II SAB/Bd 21/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi F. W. w W. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Inne dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia [...] listopada 2021 r. o udzielenie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w przedmiocie zobowiązania Inne do rozpoznania wniosku; 4. zasądza od Inne na rzecz skarżącej kwotę [...](dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. F. W. z siedzibą w W. (dalej określana jako Skarżąca), reprezentowana przez prezesa zarządu, skierowała do organu - Inne (zwanego dalej "Dyrektorem Przedszkola" lub "organem") w dniu [...] listopada 2021 r. drogą elektroniczną (poprzez e-mail) wniosek o udostępnienie informacji publicznej o następującej treści: "(...) składam wniosek o udostępnienie informacji publicznej stosownie do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej: 1) Czy Państwa przedszkole(a) otrzymało (y) w 2020 roku z budżetu gminy (miasta) dotację o której mowa w art. 17 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych? 2) Jeśli tak - w jakiej łącznej wysokości (za cały rok 2020)? Proszę o udostępnienie powyższych informacji mailem w odpowiedzi na niniejszą wiadomość. (...)". Skarżąca wysłała swój wniosek na adres e-mail przedszkola. Wobec braku reakcji organu [...] stycznia 2022 r. Skarżąca wywiodła skargę na bezczynność Dyrektora Przedszkola. W jej uzasadnieniu podniesiono, że do dnia złożenia skargi podmiot zobowiązany nie udzielił żądanej informacji, o którą wnoszono, ani nie wydał decyzji o odmowie dostępu do informacji. Przedszkole znajduje się zaś w gronie organizacji zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Skarżąca podkreśliła, że wniosek został wysłany na adres e-mail Przedszkola uwidoczniony w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych, o którym mowa w ustawie z dnia [...] kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej. Do skargi dołączono wydruk e-maila zawierającego ww. wniosek o udzielenie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Przedszkola podniósł, że po otrzymaniu skargi przesłał Skarżącej żądaną informację. Ponadto wniósł o nietraktowanie sprawy jako rażącego naruszenia prawa oddalenie skargi i niezasądzenie zwrotu wszelkich kosztów postępowania. Organ przyznał, że otrzymał wniosek pocztą e-mail, jednakże nie potraktował go poważnie. W czasach, gdy działa tak wielu oszustów dziwne i niewłaściwe mu się wydawało żądanie informacji przez jakąś nieznaną bliżej fundację, drogą mailową, bez uprzedniego zwrócenia się do gminy i bez grzecznościowego wyjaśnienia kim jest i w jakim celu chce pozyskać informacje. Forma wniosku wzbudziła obawę, czy nie jest to forma wyłudzenia danych lub próba zainfekowania komputera. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., powoływana dalej jako "u.d.i.p.") jak i wówczas, gdy podmiot ten błędnie stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Oceniając, czy adresat żądania udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności, należy wziąć pod uwagę, że na gruncie przepisów u.d.i.p. realizacja "prawa dostępu do informacji publicznej" w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-3) wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot zobowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p., a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Jeżeli chodzi o charakter żądanej informacji, to należy zauważyć, że zapytanie Skarżącej obejmowało kwestię dotacji pochodzącej z majątku publicznego - budżetu jednostki samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p.). Ustawodawca w treści art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. posługuje się pojęciem majątku w znaczeniu szerokim. Majątkiem publicznym w rozumieniu powyższego przepisu będzie majątek, który - niezależnie od charakteru podmiotu będącego właścicielem - zostaje w sposób prawny przeznaczony do użytku publicznego, w zakresie pełnego lub ograniczonego korzystania, regulowanego na podstawie lub z wyłączeniem prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2020 r., I OSK 3361/19, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - w skrócie "CBOSA", dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pytanie Skarżącej dotyczy zatem informacji, która zgodnie z art. 6 u.d.i.p. jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu. Adresatem wniosku w niniejszej sprawie jest Dyrektor Przedszkola Niepublicznego "Chatka Puchatka". Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedszkole, podobnie jak szkoła, należy do systemu oświaty (art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1082). Tak więc przedszkole, podobnie jak szkoła, wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji, także w sytuacji, gdy jest to przedszkole niepubliczne, stąd dyrektor takiej placówki jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Szczecinie z 6 października 2021 r. II SAB/Sz 84/21, wyrok WSA w Warszawie z 13 maja 2021 r., II SAB/Wa 623/20, publ. CBOSA). Ponadto nie jest kwestionowane w sprawie, że przedmiotowe Przedszkole jest finansowane w części z budżetu gminy, na terenie której prowadzi działalność. Jest więc także podmiotem dysponującym mieniem publicznym, o którym mowa w ww. przepisie. Także z tego powodu Dyrektor Przedszkola jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że organ otrzymał wniosek Skarżącej. Należy przy tym zaznaczyć, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej). Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje zaś za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - i to nawet, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyrok NSA z 1 marca 2019 r., I OSK 708/17, publ. CBOSA). W konsekwencji w sprawie przyjąć należy, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej z [...] listopada 2021 r. został w tym dniu skutecznie do organu złożony, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy w postaci wydruku z poczty elektronicznej nadawcy tj. Skarżącej (k. nr 6 akt sądowych) i co przyznaje organ W sytuacji zatem, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną i została skierowany do podmiotu zobowiązanego do jej udostępnienia, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 21 u.d.i.p.); albo 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy; albo 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W związku z powyższym w niniejszej sprawie należało uznać, że organ po upływie terminu 14 dni liczonych od dnia złożenia wniosku Skarżącej tj. od [...] listopada 2021 r., nie udzielając żądanej informacji, popadł w bezczynność. Skutkowało to orzeczeniem Sądu jak w pkt 1 sentencji wyroku. Niemniej, jak wynika z akt sprawy organ udostępnił Skarżącej żądaną informację listem e-mail z [...] lutego 2022 r. (k. 15 akt sądowych). Z tym zatem momentem bezczynność organu ustała. W sytuacji załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu sąd umarza postępowanie, jednak wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej w skrócie "p.p.s.a.") środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł w pkt 3 sentencji wyroku o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku Skarżącej. W rozpoznawanej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku. Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu (podmiotu zobowiązanego) będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. np. wyrok NSA z 22 września 2021 r., sygn. III OSK 995/21). W przedmiotowej sprawie Sąd miał na względzie, że nieudostępnienie w terminie wnioskowanej informacji nie stanowiło przejawu złej woli organu, lecz było wynikiem wątpliwości co do możliwości bezpiecznego udzielenia odpowiedzi. O zwrocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu (100 zł), wysokość opłaty skarbowej za złożenie dokumentu pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącego (100 zł). Wynagrodzenie pełnomocnika Sąd, stosownie do art. 206 p.p.s.a. pomniejszył mając na względzie, iż jest to kolejna sprawa w serii spraw w przedmiocie bezczynności organu, związana z wnioskiem Skarżącej z [...] listopada 2021 r., a więc taka, w której nakład pracy pełnomocnika jest z natury rzeczy mniejszy niż przy pierwszym sformułowaniu skargi, której schemat jest wykorzystywany w kolejnych sprawach.