II SAB/Bd 90/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Nadgoplańskiej Komunikacji Samochodowej w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3.zasądza od Nadgoplańskiej Komunikacji Samochodowej w K. na rzecz A. K. kwotę [...]zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] 2013r. A. K. (dalej skarżący) zwrócił się do Przedsiębiorstwo o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów prowadzonej w komunikacji autobusowej. W dniu [...] 2015 r. skarżący za pośrednictwem organu Przedsiębiorstwo wniósł kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę z dnia [...] 2014r. na bezczynność Przedsiębiorstwo w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W związku z nieprzekazaniem tejże skargi do Sądu, A. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z wnioskiem z dnia [...] 2015 r. o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W wyniku rozpoznania tego wniosku, postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2015r., sygn. akt II SO/Bd 1/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy orzekł o wymierzeniu Przedsiębiorstwo grzywny w kwocie [...]zł i zasądził od Przedsiębiorstwo na rzecz A. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony Przedsiębiorstwo w dniu [...] 2015r. Dnia [...] 2015r. Przedsiębiorstwo uiściła na rachunek Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wymierzoną grzywnę. W dniu [...] 2015r. wpłynął do Sądu wniosek A. K. z dnia [...] 2015 r. o wymierzenie Przedsiębiorstwo ponownej grzywny z uwagi na nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność tego organu z dnia [...] 2014r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. A. K. stwierdził, że pomimo ukarania organu grzywną, jak również upływu blisko czterech miesięcy od wydania ww. postanowienia organ w dalszym ciągu nie przekazał skargi do rozpatrzenia przez Sąd, co biorąc pod uwagę ustawowy, 15-dniowy termin przekazania tejże skargi, uzasadnia ponowne ukaranie organu grzywną. Dnia [...] 2015r. doręczono Przedsiębiorstwo odpis prawomocnego od dnia [...] 2015 r. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SO/Bd 1/15. W dniu [...] 2015r. Przedsiębiorstwo otrzymała od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odpis wniosku A. K. z dnia [...] 2015r. o wymierzenie grzywny. P. z dnia [...] listopada 2015r. Przedsiębiorstwo, ustosunkowując się do kolejnego wniosku o wymierzenie grzywny wyjaśniła, że została udzielona odpowiedź A. K. na jego wniosek z dnia [...] 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 10 grudnia 2015 r., wydanym w sprawie II SO/Bd 17/15 wymierzyć Przedsiębiorstwo grzywnę w wysokości [...] zł. i zasądził od Przedsiębiorstwo na rzecz A. K. kwotę 100 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Dnia [...] 2016 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o rozpoznanie sprawy z jego skargi z dnia [...] 2014r. na bezczynność organu na podstawie odpisu skargi na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 55 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej jako: "p.p.s.a.". Jednocześnie zmodyfikował skargę w ten sposób, że w miejsce wniosków pkt 1, 2 i 3 petitum skargi wniósł o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Wnioski zawarte w punktach 4 i 5 petitum skargi podtrzymał. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że: pismem z dnia [...] 2014r. [...] udzieliła skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej, co uzasadnia modyfikację wniosków zawartych w skardze. W odpowiedzi na skargę Przedsiębiorstwo wniosła o umorzenie postępowania i o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi podniesiono, że skarżący, wnioskiem z dnia [...] 2013 r. zwrócił się do organu udostępnienie informacji publicznej. Ze względu na brak odpowiedzi, pismem z dnia [...] 2014 roku skierował on do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy za pośrednictwem [...] skargę na ten organ w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga ta nie została przekazana przez organ do rozpoznania przez WSA w Bydgoszczy. Udzielona została natomiast A. K. pismem z dnia [...] 2014 roku informacja publiczna dotycząca organizacji kontroli biletów w jego autobusach w 2013 roku. Brak złożenia skargi do WSA spowodował, że na wniosek skarżącego, organowi Nadgoplańskiej Komunikacji Autobusowej, postanowieniem WSA z dnia 14 kwietnia 2015 roku w sprawie sygn. akt II SO/Bd 1/15 oraz postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 r. w sprawie sygn. akt II SO/Bd 17/15 dwukrotnie z powodu bezczynności została wymierzona grzywna w kwocie [...]złotych oraz [...] złotych. Podkreślono, że żądanie udzielenia informacji publicznej w przedmiocie organizacji kontroli biletów w autobusach zostało załatwione przez ten organ przed wymierzeniem grzywny przez WSA. W tym zakresie zatem w wyniku udzielenia informacji stan bezczynności przestał istnieć. Powodem braku złożenia skargi do Sądu był fakt, że z pracownikiem prowadzącym sprawy skarg wniosków z powodu zaniedbań, rozwiązana została umowa o pracę. Pracownik ten odchodząc z pracy, nie przekazał nikomu dokumentów tej sprawy. Nie udało się również ich odnaleźć, a z byłym pracownikiem firma nie miała żadnego kontaktu. Pełnomocnik organu nadmienia, że celem poprawy organizacji kontroli biletów w autobusach organu odbywających kursy na terenie [...], czynności te powierzone zostały wyspecjalizowanej firmie, na podstawie zawartej w dniu [...] 2015 roku umowy z M. B. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Kontroli Biletów i Windykacji należności z siedzibą w [...]. Wyjaśniono, że w miesiącu [...] 2016 roku nawiązał osobiście kontakt ze skarżącym, który z uprzejmości udostępnił mu drogą mailową dokumenty dotyczące przedmiotowej skargi, które zaginęły w Nadgoplańskiej Komunikacji Autobusowej. Podniesiono, że zaniechanie realizacji wniosku nie wynikało z celowego działania czy opieszałości organu, który jest przedsiębiorcą prywatnym; nie można tym samym uznać, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga zasługiwała częściowo na uwzględnienie. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. tj. z 2015r., poz. 2058 ze zm). W świetle treści przepisu art. 2 ust 1 cyt. ustawy każdemu podmiotowi przysługuje uprawnienie do dostępu do informacji publicznej. W przepisie art. 4 ustawy wskazano podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej. Wskazać w tym miejscu należy, że bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (cyt. wyżej) terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2-miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej. Aby zatem dokonać oceny, czy skarga jest zasadna, należało w pierwszej kolejności zbadać, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).W myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przechodząc do oceny powyższych przesłanek należy zauważyć, że sprawy transportu zbiorowego stanowią zadania publiczne, odpowiednio zgodnie z: art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1515, ze zm.), art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1445, ze zm.) i art. 14 ust. 1 pkt 10 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 1392, ze zm.). To, że dane zadanie wykonują inne podmioty aniżeli podmiot władzy wskazany w przepisie ustawowym nie zmienia kwalifikacji tego zadania; pozostaje ono zadaniem publicznym, realizowanym przez podmiot wybrany (z reguły według ściśle określonych zasad i w sformalizowanym trybie), a za realizację tego zadania i tak ostatecznie odpowiedzialny jest podmiot władzy (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2013 r. sygn. akt I OSK 952/13). Stanowisko, że przewoźnik wykonujący regularne przewozy w ramach transportu publicznego jest podmiotem obowiązanym do udzielenia informacji publicznej potwierdza utrwalona już linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 17 października 2013 r., I OSK 952/13; wyrok z dnia z dnia 17 lipca 2013 r., I OSK 1390/13, a także wyrok z dnia 6 marca 2013 r., I OSK 2917/12). Kolejnym elementem stanu faktycznego podlegającym badaniu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy żądane przez skarżącego dane stanowią informację publiczną. Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej dają podstawę do przyjęcia, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do szeroko rozumianych władz publicznych oraz wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06). Ocenie Sądu podlega, czy informacje w tym zakresie mieszczą się w publicznej sferze działania adresata wniosku, ażeby nie narazić się na zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który przewiduje pewne ograniczenia w dostępie do informacji publicznej m.in. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W ocenie Sądu żądane przez skarżącego dane stanowią informację publiczną. Co do zasady, informacja dotycząca liczby osób posiadających uprawnienia do kontroli biletów w autobusach, dotyczą publicznej sfery działania podmiotu. To samo należy odnieść do wzoru identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów oraz pozostałych wnioskowanych wiadomości. Z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, ma obowiązek podjąć określone w tej ustawie czynności - w terminie wskazanym w art. 13 omawianej ustawy tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jak wynika z akt sprawy organ w piśmie z dnia [...].2014 r., udzieliła skarżącemu informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem. W świetle powyższego organ pozostaje w bezczynności. Pomimo zatem, że w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, bezprzedmiotowe stało się zobowiązywanie go do załatwienia wniosku, albowiem przedmiot postępowania sądowego - jakim była bezczynność strony przeciwnej w tym zakresie - przestał istnieć w dacie orzekania. Badając przedmiotową skargę Sąd miał także na względzie, że art. 149 p.p.s.a. zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie miały charakteru rażącego. Oceniając bezczynność organu Sąd wziął pod uwagę to, że w rozpoznawanej sprawie organ, od dnia złożenia wniosku przez skarżącego w dniu [...].2013 r., dopiero w dniu [...].2014 r. udzielił mu częściowej odpowiedzi. Należy podkreślić, iż w tym okresie organ nie udostępnił żądanej informacji, nie wydał też decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji. Uznając, że organ był w sposób oczywisty zobowiązany do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, oraz że udzielił informacji publicznej w żądanym zakresie, znacznie przekroczywszy 14 dniowy termin zakreślony przez tę ustawę, należy zakwalifikować tę bezczynność jako rażącą. Nie zmienia tego faktu okoliczność podana w odpowiedzi na skargę, że winę za zaistniałą sytuację ponosi pracownik organu, którego usunięto z pracy. Za czynności pracownika, organ ponosi bowiem odpowiedzialność. Mając powyższe na uwadze Sąd, uznając, że w sprawie zaistniała bezczynność organu, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzekł w tym zakresie na podstawie art. 149 § 1 a p.p.s.a. O umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie zgłoszonego wniosku orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a.