I SA/Gd 103/21

Dnia 3 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej Z.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 marca 2021 r. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a: odrzucić skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 16 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił wydaną wobec Z.B. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 listopada 2016 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok. Od powyższego wyroku Z.B., reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę kasacyjną. We wniesionym środku zaskarżenia pełnomocnik wskazał, że zaskarża w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 marca 2021 r. nie podając przy tym podstaw kasacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) – dalej w skrócie zwanej p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z kolei art. 178 p.p.s.a. stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z przepisu art. 176 § 1 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 p.p.s.a.). W świetle art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także właściwym dla niej wymaganiom konstrukcyjnym. W szczególności formalizm ów wiąże się z powinnością prawidłowego skonstruowania podstaw kasacyjnych, co obejmuje zarówno obowiązek ich przytoczenia, jak i uzasadnienia. Aby skarga kasacyjna mogła być przedmiotem merytorycznego rozpoznania, ma wskazywać konkretny przepis naruszonego prawa materialnego ze wskazaniem, na czym, zdaniem strony skarżącej, polegała niewłaściwa wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez sąd, jaka powinna być wykładnia właściwa lub jaki inny przepis powinien być zastosowany, a także na czym polegało naruszenie przepisów postępowania sądowego i jaki istotny wpływ na wynik sprawy (treść orzeczenia) mogło ono mieć. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie analizuje tejże sprawy po raz kolejny w jej całokształcie, związany jest natomiast wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, gdyż to one nadają kierunek kontroli i badania zgodności z prawem kwestionowanego orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wymaga to zatem prawidłowego i precyzyjnego określenia podstaw kasacyjnych, wyraźnego wskazania na przepisy, których naruszenia strona upatruje w kwestionowanym orzeczeniu sądu I instancji, z uwzględnieniem konkretnych jednostek redakcyjnych (artykułu, paragrafu, ustępu itd.) przepisów prawa (por. wyroki NSA z: 29 marca 2018 r. I FSK 13/18, 19 września 2017 r., I FSK 126/16; 29 września 2017 r., I FSK 868/16; 19 października 2017 r., II GSK 1701/17). W art. 177a p.p.s.a. ustawodawca przewidział tryb usunięcia braków skargi kasacyjnej w przypadku, gdy skarga taka nie spełnia wymagań przewidzianych z art. 176. W myśl przywołanej regulacji tryb ten dotyczy wymogów "innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie". Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są zatem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których brak skutkuje jej odrzuceniem, bez uprzedniego wzywania do usunięcia któregoś z tych braków. Wskazane elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej stanowią bowiem o jej istocie i trudno byłoby przyjąć, że w razie ich pominięcia mamy wciąż do czynienia ze skargą kasacyjną (por. pkt 3 uzasadnienia senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, druk nr 3197; także B. Dauter (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WK 2016, teza 4 komentarza do art. 177a, wyrok NSA z dnia 27 lutego 2020 r. I FSK 2166/18). Przytoczenie podstaw kasacyjnych wiąże się z koniecznością powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem autora skargi kasacyjnej - uchybił sąd. Tylko takie opracowanie skargi kasacyjnej pozwala na wyznaczenie granic, w ramach których nastąpi rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Treść art. 183 § 1 p.p.s.a. uniemożliwia bowiem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu precyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poszukiwanie za stronę przepisów, którym ewentualnie mógł uchybić wojewódzki sąd administracyjny (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, op. cit., s. 688-690, tezy 13-16 i powołane tam orzecznictwo). Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że złożona przez pełnomocnika skarga kasacyjna (k. 255) zawiera jedynie jedną stronę tego pisma procesowego, w którym wskazano wprawdzie orzeczenie podlegające zaskarżeniu oraz zakres zaskarżenia, niemniej jednak pominięto jej niezbędny składnik tj. określenie podstaw kasacyjnych. To czyni wniesiony środek zaskarżenia niedopuszczalnym i podlegającym odrzuceniu. Sąd dostrzega przy tym, że pełnomocnik strony składającej skargę kasacyjną, uzupełniając brak formalny poprzez jej podpisanie, przedłożył dokument zawierający zarówno wskazanie podstaw kasacyjnych jak i ich uzasadnienie. Niemniej jednak nie można uznać, że w tej sytuacji wniesiona skarga kasacyjna czyni zadość wymaganiom wskazanym w art. 176 § pkt 2 p.p.s.a. Trzeba mieć bowiem na względzie, że pierwotnie złożona skarga kasacyjna, obejmująca wyłącznie jedną stronę tego pisma procesowego, nie zawierała wskazania podstaw kasacyjnych, a ich brak nie mógł zostać usunięty w trybie art. 177a p.p.s.a. Z treści przywołanego przepisu należy bowiem wywieść, że brak wskazania podstaw kasacyjnych jest brakiem nieusuwalnym. Późniejsze przedłożenie "kompletnego" pisma procesowego nie może zatem uchylić skutków związanych z wadliwą treścią skargi kasacyjnej tj. zawierającą brak wskazania podstaw zaskarżenia. Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że wniesiona przez skarżącego skarga kasacyjna jest dotknięta brakiem istotnym i nienaprawialnym w trybie właściwym do usuwania braków formalnych, a w związku z tym, jako niedopuszczalna podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 178 p.p.s.a.