I SA/Gd 1000/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 4 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 26 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zakończenia postępowania kontrolnego postanawia odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 25 lipca 2014 r. "A" w G., działająca przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 26 lipca 2006 r. w sprawie zakończenia postępowania kontrolnego w części obejmującej kontrolę prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. oraz z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 1999 r. do listopada 2000 r. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że nie wniosła skargi na ww. postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej bez swojej winy, co w świetle art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu. Zdaniem skarżącej, brak jej winy w uchybieniu terminu potwierdza szereg okoliczności. Skarżąca wskazała, iż pouczenie zawarte w postanowieniu było nieprawidłowe, bowiem zawierało wyłącznie informację o braku możliwości wniesienia zażalenia i stosując się do tego pouczenia nie wniosła zażalenia ani nie zaskarżyła postanowienia do sądu administracyjnego. Dalej skarżąca wskazała, że z decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 21 czerwca 2010 r. dowiedziała się, że do przedmiotowego postanowienia stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, dotyczące decyzji, a nie postanowień. Powyższe znalazło potwierdzenie w orzeczeniach w przedmiocie skargi na ww. decyzję. W tym zakresie wskazała na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 1098/11. Skarżąca podała, że stosując się do interpretacji objętej ww. wyrokiem, wniosła odwołanie od postanowienia. Odwołanie uznano za niedopuszczalne i zaskarżyła je do sądu administracyjnego. W wyroku z dnia 18 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 1993/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na postanowienie wydane w trybie art. 24 ust.1 pkt 3 ustawy z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 65 ze zm.) przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W związku z powyższym skarżąca stwierdziła, że otrzymane przez nią pouczenia w postanowieniu, decyzji Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia 21 czerwca 2010 r. oraz wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2012 r. w świetle orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2014 r. należy uznać za wprowadzające ją w błąd i powiększające niepewność co do dostępnych gwarancji proceduralnych. Skarżąca wskazała, iż z chwilą otrzymania pisemnego uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2014 r., tj. w dniu 18 lipca 2014 r., uzyskała wiadomość o dostępnej drodze do zaskarżenia postanowienia, wskazanej odmiennie niż w pozostałych rozstrzygnięciach, czyli w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu i tym samym, w jej ocenie, wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżąca podkreśliła, że mylne pouczenie o środkach zaskarżenia stanowi okoliczność, jaka uprawdopodabnia brak jej winy w niezachowaniu terminu do wniesienia takiego środka, co potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SA 1983/03. Końcowo, skarżąca dodała, że zważywszy na fakt, że próby zastosowania się do udzielanych jej błędnych pouczeń trwały niemal 8 lat, uznać należy, że nie tylko nie zachowała terminu do wniesienia skargi bez swojej winy ale również zachodzi wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. We wniosku tym strona zobowiązana jest do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, w myśl art. 87 § 2 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 87 § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Zgodnie zaś z art. 87 § 5 p.p.s.a. po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Stosownie do treści art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Jak wskazano wyżej, art. 87 § 5 p.p.s.a. dopuszcza możliwość przywrócenia terminu po upływie roku od uchybionego terminu, uzależniając możliwość merytorycznego rozpoznania wniosku od przypadku wyjątkowego. Zawarte w art. 87 § 5 p.p.s.a. pojęcie "przypadków wyjątkowych" nie zostało określone w ustawie. Prawodawca pozostawił ocenę w tym zakresie sądowi. Do sądu rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu, należy więc ustalenie - na podstawie całokształtu okoliczności występujących w danej sprawie - czy zachodzi w realiach tej sprawy wypadek, który można uznać za wyjątkowy. Należy zaakcentować, iż pojęcie "wyjątkowego przypadku" należy wykładać zawężająco, gdyż w przeciwnym razie oznaczałoby to obowiązek przywrócenia terminu w niemalże każdym przypadku (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2006 r., sygn. akt II OZ 961/06, niepublikowane). Na gruncie rozpoznawanej sprawy skarżąca wskazała we wniosku o przywrócenie terminu, że w jej ocenie wystąpił wyjątkowy przypadek, który uzasadnia przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia. Na tak długi okres na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, miały wpływ kontrowersje dotyczące zaskarżalności postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 26 lipca 2006 r. do sądu administracyjnego i toczące się w tym zakresie postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w prawomocnym postanowieniu z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1724/13, odrzucającym poprzednią skargę "A" na kwestionowane postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 26 lipca 2006 r., jednoznacznie stwierdził, że skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia. Zdaniem Sądu, "wyjątkowego wypadku" nie można wywodzić z błędnego pouczenia strony skarżącej o trybie zaskarżenia kwestionowanego postanowienia. Strona skarżąca po doręczeniu postanowienia w dniu 1 sierpnia 2006 r., jak sama przyznała we wniosku o przywrócenie terminu, zaniechała jakiegokolwiek działania, a kroki w kierunku podważenia postanowienia podjęła dopiero w dniu 15 maja 2012 r., wnosząc odwołanie od postanowienia. Stwierdzić należy, że podnoszone okoliczności stanowią zatem polemikę z zapadłym w sprawie prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 1724/13 o odrzuceniu skargi, co nie stanowi przypadku wyjątkowego, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Sąd wyjaśnia, że kwestia dopuszczalności przywrócenia terminu po upływie roku od jego uchybienia stanowi przesłankę dotyczącą postępowania, należy więc do warunków dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, a nie do przesłanek merytorycznych, a więc do warunków zasadności wniosku. Skoro istnienie wyjątkowego wypadku należy do przesłanek dopuszczalności rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, to jej brak powoduje, że wniosek taki podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 p.p.s.a.(por. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OZ 580/10, Lex 658761, postanowienie NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I FZ 134/08; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 5, s.272-273). Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, co trafnie podkreślił organ w odpowiedzi na skargę, że już w momencie doręczenia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 stycznia 2014r. sygn. akt I SA/Gd 1724/13 o odrzuceniu skargi (tj. 30 stycznia 2014 r.) skarżąca dowiedziała się, iż na postanowienie wydane na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 3 ustawy o kontroli skarbowej przysługuje skarga do sądu administracyjnego stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zatem nawet gdyby przyjąć, że w sprawie mamy do czynienia z przypadkiem wyjątkowym, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a., to tak czy inaczej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy ocenić jako spóźniony wobec uchybienia siedmiodniowego terminu do jego złożenia, co wprost wynika z treści art. 87 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 88 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.