II SAB/Bd 47/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-10-01
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Małgorzata Włodarska, Anna Klotz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Sądu Rejonowego pozostawał w bezczynności w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek skarżącego, a jeśli tak, czy doszło do przewlekłości postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Sądu Rejonowego nie pozostawał w bezczynności, ponieważ wydał decyzję rozpoznającą wniosek skarżącego, udzielając informacji tam, gdzie były one publiczne, a w pozostałym zakresie pisemnie informując o braku podstaw do ich udostępnienia. Sąd stwierdził również, że nie doszło do przewlekłości postępowania, a jedynie do naruszenia terminu 14-dniowego, co nie jest równoznaczne z przewlekłością w rozumieniu ustawy.Stan faktyczny
Skarżący złożył obszerny wniosek o udzielenie informacji publicznej do Prezesa Sądu Rejonowego, dotyczący m.in. zakupu monitoringu, procedur przetargowych, danych sędziów, nagrań z monitoringu oraz kompetencji Prezesa Sądu. Prezes Sądu wydał decyzję, w której udzielił części informacji, w części stwierdził, że część pytań nie stanowi informacji publicznej, a w pozostałej części odmówił jej udzielenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając bezczynność i przewlekłość postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 października 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność i przewlekłość postępowania Prezesa Sądu [...] w B. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej oddala skargę.
W piśmie z dnia [...] lutego 2014 r. M. G. wniósł do Prezesa Sądu Rejonowego w B. o udzielenie informacji publicznej przez:
1. "Wgląd do dokumentów, z których w szczególności będzie wynikać, kto brał udział, kto wygrał przetarg i jaka była jego procedura, przebieg w sprawie zakupu montażu monitoringu Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego w B. oraz jaka była jego wartość, z ilu kamer i jakich się składa, itp.
2. Udzielenie informacji, czy zakup monitoringu był wydatkowany z prywatnych czy publicznych środków pieniężnych?
3. Wgląd do dokumentów, z których będzie wynikać, jacy sędziowie procedowali – prowadzili posiedzenia, rozprawy itp. W jakich godzinach i w jakich sprawach w dniach od [...] listopada 2013 r. do [...] lutego 2014 r.
4. Zabezpieczenie i wydanie kopii nagrania z kamer przed wejściem, z parteru i I piętra Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego w B. z budynków przy ul. W. i N. od dnia [...] listopada 2013 r. do dnia [...] lutego 2014 r. w szczególności ustalenia czy w tym okresie nie dochodziło do nieformalnych kontaktów sędziów ze stronami lub innymi osobami, a tym samym czy nie doszło do naruszenia zasad prawa, czy nie doszło do naruszenia czasu pracy sędziów poprzez samowolne skracanie czasu pracy, czy Prezes Sądu nie dopuszcza do popełniania czynów bezprawnych w celu wydania dowodu czynu bezprawnego, aby móc skutecznie wnieść sprawę mając na uwadze, że to strona wnosząca sprawę musi udowodnić swoje stanowisko itp.?
5. Udzielenie informacji czy Prezes Sądu Rejonowego w ramach swoich kompetencji może ukrywać, niszczyć dowody czynów bezprawnych będących w jego posiadaniu utrudniać wniesienie spraw z oskarżenia prywatnego czy cywilnego?
6. Udzielenie informacji czy Prezes Sądu Rejonowego jest właścicielem budynków Sądu Rejonowego w B. i czy budynki Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego są miejscem publicznym czy prywatnym?
7. Udzielenie informacji czy monitoring rzeczonych Sądów wyłącza spod zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony osoby znajdujące się na ich terenie i w obrębie?
8. Zabezpieczenie i wydanie kopii nagrania z kamer przed wejściem, z parteru i I piętra Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego w B. z budynków przy ulicy W. i N. od dnia [...] listopada 2013 r. do dnia [...] lutego 2014 r. w celu zweryfikowania pracy sędziów i pozostałych pracowników sądu i czy Prezes Sądu Rejonowego w B. wiedząc o nieprawidłowościach zarejestrowanych na nagraniu jako zwierzchnik podjął stosowne działania wypełniając własne obowiązki czy też zaniechał trwoniąc publiczne lub prywatne pieniądze przeznaczone na monitoring, który nie jest w pełni wykorzystywany nie zapewnia bezpieczeństwa publicznego gdzie czyny bezprawne są i mogą być zatajane przez Prezesa Sądu?
9. Udzielenie informacji, na jakiej podstawie Prezes Sądu Rejonowego w B. nagrywa między innymi moją osobę gromadząc i przetwarzając moje dane osobowe?
10. Udzielenie informacji, dlaczego monitoring sądu mający między innymi służyć zachowaniu bezpieczeństwa w sytuacji jego naruszenia, tj. naruszenia bezpieczeństwa mojej osoby, Prezes Sądu Rejonowego w B. odmawia zapewnienia mi bezpieczeństwa na terenie Sądu nie wydając dowodu w postaci nagrania z kamer i dlaczego w ten sposób Prezes Sądu Rejonowego w B. dopuszcza się poplecznictwa chroniąc sprawców i uniemożliwiając wniesienie spraw prywatnych do Sądu?
11. Udzielenie informacji czy Prezes Sądu może pozbawiać według własnego upodobania osoby fizyczne prawa do sądu?
12. Udzielenia informacji czy Prezes Sądu Rejonowego w B. ponosi konsekwencje, a jeżeli tak, to jakie za stwierdzone działania na przewlekłość w prowadzonych postępowaniach oraz ile takich stwierdzonych przewlekłości było w latach od 2008 do 2014 włącznie i na jakie kwoty opiewało odszkodowanie z rozpisaniem na poszczególne sprawy z podaniem sygnatury akt sprawy, daty orzeczenia, składu orzekającego itp.?
13. Wgląd do dokumentów, z których będzie wynikać czy i kiedy zostało wykonane postanowienie z dnia [...] maja 2010 r., [...] w pkt 6a i b oraz w punkcie 8a?
14. Wgląd do dokumentów dotyczących całej procedury awansu sędziego [...] na Prezesa Sądu Rejonowego w B., a następnie jego nominacji na sędziego Sądu Okręgowego w B. w szczególności wniosków, opinii itp.
15. Udzielenie informacji, czy Prezes Sądu Rejonowego w B. pełniąc funkcję przewodniczącego sprawy [...] mógł pełnić podwójną funkcję, czy mógł zataić przed stronami postępowania wydane orzeczenie w postępowaniu niejawnym, czy mógł zezwalać na fałszowanie mojego podpisu i akceptować taki stan rzeczy mimo poinformowania go o takim czynie bezprawnym, czy miał obowiązek poinformowania o tym czynie bezprawnym organy ścigania, czy może zezwalać na niszczenie dokumentów rzeczowych od sprawy i czy może akceptować takie niszczenie dokumentów, czy może wypłacać należności za czynności, które nie zostały wykonane przez biegłego, czy może akta sprawy wypożyczać adwokatom, radcom prawnym, stronom postępowania.
16. Czy w Sądzie Rejonowym w B. fałszuje się zwrotne potwierdzenia odbioru poprzez dopisywanie treści na ZPO nad podpisem osoby odbierającej przesyłkę z Sądu, kiedy zwrotne potwierdzenie odbioru wraca do Sądu?
17. Czy w okresie od 2006 r. do 2014 r. włącznie byli karani dyscyplinarnie, służbowo lub w inny sposób sędziowie oraz asesorzy Sądu Rejonowego w B., a jeśli tak, to jacy, kiedy i za co i czy obecnie sprawują funkcje sędziego, a jeżeli nie to od kiedy?
18. Czy Prezes Sądu Rejonowego w B. może ingerować w przebieg postępowania karnego dowolnie zmieniając sędziego, aby sprawa rozpoczynała się od początku, w sytuacji kiedy sędzia ujawnia w postępowaniu dowodowym, że Prezes Sądu oraz Przewodniczący Wydziału zezwalał na fałszowanie dokumentów w sądzie?
19. Czy sędziowie poza sądem są zwolnieni z przestrzegania prawa, tj. poza sprawowaniem funkcji sędziego na posiedzeniu czy rozprawie, a jeśli nie jakie konsekwencje ponoszą za łamanie przepisów prawa i co czyni Prezes Sądu Rejonowego w B., w sytuacji powzięcia informacji o dopuszczeniu się czynu bezprawnego przez sędziego Sądu Rejonowego lub asesora tego Sądu lub przez inna osobę?"
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], Prezes Sądu Rejonowego w B., w związku z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, udzielił stronie informacji publicznej w pkt 1-3, w pkt 4 stwierdził, że część pytań zawartych we wniosku nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 3 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W pkt 5 organ stwierdził, że nie posiada żądanych przez stronę dokumentów, zaś w pkt 6 i 7 decyzji organ odmówił stronie udzielenia informacji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w przypadku, gdy organ administracji odmawia podania informacji, wydaje decyzję odmowną (pkt 6 i 7 decyzji).
Organ wskazał, że zgodnie z art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo to obejmuje także informacje przetworzone, ale tylko w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne dla interesu publicznego. Wnioskujący o wydanie informacji przetworzonej (co do informacji opisanej w pkt 6 decyzji) w żaden sposób nie wykazał, by zaistniał szczególny interes społeczny w uzyskaniu żądanej informacji, a biorąc pod uwagę konieczność zaangażowania znacznych sił i środków Sądu Rejonowego w B. w celu przygotowania żądanej informacji przetworzonej (zebranie danych, anonimizacja danych osób fizycznych uczestniczących w posiedzeniach) wniosek nie mógł zostać uwzględniony.
Natomiast odnośnie informacji o biegu postępowania w sprawie [...], organ wyjaśnił, że dostęp do akt sprawy w postępowaniu nieprocesowym regulowany jest przez art. 525 ustawy Kodeks postępowania cywilnego. Żądanie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej w sprawie toczącej się wyłącznie z udziałem osób fizycznych nie może zostać zrealizowane z uwagi na ochronę prywatności osób fizycznych (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej).
W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w B. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Skarżący wniósł o:
- stwierdzenie, że doszło do bezczynności i przewlekłości Prezesa Sądu Rejonowego w B. w udzielaniu informacji publicznej;
- stwierdzenie, że doszło do rażącego naruszenia prawa przez Prezesa Sądu Rejonowego w B., który w sposób lekceważący podszedł do sprawy i nie udzielił żądanej informacji publicznej dopuszczając się bezczynności i przewlekłości oraz pozorności działania;
- zobowiązanie tego organu do udzielenia żądanej informacji publicznej we wskazanej w sprawie w terminie 14 dni;
- uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Prezes Sądu Rejonowego odmówił udzielenia żądanej informacji w nieprzewidziany dla tej czynności formie prawnej, poprzez milczenie - całkowicie pomijając wiele innych zapytań w ogóle nie ustosunkowując do nich. Podał, że organ jest w błędzie, twierdząc, że informacje o kompetencji, obowiązkach i odpowiedzialności samego Prezesa Sądu Rejonowego w B. nie są informacjami publicznymi. Skarżący wskazał, że organ bezpodstawnie odmówił udzielenia informacji o biegu postępowania w sprawie [...] w sytuacji, gdy skarżący domagał się wglądu do dokumentów księgowych świadczących o finansach Sądu Rejonowego tj. wykonawstwa prawomocnego orzeczenia z dnia [...] .05.2010 r., [...] tj. pkt 6a i 6b oraz pkt 8a. co do wydatkowania środków pieniężnych i ściągnięcia należności od zobowiązanego a nie całych akt. Skarżący podał, że domagał się on udostępnienia jedynie kopii dokumentów, a Prezes udzielił informacji przetworzonej.
Podkreślił, że organ nie tylko w myśl art. 4 ustawy nie wykonał obowiązku udzielenia wglądu do dokumentów urzędowych, o których jest mowa w posiadaniu, ale również celowo działa na zwłokę odmawiając niezwłocznej realizacji wniosku rażąco naruszając art. 3 ust. 2 p.p.s.a., art. 10 ust. 2 p.p.s.a. i art. 13 ust. 1 p.p.s.a. oraz pozostaje w zwłoce w wydaniu decyzji pozostawiając część stawianych zapytań bez odpowiedzi, zamykając drogę do sądu, również rażąco postępując wbrew art. 16 ust. 1 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie organ - Prezes Sądu Rejonowego w B. poinformował, że decyzja o odmowie udzielenia informacji publicznej (pkt 6 i 7 decyzji) jest przedmiotem rozpoznania w trybie odwoławczym przez Prezesa Sądu Okręgowego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Sądu jest bezczynność i przewlekłość postępowania w przedmiocie udzielenia informacji publicznej skarżącemu w związku z jego wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r.
W orzecznictwie przyjmuje się, że udzielenie informacji publicznej ma charakter czynności materialno-technicznej, wynikającej z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz że strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu w przypadku, gdy uznaje, iż żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie bezczynność danego podmiotu w zakresie informacji publicznej, sąd ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez ten podmiot kwalifikacji wniosków. Zatem w sytuacji ustalenia, że w danej sprawie mamy do czynienia z podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, oraz że informacja której udostępnienia domaga się wnioskodawca należy do kategorii informacji publicznej, powoduje że dana sprawa podlega co do zasady kognicji sądu administracyjnego. Zaś w przypadku bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej środkiem przysługującym osobie domagającej się udostępnienia takiej informacji jest skarga do sądu administracyjnego, wnoszona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2014 r. I OSK 2632/13 – publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stwierdzając w przedmiotowej sprawie, że skarżony organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej i wbrew twierdzeniu skarżącego nie pozostaje on w bezczynności, Sąd dokonał kwalifikacji żądanych informacji zawartych we wniosku z dnia [...] lutego 2014 r. Samo subiektywne przekonanie skarżącego, że wiadomości których oczekuje od organu stanowią informację publiczną jest niewystarczające.
W ustaleniach stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] Prezes Sądu Rejonowego w B. rozpoznał wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2014 r. Orzeczenie to zostało zaskarżone do Sądu Okręgowego w B., a w wyniku nieuwzględnienia odwołania skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy.
Sąd administracyjny rozpoznający skargę na bezczynność nie jest uprawniony do merytorycznej oceny decyzji wydanej w trybie art. 16 ustawy. Orzeczenie to podlega kontroli w odrębnym trybie postępowania. Od decyzji wydanej na podstawie art. 16 ustawy przysługuje odwołanie, a następnie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Kontrolując natomiast skargę na bezczynność Sąd ocenił, że w tym zakresie, w jakim organ wypowiedział się w decyzji z dnia [...] marca 2014 r. udzielił tym samym informacji na pytania, które mieściły się w pojęciu informacji publicznej. W tej części pytań, które nie stanowiły informacji publicznej wystarczającą formą było pisemne poinformowanie skarżącego i taką treść zawiera decyzja z dnia [...] marca 2014 r. Odmowa udzielenia informacji publicznej wyczerpuje stanowisko organu dotyczące tej części wniosku, gdzie pytania dotyczą informacji publicznej, lecz organ odmawia jej udzielania i w tym zakresie strona może skorzystać z trybu odwoławczego i skargi do sądu w odrębnym postępowaniu.
Wobec powyższego należy uznać, że organ w chwili wniesienia skargi do Sądu nie pozostawał w bezczynności.
Wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2014r. w treści zawierał 19 pytań. W ocenie Sądu tylko część zapytań stanowiła informację publiczną i podlegała reżimowi ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Dlatego należy uznać, że organ informując w pkt 1 decyzji, z jakich środków dokonano zakupu monitoringu, wskazując wysokość kosztów poniesionych środków na jego zakup udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie informacji publicznej. Również stanowisko organu zawarte w pkt 1 decyzji, że budynki Sądu (G., W., N., T.) należą do Skarbu Państwa i znajdują się w trwałym zarządzie Sądu Rejonowego w B. wyczerpuje zapytanie skarżącego o udzielenie informacji publicznej z pkt 6 wniosku, w którym skarżący wniósł o udzielenie informacji czy Prezes Sądu Rejonowego jest właścicielem budynków Sądu Rejonowego w B. i czy budynki Sądu Rejonowego w B. i Sądu Okręgowego są miejscem publicznym czy prywatnym.
Organ w pkt 2 decyzji poinformował skarżącego, że w sprawach rozpoznawanych przez Sąd Rejonowy w B. w poszczególnych latach w okresie od 2008 r. do 2014 r. stwierdzono przewlekłość postępowania w kilkunastu przypadkach. Wymieniono ilość spraw, w których stwierdzono przewlekłość oraz kwotę odszkodowania w poszczególnych latach. W pkt 3 decyzji poinformowano skarżącego o tym, że w latach 2006-2014 zapadły 2 orzeczenia nakładające kary dyscyplinarne wobec Sędziów Sądu Rejonowego w B., w dwóch wypadkach zwrócono asesorom sądowym uwagę na uchybienia w zakresie sprawności postępowania sądowego w trybie przewidzianym w art. 37 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Wyjaśniono skarżącemu, że w dwóch przypadkach sąd odwoławczy wytknął uchybienia polegające na oczywistej obrazie przepisu przez sąd I instancji w trybie przewidzianym w art. 40 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych.
W pkt 6 decyzji odmówiono skarżącemu udzielenia informacji w postaci kopii dokumentów, z których wynika, którzy sędziowie, w jakich godzinach i na jakich salach rozpraw prowadzili postępowania w dniach od [...] listopada 2013 r. do [...] lutego 2014 r. Natomiast w pkt 7 decyzji odmówiono skarżącemu udzielenia informacji o biegu postępowania w sprawie [...].
Odmowa udzielenia informacji publicznej w powyższym zakresie oznacza, że organ nie pozostaje bezczynny. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może dochodzić swoich praw w odrębnym postępowaniu stosując tryb z art. 16 ustawy o czym już Sąd wypowiedział się powyżej.
Wyjaśnienie organu zawarte w pkt 4 decyzji, że zapytania skarżącego zawarte we wniosku o udzielenie informacji publicznej w przedmiocie:
a)zabezpieczenia i wydania kopii nagrań z monitoringu Sądu;
b)rzekomego ukrywania przez prezesa sądu dowodów na popełnienie czynów bezprawnych;
c)rzekomego pozbawienia przez prezesa sądu nieustalonej co do tożsamości osoby prawa do Sądu;
d)informacji o tym czy prezes sądu jako sędzia danego sądu uprawniony jest do orzekania w sprawach objętych kognicją tego sądu;
e)informacji o rzekomym fałszowaniu w Sądzie Rejonowym w B. treści nieustalonych bliżej zwrotnych potwierdzeń odbioru;
f)informacji o tym czy prezes sądu może ingerować w przebieg prowadzonych postępowań sądowych;
g)informacji o tym czy sędziowie zwolnieni są z obowiązku przestrzegania prawa –
nie są informacją publiczną również oznacza, że organ udzielił odpowiedzi i działając w ten sposób nie pozostawał bezczynny na dzień wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego.
Skład sądu rozpoznający przedmiotową sprawę poddał analizie wszystkie żądania skarżącego zawarte we wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] lutego 2014 r.
Mając na uwadze to, że z bezczynnością mamy do czynienia w sytuacji, w której organ, mimo ciążącego na nim obowiązku, w terminie ustalonym przez obowiązujące przepisy nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie, lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął właściwej czynności.
Stwierdzenie bezczynności organu wymaga w pierwszej kolejności ustalenia, że organ był zobowiązany na podstawie przepisów obowiązującego prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo podjęcia określonej czynności.
Przedmiotem oceny w przedmiotowej sprawie jest bezczynność rozpoznawana na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.z 2014 r., poz. 782).
Udostępnienie informacji publicznej realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Jedynie w przypadku odmowy jej udostępnienia lub umorzenia postępowania ustawa przewiduje załatwienie wniosku poprzez wydanie decyzji administracyjnej (art. 16 ustawy) i w tym zakresie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast w sytuacji, w której żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, wniosek załatwia się w formie pisma informującego o tym wnioskodawcę.
Z przepisów ustawy oraz utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 444/14; z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1013/12, publ. www.orzeczenia. nsa.gov.pl) wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej może być załatwiony następująco:
- przez udostępnienie informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej,
- przez poinformowanie wnioskodawcy, że wnioskowane dane nie stanowią informacji publicznej, lub że podmiot nie jest zobowiązany do jej udzielenia, albo że nie dysponuje daną informacją, bądź że w sprawie zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji (art. 1 ust. 2 ustawy),
- poprzez odmowę udostępnienia informacji lub umorzenie postępowania w drodze decyzji administracyjnej.
Oznacza to, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynnym jest organ lub inny podmiot zobowiązany, który nie podejmuje nakazanych ustawą czynności w terminie w niej określonym – co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie dłużej jednak niż w terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku, jak o tym mowa w art. 13 ustawy, z wyjątkami w nim określonymi.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje zarówno zakres podmiotowy jak i przedmiotowy, a także procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej.
Katalog podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej zawiera art. 4 ust. 1 ustawy. Przepis ten w punkcie 1. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, w tym organy jednostek samorządu terytorialnego, które na podstawie przepisów Konstytucji i właściwych ustaw wykonują zadania administracji publicznej korzystając ze środków prawnych o charakterze władczym, właściwych władzy państwowej. Niewątpliwie zatem prezes sądu rejonowego jako organ władzy publicznej jest obowiązany do udostępnienia informacji publicznej, o ile oczywiście znajduje się ona w jego posiadaniu. Nie ma przy tym znaczenia, czy organ ten przedmiotową informację wytworzył.
Z kolei pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowanie znajduje się w art. 6 ust. 1 tej ustawy, który w formie katalogu otwartego wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie tych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji publicznej zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych lub gospodarujących mieniem publicznym, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02; z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08; z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Pojęcie informacji publicznej odnosi się zatem do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności.
O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe, a więc treść i charakter informacji. Analiza treści art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje na to, że przedmiotem wniosku może być jedynie informacja o zaistniałych faktach. Za informację publiczną uznaje się zatem m.in. treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, lecz wykonującego zadania publiczne. Są nią zarówno dokumenty bezpośrednio przez podmioty te wytworzone, jak i te, których używają one przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Wnioskiem o udostępnienie informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej może być objęte pytanie o określony stan istniejący na dzień udzielania odpowiedzi, skierowane do podmiotu zobowiązanego według tej ustawy.
Przedstawione rozważania prowadzą do wniosku, że ta część pytań skarżącego zawarta w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r., która dotyczyła przejrzystości działania organu administracji publicznej i celowości wydatkowania środków publicznych, skierowane do podmiotu zobowiązanego w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, podlega reżimowi ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym zakresie organ udzielił odpowiedzi w decyzji z dnia [...] marca 2014 r.
W pozostałym zakresie pytania skarżącego nie stanowią informacji publicznej, o czym organ poinformował pisemnie skarżącego również w ww. decyzji. Poinformowanie o tym skarżącego przez organ na piśmie skutkuje tym, że organ nie był bezczynny i rozpoznał wniosek skarżącego w sposób przewidziany przepisami prawa.
Przyjmując za stanowiskiem doktryny, Sąd podkreśla, że "sprawą publiczną", o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, będzie działalność organów władzy publicznej (samorządów, osób i jednostek organizacyjnych w tym sądów) w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, a więc mieniem komunalnym lub Skarbu Państwa (zob. też. Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka–Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2012, str. 16-18).
W tym kontekście informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jak przyjmuje się w judykaturze, informacja publiczna co do zasady dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organów władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzone przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Charakteru informacji publicznej nie mają wnioski w sprawach indywidualnych, wnioski będące postulatem wszczęcia postępowania w innej sprawie, wnioski dotyczące przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych, wnioski stanowiące ingerencję w działalność sądów, a także wnioski dotyczące dokumentów prywatnych. Zatem informacja publiczna powinna mieć swój materialny odpowiednik, nie można bowiem zobowiązać do udzielenia informacji, która nie istnieje (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2198/11; z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11 http://orzeczenia.nsa.gov.pl; z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 192/12, z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 736/12; z 10 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1499/12).
Pomimo szerokiego, chociaż mało precyzyjnego rozumienia pojęcia informacji publicznej należy podkreślić, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie jest środkiem do wykorzystywania w celu wystąpienia z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Nie wystarczy samo subiektywne przekonanie skarżącego, że wiadomości, które chce on pozyskać od organów są informacją publiczną. Zakres przedmiotowy ustawy wytycza i obejmuje dostęp tylko do informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt II SAB/Wa 2/04).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że żądanie wniosku zawarte w punktach 4, 7, 8, 9, 10, a dotyczące zabezpieczenia i wydania kopii z nagraniami z kamer z terenu Sądu przed wejściem, z parteru i I piętra, zasad i celu monitoringu, nagrań z terenu sądu, w tym skarżącego oraz innych osób w obiekcie i na terenie monitorowanym nie stanowi informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust 1 ustawy. Nie wynika z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i kompetencje. W informacjach o organach oraz osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach powinny znaleźć się informacje o tych osobach, które biorą udział we wszelkiego rodzaju procedurach decyzyjnych oraz na temat zasad i warunków wykonywania przez te osoby obowiązków w ramach ich kompetencji. Przedmiotowe pytania nie mieszczą się w tych ramach, nie dotyczą bowiem zasad ani warunków sprawowania funkcji przez funkcjonariusza publicznego, sędziego. Z kolei według art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. W art. 6 ust. 2 ustawy zawarta została legalna definicja dokumentu urzędowego, zgodnie z którą jest nim treść oświadczenia woli lub wiedzy utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. Natomiast przedmiotowe żądanie nie dotyczy sfery faktów, nie wynika z dokumentów. Nagrania z monitoringu nie są utrwalane dokumentem, a więc pozostają w sferze niematerialnej.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 16 ust. 1 przewiduje możliwość odmowy udostępnienia informacji publicznej (oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2, zastrzegając dla odmowy (oraz umorzenia) formę decyzji administracyjnej. Przepis ten ma zastosowanie tylko wówczas, gdy należy odmówić udzielenia informacji publicznej (lub umorzyć postępowanie), nadto informacja ma charakter publiczny, a adresat wniosku jest zobowiązany do jej udzielenia. Do decyzji stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej kpa, o czym mowa w art. 16 ust. 2 ustawy. Forma decyzji administracyjnej jest zastrzeżona wyłącznie dla informacji publicznej, zatem jeżeli żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ odmawia jej udostępnienia zwykłym pismem, sporządzonym z zachowaniem przewidzianych terminów. Zgłoszone żądanie udzielenia określonych informacji w postaci nagrań z kamer nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy organ mógł załatwić zgłoszone we wniosku żądanie w drodze pisma (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06, LEX nr 291197; z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 707/10 oraz postanowienie z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 8/11, http://orzeczenia.nsa. gov.pl). Podzielając przedstawione stanowisko sąd orzekający wyjaśnia, że w kontrolowanej sprawie Prezes Sądu Rejonowego, do którego wpłynął wniosek uznając, że informacja, której żąda wnioskodawca, nie jest informacją publiczną, pisemnie poinformował o tym skarżącego zawierając informację w decyzji.
Sąd oceniając treść pytań skarżącego zwartych w punktach 5, 11, 12, 18, 19 wniosku stwierdza, że dotyczą one kompetencji Prezesa Sądu. Należy wobec tego wskazać, że Prezes Sądu jest organem Sądu Rejonowego w B. Zadaniem Prezesa Sądu jest:
- kierowanie sądem i reprezentowanie go na zewnątrz, z wyjątkiem spraw należących do dyrektora sądu,
- pełnienie czynności z zakresu administracji sądowej,
- pełnienie innych czynności przewidzianych w ustawie oraz w odrębnych przepisach,
- powierzanie sędziom pełnienia funkcji i zwalnianie z ich pełnienia, po zasięgnięciu wymaganych opinii, z zastrzeżeniem art. 11 § 3,
- przyjmowanie skarg i wniosków z zakresu nadzoru administracyjnego nad podlegającymi wydziałami,
ponadto, jest zwierzchnikiem służbowym sędziów danego sądu.
Zadania prezesa Sądu wynikają z ustawy dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 427). Zgodnie z art. 9a § 1 tej ustawy, wewnętrzny nadzór administracyjny nad działalnością sądów, o której mowa w art. 8 pkt 2, sprawują prezesi sądów w zapewnieniu właściwego toku wewnętrznego urzędowania sądu, bezpośrednio związanego z wykonywaniem przez sąd zadań, o których mowa w art. 1 § 2 i 3 (a więc sprawowania przez sąd powszechny wymiaru sprawiedliwości w zakresie nienależącym do sądów administracyjnych, sądów wojskowych oraz Sądu Najwyższego oraz wykonywania również innych zadań z zakresu ochrony prawnej, powierzonych w drodze ustaw).
Odpowiedź na pytania skarżącego odnośnie kompetencji Prezesa Sądu Rejonowego znajduje się w przepisach ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zgodnie z art. 9b tej ustawy czynności z zakresu nadzoru administracyjnego nie mogą wkraczać w dziedzinę, w której sędziowie są niezawiśli.
W doktrynie przyjmuje się, że podstawowym wymogiem i gwarancją należytego sprawowania wymiaru sprawiedliwości jest, chroniona w art. 178 Konstytucji RP, niezawisłość sędziowska. Oznacza ona prawo i obowiązek sędziego orzekania wyłącznie na podstawie Konstytucji RP i ustaw oraz zgodnie z własnym sumieniem i wewnętrznym przekonaniem. W wymiarze negatywnym sprowadza się do zakazu podejmowania jakichkolwiek presji czy pozaprocesowych oddziaływań na sędziego w zakresie orzekania pochodzących od kogokolwiek, a zwłaszcza od pozostałych władz, innych organów i organizacji, mediów, przełożonych oraz innych osób (tzw. niezawisłość zewnętrzna). Bardzo istotnym składnikiem niezawisłości sędziowskiej jest także niezawisłość wewnętrzna. Odnosi się ona do charakteru i osobowości sędziego. Sędzia powinien mieć odporność na jakiekolwiek sugestie dotyczące treści orzeczenia czy sposobu prowadzenia postępowania, zachowywać absolutną bezstronność oraz potrafić zdystansować się także do własnych sympatii i przekonań natury światopoglądowej, politycznej czy osobistej. Sędzia musi mieć przy tym nie tylko własne poczucie bezstronności (bezstronność subiektywna, wewnętrzna), ale zobowiązany jest do takiego postępowania i zachowań, które zapewnią słuszne przekonanie u innych o jego bezstronności (bezstronność obiektywna, zewnętrzna) - por. Antoni Górski, Komentarz do art.1 ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, stan prawny 30 czerwca 2013 r., publ. Lex.
Nie stanowią natomiast informacji publicznej żądania skarżącego zadane w formie pytań, czy Prezes Sądu Rejonowego w B. w ramach swoich kompetencji może ukrywać, niszczyć dowody czynów bezprawnych będących w jego posiadaniu utrudniać wniesienie spraw z oskarżenia prywatnego czy cywilnego, pozbawić według własnego upodobania osoby fizyczne prawa do sądu, czy ponosi konsekwencje, a jeżeli tak to jakie za stwierdzone działania na przewlekłość w prowadzonych postępowaniach, czy może ingerować w przebieg postępowania karnego dowolnie zmieniając sędziego aby sprawa rozpoczynała się od początku, czy sędziowie poza sądem są zwolnieni z przestrzegania prawa tj. poza sprawowaniem funkcji sędziego na posiedzeniu czy rozprawie.
Odnosząc się do żądań w pkt 1, 3, 13, 14 wniosku dotyczących wglądu do dokumentów w przedmiocie przetargu na montaż monitoringu w Sądzie Rejonowym i Sądzie Okręgowym w B., czy też wglądu do dokumentów, w których orzekali sędziowie w sprawach w dniach od [...] listopada 2013 r. do [...] lutego 2014 r. ze wskazaniem tych sędziów i godzin w których orzekali, wglądu do dokumentów w sprawie sygn. akt [...] , czy wglądu do dokumentów dotyczących całej procedury awansu sędziego [...] na Prezesa Sądu Rejonowego w B., a następnie jego nominacji na sędziego Sądu Okręgowego w B. w szczególności wniosków, opinii itp. skarżący nie wskazał, o jakie konkretnie dokumenty chodzi. Wnioskodawca na podstawie u.d.i.p. ma bowiem prawo uzyskania informacji publicznej, a nie prawo dostępu do zbioru, w którym niektóre dokumenty mają walor takiej informacji. Akta sądowe, akta przetargu czy też akta osobowe, jako zbiór dokumentów i informacji nie stanowią w całości informacji publicznej. Wnioskodawca winien jednak wskazać we wniosku konkretną interesującą go informację zawartą w aktach, co pozwoli zobowiązanemu podmiotowi udzielić tej informacji lub wydać decyzję o odmowie na podstawie art. 16 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 757/12).
Skarżący nie sprecyzował, jakiej konkretnie informacji żąda. Wniosek winien bowiem zawierać wskazanie o udostępnienie jakiego konkretnie dokumentu wnioskodawca się ubiega. Przeciwnie skarżący w pismach kierowanych do organu wskazuje na żądanie wglądu do akt spraw ogólnie, jako zbioru dokumentów, które nie podlegają udostępnieniu na zasadach i w trybie u.d.i.p.
Jak wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13 (orzeczenie dostępne w internecie) żądanie udostępnienia akt sprawy jako zbioru materiałów prowadzonego postępowania nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. NSA wskazał jednocześnie, iż nie można uznać, że prawidłowy jest wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jeżeli wnioskodawca nie wskazuje konkretnie określonej informacji, lecz czyni to bardzo ogólnie (np. o stanie spraw, zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej, stanie państwa). Wnioski tak sformułowane nie są żądaniem udostępnienia informacji publicznej i nie mogą być prawidłowo rozpoznane, bowiem nie jest określony zakres żądania. Żądanie udostępnienia akt sprawy jako całości nie jest więc wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, ale żądaniem udostępnienia określonego zbioru materiałów. Tak sformułowany wniosek nie wskazuje na informacje publiczne, których udostępnienia domaga się wnioskodawca. Należy przy tym mieć na uwadze, że prawo do informacji dotyczy informacji o sprawie publicznej, a więc informacji o czymś, a nie udostępnienia zbioru materiałów jako takich. Wniosek taki nie zawiera zatem jednego z elementów niezbędnych do jego rozpoznania i nie może być załatwiony w oparciu o przepisy u.d.i.p.
Naczelny Sąd Administracyjny podniósł również, że ww. ustawa ma poddać działanie organów władzy publicznej, osób i jednostek organizacyjnych wykonujących zadania publiczne lub gospodarujących mieniem publicznym - kontroli społecznej, czynić je bardziej transparentnymi, a tym samym zapewnić prawidłowe funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego w państwie prawa. Jej celem, ponad wszelką wątpliwość, nie było narażenie obywateli na utratę prywatności i poddanie ich działań i zachowań osądowi "każdego", kto zechce zapoznać się z aktami sprawy, w której występowali jako strona czy uczestnik postępowania. W aktach sądowych i aktach postępowań przygotowawczych znajduje się szereg dokumentów i informacji, które udostępnione, nawet po uniemożliwieniu zapoznania się wnioskodawcy z danymi osobowymi, mogą zagrozić naruszeniem praw strony do ochrony jej godności, prawa do prywatności i dobrego imienia. NSA wskazał jednocześnie, że z praktyki orzeczniczej wynika, iż w przeważającej liczbie spraw wnioskodawca podając sygnaturę sprawy zna dane osobowe strony, której akta tej sprawy dotyczą. Ich zanonimizowanie nie chroni więc podmiotów biorących udział w postępowaniu przed ujawnieniem informacji podlegających ochronie w świetle norm Konstytucji RP.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale zauważył ponadto, że należy mieć na względzie charakter akt. Akta i składające się na nie dokumenty są bowiem nośnikiem wielu różnorodnych informacji, w tym także takich, którym można przypisać cechę publicznych. Sam charakter akt składających się z różnego rodzaju dokumentów stanowiących źródło wielu różnorodnych informacji, w większości niemających charakteru publicznych i wymagających ograniczenia dostępności, przemawia za słusznością stanowiska, że u.d.i.p. nie reguluje uprawnienia polegającego na dostępie do akt. Akta jako zbiór różnego rodzaju informacji, tj. takich które są informacją publiczną i takich, które jej nie stanowią nie mogą jako całość być udostępnione, chociażby ze względu na konieczność ochrony tych ostatnich. Pogląd, że akta jako całość nie stanowią informacji publicznej został wielokrotnie wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego m. in. w wyrokach z dnia 28 października 2009 r. o sygnaturze I OSK 714/09, z dnia 16 kwietnia 2010 r. o sygnaturze I OSK 83/10 i z dnia 14 lutego 2013 r. o sygnaturze I OSK 2662/12). Istotne w tej mierze jest to, że różnorodność informacji zawartych w aktach wymagałyby każdorazowo od podmiotu dysponującego aktami ich szczegółowej analizy, a następnie "wyodrębnienia" tych z nich, które mają charakter publiczny od tych, które takiego charakteru nie mają, przy czym podkreślenia wymaga, że chodzi o "wyodrębnienie" informacji, a nie ich nośników czyli dokumentów. Informacje niemające charakteru publicznych jako niepodpadające pod tryb objęty ustawą wymagałyby odmowy udostępnienia w formie pisma. Dlatego też wniosek dotyczący udostępnienia informacji publicznej znajdującej się w aktach sądowych powinien precyzować, o jaki rodzaj informacji chodzi. Pozwala to podmiotowi na udzielenie tej informacji, nawet w postaci kserokopii materiałów znajdujących się w aktach, przy zapewnieniu ochrony wszystkich dóbr ustawowo chronionych, w tym przy uwzględnieniu poszanowania prawa do prywatności.
Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie żądania skarżącego dotyczące wglądu do akt sprawy nie są informacją publiczną. Wystarczyło, aby organ o tym fakcie pisemnie poinformował skarżącego, czyniąc to w formie decyzji wykazał, że nie pozostaje w bezczynności. Podobnie wypowiada się piśmiennictwo. Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, Hanna Knysiak-Molczyk, LexisNexis, Warszawa 2013, s. 191, I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz praktyczny", s. 21). Brak jest podstaw do przyjęcia by uprawnienie do dostępu do akt sprawy wynikało z treści art. 3 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. Powyższy przepis normuje bowiem jedynie uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, nie reguluje zaś dostępu do akt sprawy jako zbioru dokumentów. Zatem dostęp do akt spraw prowadzonych przed organami państwa pozostaje poza regulacją u.d.i.p. Pogląd powyższy jest zgodny z wyrażonym w wyroku NSA z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. I OSK 2662/12.
Z uwagi na treść pkt 17 wniosku skarżącego, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.
Postępowanie dyscyplinarne wobec sędziów sądów powszechnych toczy się w oparciu o przepisy Rozdziału 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r., Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Według zaś art. 128 tej ustawy, w zakresie nieuregulowanym w tym rozdziale, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (dalej zwanego również K.p.k.).
Kwestia dostępu do dokumentów zawartych w aktach sprawy dyscyplinarnej, nie została uregulowana w Rozdziale 3 wyżej cytowanej ustawy, a wobec tego – na podstawie art. 128 tej ustawy – odpowiednie zastosowanie w tym zakresie znajdują przepisy art. 156 Kodeksu postępowania karnego.
Zgodnie zaś z art. 156 § 1 K.p.k., stronom, podmiotowi określonemu w art. 416, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym, udostępnia się akta sprawy sądowej i daje możność sporządzenia z nich odpisów. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępnione również innym osobom.
Przepis powyższy reguluje zatem kwestię udostępniania akt sprawy sądowej, a więc dokumentów zawartych w tych aktach. Co wymaga podkreślenia – dotyczy nie tylko stron, obrońców, pełnomocników, przedstawicieli ustawowych, ale także innych osób – według bowiem regulacji zawartej w zdaniu drugim tego przepisu - akta sądowe mogą być im udostępnione za zgodą prezesa sądu. Wobec tego, że przepis powyższy ma charakter bardzo ogólny - nie wymaga dłuższego wywodu, iż zgoda prezesa sądu obejmuje również określenie sposobu udostępnienia akt.
W przedmiotowej sprawie, pkt 17 wniosku skarżącego dotyczył informacji dotyczącej ukarania karami dyscyplinarnymi sędziów w okresie od 2006 r. do 2014 r. w decyzji z dnia [...] marca 2014 r. organ udzielił odpowiedzi w tym zakresie. Na marginesie należy dodać, że dostęp do dokumentów zawartych w aktach sprawy dyscyplinarnej, następuje na podstawie art. 128 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych – odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy tej ustawy, nie mogą mieć w tym zakresie zastosowania. Oznacza to, że dokumenty zawarte w aktach postępowania dyscyplinarnego, będące informacją publiczną, mogą być udostępniane tylko w trybie art. 156 K.p.k., a nie na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jeśli bowiem istnieją przepisy regulujące w sposób szczególny dostęp do informacji, to wyłączone jest stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W związku z tym – jak wielokrotnie podkreślono w orzecznictwie - skarga na bezczynność w tym zakresie, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd administracyjny może bowiem kontrolować wyłącznie te akty lub czynności (albo ich brak), które zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dokonywane są na zasadach i w trybie tej ustawy (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 24 lutego 2010 r. sygn. akt II SAB/Kr 29/09).
Dlatego Sąd uznał, że informacja zawarta w pkt 2 decyzji organu z [...] marca 2014 r. stanowi odpowiedź wyczerpującą na pytanie z pkt 17 wniosku.
W ocenie Sądu nie doszło w przedmiotowej sprawie do przewlekłości postępowania. Organ uchybił terminowi 14 dni, gdyż zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Z ust. 2 wynika, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Należy przyjąć, iż pojęcie "bez zbędnej zwłoki" nie jest tożsame z pojęciem "niezwłocznie", użytym w art. 10 ust. 2 u.d.i.p. Przemawia za tym nie tylko reguła wykładni, zgodnie z którą różne terminy w ramach jednego aktu prawnego powinny posiadać odmienne znaczenia, ale także wykładnia celowościowa przepisu art. 10 ust. 2 i art. 13 u.d.i.p. W przypadku art. 10 ust. 2 u.d.i.p. chodzi o natychmiastowe udostępnienie informacji publicznej ("od ręki"). Jest to możliwe jedynie w sytuacji, gdy podmiot udostępniający dysponuje taką informacją w wymaganej przez wnioskodawcę formie już w momencie złożenia wniosku. We wszystkich innych przypadkach znajdzie zastosowanie regulacja art. 13 u.d.i.p., zgodnie z którą ewentualna zwłoka w udostępnieniu informacji publicznej musi mieć charakter niezbędny, tj. uzasadniony. Takie uzasadnienie będzie stanowić w pierwszej linii konieczność udostępnienia żądanej informacji w sposób lub w formie wskazanej we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Wymaga podkreślenia, iż przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. przewiduje w zakresie wyznaczenia czasu realizacji obowiązku udzielenia informacji publicznej konstrukcję analogiczną do wprowadzonej przepisem art. 35 § 1 k.p.a., który odnosi się do wszelkich spraw załatwianych w trybie unormowanym w k.p.a. Oznacza to, iż określony w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. 14-dniowy termin na udzielenie informacji publicznej, istotnie krótszy od terminu miesięcznego wskazanego w art. 35 § 3 k.p.a., ma charakter instrukcyjny. Jego upływ nie rodzi ze sobą żadnych materialnoprawnych konsekwencji, a jedynie umożliwia wniesienie środków mających na celu zdyscyplinowanie podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznych, które pozostają w stanie bezczynności [w kwestii terminów na gruncie k.p.a. i ich instrukcyjnego charakteru por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2000, s. 244 i n.; A. Wróbel (w:) A. Wróbel, M. Jaśkowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2000, s. 308 i n.]. Dodatkowo, niewywiązywanie się z nałożonych obowiązków może rodzić po stronie osób odpowiedzialnych za udostępnianie informacji w ramach podmiotu zobowiązanego odpowiedzialność dyscyplinarną. Przyjęcie terminu 14-dniowego wynika z faktu, iż na gruncie u.d.i.p. postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej stanowi procedurę uproszczoną i niesformalizowaną, której zakres nie będzie odpowiadał postępowaniu wyjaśniającemu prowadzonemu na gruncie k.p.a. Początek biegu ww. terminu stanowi dzień złożenia wniosku.
Z uwagi na to, że organ wydał decyzję w dniu [...] marca 2014 r. w sytuacji, gdy wniosek do organu wpłynął w dniu [...] lutego 2014 r. można mówić w przedmiotowej sprawie o naruszeniu przepisów postępowania, a nie o przewlekłości.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło