I SA/Gd 1032/12

Dnia 4 listopada 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2013 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 lipca 2012 r., Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 9 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę kasacyjną A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. od wyroku tut. Sądu z dnia 14 maja 2013 r. oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 12 lipca 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, albowiem strona skarżąca, pomimo wezwania, nie uiściła należnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 17 września 2013 r. Pismem z dnia 24 września 2013 r. strona reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu strona wskazała, ze nie otrzymała z placówki pocztowej zarówno I jak i II awiza, jak również przedmiotowe awiza nie zostały pozostawione w skrzynce pocztowej skarżącej. W ocenie skarżącej niedochowanie terminu powstało na skutek okoliczności, na które strona nie miała wpływu. Strona nie mogła, nawet przy dołożeniu maksymalnej staranności, uzupełnić braku w terminie. Zdaniem strony, brak winy można uznać za co najmniej uprawdopodobniony. Składając wniosek pełnomocnik nie dokonał jednocześnie czynności, dla której termin był określony, to jest nie uiścił należnego wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej "p.p.s.a.", uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. Pełnomocnik skarżącej wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołał się na fakt nieotrzymania awiza dotyczącego zobowiązania do uiszczenia wpisu. W ocenie Sądu przedstawiona przez pełnomocnika strony okoliczność nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu, a zatem wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Należy przy tym dodać, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Jednocześnie kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711). Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od pełnomocnika i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy pełnomocnik nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie pełnomocnika, ze nie otrzymał awiza dotyczącego zobowiązania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Należy zauważyć, że profesjonalny pełnomocnik, dbający należycie o interesy reprezentowanego mocodawcy, przed wniesieniem skargi kasacyjnej do sądu powinien przedsięwziąć odpowiednie kroki, aby dysponować środkami niezbędnymi na poczet wpisu. Od profesjonalnego pełnomocnika można zatem było wymagać, aby dokonał obliczenia wysokości wpisu jaki będzie zobowiązany uiścić strona i przed złożeniem skargi kasacyjnej do sądu zabezpieczył na ten cel odpowiednią ilość środków pieniężnych pozyskując je od strony. Ewentualnym działaniem, jakie powinno cechować pełnomocnika należycie pilnującego interesów procesowych strony było także poinformowanie strony o konsekwencjach płynących z nieuiszczenia należnej w sprawie opłaty i zobowiązanie jej do osobistego wpłacenia wpisu od skargi kasacyjnej już w momencie jej wnoszenia. Zapatrywania powyższego nie zmienia przy tym fakt, że dopuszczalne jest aby strona (również ta reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym) uiściła wpis dopiero w odpowiedzi na zarządzenie przewodniczącego wydziału wzywające do uiszczenia wpisu i wskazujące kwotę należnej opłaty, a nie już w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej do sądu. Znajomość procedur sądowoadministracyjnych umożliwia bowiem pełnomocnikowi samodzielne obliczenie należnego w sprawie wpisu nawet wówczas, gdy stronie nie zostało jeszcze doręczone zarządzenie przewodniczącego. Zatem w sytuacji, gdy pełnomocnik będący radcą prawnym nie podejmuje takich działań, należy uznać to za brak szczególnej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnego zastępcy procesowego należycie wykonującego swoje zawodowe obowiązki. Sąd wskazuje, że wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej była znana pełnomocnikowi strony, mimo to pełnomocnik nie uiścił należnego wpisu ani na etapie składania skargi kasacyjnej do Sądu, ani na etapie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Brak właściwego postępowania pełnomocnika polegający na niepodjęciu odpowiednich działań, które zagwarantowałyby możliwość niezwłocznego wpłacenia należnego w sprawie wpisu, nie może zostać uznany za okoliczność o charakterze nadzwyczajnym, która uzasadniałaby uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej . Przy ocenie winy strony (pełnomocnika) lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie (pełnomocnikowi) dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę (pełnomocnika) działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2012 r., II OZ 221/12, LEX nr 1138266). Zatem, jak to zostało już wyżej stwierdzone, opóźnienie w dokonaniu tej czynności, zaistniałe wskutek zaniechania bądź zaniedbania umocowanego pełnomocnika, obciążają samą stronę skarżącą, która ponosi konsekwencje za jego winę w uchybieniu terminu. Dodatkowo należy podkreślić, że okoliczność niepozostawienia przez doręczyciela awiza nie została w żaden sposób uprawdopodobniona przez pełnomocnika. Jakkolwiek uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem to jednak wymaga, co najmniej przedstawienia okoliczności, które uwiarygodniłyby wystąpienie określonego zdarzenia. Nie jest do tego natomiast wystarczające poprzestanie na ogólnikowym stwierdzeniu o zaistnieniu, bądź niezaistnieniu jakiegoś faktu. Z niepodjętej przez pełnomocnika korespondencji sądowej, dołączonej do akt niniejszej sprawy (k. 127) bezsprzecznie wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana przez pocztę, o czym doręczyciel poinformował stronę poprzez pozostawienie awiza w oddawczej skrzynce pocztowej. Zatem twierdzenie pełnomocnika w powyższym zakresie uznać należy za gołosłowne. Marginalnie Sąd wskazuje, że składając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika było dokonanie czynności, dla której termin został określony - w tym przypadku uiszczenie należnego wpisu, zgodnie bowiem z powołanymi przepisami art. 86 i 87 ustawy p.p.s.a. wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie. Na podstawie rejestru dochodów i kwitariusza bezsprzecznie ustalono, że składając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, pełnomocnik należnego wpisu nie uiścił. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.