II SAB/Bd 168/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. T. i P. T. na bezczynność [...] Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz skarżących A.T. i P. T. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Pismem z 24 czerwca 2024 r. A. T. i P. T., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność [...] Inspektora Sanitarnego [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 16 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżących został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do reprezentowania strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Dodatkowo na podstawie odrębnego zarządzenia z tego samego dnia pełnomocnik skarżących został zobowiązany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego w wysokości 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwania doręczono pełnomocnikowi w dniu 10 stycznia 2025 r. na adres podany w skardze. W zakreślonym terminie pełnomocnik uiścił wymagany wpis i nadesłał pełnomocnictwo, z którego wynika umocowanie do występowania w imieniu skarżących w sprawie administracyjnej na bezczynność [...] Inspektora Sanitarnego [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na akt organu administracji publicznej składana do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna spełniać określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "P.p.s.a".), wymogi formalne. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma sądowego a ponadto zawierać inne, wskazane w ustawie elementy. Jest ona zatem kwalifikowanym typem pisma sądowego. W myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Stosownie do art. 46 § 3 P.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Pierwszą czynnością w postępowaniu sądowoadministracyjnym było wniesienie skargi, a zatem na pełnomocniku ciążył obowiązek wykazania prawidłowego umocowania do działania w imieniu Skarżącego. Niedołączenie takiego dokumentu stanowi brak formalny skargi, który można konwalidować w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Wniesiona skarga została złożona przez pełnomocnika profesjonalnego. W niniejszej sprawie został on wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Z przedłożonego w odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnictwa nie wynika jednak umocowanie do reprezentowania Skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Zakres udzielonego pełnomocnictwa bowiem został ograniczony do zastępowania skarżących "w sprawie administracyjnej na bezczynność [...] Inspektora Sanitarnego [...] w zakresie udostępnienia informacji publicznej". Sądy administracyjne, jako organy władzy sądowniczej, nie mieszczą się jednak w definicji organu administracji publicznej. Ten ostatni definiowany jest jako "rodzaj podmiotu wyodrębnionego w systemie władzy wykonawczej i administracji publicznej w celu realizacji określonych prawem zadań publicznych, głównie w formach władczych" (A. Mirska [w:] Encyklopedia Administracji Publicznej, Warszawa 2018). Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 3 w zw. z art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), pod pojęciem organu administracji publicznej rozumie się ministrów, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy państwowe i inne podmioty, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w art. 1 pkt 1 k.p.a. Brak wśród nich sądów administracyjnych. Nadesłane pełnomocnictwo nie zawierało upoważnienia do reprezentowania Skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Sąd administracyjny nie jest ani sądem powszechnym, ani organem administracyjnym, urzędem czy osobą prawną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 października 2024 r., sygn. akt I OZ 586/24, dostępne w CBOSA). Skierowane do pełnomocnika strony skarżącej wezwanie zaś zostało sformułowane w sposób jasny – wyraźnie zobowiązano pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Podkreślić należy, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku bezwzględnie zrealizowane. Dostęp do sądu jest ograniczony m.in. koniecznością zachowania warunków formalnych, wymaganych dla nadania sprawie dalszego biegu. Strona – decydując się na wszczęcie postępowania sądowego – musi liczyć się z koniecznością podjęcia pewnej aktywności procesowej, respektując zasady i tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, zaś w przypadku niedopełnienia tych obowiązków musi liczyć się z zamknięciem dostępu do sądu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2024 r., sygn. akt I OZ 519/24, z 18 grudnia 2024r., sygn. akt II GZ 550/24, dostępne w CBOSA). W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Orzeczenie zwrotu w pkt II wydane zostało na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy