I SA/Gd 106/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-05-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Rischka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie podatku od towarów i usług jest uzasadnione, gdy zapłata należności grozi znaczną szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami dla skarżącego i jego rodziny, mimo że świadczenie pieniężne jest z natury odwracalne?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji w sprawie podatku od towarów i usług zostało wstrzymane, ponieważ zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pomimo odwracalności świadczenia pieniężnego, jego wysokość w kontekście niskich dochodów skarżącego i jego rodziny, a także konieczność utrzymania dzieci, uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał na ryzyko wszczęcia postępowania egzekucyjnego do jego skromnego majątku, co mogłoby spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 5 listopada 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 5 listopada 2014 r. nr [...] .
W skardze na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 listopada 2014 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług, skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wykonanie decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do spowodowania skutków. W następstwie wykonania decyzji istnieje ryzyko wszczęcia postępowania egzekucyjnego do skromnego majątku skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Przywołany wyżej przepis rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów, wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy czym użyty w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrot "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować w świetle przedmiotu zaskarżenia daną skargą rozpoznawaną w sprawie sądowoadministracyjnej stosownie do brzmienia art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli. Analizując ten przepis z treścią art. 135 p.p.s.a., który stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych "w granicach sprawy" trzeba zważyć, że ma on znaczenie węższe niż w tym przepisie. Posługując się zwrotem "granice sprawy" ustawodawca odsyła do pojęcia sprawy administracyjnej w jej rozumieniu materialnoprawnym. Granice te wyznaczają elementy określające tożsamość skonkretyzowanego stosunku administracyjnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. W związku z tym treścią art. 61 § 3 objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w I instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2013 r., I OSK 1651/13, postanowienie NSA z dnia 8 października 2013 r., I OZ 851/13, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.
Rozstrzygając zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa przy rozpoznawaniu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody należy w szczególności przyjąć, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jest zasadny.
Wprawdzie świadczenie pieniężne, wokół spełnienia którego toczy się spór w niniejszej sprawie jest z natury rzeczy świadczeniem odwracalnym, jednakże rozważając skutki zapłaty należności, należało mieć na uwadze jego wysokość, która w rozpoznawanej sprawie wynosi 1.830 złotych, jak również sytuację majątkową i rodzinną skarżącego. Nie można było także nie mieć na względzie tego, że wnioskodawca złożył do tutejszego Sądu kilkanaście skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Nadmienić przy tym należy, że kwoty zobowiązań orzeczonych w poszczególnych sprawach są kwotami o zbliżonej wysokości do tej, jaka wynika z zaskarżonej decyzji.
Jakkolwiek wnioskodawca w złożonym wniosku nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej, niemniej jednak wynika ona z akt sprawy. Do akt postępowania, w związku z ubieganiem się przez skarżącego o przyznanie prawa pomocy, załączony został wniosek obrazujący sytuację materialną wnioskodawcy. Z analizy tego oświadczenia wynika, że skarżący dysponuje dochodem w wysokości 1.286,16 zł netto, a jego małżonka uzyskuje dochód w wysokości ok. 1.000 zł. Jedyny jego majątek stanowi gospodarstwo rolne, wchodzące w skład wspólności ustawowej małżeńskiej. Dodatkowo rodzina skarżącego korzysta ze świadczenia z pomocy społecznej w wysokości 299 zł. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje dwójka małoletnich dzieci.
Mając na względzie przedstawioną powyżej sytuację materialną strony, jak również biorąc pod uwagę wysokość kwoty orzeczonej decyzją zaskarżoną w niniejszej sprawie, jak i w innych sprawach toczących się przed tutejszym Sądem, nie może ulegać wątpliwości, że wyegzekwowanie kwoty, która orzeczona została na podstawie zaskarżonej decyzji, groziłoby pozbawieniem skarżącego znacznej części, niewielkich w sumie dochodów.
Dodatkowo nie może ujść uwadze fakt, że brak wstrzymania wykonania decyzji mógłby prowadzić do następstw trudnych do odwrócenia nie tylko dla samego skarżącego, ale także dla jego rodziny. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem to, że uzyskiwane przez skarżącego wynagrodzenie nie jest przeznaczane wyłącznie na jego potrzeby, ale także na potrzeby utrzymania dwójki dzieci. Ograniczenie możliwości korzystania z tego wynagrodzenia, stanowiłoby w ocenie Sądu, zagrożenie dla prawidłowego funkcjonowania nie tylko samego wnioskodawcy ale również dla członków jego najbliższej rodziny.
Należy zauważyć, że Sąd badając przesłanki odnoszące się do wstrzymania wykonania decyzji nie powinien skupiać się jedynie na ocenie tego, jak wykonanie decyzji wpłynie na sytuację wnioskodawcy. Przepis Artykuł 61 § 3 p.p.s.a. nie łączy bowiem stanu wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wyłącznie z osobą skarżącego. Uzasadnia to konieczność przeprowadzania oceny potrzeby udzielenia ochrony tymczasowej również przez pryzmat uwarunkowań odnoszących się na tle okoliczności sprawy do podmiotów innych, niż skarżący (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2013 r., II GZ 571/13, dostępne pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło