I SA/Gd 1059/15
WyrokWSA w Gdańsku2016-05-25
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji o solidarnej odpowiedzialności podatkowej, mimo wniosku o wznowienie postępowania i zarzutów dotyczących wadliwego doręczenia korespondencji oraz niepełnego zebrania materiału dowodowego?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania decyzji, ponieważ nie stwierdzono prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia korespondencji okazały się bezzasadne, gdyż pisma były wysyłane na prawidłowy adres, a skarżący nie wykazał, aby jego stan zdrowia uniemożliwiał odbiór korespondencji lub ustanowienie pełnomocnika. Ponadto, w postępowaniu o wstrzymanie wykonania decyzji nie bada się merytorycznej zasadności decyzji, a jedynie prawdopodobieństwo jej uchylenia.Stan faktyczny
Skarżący M. W. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki oraz o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ale odmówił wstrzymania wykonania decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wstrzymania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędne doręczanie korespondencji w okresie jego hospitalizacji i niepełne zebranie materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 maja 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia M. W., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 11 lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia 1 sierpnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego - dalej jako "Naczelnik", orzekł o solidarnej odpowiedzialności M. W. za zaległe zobowiązania "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialności w likwidacji z siedzibą w P. G. - dalej jako "Spółka", z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń-sierpień 2010 r., styczeń, marzec-wrzesień, listopad i grudzień 2011 r. oraz styczeń-marzec 2012 r.
Powyższa decyzja została doręczona, w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej jako "Ordynacja podatkowa", w dniu 19 sierpnia 2014 r.
Pismem z dnia 23 stycznia 2015 r. M. W. wystąpił do Naczelnika z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia 1 sierpnia 2014 r., wnosząc jednocześnie o wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej.
Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wskazano, że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo jej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania. Zdaniem strony, o konieczności wstrzymania wykonania decyzji świadczy niebezpieczeństwo wyrządzenia jej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podniesiono, że wysokość zaległości podatkowej wynikającej z ww. decyzji oraz innych decyzji wydanych przez Naczelnika przekracza możliwości płatnicze strony,
co wynika z zeznań i deklaracji podatkowych będących w posiadaniu organu podatkowego.
Postanowieniami z dnia 11 lutego 2015 r. Naczelnik wznowił postępowanie
w sprawie zakończonej decyzją z dnia 1 sierpnia 2014 r. i odmówił wstrzymania wykonania tej decyzji.
W złożonym na postanowienie o odmowie wstrzymania decyzji zażaleniu M. W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzucił mu naruszenie:
1. art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przedwczesnej i bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji z dnia
1 sierpnia 2014 r. w sytuacji, gdy nie została prawomocnie rozstrzygnięta kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji, a okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo jej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania;
2. art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu zgromadzenia całości materiału dowodowego niezbędnego do rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji ostatecznej - organ podatkowy pominął wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy, przesłuchanie strony oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego z udziałem operatora pocztowego;
3. art. 217 § 1 i 2 w zw. z art. 210 § 4, art. 219 i art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu wadliwego postanowienia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu zażalenia podtrzymano argumentację zaprezentowaną we wniosku o wznowienie postępowania. Zdaniem strony, w sprawie wystąpiły podstawy wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej, tj. strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Zarzucono, że decyzja z dnia 1 sierpnia 2014 r. została wydana z naruszeniem przepisów, o czym świadczy niezapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się w sprawie, nieprawidłowe doręczanie korespondencji w okresie hospitalizacji strony oraz bezzasadne przyjęcie fikcji doręczania pism urzędowych
- w sytuacji, gdy strona informowała organ o swojej sytuacji zdrowotnej, a także przeprowadzenie postępowania bez udziału strony, pomimo że strona deklarowała,
iż zamierza czynnie uczestniczyć w postępowaniu, jednak ze względu na swój stan zdrowia i leczenie szpitalne nie była w stanie brać czynnego udziału w postępowaniu. Wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy w celu potwierdzenia, że stan zdrowia strony wykluczał czynny udział w postępowaniu podatkowym przeprowadzonym w trybie zwykłym, natomiast w przypadku wątpliwości
w powyższym zakresie - przesłuchanie M. W. w charakterze strony. Zarzucono również, że w decyzji z dnia 1 sierpnia 2014 r. brak jest wyczerpujących ustaleń dotyczących płynności finansowej Spółki w oparciu m.in. o jej sprawozdania finansowe, jak również ustaleń faktycznych w celu wyjaśnienia, czy zaistniały przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności strony jako osoby trzeciej - organ pierwszej instancji nie zgromadził bowiem pełnych akt postępowań egzekucyjnych, zaś z informacji uzyskanych od strony wynika, iż postępowania te prowadzone były skutecznie. Ponadto zarzucono organowi pierwszej instancji niewykazanie, że strona zajmowała się sprawami Spółki oraz że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jej winy.
Dyrektor Izby Skarbowej - dalej jako "Dyrektor", nie podzielił argumentacji strony żalącej się uznając za prawidłowe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 maja 2015 r. organ odwoławczy przytoczył treść art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej i przeprowadził wywód poświęcony instytucji wstrzymania wykonania decyzji na podstawie tej regulacji.
Odnosząc się do wskazanych przez stronę okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji z dnia 1 sierpnia 2014 r. Dyrektor wskazał,
że zawiadomieniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. Naczelnik poinformował M. W. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wyznaczył siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie to zostało skutecznie doręczone w dniu 24 kwietnia 2014 r. Za bezzasadne organ odwoławczy uznał tym samym twierdzenie strony, że pozbawiono ją możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego doręczania stronie pism urzędowych i bezzasadnego przyjęcia fikcji doręczenia Dyrektor zwrócił uwagę,
że wszelkie pisma wytworzone w toku postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji kierowane do M. W. wysyłane były na jego adres zgłoszony w urzędzie skarbowym jako adres zamieszkania (którego strona nie kwestionowała), zaś podatnik nie wskazywał innego adresu do doręczeń ani nie ustanowił pełnomocnika. Zarówno postanowienie o wszczęciu postępowania o orzeczeniu solidarnej ze Spółką odpowiedzialności podatkowej, zawiadomienie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, jak i decyzja zostały doręczone zgodnie z przepisami działu IV Ordynacji podatkowej. W przypadku doręczenia zastępczego decyzji Naczelnika z dnia 1 sierpnia 2014 r. organ odwoławczy wskazał, że przesyłka została podwójnie awizowana i uznana za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Dyrektora, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy okoliczność hospitalizacji strony w okresie, kiedy doręczana była korespondencja organu podatkowego, w szczególności zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z dnia 23 kwietnia 2014 r. oraz decyzji Naczelnika z dnia 1 sierpnia 2014 r. Z przedłożonych przez stronę kart informacyjnych leczenia szpitalnego oraz zaświadczeń lekarskich wynika, że strona była hospitalizowana w dniach od 6 do 9 maja 2014 r. i od 10 do 13 lipca 2014 r. oraz że przebywała na zwolnieniu lekarskim
w okresie od 6 maja do 16 grudnia 2014 r. Zgodnie z zawartym na tych zaświadczeniach kodem numerycznym w rubryce "wskazania lekarskie" chory mógł chodzić. A zatem, Naczelnik prawidłowo kierował wszelkie pisma na adres zamieszkania strony,
zaś w okresie tym M. W. nie był hospitalizowany, odbierał kierowaną do niego korespondencję (np. zawiadomienie z dnia 23 kwietnia 2014 r.). Natomiast fakt, że podatnik przebywając na zwolnieniu lekarskim nie odbierał prawidłowo kierowanej do niego korespondencji nie może świadczyć o tym, że organ pierwszej instancji pozbawił go możliwości udziału w prowadzonym postępowaniu.
Odnosząc się do wskazywanej przez stronę przesłanki niepełnego zebrania materiału dowodowego organ odwoławczy podniósł, że strona nie przedstawiła żadnych argumentów mogących świadczyć o dokonanych niepełnych ustaleniach przez organ pierwszej instancji. Zdaniem Dyrektora, organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania zgromadził materiał dowodowy, który umożliwił pełną ocenę stanu faktycznego oraz rozpatrzenie sprawy w zakresie orzeczenia o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności M. W. za jej zaległości podatkowe. Podkreślono, że strona nie wskazała, jakich konkretnie istniejących dowodów, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, brakuje w zgromadzonym materiale dowodowym, poprzestając na gołosłownym i enigmatycznym stwierdzeniu, że "postępowania egzekucyjne prowadzone były skutecznie". W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dotyczący prowadzonych postępowań egzekucyjnych był wystarczający, aby stwierdzić, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna i nie doprowadzi do zaspokojenia zaległych zobowiązań podatkowych w znacznej części.
W odniesieniu do argumentów strony dotyczących niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a także do argumentów
o możliwościach płatniczych strony, Dyrektor zauważył, że treść art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej jest jednoznaczna i upoważnia organ podatkowy do wstrzymania wykonania decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. A zatem, argumenty dotyczące sytuacji finansowej strony i ewentualnych skutkach wykonania decyzji ostatecznej nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania decyzji w trybie określonym w art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutu, że organ pierwszej instancji przedwcześnie wydał zaskarżone postanowienie, gdyż nie została rozstrzygnięta kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z dnia 1 sierpnia 2014 r., Dyrektor stanął na stanowisku, że kwestia ta pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie w trybie
art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej, wskazując na marginesie, że postanowieniem z dnia
23 marca 2015 r. Dyrektor odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania
od ww. decyzji.
W odniesieniu do wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych lekarzy w celu potwierdzenia, że stan zdrowia strony wykluczał sporządzenie
i wniesienie odwołania w terminie, organ odwoławczy - posiłkując się treścią art. 188 Ordynacji podatkowej - wskazał, że w aktach sprawy znajduje się kompletny materiał dowodowy umożliwiający wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. Tym samym, brak było podstaw do uwzględnienia ww. wniosku, bowiem okoliczność braku zaistnienia prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania została wystarczająco udokumentowana materiałem dowodowym w sprawie. Dyrektor wskazał, że przesłanką powołania biegłego (art. 197 Ordynacji podatkowej) jest niezbędność uzyskania przez organ podatkowy specjalnych wiadomości z zakresu określonej dziedziny, zaś w niniejszej sprawie do analizy
i odczytania zebranego materiału dowodowego nie są wymagane wiadomości specjalne. Organ odwoławczy nie znalazł też podstaw do uwzględnienia wniosku o przesłuchanie strony, gdyż wskazane przez nią okoliczności mające być przedmiotem wnioskowanego przesłuchania zostały wystarczająco udokumentowane materiałem dowodowym w sprawie.
Końcowo Dyrektor podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej nie bada się merytorycznej zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot wznowionego postępowania oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obiegu prawnego.
W skardze na powyższe postanowienie organu odwoławczego M. W., reprezentowany przez pełnomocnika - doradcę podatkowego [...], wniósł o jego uchylenie w całości i zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego (wynagrodzenia doradcy podatkowego).
Zaskarżonemu oraz poprzedzającemu je postanowieniu organu pierwszej instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy zarzuty i ich uzasadnienie sformułowane w zażaleniu wskazywały na konieczność jego uwzględnienia;
2. art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przedwczesnej i bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej.
Uzasadniając ten zarzut pełnomocnik wskazał, że wynik niniejszej sprawy jest związany z rozstrzygnięciami w innych sprawach: pismem z dnia 19 maja 2015 r. zostało wniesione odwołanie od decyzji Dyrektora z dnia 27 kwietnia 2015 r., która odmawia stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika z dnia 1 sierpnia 2014 r.; pismem z dnia 21 kwietnia 2015 r. została wniesiona skarga na postanowienie Dyrektora z dnia 23 marca 2015 r., które odmawia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z dnia 1 sierpnia 2014 r., zaś pismem z dnia
30 kwietnia 2015 r. została wniesiona skarga na postanowienie Dyrektora z dnia
13 kwietnia 2015 r., które stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika z dnia 1 sierpnia 2014 r. Zdaniem pełnomocnika, w chwili obecnej nie jest jasne, w jakim trybie będzie dalej toczyć się postępowanie. Tym samym, przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy powinny zostać jednoznacznie rozstrzygnięte przez sąd administracyjny kwestie prawidłowości stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i przywrócenia terminu, gdyż tryb odwoławczy w postępowaniu zwykłym ma niewątpliwie pierwszeństwo przed trybem nadzwyczajnym z wniosku
o wznowienie postępowania.
W ocenie strony, okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji Naczelnika z dnia 1 sierpnia 2014 r. w wyniku wznowienia postępowania, albowiem strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej) oraz wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie strona powtórzyła argumentację zaprezentowaną
w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji.
3. art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 w zw. z art. 197 § 1 i art. 199 w zw. z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuwzględnienie wniosków: o przeprowadzenie szczegółowego postępowania wyjaśniającego z udziałem operatora pocztowego w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z doręczeniem i awizowaniem przesyłki zawierającej decyzję i zweryfikowanie prawidłowości jej doręczenia w czasie niezdolności strony do pracy (m.in. zweryfikowania wymagają awiza i adnotacje poczty), o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z opinii biegłych lekarzy
i przesłuchania strony w celu potwierdzenia, że stan zdrowia strony wykluczał sporządzenie i wniesienie odwołania w terminie.
4. art. 217 § 1 i 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 w zw. z art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej, albowiem postanowienia organów obydwu instancji zawierają błędne uzasadnienia faktyczne i prawne, które nie spełniają przesłanek ustawowych. Organy przedwcześnie i błędnie przyjęły w uzasadnieniach postanowień, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej objętej wnioskiem o wznowienie postępowania.
Dyrektor w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora
z dnia 8 maja 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie z dnia 11 lutego 2015 r., którym Naczelnik odmówił wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji z dnia 1 sierpnia 2014 r., wydanej w sprawie solidarnej odpowiedzialności M. W. - byłego członka zarządu Spółki, wraz z tą spółką, za jej zaległe zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń-sierpień 2010 r., styczeń, marzec-wrzesień, listopad i grudzień 2011 r. oraz styczeń-marzec 2012 r.
Zgodnie z art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, że możliwość wstrzymania wykonania decyzji na tej podstawie dotyczy sytuacji, kiedy w trybie określonym w Rozdziale 17 Ordynacji podatkowej ("Wznowienie postępowania") zostanie na podstawie art. 243 § 1 tej ustawy stwierdzona dopuszczalność wznowienia postępowania podatkowego poprzez wydanie przez organ podatkowy postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Jeśli strona wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania wznowieniowego składa wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej, to jego rozpoznanie może nastąpić dopiero po stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia postępowania. Postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji może zapaść łącznie z postanowieniem o wznowieniu postępowania (jak w sprawie niniejszej), gdyż
w tym czasie organ dysponuje już wystarczającą wiedzą, pozwalającą na rozstrzygnięcie,
czy zachodzą warunki do wstrzymania wykonania decyzji dotychczasowej.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że wznowienie postępowania ma konstrukcję względnie suspensywną. Wykonanie decyzji nie zostaje bowiem wstrzymane z mocy prawa. Ze względu jednak na to, że wykonanie decyzji może prowadzić do stanu prawnego lub faktycznego, który powoduje negatywne skutki dla interesu strony lub interesu publicznego, na organ został nałożony obowiązek rozważenia - z urzędu lub na wniosek strony - wstrzymania wykonania decyzji. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem - gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji (tak: B. Adamiak [w:] B. Adamiak,
J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2009, Oficyna Wydawnicza UNIMEX, s. 962). Podkreśla się również, że jedyną przesłanką, którą
w świetle przepisu art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej powinien kierować się organ podatkowy, jest prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania; przepis nie uzależnia zastosowania tej instytucji od ważnego interesu strony (tak: B. Gruszczyński [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat,
M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, 2007, s. 748).
Z kolei w judykaturze akcentuje się, że organ nie bada merytorycznie decyzji, która jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, lecz jedynie - mając na uwadze wszystkie okoliczności faktyczne i prawne oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy zakończonej decyzją ostateczną - ocenia, czy istnieje podstawa do uchylenia ostatecznej decyzji. Przy czym ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej nie może być dowolna, lecz winna być wynikiem rzetelnej oceny okoliczności sprawy
(por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 2592/15, LEX nr 1992346; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 765/14, LEX nr 1603162; czy wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt
I SA/Łd 641/14, LEX nr 1533719).
W rozpatrywanej sprawie skarżący, jako podstawę wzruszenia ostatecznej decyzji Naczelnika z dnia 1 sierpnia 2014 r. w trybie nadzwyczajnym, wskazał m.in. art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału
w postępowaniu. Powołując się na tę przesłankę podnoszono, że w toku postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia 1 sierpnia 2014 r. nieprawidłowo doręczano korespondencję w okresie hospitalizacji strony oraz bezzasadnie przyjęto fikcję doręczenia pism urzędowych w sytuacji, gdy strona informowała o swojej sytuacji zdrowotnej.
Odnosząc się do zarzutów sformułowanych przez stronę skarżącą w powyższym zakresie Sąd podziela stanowisko organów podatkowych, że w sprawie nie doszło do uchybień w doręczaniu skarżącemu korespondencji i tym samym nie pozbawiono go prawa czynnego udziału w postępowaniu.
Ze znajdującej się w aktach sprawy kserokopii potwierdzenia odbioru decyzji Naczelnika z dnia 1 sierpnia 2014 r. wynika, że została ona wysłana na adres zamieszkania strony, tj. ul. [...], [...]. Z uwagi na nieobecność adresata pod wskazanym adresem, w dniu 5 sierpnia 2014 r. przesyłka zawierająca ww. decyzję została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Powtórne zawiadomienie o nadejściu i możliwości odbioru przesyłki zawierającej ww. decyzję nastąpiło w dniu 13 sierpnia 2014 r. W związku z powyższym organ - w sposób prawidłowy - uznał przedmiotową decyzję za doręczoną, w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, w dniu 19 sierpnia 2014 r.
Należy również podkreślić, że adres, na który została wysłana decyzja, był adresem wskazanym przez skarżącego w zgłoszeniu identyfikacyjnym złożonym w urzędzie skarbowym (faktu tego strona nie kwestionowała, nie wskazywała również innego adresu do doręczeń).
W ocenie Sądu, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy okoliczność hospitalizacji skarżącego w czasie, w którym Naczelnik doręczał mu korespondencję,
w szczególności zawiadomienie z dnia 23 kwietnia 2014 r. o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego oraz decyzję z dnia 1 sierpnia 2014 r.
Z załączonych do wniosku o wznowienie postępowania kserokopii zaświadczeń lekarskich wynika, że M. W. przebywał na Oddziale Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej szpitala [...] w dniach od 6 do 9 maja 2014 r. (k. 31 akt administracyjnych) i od 10 do 13 lipca 2014 r. (k. 30 akt administracyjnych). Natomiast w załączonych do wniosku kserokopiach zaświadczeń lekarskich w pozycji dotyczącej wskazań lekarskich wpisano symbol "2", oznaczający, że "chory może chodzić" (k. 11, 18, 20, 21, 22, 24 i 26 akt administracyjnych). Sąd nie kwestionuje, że ograniczenie sprawności ruchowej skarżącego jest bez wątpienia okolicznością utrudniającą normalne funkcjonowanie i prowadzenie działalności zawodowej, lecz nie uniemożliwiającą dokonanie określonej czynności (np. odbiór w urzędzie pocztowym awizowanej korespondencji). Skarżący nie wskazał również, że nie mógł posłużyć się inną osobą (np. domownikiem, współpracownikiem).
Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że w sytuacji, gdy okoliczność choroby uniemożliwiałaby stronie dokonanie czynności procesowych, strona mogła ustanowić pełnomocnika w okresie leczenia szpitalnego czy w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w przypadku niemożności uczestniczenia w postępowaniu, strona postępowania, która dokłada należytej staranności w dbałości o swoje interesy, powinna rozważyć kwestię ustanowienia pełnomocnika.
Odnosząc się natomiast do drugiej przesłanki wskazanej we wniosku o wznowienie postępowania, tj. wyjścia na jaw nowych okoliczności i dowodów (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej) należy powtórzyć, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej nie bada się merytorycznej zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot wznowionego postępowania (do tego w istocie zmierzała strona skarżąca formułując argumenty o braku wyczerpujących ustaleń dotyczących płynności finansowej Spółki i w zakresie prowadzonych postępowań egzekucyjnych) oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obiegu prawnego. Brak jest podstaw do traktowania tej incydentalnej instytucji procesowej tak, jak gdyby wydanie postanowienia na podstawie wspomnianego przepisu następowało na podstawie tych samych reguł, co załatwienie sprawy administracyjnej co do istoty, a więc po zebraniu i rozpatrzeniu całego niezbędnego materiału dowodowego. Tym samym, za bezzasadne należało uznać sformułowane
w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 122, art. 187 § 1, art. 188, art. 191
w zw. z art. 197 § 1 i art. 199 w zw. z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy prawidło zastosowały przepisy art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej. Fakt przedstawienia przez stronę określonych argumentów nie oznacza samo przez się, że prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej wystąpiło. W postępowaniu o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji nawet ustalenie istnienia przesłanki wznowieniowej nie przesądza o wstrzymaniu wykonania decyzji. Dopiero uprawdopodobnienie, że przesłanka wznowieniowa doprowadzi do uchylenia decyzji, obliguje organ do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 246 Ordynacji podatkowej.
Ponadto, zbyt szybkie i niepoparte dowodami rozstrzyganie na okoliczność istnienia przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, może stanowić naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych, jakiej hołduje Ordynacja podatkowa i k.p.a. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 października 2013 r. sygn. akt
I SA/Łd 408/13, LEX nr 1386982; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 grudnia 2012 r.
sygn. akt I SA/Gd 1059/12, LEX nr 1233229; czy wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA Po 846/10, LEX nr 1687336).
W świetle tego, co wyżej wywiedziono, kwestionowane postanowienie odpowiada wymogom określonym w art. 217 § 1 i 2 w zw. z art. 210 § 4 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej, znajdując podstawy w obowiązującym prawie, a jego wydanie poprzedzone zostało postępowaniem przeprowadzonym bez uchybień proceduralnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło