08 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., znak: [...] Wójt Gminy C. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości, dotyczące ustalenia granic zewnętrznych działek położonych w miejscowości C., gmina C., oznaczonych nr geodezyjnymi: 142, 106/3 z działkami oznaczonymi nr geodezyjnymi: 148/1, 149/2, 160/4, 159, 147/1, 96, 160/1, 106/6 położonymi w obrębie [...], gmina C. oraz działkami oznaczonymi nr geodezyjnymi: 53, 52 położonych w obrębie Strzygi, gmina C. (po sprostowaniu) oraz upoważnił do przeprowadzenia rozgraniczenia wyznaczonego geodetę. Powyższe postanowienie zostało w trybie art. 113 K.p.a. sprostowane z urzędu przez Wójta Gminy C. postanowieniem znak: [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. Na powyższe postanowienie, pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. za pośrednictwem Wójta Gminy C. - zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył A. L.. Skarżący wskazał, że nie zgadza się na proponowany przez geodetę przebieg granicy jego działki nr [...]. Przebieg granicy nie został wytyczony przez geodetę, nie dokonano żadnych pomiarów, nie określono punktów granicznych; pomimo próśb strony skierowanych do geodety, nie wykonano żadnych czynności rozgraniczających, co skutkowało dowolnym ustaleniem granicy z uwzględnieniem uwag wskazanych przez T. R.. Takie ustalenie granicy jest jego zdaniem krzywdzące, gdyż część działki p. [...] (kilkanaście arów) nieodpłatnie zostałaby przekazana p. [...]. Użytkownikiem działki nr [...] jest p. B., który w ocenie strony składającej zażalenie, co roku w trakcie orki przywłaszcza po 70-100 cm gruntu z jego działki i takie bezprawie zostało usankcjonowane. A. L. zakwestionował także prawidłowość pomiarów i ustawienie słupków granicznych na innych działkach, tj. o nr [...] (droga); podniósł także kwestię dostępu z drogi publicznej do jego nieruchomości. W jego ocenie prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe jest wadliwe, a ustalanie granic niezgodne ze stanem faktycznym. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Kolegium podniosło, iż w sprawie zachodzi niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych, tj. przepisy prawa nie przewidują możliwości zaskarżenia postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, bowiem zgodnie z art. 30 ust. 4 ustawy z dnia [...] maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. 2020 r., poz. 2052 ze zm.) na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie. Zatem wniesione przez A. L. zażalenie "na postępowanie rozgraniczeniowe jego działki nr [...] położonej w miejscowości C. gmina C." na podstawie wskazanego postanowienia jest niedopuszczalne. Organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując kwestię dopuszczalności odwołania (tu zażalenia), nie jest uprawniony do merytorycznej oceny sprawy, w której wniesiono to odwołanie. Ocena taka jest możliwa dopiero po stwierdzeniu, że odwołanie jest dopuszczalne (wyrok NSA OZ w Katowicach z 3 listopada 1998 r., I SA/Ka 361/97; wyrok NSA z 27 maja 1998 r., I SA 1927/97). Takie stanowisko wyraził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 509/11 ). W skardze do Sądu A. L. wskazał, że w wydanym przez Kolegium postanowieniu nie odniesiono się do zarzutów odnośnie błędnie wydanej decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...]. Skarżący podniósł, że decyzja ta została źle wydana przez błędne oznaczenie numeru decyzji i daty poprzez sformułowanie, iż to właśnie decyzja z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] została źle napisana i będzie poprawiona przez decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 poprzez zastąpienie słów w omyłce pisarskiej. Jak podniósł Skarżący, nie ma mowy o poprzedniej decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r., a decyzja nr [...] niczego nie poprawiła i powinna być ponownie wydana z kluczowymi poprawkami dla prawidłowości przebiegu procesu administracyjnego. Decyzje te zostały wydane z błędnym numerem działki oznaczonej jako nr ew. 106/6, gdyż takiego numeru nie ma w całej gminie C.. W decyzjach pominięto też działkę o nr [...], co jest kolejnym błędem. Na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 zostały przeprowadzone prace geodezyjne, na które Skarżący nie wyraził zgody, gdyż są one dla niego krzywdzące, bo pozbawiają go części majątku i nie uwzględniają interesu prawnego jego działki nr [...]. Skarżący podniósł także, że przebieg granicy jego działki nie został w żaden sposób wytyczony przez geodetę, nie dokonano żadnych pomiarów i punktów granicznych, z którego wynikałby podział jego działki nr [...]. Przebieg granic został dokonany bez właściwych pomiarów, tylko za wskazaniem właścicieli, co jego zdaniem ma charakter bezprawia. Skarżący oczekiwał od geodety wykonania pomiarów także na jego gruntach. W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, Przewodniczący Wydziału zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (k. 16). Przed wydaniem wyroku skarżącemu umożliwiono wypowiedzenie się w sprawie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonego postanowienia z dnia [...] czerwca 2021 r. nie wykazała naruszenia prawa przy jego wydaniu. Jest to postanowienie o charakterze procesowym, tj. postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie wszczynające postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości, poddane regulacjom art. 29 – 40 zawartym w Rozdziale 6 "Rozgraniczenie nieruchomości" ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm.). Skoro postanowienie to ma charakter procesowy, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "kpa") do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie zaś z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten ma charakter ius cogens, co oznacza, że jest przepisem bezwzględnie wiążącym, w konsekwencji więc, wydanie postanowienia na jego podstawie nie zależy od uznania organu. Z kolei w myśl art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie jest środkiem zaskarżania postanowień, który może być wniesiony tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w kodeksie. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, niedopuszczalność odwołania/zażalenia, o czym stanowi ww. art. 134 kpa, może być z przyczyn podmiotowych, tj. gdy zostało wniesione przez osobę niemającą do tego legitymacji, bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych. Odwołanie może być również niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, jak na przykład brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka zaskarżenia czy też wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z niedopuszczalnością zażalenia z przyczyn przedmiotowych. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., działając na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, Wójt Gminy C. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości, dotyczące ustalenia granic zewnętrznych działek położonych w miejscowości C., gmina C., oznaczonych nr geodezyjnymi: 142, 106/3 z działkami oznaczonymi nr geodezyjnymi: 148/1, 149/2, 160/4, 159, 147/1, 96, 160/1, 106/6 położonymi w obrębie [...], gmina C. oraz działkami oznaczonymi nr geodezyjnymi: 53, 52 położonych w obrębie Strzygi, gmina C. oraz upoważnił do przeprowadzenia ww. rozgraniczenia wyznaczonego geodetę. W postanowieniu tym zawarte zostało pouczenie, iż stronom nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 4 ww. ustawy, na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie. Niedopuszczalność zażalenia na postanowienie wszczynające postępowanie w sprawie rozgraniczenia jest więc wyraźnie stwierdzona w ww. art. art. 30 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Skoro zaś na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie to w przypadku jego złożenia należy wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2009r., sygn. akt I OSK 246/09). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jest organem wyższego stopnia względem wójta i służyła mu kompetencja do stwierdzenia na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. niedopuszczalności zażalenia od postanowienia wszczynającego postępowanie rozgraniczeniowe. Stwierdzenie zatem przez organ odwoławczy niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez A. L. na powyższe postanowienie odpowiada prawu. Bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia pozostają wady postanowienia prostującego postanowienie zasadnicze. Przeszkodą do skutecznego wniesienia zażalenia jest rodzaj wydanego postanowienia a nie jego treść. Zdaniem składu orzekającego zaskarżone postanowienie wydane zostało po przeprowadzeniu postępowania zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7 i 8 K.p.a., po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego, a uzasadnienie kwestionowanego rozstrzygnięcia odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 kpa. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał przesłanki, którymi kierował się wydając orzeczenie; w sposób wyczerpujący wyjaśnił podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu pozwala zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i sądowi odczytać kierunek rozważań oraz tok rozumowania organu. Skoro zarzuty skargi nie zostały uwzględnione, a Sąd nie stwierdził innych wad skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło