II SAB/Bd 84/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi [...] i [...] na bezczynność [...] Inspektora [..] w [..] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Skarżący I. C. i P. C. powołując się na art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej w skrócie "u.d.i.p."), jednobrzmiącymi wnioskami z 20 maraca 2025 r. (złożonymi 28 marca 2025 r.) zwrócili się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej w skrócie jako PPIS) o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemephilis influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego? 3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 4. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie Państwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku? 5. Ile odnotowano przypadków gruźlicy "na terenie działania całego kraju urzędu" na przestrzeni ostatnich 5 lat? 6. "czy rozróżnia się w statystykach Państwa urzędu jak całego kraju rozróżnia się przypadku gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak to ile było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia?" 7. z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG? 8. czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna? 9. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 10. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 11. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to byty niepożądane odczyny poszczepienne? 13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 15. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 16. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 17. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? 18. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka? 19. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych? 20. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą? 21. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP? 22. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem swobodnego przepływu osób np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień? Odpowiadając na wnioski jednobrzmiącymi pismami z 11 kwietnia 2025 r. PPIS poinformował Skarżących, że: Ad 1. Odpowiedź nie dotyczy informacji publicznej, lecz kwestii związanych z badanami naukowymi. Szczepionki są dopuszczone do obrotu przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych bądź Radę Unii Europejskiej lub Komisję Europejską w wyniku przeprowadzenia przez Europejską Agencję Leków procedury scentralizowanej. W związku z powyższym pytanie można kierować do ww. urzędów. na pytanie nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., lecz dotyczy wiedzy z zakresu medycyny. Państwowa Inspekcja Sanitarna w wykonaniu swoich zadań nie zajmuje się analizą długości okresów utrzymywania się odporności po podaniu szczepionek. Ad 2. Szczepienia osób powyższej 19 roku życia narażonych w sposób szczególny na zakażenie w związku z przesłankami klinicznymi lub epidemiologicznymi oraz szczepienia poekspozycyjne "są obarczone przymusem administracyjnym" prowadzi rejestr osób powyżej 19 roku życia uchylających się od ww. obowiązku. Na terenie nadzorowanym przez PPIS w ostatnich 5 latach odnotowano następującą liczbę osób: 2020 – 9, 2021 – 13, 2022 – 19, 2023 – 21, 2024 - 24. Ad 3. PPIS nie posiada informacji w zakresie wykonania szczepień z wyszczególnieniem osób narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej za ostatnie 5 lat. PPIS wskazał, że w związku z wystąpieniem konfliktu zbrojnego w Ukrainie pozyskiwane są informacje z podmiotów leczniczych dotyczące stanu zaszczepienia uchodźców z Ukrainy. PPIS wskazał liczę szczepień przeciwko poszczególnym chorobom w okresie od 1 marca 2022 r. do 7 kwietnia 2025 r. Ad. 4. PPIS wskazał, że w roku 2024 odnotowano 20 przypadków zachorowań na gruźlicę, chorowały osoby dorosłe. Ad 5. PPIS wskazał link do strony internetowej zawierającej odpowiedź na to pytanie. Ad 6. PPIS wskazał, że nie zna terminu "gruźlicy poszczepiennej", dlatego nie może udzielić odpowiedzi. Ad 7. PPIS wskazał, że nie posiada żądanej informacji. Ad 8. PPIS wskazał, że nie zna terminu "gruźlicy poszczepiennej", dlatego nie może udzielić odpowiedzi. Ad 9. PPIS wskazał, że nie posiada informacji, ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy na terenie jego działania w ciągu ostatnich 5 lat. Listę przeciwwskazań do podania preparatu szczepionkowego ustala producent. Informację o przeciwskazaniach można znaleźć w Charakterystyce Produktu Leczniczego w części 4.3 "Przeciwskazani". Pytanie dotyczące odpowiedzialności za ustalenie listy przeciwskazań należy skierować do producenta danego preparatu szczepionkowego. Ad 10. W okresie ostatnich 5 lat PPIS nie nałożył żadnej grzywny za niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego. Ad 11. PPIS nie odnotował na swoim terenie w ciągu ostatnich 5 lat zgonów związanych z przeprowadzonym wcześniej szczepieniem ochronnym u dzieci i dorosłych do 19 roku życia. Ad 12. W latach 2020 – 2024 na terenie PPIS odnotowano ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne: 1) zgon nagły z przyczyn nieznanych u osoby bez schorzeń przewlekłych (dotyczy osoby powyżej 19 roku życia), 2) zapalenie mięśnia sercowego, 3) zgon nagły 7 dni po szczepieniu w mechanizmie nagłego zatrzymania krążenia (dotyczy osoby powyżej 19 roku życia), 4) reakcja astmatyczna (dotyczy osoby powyżej 19 roku życia). Ad 13. PPIS nie posiada informacji za ile niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowania. Ad 14. Pytanie nie nosi cech wniosku u udostępnienie informacji publicznej – pytanie nie dotyczy faktów, lecz informacji o treści prawa i zasadach stosowania prawa. PPIS stwierdził, że nie jest jego kompetencją ocena zgodności przepisów prawa z Konstytucją. Ad 15. Pytanie nie nosi cech wniosku u udostępnienie informacji publicznej – pytanie nie dotyczy faktów, lecz informacji o treści prawa i zasadach stosowania prawa. Ad 16. PPIS nie posiada informacji w tym zakresie. PPIS wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - za kwalifikację do szczepień odpowiada lekarz. Pytanie zatem skierować do lekarza. Ad 17. Pytanie nie dotyczy informacji publicznej, ponieważ sposób funkcjonowania organizacji międzynarodowych takich jak Światowa Organizacja Zdrowia nie jest objęty zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ad 18. PPIS wyjaśnił, że w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 17 ust. 10 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi określono: - w § 2 - choroby zakaźne objęte obowiązkiem szczepień ochronnych, - w § 3 ust. 1 – grupy osób obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. W załączniku do rozporządzenia (zgodnie z § 3 ust. 2) znajdują się schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia. Ad 19. W ocenie PPIS pytanie należy skierować do Ministra Zdrowia. Ad 20. W ocenie PPIS pytanie należy skierować do Ministra Zdrowia. Ad 21. W ocenie PPIS pytanie należy skierować do Ministra Zdrowia. Ad 22. PPIS wskazał, że pytanie nie dotyczy informacji publicznej. Rozwiązania prawne w innych krajach europejskich w zakresie szczepień ochronnych nie są objęte zakresem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedzi na wnioski zostały wysłane Skarżącym 11 kwietnia 2025 r. (przesyłki odebrano 30 kwietnia). Pismem z 17 kwietnia 2015 r. I. C. i P. C., wnieśli skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] wskazując, że do 17 kwietnia nie otrzymali od organu żądanych informacji. Skarga nie została wniesiona za pośrednictwem organu, lecz została przesłana bezpośrednio do Sądu Administracyjnego. Sąd 20 maja 2025 r. przesłał ją organowi - organ otrzymał skargę 27 maja 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że odpowiedzi na wniosek Skarżących z 28 marca udzielił 11 kwietnia tj. w wymaganym przez ustawę terminie 14-dniowym. Odpowiedź została wysłana 11 kwietnia listem poleconym z potwierdzeniem odbioru. Skarżący odebrali przesyłkę 30 kwietnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., w skrócie "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany tą ustawą, wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Z przepisów u.d.i.p. wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności, nawet jeśli żądane informacje nie stanowią informacji publicznej - w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. W niniejszej sprawie z akt sprawy wynika, że Skarżący wnieśli do Organu wnioski o udostępnienie informacji publicznej w dniu 28 marca 2025 r. Wyżej wskazany ustawowy termin 14 dni upływał zatem 11 kwietnia 2025 r. Z akt sprawy wynika, że w tym dniu PPIS sporządził odpowiedzi dla Skarżących; odpowiedzi na wnioski zostały przez Organ nadane na poczcie tego samego dnia tj. 11 kwietnia 2025 r. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru odnotowano odbiór przesyłek w dniu 30 kwietnia 2025 r. (odbierającym był dorosły domownik Skarżących), a więc już po upływie 14 – dniowego terminu ustawowego. Konieczne jest zatem rozstrzygnięcie, w której z powyższych dat nastąpiła odpowiedź Organu na wniosek Skarżących. Należy zauważyć, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie określa kiedy następuje udostępnienie informacji publicznej - w rozumieniu terminów z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. - jeśli odpowiedź na wniosek następuje w formie pisemnej, za pośrednictwem operatora pocztowego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 grudnia 2019 r. (sygn. I OSK 365/19, LEX nr 2774252) odnośnie daty udostępnienia informacji publicznej - "nie powinien to być dzień zapoznania się z odpowiedzią przez wnioskodawcę (czy też odebrania odpowiedzi przez wnioskodawcę), bo wówczas, z różnych powodów, podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie miałby żadnej kontroli nad terminem udostępnienia, który go obciąża. Nie może być to też data sporządzenia odpowiedzi przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji, jeśli data ta nie pokrywa się z datą nadania pisma zawierającego odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji. Sporządzenie odpowiedzi musi się bowiem łączyć z wolą podmiotu zobowiązanego do udostępnienia sporządzonej informacji, a to ma miejsce dopiero wówczas, gdy pismo zostanie nadane do adresata. Bez znaczenia są przy tym procedury organizacyjne wewnętrzne, obowiązujące w strukturach podmiotu zobowiązanego, które mogą mieć wpływ na datę uzewnętrznienia woli udzielenia informacji publicznej (nadania pisma u operatora pocztowego). Jeśli bowiem przyjmuje się powszechnie, że podmiot zobowiązany obciążają wszelkie wady organizacyjne przy odbiorze wniosku o udostępnienie informacji publicznej (zob. np. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., I OSK 1592/17, LEX nr 2410727 i orzecznictwo tam powołane), to to samo należy odnieść do terminowego udzielenia informacji publicznej. Reasumując stwierdzić należy, że o dochowaniu (lub nie) terminu do udzielenia informacji publicznej, w rozumieniu art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., rozstrzyga data nadania odpowiedzi przez podmiot zobowiązany, zawierającej żądaną informację publiczną." Sąd w niniejszym składzie podziela przytoczony wyżej pogląd NSA. Wobec tego, skoro Organ udzielił odpowiedzi na wniosek Skarżących z 28 marca w dniu 11 kwietnia i w tym samym dniu nadał te odpowiedzi na poczcie – to w konsekwencji należało uznać, że Organ udzielił odpowiedzi Skarżącym z zachowaniem terminu ustawowego, a tym samym nie był bezczynny. Okoliczność, że przesyłka pocztowa dotarła do Skarżących dopiero 30 kwietnia 2025 r. nie może obciążać organu, który nie ma wpływu na sposób działania operatora pocztowego (Poczty Polskiej). Należy ponadto zauważyć, że stosownie do art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Dniem wniesienia skargi na działanie czy bezczynność organu jest zatem data, w jakim skarga została nadana lub wniesiona od organu, za pośrednictwem którego skarga jest wnoszona do sądu. W konsekwencji w przypadku, jeżeli wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 1 p.p.s.a. skarga nie została wniesiona za pośrednictwem organu, lecz bezpośrednio do sądu administracyjnego – terminem złożenia skargi jest data nadania tej skargi przez Sąd na adres właściwego organu administracji publicznej (por. postanowienie NSA z 22 grudnia 2015 r., sygn. II OSK 2981/15, LEX nr 1989211). W niniejszej sprawie Skarżący (reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata) wnieśli skargę na bezczynność PPIS nie za pośrednictwem tego organu, lecz bezpośrednio do Sądu Administracyjnego. Sąd przesłał ją organowi w dniu 20 maja 2025 r. Skarga na bezczynność została zatem skutecznie wniesiona 20 maja 2025 r. tj. w momencie kiedy Skarżący otrzymali już odpowiedź organu na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Ze względu na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.