I SA/Gd 1007/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2017-04-12
Skład orzekający: Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę prawną, która twierdzi, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej majątek został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, może zostać pozostawiony bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, niezależnie od statusu wnioskodawcy (osoba fizyczna czy prawna) i jego sytuacji majątkowej, musi być złożony na urzędowym formularzu zgodnie z art. 252 § 2 PPSA. Niezachowanie tej formy stanowi brak formalny, który podlega uzupełnieniu. Jeśli strona nie uzupełni tego braku w wyznaczonym terminie, wniosek pozostawia się bez rozpoznania na podstawie art. 257 PPSA. W związku z tym, zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu jest prawidłowe.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Referendarz sądowy wezwał spółkę do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, przesyłając go wraz z wezwaniem. Po bezskutecznym upływie terminu na uzupełnienie wniosku, referendarz pozostawił go bez rozpoznania. Spółka wniosła sprzeciw, argumentując niemożnością wypełnienia formularza ze względu na brak prowadzenia działalności gospodarczej i zajęcie majątku w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 5 stycznia 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie
Wnioskiem z dnia 22 września 2016 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej w skrócie zwana Spółką) zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi.
Zarządzeniem z dnia 2 listopada 2016 r. przesłano Spółce urzędowy formularz PPPr celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku z dnia 22 września 2016 r. bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca przedmiotowe zarządzenie została doręczona Spółce w dniu 18 listopada 2016 r.
Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania wskazując, że strona nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu.
Od powyższego zarządzenia, w ustawowym terminie Spółka wniosła sprzeciw wskazując, że nie ma możliwości wypełnienia formularza, albowiem Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. Jednocześnie wskazane zostało, że cały majątek został zajęty w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe.
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a"), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Dodania wymaga, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, iż orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.
Jak stanowi art. 252 § 2 p.p.s.a., wniosek (o przyznanie prawa pomocy – przyp. Sądu) składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Z kolei przepis art. 257 p.p.s.a., stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
W myśl powołanego przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., warunkiem koniecznym rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu. Nie może to być przy tym jakikolwiek urzędowy formularz, ale taki, którego wzór został ustalony na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 256 p.p.s.a. Wniosek o obowiązku złożenia wniosku o prawo pomocy na określonym, urzędowym formularzu wypływa wprost z brzmienia przepisu art. 252 § 2 p.p.s.a., w którego treści ustawodawca odwołał się do pojęcia "ustalonego wzoru" formularza. Wzór takiego formularza, obecnie obowiązującego, został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. z 2015 r., poz. 1257).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a., wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2014 r. I FZ 181/14, z dnia 22 października 2014 r. II FZ 1404/14).
Stwierdzić przy tym należy, że niedopuszczalne jest merytoryczne rozpatrzenie takiego wniosku, jeśli nie została zachowana przewidziana ustawą (p.p.s.a.) szczególna forma jego złożenia (formularz PPF), co jasno wynika z brzmienia art. 252 § 2 i art. 257 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2015 r. I OZ 28/15, z dnia 14 grudnia 2012 r. II FZ 917/12).
W niniejszej sprawie skarżąca Spółka została wezwana do uzupełnienia braku wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na stosownym, wymaganym przez przepisy prawa urzędowym formularzu. Wzór takiego formularza został przesłany stronie, a przesyłkę odebrano w dniu 18 listopada 2017 r. (k. 49). Zakreślony siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku kończył swój bieg w dniu 25 listopada 2017 r., a wobec nieprzedłożenia wypełnionego formularza upłynął bezskutecznie. Prawidłowo zatem referendarz sądowy orzekł o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wobec tego, że w wyznaczonym terminie skarżąca Spółka nie złożyła wniosku w wymaganej prawem formie.
Na marginesie należy wskazać, że dla obowiązku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu bez znaczenia pozostaje kwestia tego, czy Spółka prowadzi działalność gospodarczą oraz czy uzyskuje jakiekolwiek przychody. Przepis art. 252 § 2 p.p.s.a. wyraźnie stwierdza, że wniosek należy złożyć w odpowiedniej formie i nie ustanawia od tej zasady żadnych wyjątków.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło