II SAB/Bd 135/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) sędzia WSA Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi [...][...], [...][...] na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania dotyczącego doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem 1. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dopuścił się przewlekłości postępowania w rozpatrzeniu sprawy doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, 3. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz [...][...] i [...][...] sumę pieniężną w kwocie [...] ([...]) złotych, 5. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz [...][...] i [...][...] solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. z dnia [...] września 2021 r. M. W. – T. i G. T., na podstawie art. 50 § 1, art. 53 § 2b, art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego w przedmiocie załatwienia sprawy dotyczącej doprowadzenia obiektu położonego w B. przy ul. [...], należącego do D. i S. Ł. do stanu zgodnego z prawem, zainicjowanej postępowaniem będącym konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987 r., [...]. Organowi administracji publicznej skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 7, art. 8, art. 12 i art. 35 § 1 w zw. z art. 37 § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.). Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1-3, art. 149 § 2 oraz art. 200 p.p.s.a skarżący wnieśli o: . uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz zobowiązanie Inspektor Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie; . stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; . orzeczenie o przyznaniu od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz Skarżących sumy pieniężnej w wysokości [...] zł; . zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, Zdaniem skarżących, bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...].11.2011 r. (znak WI/DT.7840.[...].79.2011.ŁK) stwierdził nieważność decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987 r., [...] dotyczącej pozwolenia na budowę na rzecz S. i D. Ł., która potwierdzona została wyrokiem WSA w Warszawie z dnia [...].06.2012r., sygn. akt: VII SA/WA 754/12. Podkreślono, że organy wyższego rzędu wielokrotnie wskazywały Inspektor Nadzoru Budowlanego, iż konsekwencją stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji jest konieczność podjęcia przez organ czynności zmierzających do uregulowania faktycznego stanu nieruchomości w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Zgodnie ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., wyeliminowanie z obiegu prawnego na skutek przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym decyzji o pozwoleniu na budowę, zobowiązuje właściwy organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez odpowiednie zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz ust. 3 prawa budowlanego (art. 51 ust. 7 prawa budowlanego), zatem od dnia ostatecznego stwierdzenia nieważności decyzji, organ nadzoru budowlanego powinien prowadzić postępowanie w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz ust. 3 prawa budowlanego. Powyższa argumentacja zawarta została w uzasadnieniu decyzji Wojewody K. - P. z dnia [...].03.2020r., sygn. WIR.VIII.7840.[...].19.2019.SB odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...].02.2003r., znak. WB.7345-5/03 udzielającej M. W. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku sklepu na mieszkanie na działce nr [...] przy ulicy [...] w B. . O zobowiązaniu Inspektor Nadzoru Budowlanego do przeprowadzenia postępowania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez odpowiednie zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1 pkt. 1 i 2 oraz ust. 3 prawa budowlanego (zob. art. 51 ust. 7 prawa budowlanego), zdaniem skarżących wskazywała także decyzja Wojewody K. - P. z dnia [...].07.2019 r. sygn. WIR.VIII.7840.[...].65.2019.AC odmawiająca wydania pozwolenia na budowę dla pawilonu handlowego S. Ł. na działce nr [...] przy ulicy [...] w B. . Co więcej, do przeprowadzenia procedury zmierzającej do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego w B. zobowiązał się sam już w dniu [...].08.2016 r., zamieszczając odpowiedni w tym zakresie zapis w protokole rozprawy administracyjnej. Wszystkie powyższe okoliczności skarżący przywołali w kontekście rażąco niezgodnego z przepisami prawa postępowania Inspektor Nadzoru Budowlanego, który z mocy prawa zobowiązany był do opisanych wyżej czynności prawnych już wiele lat temu, po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. PINB w B. w tym zakresie prowadzi procedury od kilkunastu lat, przeprowadzając jedną rozprawę administracyjną dopiero w 2016 roku. PINB w B. mimo zobowiązania się do podjęcia czynności naprawczych, do dnia dzisiejszego nie przeprowadził ich, lekceważąc wszelkie możliwe w tym zakresie terminy i procedury. Z tego też względu Skarżący w dniu [...].06.2020 r. skierowali do organu wyższego stopnia nad PINB w B. , tj. do Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. ponaglenie, które to jednak pismo po dziś dzień nie doprowadziło do załatwienia przez Inspektor Nadzoru Budowlanego przedmiotowej sprawy administracyjnej mimo tego, iż K.-P. Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w B. w sprawozdaniu z kontroli przeprowadzonej w trybie uproszczonym Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2020r. negatywnie ocenił działalność kontrolowanego organu i stwierdził, iż postępowania w sprawie pawilonów "były i są prowadzone w sposób przewlekły". Skarżący odbierają działanie PINB w B. jako przedłużanie postępowania bez żadnych uzasadnionych przesłanek, rażące lekceważenie przepisów prawa i wskazań organów nadrzędnych. Skarżący podkreślili, że zgodnie ze stanowiskiem Inspektor Nadzoru Budowlanego, zawartym w piśmie z dnia [...].03.2013 r. w sprawie o sygn. PINB.741-01/05-13, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy winno nastąpić jednocześnie ze sprawą toczącą się równie przewlekle i równie z rażącym naruszeniem prawa, w stosunku do pawilonu handlowego należącego do Pana K. G., albowiem pawilony te stanowią jedną całość, posiadając wspólne ściany konstrukcyjne. Na marginesie skarżący wskazali, iż w sprawie tej PINB w B. wielokrotnie wydawał rozstrzygnięcia powodujące przewlekłość postępowania. Przykładem powyższego są choćby pisma PINB w B. , w których organ błędnie (w przekonaniu Skarżących celowo) określa numery działek, co skutkuje koniecznością prostowania tychże pism, a co za tym idzie, przedłużaniem postępowania. Przykładem przewlekłości przedmiotowego postępowania jest także ponowne błędne kierowanie przez PINB w B. sprawy do organu administracji architektoniczno-budowlanej, w przypadku w którym już kilka lat temu tożsame postępowanie toczyło się. Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., znak: [...], odmówił wydania pozwolenia na budowę dla pawilonu handlowego na działce nr [...] przy ul. [...] w B. , a Wojewoda Kujawsko-Pomorski decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...], uchylił w całości i umorzył postępowanie administracyjne organu pierwszej instancji, tj. Starosty [...] wskazując jednocześnie, iż "w aktualnym stanie sprawy regulacja stanu prawnego przedmiotowej inwestycji po stwierdzeniu decyzją tut. organu z dnia [...] listopada 2011r., znak: [...] nieważności udzielonego w stosunku do niej pozwolenia należy do właściwości organów nadzoru budowlanego". Tymczasem na skutek decyzji PINB w B. z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], ponownie wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w B. , które to postępowanie nie może skończyć się inaczej jak tożsame postępowanie, uchylone w całości i umorzone decyzją Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] lipca 2019 r., o czym była mowa wyżej. Skarżący wywiedli również, iż mają interes prawny w rozstrzygnięciu przedmiotowego postępowania albowiem jak wynika z akt sprawy pawilon należący do Państwa Łuczyńskich, będący przedmiotem przewlekle toczącego się postępowania, którego dotyczy niniejsza skarga, stanowi integralną część pozostałych dwóch pawilonów, z których jeden należy do G. T. i M. W. - T.. Stąd też skarżący wywodzą interes prawny w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy, albowiem jej rozstrzygnięcie ma bezpośredni wpływ na własność Skarżących, a to z kolei z uwagi na posiadanie wspólnych ścian konstrukcyjnych pawilonów. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że Wojewoda K. - P. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 roku, znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...] grudnia 1987 roku, znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny objęty załącznikiem nr 1 i udzielającej J. S. Ł. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego "Owoce- warzywa - kwiaty" przy ul. [...] w B. , na działce nr [...] ( obecnie ). Po złożeniu odwołania i uchyleniu zaskarżonej decyzji a następnie wydaniu kolejnych decyzji w tym przedmiocie, ponownie uchylanych, Wojewoda K. - P. dnia [...] listopada 2011 roku wydał decyzję, znak: [...], w której stwierdził nieważność decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...] grudnia 1987 roku, znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny objęty załącznikiem nr 1 i udzielającej Panu J. S. Ł. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego "Owoce-warzywa-kwiaty" przy ul. [...] w B. , dz. nr [...] (obecnie). Decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę stała się ostateczna na podstawie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 roku, znak: [...], pomimo zaskarżenia jej przez J. S. Ł.. J. S. Ł. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 roku, [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem sygn. akt. VII SA/Wa 754/12 oddalił skargę na decyzję GINB z dnia [...] lutego 2012 roku, wobec czego Starosta [...] przeprowadził postępowanie administracyjne i w dniu [...] lutego 2019 roku wydał decyzję [...] odmawiającą wydania pozwolenia na budowę dla pawilonu handlowego "Owoce - warzywa - kwiaty" na działce nr [...] przy ul. [...] w B. . Wyżej wymieniona decyzja Starosty [...] była wydana na wniosek J. S. Ł., po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Do czasu rozpatrzenia przedmiotowego wniosku organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw materialno-prawnych do procedowania w przedmiotowej sprawie Na skutek odwołania J. S. Ł. od decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2019r., [...], decyzją z dnia [...] lipca 2019 roku, znak: [...] Wojewoda K. - P. uchylił w całości i umorzył postępowanie administracyjne organu pierwszej instancji. W związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] października 2019 roku wystąpił do K. - P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. o zajęcie stanowiska w sprawie ewentualnej rozbiórki pawilonu handlowego "Owoce - warzywa - kwiaty" na działce nr [...]. Wojewódzki Konserwator Zabytków w T., pismem z dnia [...] listopada 2019 roku poinformował orzekający w sprawie organ, że działka o nr ewide[...] w B. jest wpisana do rejestru zabytków decyzją A/1512 z dnia [...] września 1957 roku i obejmuje część Dzielnicy Starego M. B. , a inwestor nie uzyskał na budowę przedmiotowego pawilonu handlowego pozwolenia, uzgodnienia ani opinii Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wymaganych przepisami szczególnymi (Ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). W dniu [...] listopada 2019 roku, znak: [...] organ I instancji wystąpił do Burmistrza [...] o przesłanie dokumentów związanych z realizacją, przekazaniem do użytkowania oraz innymi rozstrzygnięciami dotyczącymi pawilonu handlowego przy ul. [...] w B. , działka nr [...]. W dniu [...] lutego 2020 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zawiadomił strony na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. P. z dnia [...] czerwca 2020 roku M. W. - T. oraz G. T. wnieśli za pośrednictwem organu ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania, na podstawie z art. 37 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Po przekazaniu akt sprawy PINB.7141-01/05-20/PZ K. - P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 roku, znak: [...] uznał ponaglenie na przewlekłość za zasadne stwierdzając, że niezałatwienie przedmiotowej sprawy nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto organ II instancji wyznaczył Inspektor Nadzoru Budowlanego termin 1 miesiąca, od dnia doręczenia postanowienia, z zastrzeżeniem art. 35 § 5 w związku z art. 36 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, dla rozpatrzenia sprawy i wydania rozstrzygnięcia w formie pisemnej. Po uznaniu ponaglenia na przewlekłość załatwienia sprawy administracyjnej w postępowaniu naprawczym, pismem z dnia [...] sierpnia 2020 roku, [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Wobec powyższego, organ I instancji nałożył decyzją z dnia [...].08.2020 r., [...], zgodnie z art. 51 ust 7 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia [...] lipca 1994 roku - Prawo budowlane, określone obowiązki w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem wyznaczając termin wykonania obowiązków. P. z dnia [...] grudnia 2020 roku J. S. Ł., wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o przedłużenie terminu wykonania nałożonego obowiązku, motywując powyższe powodami związanymi z aktualną sytuacją panującą na terenie całego kraju, związaną z pandemią wirusa Sars-Cov-2. W związku z tym, że nałożony decyzją obowiązek nie uległ zmianie, a jedynie termin jego wykonania, organ przedłużył termin obowiązku przedstawienia dokumentów do dnia [...] czerwca 2021 roku - postanowieniem z dnia [...].12.2020 r., [...]. P. z dnia [...] czerwca 2021 r. J. S. Ł., wystąpił ponownie do organu z wnioskiem o przedłużenie terminu wykonania nałożonego obowiązku, motywując powyższe także powodami związanymi z pandemią wirusa Sars-Cov-2. W związku z tym, że nałożony decyzją obowiązek nie uległ zmianie, a jedynie termin jego wykonania, organ I instancji przedłużył termin obowiązku przedstawienia dokumentów do dnia [...] grudnia 2021 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tym samym przedmiotem sądowej kontroli – w odniesieniu do tego typu skarg – nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego, likwidację stanu opieszałości występującą po stronie organu. Podkreślić w tym miejscu należy, że w sprawach, w których przedmiotem badania sądu administracyjnego jest przewlekłość organu w prowadzonym postępowaniu, sąd kontroluje jedynie, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego rozpatrzył wniosek strony, czy też nie. Nie jest objęte tym postępowaniem zobowiązanie organu do dokonania wnioskowanych przez stronę środków dowodowych. Także sposób załatwienia wniosku, a zatem jego uwzględnienie, bądź odmowa uwzględnienia, nie jest przedmiotem oceny sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania. W tym przypadku chodzi bowiem o formalną kontrolę, czy w terminie określonym ustawą, organ wydał akt lub podjął czynność, zasadniczo bez badania materialnoprawnych aspektów tych aktów lub/i czynności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotem postępowania jest kwestia stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego w sprawie załatwienia sprawy administracyjnej dotyczącej doprowadzenia obiektu położonego w B. przy ul. [...], należącego do D. i S. Ł. do stanu zgodnego z prawem, zainicjowanej postępowaniem będącym konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987 r., [...]. Niewątpliwie jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest zasada szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Zasada ta jest równocześnie jedną z gwarancji realizacji zasady zaufania do działań organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP). Realizacji zasady szybkości postępowania służy m.in. określenie terminów załatwiania spraw przez organy administracji publicznej. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Treść obowiązku płynącego z powyższego przepisu oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań. W myśl art. 35 § 2 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Z kolei w art. 35 § 3 k.p.a. przewidziano, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później, niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Chronologiczny tok postępowania w niniejszej sprawie przedstawia się następująco: Wojewoda K. - P. decyzją z dnia [...].12.2008r. znak: [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987r. [...] zatwierdzającej plan realizacji objęty załącznikiem nr 1 i udzielającej S. Ł. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego " Owoce - warzywa -kwiaty" przy ul. [...] w B. dz. nr [...]. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2009r. [...] MGO uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Po ponownym przeprowadzeniu postępowania, Wojewoda K. - P. decyzją [...] dnia [...].04.2010r. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987r. [...] zatwierdzającej plan realizacji objęty załącznikiem nr 1 i udzielającej S. Ł. pozwolenia na budowę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją [...] z dnia [...].06.2010r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody K. - P. z dnia [...].04.2010r. znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie Wojewoda - K. P. wydał decyzję z dnia [...].02.2011r. znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987r. [...]. Decyzją z dnia [...].05.2011 znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. uchylił w całości powyższą decyzję Wojewody K. -Pomorskiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Dnia [...].10.2011r. adw. W. M., działając jako pełnomocnik M. W. - T., zwrócił się do PINB o natychmiastowe podjęcie kroków prawnych zmierzających do ustalenia zgodności z prawem użytkowania jak i wybudowania pawilonów handlowych znajdujących się przy ulicy [...] w B. , użytkowanych przez P. Ł. i P. G.. Kolejny raz Wojewoda K. - P. dnia [...].11.2011r. wydał decyzję [...], w której stwierdził nieważność decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987r. [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2012r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i stała się ona ostateczna w administracyjnym toku postępowania. S. Ł. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2012, znak: [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 6 czerwca 2012r. sygn. akt. VII SA/Wa 754/12 oddalił skargę na decyzję GINB z dnia [...].02.2012r. znak: [...]. W dniu [...] maja 2016r. pełnomocnik skarżących wniósł o wszczęcie postępowania naprawczego. W dniu [...].08.2016r. PINB przeprowadził rozprawę administracyjną w sprawie pawilonów handlowych przy u. Przykop w B. , podczas której zobowiązał się do prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane w celu doprowadzenia pawilonów handlowych do stanu zgodnego z prawem. Należy zaznaczyć, że toczyło się również postępowanie przed organem architektoniczno-budowlanym w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Starosta przeprowadził postępowanie administracyjne i dnia [...].02.2019r. wydał decyzję znak: [...] odmawiającą wydania pozwolenia na budowę dla pawilonu handlowego " Owoce - Warzywa - Kwiaty" na działce nr [...] przy ul. [...] w B. . Na skutek odwołania S. Ł. od decyzji Starosty z dnia [...].02.2019r. znak: [...], decyzją z dnia [...].07.2019r. [...] Wojewoda K. - P. uchylił w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyraźnie wskazał jakie należy podjąć właściwe postępowanie po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę i że jest nim postępowanie naprawcze. W dniu [...] sierpnia 2019r. pełnomocnik skarżących, powołując się na powyższą decyzję, ponownie zwrócił uwagę na konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego. Dnia [...].10.2019r. PINB wystąpił do K. - P. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. o zajęcie stanowiska w sprawie ewentualnej rozbiórki pawilonu handlowego "Owoce - Warzywa -Kwiaty" zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w B. . K. -P. Wojewódzki Konserwator Zabytków w T. pismem z dnia [...].11.2019r. poinformował, iż w/w działka obejmuje część Dzielnicy Starego M. B. wpisanej do rejestru zabytków decyzją A/1512 z dnia [...].09.1957r. (...) a Inwestor nie uzyskał na budowę ww. pawilonu pozwolenia, uzgodnienia ani opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków. Dnia [...].11.2019r. PINB zwrócił się do Burmistrza [...] o przekazanie dokumentów związanych z realizacją inwestycji pawilonu handlowego "Owoce - warzywa - kwiaty" przy ul. [...] w B. dz. nr [...]. Dnia [...].02.2020r. PINB zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym przed wydaniem stosownej decyzji w przedmiocie pawilonu handlowego "Owoce - warzywa - kwiaty" przy ul. [...] w B. dz. nr [...]. Z wyjaśnień PINB wynika, iż od roku 2005r. do roku 2018r. prowadzone było postępowanie dotyczące trzech pawilonów łącznie, których właścicielami są p. Wilkowska - T., p. Ł. i p. G., które to w 2018r. zostało rozdzielone na odrębne postępowania. Pod znakiem sprawy PINB.7141-01/05-16 kontynuowano postępowanie dotyczące pawilonu handlowego znajdującego się na działce nr [...], należącego do J. S. Ł.. Przedstawiony powyżej sposób prowadzenia postępowania, okresy braku podejmowania czynności jednoznacznie pozwalają stwierdzić, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym PINB w B. dopuścił się rażącej przewlekłości zwłaszcza od lipca 2019r, gdyż wcześniej w orzecznictwie nie było jednoznacznego stanowiska, jaki rodzaj postępowania należy wdrożyć po stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2012r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody K. - P. dnia [...].11.2011r. [...] ŁK, stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika M. B. z dnia [...].12.1987r. [...] o pozwoleniu na budowę. W judykaturze zwracano uwagę, że przepisy ustawy z dnia [...] lipca 1994r. Prawo budowlane nie odnoszą się wprost do sytuacji, gdy po wykonaniu obiektu budowlanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, stwierdzono nieważność tej decyzji w całości lub w części. Artykuł 37 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane odnosi się jedynie do sytuacji, gdy po unieważnieniu pozwolenia na budowę ma nastąpić rozpoczęcie budowy lub jej wznowienie. Z kolei przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego odsyła do odpowiedniego stosowania art. 51 ust. 1 pkt 1-3 analizowanej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane (ukończone) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy. Nie ma więc unormowania które wprost odnosiłoby się do sytuacji gdy stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę, w oparciu o które została zrealizowana inwestycja. Pomimo tego, nie można rozumieć art. 51 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane w ten sposób, że wyłącza on stosowanie przez organ nadzoru budowlanego innych rozstrzygnięć niż wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz 3 p.b. Skoro regulacja art. 51 ustawy- Prawo budowlane ma zmierzać do doprowadzenia budowy (robót budowlanych) do stanu zgodnego z prawem, to na mocy ust. 7 tego przepisu należy przyjąć, że dopuszczalne jest w tym celu przedłożenie zamiennego projektu budowlanego, dokonanie jego oceny i ewentualne zatwierdzenie go. Stan zgodności z prawem, w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego pozwolenia na budowę, można bowiem również uzyskać, gdy sporządzony zostanie projekt budowlany zamienny z uwzględnieniem wykonanych robót budowlanych. W orzecznictwie wskazywano, przykładowo pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 27 września 2016r. sygn. II OSK 3116/14, że wyeliminowanie pozwolenia na budowę po zakończeniu inwestycji, której ono dotyczyło, powoduje, że z obrotu prawnego znika podstawa prawna potwierdzająca stan legalnego istnienia określonej inwestycji. Również projekt budowlany zatwierdzony tą decyzją przestaje istnieć w obrocie prawnym, co nie pozbawia go wartości jako aktu technicznego. Organ nadzoru nie wydaje ponownie pozwolenia na budowę, gdyż inwestycja została zakończona. Organ nadzoru prowadzi natomiast postępowanie zmierzające do ustalenia, czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami. Stwierdzono też, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że w przypadku takich sytuacji, jaką stanowi również powstały spór interpretacyjny, należy dać prymat wykładni celowościowej, która przemawia za tym, że odpowiednie zastosowanie powinien znaleźć art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 ustawy - Prawo budowlane. W sytuacji, gdy stwierdzono nieważność pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego po wykonaniu obiektu budowlanego (zakończeniu robót budowlanych) powstaje stan, w którym wykonane roboty budowlane w całości lub w części nie mają oparcia w legalnie istniejącej dokumentacji. Taka sytuacja oznacza zaś, że może być stosowany odpowiednio przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, który pozwala, po nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, na dokonanie następnie ustaleń, ocen i rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 4 i 6 tej ustawy. Przepis ten nie wyłącza również możliwości nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Czy taka potrzeba zachodzi, decyzja należy do organu nadzoru budowlanego, który zobowiązany jest do wiążącego przesądzenia tejże kwestii poprzez określenie zakresu wymaganych prac dotyczących zrealizowanych robót budowlanych. Decyzją kończącą określony etap postępowania naprawczego jest decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 lub 2 bądź na mocy art. 51 ust. 4 ewentualnie w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Nałożenie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego ma miejsce w przypadku istotnych odstępstw, ale najistotniejsze jest, że obowiązek ten nakłada się w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Podstawowym celem postępowania opartego na art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, przez co należy rozumieć stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami Prawa budowlanego. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega na rozstrzygnięciu o tym, co należy uczynić, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zwłoka w prowadzeniu postępowania mająca charakter rażącego naruszenia prawa wystąpiła od lipca 2019r., gdy na konieczność wdrożenia postępowania naprawczego wskazywało jednoznacznie orzecznictwo, treść decyzji organu architektoniczno-budowlanego - decyzja Wojewoda K. - P. z dnia [...].07.2019r. [...], który uchylił w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji -Starosty w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...].02.2019r. znak: [...] a także pismo skarżących z [...] sierpnia 2019r. Do dnia wniesienia skargi postępowanie naprawcze nie zostało zakończone, stąd Sąd, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 i 3 i § 1a p.p.s.a. uwzględnił skargę na przewlekłość postępowania, mającą kwalifikowany charakter (rażącą), zobowiązując organ do wydania aktu w określonym w sentencji terminie. Na podstawie art. 149 § 1b Sąd orzekł na wniosek strony o przyznaniu od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej. Skarżący wnosili o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Sąd uznał, że adekwatną sumą pieniężną przyznaną od organu będzie kwota [...]złotych. Zasądzenie sumy pieniężnej, tak jak i nałożenie grzywny na organ, należy do dyskrecjonalnych uprawnień sądu (vide: wyroki NSA w sprawach o sygn. II GSK 1695/16 oraz I OSK 1685/17). Zasądzona suma pieniężna ma zrekompensować, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 w związku z art. 154 § p.p.s.a. stanowi "szczególnego rodzaju zadośćuczynienie za stan bezczynności organu" (vide: orzeczenie NSA o sygn. I OSK 3271/19). Z uwagi na to, że zwłoka w prowadzeniu postępowania nie wiązała się z uszczerbkiem finansowym dla skarżących, nadto wysokość żądanej kwoty nie została uzasadniona, Sąd uznał, że wystarczającą kwotą zadośćuczynienia, spełniającą funkcję kompensacyjno – prewencyjną, będzie kwota [...]złotych. Konsekwencją uwzględnienia skargi było – stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. - zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego, na które złożył się wpis od skargi wynoszący [...] złotych i koszty zastępstwa procesowego wraz z opłatą za pełnomocnictwo. R. Owczarzak J. Janiszewska-Ziołek K. Korycka