II SO/Bd 8/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. S. i F. S. o wymierzenie Inspektor Nadzoru Budowlanego grzywny postanawia oddalić wniosek o wymierzenie grzywny. Pismem z dnia [...] marca 2021 r. A. S. i F. S., dalej skarżący, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329), dalej p.p.s.a., złożyli w tut. Sądzie wniosek o wymierzenie Inspektor Nadzoru Budowlanego grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia [...] grudnia 2020 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie legalności budowy tunelu foliowego. W odpowiedzi na wniosek Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że przekazał celem rozpatrzenia skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania w przedmiocie legalności budowy tunelu foliowego do WSA w Bydgoszczy pismem z [...] grudnia 2020 r. Skarga ta postanowieniem WSA w Bydgoszczy z 3 marca 2021 r. sygn. akt II SAB/Bd 2/21 została odrzucona. Inspektor podkreślił, że odpowiedź dotyczyła zarówno skargi z [...] listopada 2020 r., jak i z [...] grudnia 2020 r., bowiem treść ich jest identyczna i dotyczy wniosku z [...] grudnia 2019 r. Jedynie omyłkowo w odpowiedzi z [...] grudnia 2020 r. nie przywołano skargi skarżących datowanej na dzień [...] grudnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Z kolei art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Przede wszystkim podnieść należy, że art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązków, które ustawodawca nałożył na nie w art. 54 § 2 p.p.s.a., które dotyczą przekazania sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni skargi wraz z aktami i z odpowiedzią na skargę, przy czym początek terminu na przekazanie akt przez organ sądowi administracyjnemu wyznacza data rzeczywistego otrzymania skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że grzywna wymierzana w tym trybie ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale także charakter represyjny (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, dostępną na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przekazanie sądowi skargi po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz po złożeniu wniosku przez skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, jednak przed podjęciem przez sąd postępowania, nie powoduje jego bezprzedmiotowości. Należy również podkreślić, że użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a. zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", oznacza, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Wymierzenie grzywny ma zatem charakter fakultatywny, co wymaga w głównej mierze dokładnego zbadania okoliczności sprawy (zob. postanowienia NSA: z 15 października 2013 r., sygn. akt I OZ 891/13, z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1477/16, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. unormowanie przewiduje zatem finansowe dolegliwości dla organu administracji publicznej, jeśli obowiązek z art. 54 § 2 nie jest przez ten organ wykonywany, czy też jest wykonywany po terminie, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Przepis ten przewiduje zatem środek dyscyplinujący i represyjny. W przedmiotowej sprawie przekroczenie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie było przedmiotem sporu. Wystąpiła zatem przesłanka uzasadniająca wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Podkreślić jednak należy, że cyt. przepis nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny w każdej sytuacji, gdy zawnioskuje o to strona skarżąca. Kwestia ta pozostawiano jest bowiem uznaniu sądu orzekającego. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (wyrok WSA z 13.12.2006 r., sygn. akt II SA/Ol 10/06, LEX nr 202885). Rozstrzygając wniosek o wymierzenie grzywny, w pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżony organ dopełnił obowiązek przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi przed rozpatrzeniem tego wniosku przez Sąd. Wniosek o wymierzenie grzywny zdyscyplinował zatem skutecznie organ administracji publicznej, tj. doprowadził do wykonania ustawowego obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Sąd w niniejszej sprawie uwzględnił i dał wiarę wyjaśnieniom organu administracji publicznej co do przyczyn uchybienia terminowi przekazania akt sprawy do Sądu. Do organu administracji publicznej wpłynęły w dniu 1 i [...] grudnia 2020 r. dwie skargi skarżących tej samej treści na bezczynność tego organu. Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. organ przekazał skargę na bezczynność do sądu administracyjnego wraz z aktami i odpowiedzią na skargi, uznając, że dotyczą one tej samej sprawy. Potraktował je jako jedną i wskazana okoliczność winna być brana pod uwagę przy orzekaniu grzywny określonej w art. 55 § 1 p.p.s.a. Trudno więc przyjąć, aby takie działanie czy też zaniechanie obowiązku przesłania skargi w terminie było zamierzone przez organ skarżony. Jak wynika zatem z przywołanych przepisów prawa, wymierzenie grzywny organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżone zostały do sądu administracyjnego, może być uzasadnione jedynie nie wywiązaniem się z obowiązku przekazania wniesionej za jego pośrednictwem skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, co niemożliwym czyni zasadniczo dokonanie przez sąd kontroli legalności tych działań lub bezczynności. Przewidziana przepisem art. 55 § 1 p.p.s.a. grzywna ma na celu wyegzekwowanie od organu obowiązku określonego przepisem jej art. 54 § 2, a nie charakter odwetowy za dokonanie tego obowiązku z naruszeniem ustawowego terminu o charakterze instrukcyjnym. Tak więc, ponieważ jest bezspornym, że wniesione przez skarżących skargi na bezczynność ostatecznie przekazane zostały właściwemu sądowi adminnistracyjnemu wraz z aktami i odpowiedziami na nie, stwierdzić należy, że aktualnie nie występują przesłanki mogące przemawiać za wymierzeniem wnioskowanej grzywny. Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu.