SA/Bd 2586/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Anna Klotz (spr.) Protokolant Magdalena Gadecka po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę SA/Bd 2586/03 UZASADNIENIE Z akt sprawy wynika, że pojazd m-ki Audi skarżący nabył od "E." s.c. z siedzibą w K. w dniu 7 sierpnia 2000 r. jako samochód osobowy. Samochód był wcześniej zarejestrowany na terytorium Polski w dniu 8 września 2000 r. Wójt Gminy w U. po rozpatrzeniu wniosku skarżącego wydał dowód rejestracyjny - seria [...]. Do wniosku o rejestrację skarżący załączył fakturę VAT nr [...] z dnia 07.08.2000 r. określającą jako rodzaj pojazdu samochód osobowy. Następnie skarżący w dniu 9 sierpnia 2000 r. złożył wniosek o dokonanie zmiany rodzaju samochodu w dowodzie rejestracyjnym [...] z osobowego na samochód ciężarowy i załączył do wniosku ekspertyzę techniczną nr [...], zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] wydane przez Stację Kontroli Pojazdów oraz załącznik do zaświadczenia w formie opisu zmian dokonanych w pojeździe, a polegających między innymi na tym, że z pojazdu wymontowano tylne siedzenia, w miejscach kotwiczeń, tylną płytę wraz z osprzętem. Do nadwozia pojazdu w przestrzeni ładunkowej za oparciami tylnych siedzeń trwale zakotwiczono płytę metalową, nad płytą przyspawano trwale kratkę metalową. Po rozpatrzeniu wniosku Wójt Gminy w U. w dniu 9 sierpnia 2000 r. w dowodzie rejestracyjnym z serią nr [...] zarejestrował w/wym. pojazd jako samochód ciężarowy uniwersalny. Sprawą następnie zajęły się organy ścigania, których ustalenia dały podstawy do wniesienia w dniu 10 czerwca 2002 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w T. na decyzję Wójta Gminy U. z dnia [...] w przedmiocie rejestracji na K. K. w/w samochodu. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na posiedzeniu w dniu [...] decyzją znak [...] wydaną na podstawie art.72 ust.1 pkt 3, art.68 ust.9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.), art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 kpa, po rozpoznaniu sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w T. stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy w U. z dnia [...] dotyczącą rejestracji samochodu m-ki Audi nr rej. [...], seria [...]. Prokurator Okręgowy w sprzeciwie zarzucił decyzji Wójta Gminy w U. obrazę przepisów art.72 ust.1 pkt 3, art. 68 ust.9 oraz art. 78 ust.2 pkt 2 Prawo o ruchu drogowym ( Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn zm.) w związku z § 14 ust 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59 poz. 632) poprzez zarządzenie wystawiania na wnioskodawcę dowodu rejestracyjnego zawierającego zmianę wpisu dotyczącego rodzaju i przeznaczenia wyżej wymienionego samochodu z osobowego na ciężarowy uniwersalny, mimo nie przedłożenia świadectwa homologacji uzasadniającego powyższą zmianę . W świetle powyższego sprzeciwu Prokuratora Okręgowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż przepisy określające zasady rejestracji pojazdów mechanicznych wyraźnie wskazują, jakie dokumenty musi przedstawić osoba ubiegająca się o zarejestrowanie pojazdu . Niezbędnymi dokumentami przy rejestracji pojazdu są: dowód własności pojazdu i dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Ponadto w zależności od okoliczności wymagane mogą być następujące dokumenty: wyciąg ze świadectwa homologacji, karta pojazdu oraz dowód odprawy celnej przywozowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że uczynienie z samochodu osobowego pojazdu innej kategorii w wyniku dokonanych przeróbek wymagało przedstawienia nowego świadectwa homologacji obejmującego wprowadzone zmiany. Powyższe potwierdza art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. Skarżący w toku prowadzonego postępowania złożył wyjaśnienia w sprawie powołując się na przeoczenia i pomyłki w protokole zdawczo-odbiorczym, co do daty wydania samochodu przez salon sprzedaży. Wyjaśnieniom powyższym organ I instancji nie dał wiary. W dniu 31 marca 2002 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Według skarżącego zmiana rodzaju pojazdu może zostać dokonana w oparciu o zaświadczenie o dokonanym badaniu technicznym. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na posiedzeniu w dniu [...] decyzją nr [...], utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Skargę na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik skarżącego. Zarzuty podniesione w skardze to obraza przepisów prawa materialnego, a mianowicie art.72 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm) oraz § 14 ust 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( Dz.U. 59, poz. 632). Zdaniem skarżącego bezpodstawnie organ orzekający nie uznał za wystarczający do zmiany charakteru pojazdu przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia o dokonanym badaniu technicznym. Dalsze zarzuty to: sprzeczność wydanej decyzji z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym i naruszenie konstytucyjnej zasady zaufania obywateli do państwa oraz zasady lex retro non agit, uznając jednocześnie, że skutków poniesionych przez organ nie można przerzucać na stronę postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo skarżący działając przez pełnomocnika w dniu 30 grudnia 2003r skierował do Sądu pismo procesowe, w którym to podtrzymuje w całości stanowisko zaprezentowane w skardze. Ponadto uważa, że zarejestrowania przez Wójta Gminy samochodu osobowego jako ciężarówki nie można uznać za rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracyjnej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne. Sąd po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organ dokonał prawidłowej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie i przy wydawaniu zaskarżonych decyzji w I i II instancji, słusznie uznał, że brak świadectwa homologacji przy zmianie typu pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy stanowi rażące naruszenie prawa. Ustawodawca w art. 68 ust 1 wyżej cytowanej ustawy Prawo o ruchu drogowym nałożył obligatoryjnie obowiązki na producenta lub importera nowego typu pojazdu samochodowego. Producent lub importer nowego pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, motoroweru, tramwaju lub przyczepy oraz przedmiotów ich wyposażenia lub części jest obowiązany uzyskać na każdy nowy typ tych pojazdów świadectwo homologacji wydane przez ministra właściwego do spraw transportu. Sporny samochód od momentu pierwszej rejestracji był typem samochodu osobowego. Skarżący po dokonaniu zmian w powyższym pojeździe, chcąc go zarejestrować jako ciężarowy uniwersalny, więc już jako samochód nowego typu, winien załączyć świadectwo homologacji przy pierwszej jego rejestracji. Obowiązek powyższy wynika wprost z cyt. przepisu i nie ma w tej sytuacji znaczenia, czy organ zawinił czy też nie. W świetle przepisów osoba dokonująca zmian w pojeździe, które doprowadziły do zmiany typu jest producentem pojazdu. Przepis art. 68 ust. 9 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że w razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część. Ponadto z obowiązku powyższego ustawodawca nie zwalnia producenta nawet w sytuacji, gdy przestaje on być właścicielem pojazdu. Z treści art. 69 powyższej ustawy wynika, że producent lub importer nowych pojazdów są obowiązani wydać wyciąg ze świadectwa homologacji do każdego pojazdu, na którego typ wydano świadectwo homologacji, lub odpis decyzji zwalniającej pojazd z homologacji. Wyciąg ze świadectwa homologacji lub odpis decyzji zwalniającej pojazd z homologacji przekazuje się właścicielowi pojazdu. Przytoczone powyżej przepisy ponad wszelką wątpliwość wskazują na prawidłowość rozstrzygnięcia organu w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu samochodu. Zdaniem Sądu, przywołane powyżej przepisy wskazują, że organ orzekający miał podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej w oparciu o przesłankę nieważności zawartą w art.156 § 1 pkt 2 kpa. W niniejszej sprawie zarejestrowanie nowego typu pojazdu bez wymaganego świadectwa homologacji stanowi rażące naruszenie prawa. O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 11.08.2000 r. III SA 1935/99 LEX nr 47008, wyrok NSA z dnia 26.09.2000 r. V SA 2998/99 LEX nr 51249 ). Zdaniem Sądu, nie została naruszona zasada trwałości decyzji administracyjnych, ponieważ z treści art. 72 ust 1 pkt 3 wprost wynika, że rejestracji dokonuje się na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane. Stan faktyczny w niniejszej sprawie wskazuje, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, nakładały obowiązek dołączania świadectwa homologacji. Brak powyższego dokumentu rażąco naruszył prawo. W świetle powyższego należy uznać za zgodne z prawem stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji, że uczynienie z samochodu osobowego pojazdu innej kategorii w wyniku dokonanych przeróbek wymagało przedstawienia nowego świadectwa homologacji obejmującego wprowadzone zmiany. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądami zawartymi w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2000 r. (sygn. OPK 17/00-ONSA 2001, Nr 2, poz. 62 oraz z dnia 18 grudnia 2000 r.(sygn. OPK 18/00 ONSA 2001, Nr 3, poz. 102 ). Na podstawie akt sprawy ponad wszelką wątpliwość ustalono, że Skarżący nie dysponował dokumentami uprawniającymi do zmiany rejestracji pojazdu z osobowego na samochód ciężarowy uniwersalny i z tego też względu zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. zasadnie na podstawie art.156 § 1 pkt 2 KPA stwierdziło nieważność decyzji organu rejestrującego w/wym. pojazd. Stanowisko to jest tożsame ze stanowiskiem przyjętym przez Sąd Najwyższy w wyroku 9 listopada 2001 r. sygn. akt III RN 194/01 OSNP 2002/5/103), w uzasadnieniu którego stwierdzono, że nie jest dopuszczalna zmiana danych określonych w świadectwie homologacji pojazdu w drodze wydania zaświadczenia w wyniku badań technicznych tego pojazdu. Przepisy wyraźnie rozróżniają homologację od badania technicznego pojazdu i nie dopuszczają możliwości traktowania ich zamiennie. Homologacja stwierdza zgodność pojazdu, co do przypisanej mu funkcji, budowy itp., natomiast badanie techniczne stwierdza sprawność techniczną pojazdu. Skoro w niniejszej sprawie dokonane przeróbki pojazdu spowodowały zmianę funkcji pojazdu z osobowego na ciężarowy, a nadane mu nowe cechy spowodowały zmianę kategorii pojazdu, to wymogiem dla rejestracji było uzyskanie świadectwa homologacji na nowy przerobiony typ pojazdu. Odnosząc się do zarzutu skargi w zakresie wpływu zaskarżonej decyzji na sferę prawa podatkowego Sąd zauważa, że przedmiotem sądowej kontroli jest prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia oparciu o przepisu ustawy Prawo o ruchu drogowym. Ponieważ tylko w oparciu o te przepisy można dokonać klasyfikacji pojazdu w dowodzie rejestracyjnym. Sąd oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie nie dostrzegł uchybień odnośnie naruszenia prawa. Zagadnienie związane z prawem podatkowym nie mieści się w granicach rozpatrywanej sprawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, oddalił skargę na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ). E. Piechowiak J. Grzęda A. Klotz