II SAB/Bd 76/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi R.P. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] maja 2016 r., 2. stwierdza, że Starosta [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącej R.P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 27 maja 2016 r. R. P. (skarżąca) reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Starosty w przedmiocie udzielenia informacji publicznej na wniosek złożony za pomocą e-mail z dnia [...] maja 2016 r., w którym domagała się udostępnienia informacji publicznej w zakresie umowy bądź umów cywilnych zawartych przez powiat z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, poprzez przesłanie ww umowy bądź umów w formie skanów. Wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w wysokości [...] zł tytułem opłaty za pełnomocnictwo, [...] zł opłaty sądowej oraz [...] zł tytułem kosztów adwokackich. W odpowiedzi na skargę Starosta uznał, iż skarga była zasadna na dzień jej wniesienia. Organ wyjaśnił, że wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął na nieaktualny adres poczty elektronicznej, podany na skutek niedopatrzenia w Biuletynie Informacji Publicznej. Skrzynka odbiorcza powyższego adresu nie była na bieżąco monitorowana. Dopiero z chwilą wpłynięcia skargi do WSA organ dowiedział się o wniosku o udzielenie informacji publicznej, po czym niezwłocznie przygotował i udzielił informacji zgodnie z wnioskiem. Uchybienia dotyczące funkcjonowania poczty elektronicznej jednostki organizacyjnej starostwa odpowiedzialnej za udzielenie informacji zostały niezwłocznie naprawione. W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że żądanie skargi w zakresie zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej jest obecnie bezprzedmiotowe. Zasadne uznał żądanie zwrotu kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać merytorycznie rozpoznana, bowiem postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Zgodnie z przepisem art. 161 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy: skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1), w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2) oraz gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Umorzenie postępowania przed sądem następuje zatem, gdy w jego toku zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności, ewentualnie zobowiązanie do wyeliminowania bezczynności, staje się zbędne lub nawet niedopuszczalne. Sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnienia tych zdarzeń, o ile istnieją one w dacie orzekania. W szczególnej kategorii spraw, jakimi są sprawy ze skargi na bezczynność organów administracji publicznej, bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 (z innych przyczyn) będzie miała miejsce, gdy stan bezczynności przestanie istnieć - w wyniku wydania aktu lub podjęcia określonej czynności przez organ - po wniesieniu skargi, a przed wydaniem rozstrzygnięcia przez sąd (vide uchwała 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009/4/63). Powyższe wynika również pośrednio z treści art. 149 § 1 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zatem w sytuacji, gdy strona uzyskała spełnienie swego żądania, zobowiązywanie organu do dokonania żądanej czynności stanowiłoby działanie bezprzedmiotowe, bo dublujące to, co zostało już zrealizowane. W sprawach toczących się na podstawie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.), dalej u.d.i.p., w orzecznictwie przyjmuje się, iż obowiązek udostępnienia informacji publicznej na wniosek jest aktualny do momentu jego wykonania przez podmiot, do którego żądanie skierowano, ewentualnie do chwili jej uzyskania przez podmiot zainteresowany także w inny sposób, niekoniecznie bezpośrednio od adresata wniosku (vide postanowienie NSA z 7 stycznia 2009 r., I OSK 1331/08 oraz wyroki: NSA z 20 listopada 2003 r., II SAB 372/03 oraz WSA we Wrocławiu z 7 grudnia 2004 r., IV SAB/Wr 25/04 - wszystkie dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Składy orzekające w powyżej wskazanych sprawach zajęły stanowisko, iż obowiązek udostępnienia informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne nie dotyczy informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie. Podmiot zobowiązany zostaje, zatem zwolniony z obowiązku merytorycznego załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej, gdy żądający tej informacji znajdzie się w jej posiadaniu w inny sposób. W niniejszej sprawie Starosta po wniesieniu skargi, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, zakończył postępowanie w postaci udzielania skarżącej odpowiedzi za pomocą e-mail na wniosek z dnia [...] maja 2016 r. Poinformował o tym w piśmie z dnia [...] czerwca 2016 r. Biorąc powyższe pod uwagę uznać należało, że postępowanie w sprawie w rozpatrywanej odnośnie wniosku stało się bezprzedmiotowe. Wydanie przez organ decyzji, czy też udostępnienie informacji publicznej, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, nie zwalnia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do art.149 § 1a p.p.s.a Sąd ma obowiązek ustalenia czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od tego czy w dacie wyrokowania organ pozostawał w bezczynności. Sąd stwierdził, że bezczynność Starosty nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Organ uczynił zadość żądaniu już po wniesieniu skargi, lecz motywował to tym, że wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął na nieaktualny adres poczty elektronicznej, podany na skutek niedopatrzenia w Biuletynie Informacji Publicznej. Skrzynka odbiorcza powyższego adresu nie była na bieżąco monitorowana. Należy przy tym zauważyć, że udzielenie informacji nastąpiło w przeciągu niespełna miesiąca od złożenia wniosku przez skarżącą o udostępnienie informacji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy). W tych okolicznościach Sąd stwierdził w pkt. 2 wyroku stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a Sąd umorzył postępowanie w sprawie bezczynności (pkt. 1 sentencji). Skarżąca domagała się zasądzenia kosztów postępowania sądowego, który to wniosek mógł być uwzględniony z uwagi na regulację ustawy p.p.s.a. Przepis art. 201 § 1 tej ustawy stanowi bowiem, iż zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Zatem o kosztach postępowania orzeczono jak w pkt. 3 sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art.201 § 1 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota [...]zł uiszczonego wpisu od skargi, ustalonego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.), opłata skarbowa w wysokości [...] zł za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego skarżącej w wysokości [...] zł równoważnej minimalnej stawce za czynności adwokata w postępowaniu administracyjnym z § 14 ust. 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015. poz. 1800).