I SA/Gd 1070/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. Ł na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr sygn. [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej podatek od nieruchomości za 2007 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 200,00 (dwieście 00/100) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] zaskarżoną do Sądu decyzją po rozpoznaniu odwołania M. Ł. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] ustalającej wysokość łącznego zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2007 na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. z 2005 r., Dz. U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Podstawą powyższego rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] organ I instancji dokonał ustalenia względem M. Ł. łącznego zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za rok 2007. Pismem z dnia 18 czerwca 2007 r. M. Ł. złożył wniosek o skorygowanie wymiaru podatku w ten sposób, że zostanie on naliczony nie od powierzchni budynku rekreacyjnego, a od budynku mieszkalnego. Wskazał, że podatek naliczono nieprawidłowo od budynku letniskowego a nie mieszkalnego. Wskazał, że zaświadczenie wydane przez Starostwo Powiatowe [...] potwierdza, że budynek we wsi [...] posadowiony na działce [...] jest budynkiem mieszkalnym. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2007. Zaskarżoną decyzją opisaną w osnowie organ I instancji odmówił uchylenia decyzji wymiarowej z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazano, że w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa. We wniesionym odwołaniu M. Ł. wskazał, iż podstawą jego wystąpienia był wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 maja 2007 r. oraz zaświadczenie z Wydziału Architektury Urzędu Powiatowego [...]. Skarżący podkreślił, iż dotyczyło ono podatku naliczonego od domu mieszkalnego, który opodatkowany został jak letniskowy. Opisał postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia z Wydziału Architektury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności stwierdziło, iż zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje w chwili doręczenia podatnikowi decyzji wymiarowej, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Dlatego organ I instancji zasadnie potraktował wniosek podatnika z dnia 18 czerwca 2007 r. jako żądanie wznowienia postępowania w sprawie, albowiem dla ewentualnego stwierdzenia nadpłaty podatku konieczne było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wymiarowej poprzez m.in. zastosowanie procedury wznowienia postępowania. Wnioskodawca wyjaśnił, iż jego wniosek uzasadniony był wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 24 maja 2007 r. Jest to zatem – w ocenie skarżącego – nowa okoliczność stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania. SKO podkreśliło, iż instytucja wznowienia postępowania nie może być jednak wykorzystana do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne, którego granice są ściśle ograniczone konkretną podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten odnosi się wyłącznie do kwalifikowanych wad procesowych i oczywistym jest, że na jego podstawie nie można czynić rozważań materialnoprawnych (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II FSK 47/05, LEX nr 187631). Ponadto organ administracji musi respektować w postępowaniu wznowieniowym zasadę trwałości decyzji administracyjnej, co wynika z art. 128 Ordynacji podatkowej. SKO, przywołując treść art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, stwierdziło, iż w niniejszej sprawie nie zaszła podstawa do wznowienia postępowania w sprawie polegająca na tym, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W pierwszej kolejności nie doszło do ujawnienia nowych dowodów nieznanych organowi a istniejących w dniu wydania decyzji. Dowodem takim nie może być w ocenie SKO zaświadczenie z Wydziału Architektury Urzędu Powiatowego [...] z dnia [...], albowiem wydane ono zostało po wydaniu decyzji przez organ I instancji; nie mają zatem znaczenia dalsze czynności polegające na prostowaniu treści wspomnianego zaświadczenia. Z tych samych powodów zdaniem SKO dowodem nie może być także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2007 r. Ponadto Kolegium uznało, że wyrok WSA nie stanowił nowej, istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji. Wyrok ten wydany został w sprawie dotyczącej warunków zabudowy. Przywołana przez skarżącego, a dokonana przez Sąd odmienna niż uczynił to organ administracji ocena przedmiotowego budynku, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, a jest jedynie zaprezentowaniem przez Sąd własnej oceny stanu faktycznego na potrzeby postępowania w sprawie warunków zabudowy. Sąd nie dokonał w sposób konstytutywny ustalenia określonych faktów, a nie jest to tożsame z ujawnieniem nowych okoliczności faktycznych. Sąd jedynie zinterpretował określone fakty w świetle obowiązujących przepisów prawa na potrzeby prowadzonego postępowania. W ocenie Kolegium nie stwarza to możliwości dla modyfikacji decyzji wymiarowej w podatku na rok 2007. Na marginesie SKO dodatkowo wskazało, iż brak było również podstaw dla stosowania w sprawie art. 254 Ordynacji podatkowej, który dotyczy zmiany sytuacji faktycznej zaistniałej po doręczeniu decyzji podatkowej. Z treści odwołania wynika bowiem, iż skarżący już w roku 2004 rozpoczął starania o uznanie jego budynku za mieszkalny. Przepis ten zaś mógłby służyć do zmiany decyzji wymiarowej w przypadku, gdy zmiana okoliczności faktycznych miała miejsce po doręczeniu przedmiotowej decyzji. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie podjęte przez organ I instancji było zdaniem SKO prawidłowe. Jednocześnie, nie przesądzając przyszłego rozstrzygnięcia, SKO stwierdziło, iż argumenty skarżącego mogłyby zostać uwzględnione w ramach odwołania od decyzji podatkowej. W ramach rozpoznania odwołania organ II instancji dokonuje pełnej oceny materiału dowodowego w sprawie. Sytuacja taka nie jest możliwa przy wznowieniu postępowania, które nie jest III instancją i nie może polegać na pełnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sytuacji, kiedy nie zachodzi podstawa wznowienia postępowania. W skardze na powyższą decyzję skarżący, wnosząc o jej uchylenie, zarzucił SKO naruszenie poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż dowody w postaci: 1. Zaświadczenie [...] z dnia [...] wydane przez Starostwo Powiatowe [...] Wydział Architektury i Budownictwa łącznie z decyzją [...] z dnia [...] anulującą decyzję [...] z dnia [...], 2. Uzasadnienia do wyroku WSA sygn. akt II SA/Gd 643/06 z dnia 24 maja 2007 r. jako wykładnia uznająca budynek spełniający wymagania przepisów prawa budowlanego za dom mieszkalny, 3. Zaświadczenie nr [...] potwierdzające stałe zameldowanie żony I. Ł. z dniem 06.09.2007, jako potwierdzenie stałego użytkowania domu, który służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych właściciela stanowią merytoryczny i faktyczny dowód, że nastąpiły nowe okoliczności w okresie trwania roku podatkowego nieznane organowi I instancji w dniu wydawania decyzji ostatecznej. Fakt ten stanowi podstawę do zastosowania art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej. W konsekwencji skarżący wniósł o nakazanie I instancji wznowienia postępowania celem skorygowania odpowiednio wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 r. poprzez zastosowanie stawki podatku dla domu mieszkalnego, a nie jak dotychczas letniskowego, w oparciu o wyżej podane dokumenty, które powstały po terminie wydania przez organ I instancji decyzji wymiarowej Nr [...] z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: zgodnie z dyspozycjami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, iż decyzja ta narusza przepisy prawa procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie. W rozważanej sprawie skarżący złożył wniosek o skorygowanie wymiaru podatku od nieruchomości za 2007 r. w ten sposób, że powinien on zostać naliczony jak od budynku mieszkalnego a nie letniskowego. Wskazał, że załączone do wniosku zaświadczenie Starostwa Powiatowego [...] potwierdziło, że budynek we wsi [...], posadowiony na działce nr [...] jest budynkiem mieszkalnym. Przy tak sprecyzowanym żądaniu podatnika, mając na względzie, iż decyzja ustalająca wymiar podatku od nieruchomości na 2007 r. była ostateczna, wzruszenie tejże decyzji ostatecznej mogło nastąpić albo w trybie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a więc w trybie wznowienia postępowania, bądź w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej – a więc poprzez zmianę decyzji ostatecznej. Stosownie do treści art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej: w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Natomiast art. 254 § 1 stanowi, iż decyzja ostateczna, ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji; w myśl § 2 zmiana decyzji ostatecznej może dotyczyć tylko okresu, za który ustalono lub określono wysokość zobowiązania podatkowego. Uruchomienie jednego z wyżej przywołanych trybów nadzwyczajnych uwarunkowane jest spełnieniem określonych ww. przesłanek. Może być ono wszczęte z urzędu bądź na żądanie strony. W rozważanej sprawie podatnik złożył wniosek o skorygowanie podatku od nieruchomości, domagając się, aby za 2007 r. naliczono go od budynku mieszkalnego a nie letniskowego. Przy tak ogólnie sprecyzowanym żądaniu w sytuacji, gdy decyzja ostateczna ustalała przedmiotowy podatek, obowiązkiem organu pierwszej instancji było wezwanie podatnika w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do sprecyzowania wniosku przez wskazanie, w jakim trybie nadzwyczajnym ostateczna decyzja wymiarowa ma być wzruszona. Do powyższego obligowały organ I instancji zasady postępowania podatkowego określone w art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej. Dopiero doprecyzowanie wniosku przez podatnika upoważni organy do nadania sprawie właściwego biegu i rozpoznania sprawy. Wniosek skarżącego bez uzupełnienia nie mógł zatem wywrzeć skutku, o którym mowa w art. 165 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, tzn. spowodować wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w określonym trybie. Uruchomienie postępowania przez stronę nie upoważnia natomiast organu do samodzielnej oceny, w jakim to trybie nieprecyzyjny wniosek należy rozpoznać. Z tych przyczyn na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w wyroku.