II SAB/Bd 254/13
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-12-02
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Leszek Tyliński, Małgorzata Włodarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, będące spółką akcyjną, wykonujące zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w szczególności czy jego oddział może być stroną postępowania sądowego w sprawie bezczynności w zakresie udostępnienia takiej informacji?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, będące spółką akcyjną, wykonujące zadania publiczne w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, jest zobowiązane do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Oddział spółki nie posiada zdolności sądowej, jednakże skarga skierowana przeciwko spółce z oznaczeniem jej oddziału jest dopuszczalna, a sąd może dokonać doprecyzowania strony postępowania. Bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej przez takie przedsiębiorstwo uzasadnia zobowiązanie go do rozpoznania wniosku.Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się do E. S.A. Oddział w T. o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na ich nieruchomościach. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, wskazując na brak podstaw prawnych. Skarżący wnieśli skargę na bezczynność spółki, zarzucając jej nieudostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie. Spółka wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że oddział nie posiada zdolności sądowej i że spółka nie jest zobowiązana do udzielenia informacji.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Spółkę A w G. Oddział w T. do rozpoznania wniosku skarżących o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od Spółki A w G. Oddział w T. na rzecz skarżących kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant asystent sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K.C. i S.C. na bezczynność Spółki A w G. Oddział w T. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Spółkę A w G. Oddział w T do rozpoznania K.C. i S.C. z dnia [...] kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Spółki A w G. Oddział w T na rzecz K.C. i S.C. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. pełnomocnik skarżących K. i S. małż. C. wezwał E. S.A. w G. do podjęcia negocjacji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za bezumowne korzystanie przez spółkę z nieruchomości położonych w miejscowościach K. i Z. oraz ustanowienia na nich służebności przesyłu za wynagrodzeniem. Jednocześnie wniósł o udostępnienie kserokopii wszystkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy opisanych linii elektroenergetycznych na w/w nieruchomościach na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznych.
W odpowiedzi na powyższe pismo spółka pismem z dnia [...] października 2012r. wskazała, że w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej brak jest podstaw prawnych odnośnie udostępnienia posiadanych decyzji administracyjnych oraz innych dokumentów dotyczących budowy infrastruktury sieciowej.
Skargą z dnia [...] czerwca 2013 r. K. i S. małż. C. na podstawie art. 3 § 1 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej zwanej p.p.s.a., zarzucili przedsiębiorstwu E. S.A. Oddział w T. bezczynność polegającą na: nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] kwietnia 2012 r. w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198), dalej zwanej u.d.i.p., przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z art. 17 ust. 1 cyt. ustawy.
W związku z powyższym wnieśli o stwierdzenie bezczynności spółki oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że w aktualnie obowiązujących przepisach prawa brak jest wskazania, iż w przypadku skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej strona skarżąca związana jest jakimkolwiek terminem na jej wniesienie. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych skarga na bezczynność jest skutecznie wniesiona aż do ustania stanu bezczynności, czyli do chwili załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (postanowienie NSA z dnia 13.03.2009 r., II FSK 2020/08).
Kolejną kwestią wymagającą komentarza na gruncie rozpatrywanej skargi jest zagadnienie obowiązku stosowania przez skarżoną spółkę prawa handlowego, zajmującą się dystrybucją energii elektrycznej, ustawy o dostępie do informacji publicznej. Argumentem jednoznacznie przemawiającym za słusznością takiego stanowiska jest brzmienie art. 4 ust.1 pkt 5 tejże ustawy, który stanowi, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...).
Użycie przez ustawodawcę terminu "zadania publiczne" nie było przypadkowe -miało na celu wyeliminowanie elementu podmiotowego - i oznacza ono, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo energetyczne ze względu na znaczenie energii elektrycznej dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, a tym samym urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są "zadaniami publicznymi".
Z całą pewnością, w świetle powyższych rozważań żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.
Opierając się również na utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (np. wyrok NSA z dnia 24.05.2006 r., I OSK 601/05) należy przyjąć, że bezczynność zobowiązanego w przedmiocie udzielenie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez ustawę terminie. Oznacza to, że zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa. Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Kodeks postępowania administracyjnego nie ma do niej zastosowania, gdyż ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania tego kodeksu jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Gdyby ustawodawca dopuszczał możliwość stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w szerszym zakresie, niż to wynika z art. 16 ust. 2 u.d.i.p., to uczyniłby to w sposób wyraźny. Przepis art. 52 p.p.s.a. uzależnia uruchomienie drogi postępowania sądowoadministracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia. Ma to miejsce jedynie wówczas, gdy środki takie przysługują, czy to na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, czy to przepisów szczególnych, czy też p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie środków takich nie przewiduje zarówno ustawa o dostępie do informacji publicznej, jak i w zakresie aktów i czynności Kodeks postępowania administracyjnego. Wykładnia językowa art. 52 § 3 p.p.s.a. upoważnia do stwierdzenia, że przepis ten odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów. Uwagi te dotyczą także art. 52 § 4 p.p.s.a. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Przechodząc do uzasadnienia faktycznego skarżący wskazali, że wezwaniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...] wystąpili do E. S.A. Oddział w T. m.in. o udostępnienie kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych na ich nieruchomościach. W odpowiedzi otrzymali pisma z dnia [...] maja 2012 r. oraz z dnia [...] października 2012 r. Aż do dnia sporządzenia niniejszej skargi nie otrzymali jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.
Na tej podstawie, w świetle dyspozycji art. 13 i art. 17 u.d.i.p. należy stwierdzić, że skarga jest w pełni uzasadniona.
E. S.A. w G. Oddział w T. wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie jej oddalenie.
W uzasadnieniu swego stanowiska spółka wskazała, że skarga jest bezzasadna, bowiem E. S.A. nie jest podmiotem uprawnionym do brania udziału w niniejszym postępowaniu sądowym, a nadto nie jest zobowiązana do udzielania informacji, których żądają skarżący.
Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę na bezczynność E. S.A. w G. Oddział w T. Tymczasem oddział spółki nie może być stroną niniejszego postępowania sądowego z uwagi na fakt, że nie posiada zdolności prawnej ani sądowej. Zatem niniejsza skarga na mocy art. 58 ust. 1 pkt 5 p.p.s.a. winna zostać odrzucana. Fakt, że brak zdolności sądowej oddziału stanowi podstawę do odrzucenia skargi został potwierdzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokami z dnia 24.04.2013 r., II SAB/Gd 21/13, II SAB/Gd 14/13 oraz II SAB/Gd 18/13 odrzucił skargi dotyczące bezczynności E. S.A. właśnie z tej przyczyny.
W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. przez informację publiczną należy rozumieć każdą informację o sprawach publicznych. W związku z tym, że nie wszystkie podmioty dysponują informacjami publicznymi, ustawodawca w art. 4 ustawy wskazał, że zobowiązanymi do udzielania informacji publicznej oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne, wskazane w ust. 1 przytoczonego artykułu.
Wobec tego spółka mogłaby być zobowiązana do udzielenia informacji żądanych przez skarżących tylko wówczas, gdy byłaby "władzą publiczną", bądź jako spółka Skarbu Państwa wykonywałaby "zadania publiczne" lub dysponowałaby majątkiem publicznym. Tymczasem E. S.A. nie będąc organem państwowym, samorządowym albo innym podmiotem sprawującym w ich imieniu funkcji publicznych w żadnej mierze nie może być uznana za "władzę publiczną".
Ponadto nie może być również zakwalifikowana jako podmiot "wykonujący zadania publiczne". Spółka jako przedsiębiorstwo energetyczne realizuje cele użyteczności publicznej polegające na świadczeniu usług w zakresie dystrybucji i przesyle energii elektrycznej, niemniej jednak fakt, że prowadzi działalność, która może być zaliczona do sfery usług użyteczności publicznej, nie przesądza o zasadności traktowania jej jako podmiotu realizującego zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Aby możliwe było uznanie, że spółka wykonuje zadania publiczne, jej działalność musiałaby polegać na realizacji szeroko rozumianych zadań państwowych (lub samorządowych), które musiałyby być jej powierzone przez podmioty wykonujące władzę państwową (lub samorządową). Tymczasem spółka jest przede wszystkim przedsiębiorcą, niezależnym uczestnikiem rynku prowadzącym działalność gospodarczą, tyle że w zakresie usług publicznie użytecznych.
Uwzględniając powyższe wskazać należy, że E. S.A. nie będąc organem władzy publicznej, ani organem wykonującym zadania publiczne, a także nie będąc podmiotem dysponującym mieniem publicznym, nie jest zobowiązana do udzielenia żądanej przez skarżących informacji publicznej, zatem wniesiona przez skarżących skarga jest bezzasadna i zasługuje na oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu.
Zgodnie z ogólną zasadą zawartą w przepisie art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Środki zwalczania bezczynności organów administracji wskazuje art. 37 k.p.a., który przyznaje stronie prawo złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Tak więc w zasadzie tam, gdzie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, skarga na bezczynność powinna być poprzedzona zażaleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a.
Jednakże ustawa o dostępie do informacji publicznej jest ustawą szczególną, regulującą w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mogą znaleźć wyłącznie zastosowanie wtedy, gdy przepisy ww. ustawy tak stanowią. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła do przepisów k.p.a. wyłącznie w art. 16 ust. 2, wobec czego należy wyłączyć stosowanie przepisów tego kodeksu do faz poprzedzających wydanie decyzji. Tym samym nie może znaleźć zastosowania w przypadku bezczynności przy udzielaniu informacji publicznej przepis art. 37 k.p.a. Środków zaskarżenia w przypadku bezczynności nie przewiduje też ustawa o dostępie do informacji publicznej, wobec czego w postępowaniu o udostępnienie informacji nie znajdują zastosowania przepisy art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Tryb przewidziany w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., jak wynika z literalnego brzmienia przepisu, dotyczy aktów i czynności, a nie bezczynności podmiotu zobowiązanego.
Skoro ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje żadnych dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym przez organy w ramach udzielania informacji publicznej (poza odwołaniem od decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania), należy uznać, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 24.05.2006 r., I OSK 601/05, LEX nr 236545).
Niezbędnym do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest ustalenie, czy żądane przez stronę skarżącą dokumenty (m.in. decyzje) są informacją publiczną oraz czy E. S.A. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. W niniejszej sprawie należy również ustalić, czy działania spółki nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy działanie takie znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy.
Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 tej ustawy. Z jednej strony prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane każdemu (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.) i nie wymaga od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego, natomiast z drugiej strony (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.), prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Rozważając przedmiotowy aspekt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3.09.2007 r., sygn. akt IV SAB/Gl 28/07). Według art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna m.in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich i są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań nawet, jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi się odnosić do sfery faktów.
Dodać również należy, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, zaś dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust. 2). Zatem informacją publiczną w rozpoznawanej sprawie są ewentualne decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce wskazanej we wniosku skarżących.
Rozważając podmiotowy aspekt niniejszej sprawy należy wskazać zwłaszcza na treść art. 4 ust. 1 i 3 u.d.i.p. W myśl tego przepisu, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (Skarb Państwa posiada [...]% akcji spółki E. S.A., a ta z kolei kontroluje E. S.A., bowiem ma w niej [...]% akcji). Użyte w treści powyższego przepisu sformułowanie "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od "zadań władzy publicznej", bowiem pomija element podmiotowy, co w konsekwencji sprowadza się do interpretacji o wykonywaniu zadań publicznych przez różne podmioty, niebędące jednakże organami władzy. Tak rozumiane "zadania publiczne" w sumie cechują się powszechnością i użytecznością dla ogółu, co sprzyja osiąganiu celów zarówno konstytucyjnych, jak i ustawowych. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 25.07.2006 r., sygn. akt P 24/05, wskazał, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia społeczeństwa i poszczególnych jednostek oraz suwerenności i niepodległości państwa. Zatem dla zapewnienia wolności i praw człowieka oraz obywatela, dysponowanie zasobami energetycznymi, urzeczywistnia wspólne dobro, o czym stanowi się w art. 1 Konstytucji RP, zaś wolność działalności gospodarczej w dziedzinie energetyki może być ograniczana – stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – tylko w ustawie i jedynie wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Podsumowując, przedsiębiorstwa energetyczne są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne, a w konsekwencji są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej (vide np. wyrok NSA z dnia 18.08.2010 r., I OSK 851/10).
Dodatkowo powyższą argumentację wspiera treść przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059), która określa zasady kształtowania polityki energetycznej państwa, zasady i warunki zaopatrzenia i użytkowania paliw i energii, w tym ciepła, oraz działalności przedsiębiorstw energetycznych (art. 1 ust. 1). Celem ustawy jest tworzenie warunków do zrównoważonego rozwoju kraju, zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego (...), równoważenia interesów przedsiębiorstw energetycznych. Działalność przedsiębiorstw energetycznych (podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji paliw albo energii lub obrotu nimi - art. 3 pkt 12 ustawy) dla urzeczywistnienia wskazanych przez TK celów wymaga ścisłego współdziałania z organami władzy publicznej, a także z odbiorcami paliw i energii. I tak np. art. 16 i art. 17 ustawy Prawo energetyczne przewidują obowiązek uwzględniania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i kierunków rozwoju gminy określone w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przy tworzeniu planów rozwoju w zakresie zaspokajania obecnego i przyszłego zapotrzebowania na paliwa gazowe lub energię przez przedsiębiorstwa energetyczne lub operatora systemu elektroenergetycznego.
Skoro ustalono, że decyzje stanowiące podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na działce wskazanej we wniosku stanowią informację publiczną, a E. S.A. będąca przedsiębiorstwem energetycznym wykonującym zadania publiczne jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, to następnie ustalić należy, czy działania podjęte przez podmiot zobowiązany nastąpiły w formie adekwatnej do wskazanej przez skarżących.
Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Oznacza to, że skarżący zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Jeżeli więc skarżący we wniosku wskazali, że domagają się przesłania im kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na wskazanej działce, to podmiot zobowiązany powinien udostępnić informację publiczną we wskazanej przez skarżących formie.
W rozpoznawanej sprawie E. S.A. nie udzieliła żądanej informacji, pomimo że z pisma z dnia [...] października 2012 r. (ostatni akapit) wynika, iż posiada decyzje administracyjne oraz inne dokumenty dotyczące budowy infrastruktury sieciowej. Powyższe nie pozwala uznać działania spółki w niniejszej sprawie za zgodne z przepisami ustawy.
Okoliczność dysponowania przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w trybie ustawy stosownymi dokumentami stanowiącymi informację publiczną, przy braku udzielenia informacji w formie wskazanej przez skarżących, powoduje, że zasadnym jest przyjęcie, iż E. S.A. w G. pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku złożonego przez skarżących.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że niniejsza bezczynność nie miała miejsca – w ocenie Sądu – z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wynika ona raczej z nieznajomości powyższej problematyki i w tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia wnioskodawców, czy też celowego wprowadzania ich w błąd.
Ponadto odnosząc się do wniosku spółki dotyczącego odrzucenia skargi z uwagi na błędne oznaczenie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej wskazać należy, że Sąd nie podziela poglądu, iż niewskazanie siedziby spółki i wskazanie jedynie jej oddziału, winno powodować uznaniem, że tak określony podmiot nie posiada zdolności prawnej ani sądowej. W sprawie nie ulega bowiem wątpliwości to, że stroną postępowania jest spółka akcyjna, natomiast skarga zawiera jedynie doprecyzowanie tego, z działalnością którego z jej oddziałów wiąże się ona. Nawet sama spółka nie miała wątpliwości, że sprawa dotyczy niej, skoro złożyła odpowiedź na skargę podpisaną przez umocowanego przez jej organy pełnomocnika. Co najwyżej brak oznaczenia siedziby spółki mógłby być uważany za brak formalny. Zgodnie bowiem z art. 46 § 2 p.p.s.a., gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku - adresu do doręczeń, lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sprawy, pisma zaś dalsze - sygnaturę akt. Wynika z niego jasno, że skarga winna zawierać wskazanie siedziby organu (w tym przypadku spółki). W takiej sytuacji można wezwać stronę do uzupełnienia braku formalnego w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., jednakże w przedmiotowej sprawie było to niecelowe z uwagi na to, że spółka przy odpowiedzi na skargę złożyła odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika wprost, gdzie znajduje się jej siedziba.
Na możliwość takiego określania osoby prawnej, tj. wskazania również oddziału osoby prawnej, wskazuje art. 436 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym firma oddziału osoby prawnej zawiera pełną nazwę tej osoby oraz określenie "oddział" ze wskazaniem miejscowości, w której oddział ma siedzibę. Podobne uregulowanie zawiera art. 36 § 1 kodeksu handlowego, w myśl którego firma oddziału powinna odpowiadać firmie zakładu głównego i być uzupełniona dodatkiem, wskazującym związek z zakładem głównym. Dopuszczalne jest zatem posługiwanie się przy oznaczaniu spółki również wskazaniem jej oddziału, skoro w/w przepisy dopuszczają istnienie firm oddziału.
Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18.01.2000 r., III CKN 525/98, LEX nr 1218221, "Ujawnieniu w rejestrze podlegają również oddziały spółki akcyjnej (art. 25 k.h.), ale ich wpis ma charakter wtórny i musi być powiązany z wpisem "centrali" (por. art. 36 k.h.). Wpis do rejestru handlowego oddziału nie nadaje mu podmiotowości prawnej, a jedynie zabezpiecza interesy osób wchodzących w stosunki z danym oddziałem, udostępniając tym osobom możność sprawdzenia zakresu uprawnień władz oddziału działających w imieniu zakładu głównego. Oddział jest więc komórką organizacyjną spółki akcyjnej, przy pomocy którego jej kierownik działa w imieniu i z upoważnienia spółki."
Reasumując, niewskazanie siedziby spółki i wskazanie jedynie jej oddziału, nie może powodować uznania, że tak określony podmiot nie posiada zdolności sądowej w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
Mając na uwadze powyższe Sąd dokonał doprecyzowania siedziby spółki, wskazując że sprawa dotyczy bezczynności E. S.A. w G. Oddział w T., przy czym nie ma wątpliwości, że osobowość prawną posiada jedynie E. S.A. w G., natomiast dodatkowe uściślenie Oddziału w T. wskazuje jedynie na jej jednostkę, z której działalnością wiąże się bezczynność spółki. Na marginesie jedynie należy wskazać, że w orzecznictwie sądów powszechnych kwestia ta nie budzi żadnych wątpliwości i rozstrzygając w sprawie dotyczącej spółki powszechnie doprecyzowuje się to, z działalnością którego jej oddziału ma związek rozstrzygana sprawa.
W tym stanie rzeczy na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) z uwzględnieniem uiszczonych przez skarżących wpisu w kwocie [...] zł (§ 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictw w kwocie [...] zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło