I SA/Gd 1079/14

WyrokWSA w Gdańsku2015-01-13

Skład orzekający: Alicja Stępień, Marek Kraus, Ewa Kwarcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług, wydane w trakcie kontroli podatkowej, jest zaskarżalne do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA?
Ratio decidendi
Postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wydane w trakcie kontroli podatkowej na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, jest zaskarżalne do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, ponieważ nie jest to postanowienie kończące postępowanie ani rozstrzygające sprawę co do istoty, a jednocześnie dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa. Przedłużenie terminu zwrotu VAT jest uzasadnione wszczęciem kontroli podatkowej w celu zbadania zasadności zwrotu, a przepisy Dyrektywy 2006/112/WE oraz ustawy o VAT dopuszczają możliwość przedłużenia terminu zwrotu w celu przeprowadzenia weryfikacji, pod warunkiem wypłaty odsetek w przypadku niesłusznego wstrzymania zwrotu.
Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT za marzec 2014 r. z kwotą do zwrotu. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął kontrolę podatkową w celu zbadania zasadności zwrotu i postanowieniem przedłużył termin zwrotu do czasu zakończenia weryfikacji. Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a po jego nieuwzględnieniu, wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, Konstytucji RP, Dyrektywy VAT oraz ustawy o VAT. Organ wniósł o oddalenie skargi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 29 maja 2014 r. nr [...], [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2014 r. oddala skargę. W dniu 25 kwietnia 2014 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynęła deklaracja dla podatku od towarów i usług VAT-7 za marzec 2014 r., w której "A" sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej w skrócie zwana Spółką), wykazała kwotę podatku naliczonego do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni, w wysokości [...] zł. W celu zbadania zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za marzec 2014r. w zadeklarowanej kwocie, w dniu 15 kwietnia 2014 r. wszczęto w Spółce kontrolę podatkową. W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 21 maja 2014 r. postanowił o przedłużeniu terminu zadeklarowanego zwrotu różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc marzec 2014 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia. W odpowiedzi na powyższe postanowienie Spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiadając na powyższe wezwanie Naczelnik Urzędu Skarbowego nie znalazł podstaw do uwzględnienia wezwania stwierdzając, że działanie organu znajduje swoje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa i nie narusza wskazywanych przepisów Konstytucji RP. Ponadto organ stwierdził, że przeprowadzona kontrola podatkowa dała podstawy do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku VAT. Ustalono bowiem, że te same telefony komórkowe posiadające indywidualne numery IMEI, będące przedmiotem transakcji dokonywanych przez Spółkę, były zgłaszane również przez inne podmioty dokonujące dostaw wewnątrzwspólnotowych. Wątpliwości co do rzetelności rozliczenia podatku VAT pojawiły się również w związku z ustaleniami dotyczącymi okoliczności zawarcia wykazywanych przez Spółkę umów dotyczących dostaw telefonów (nawiązanie współpracy i dokonanie transakcji o znacznych wartościach bez porównania innych ofert na rynku, brak sprawdzania towaru wykazanego jako nabyty przez stronę, rozbieżności pomiędzy treścią przedstawionej kontrolującym umowy a treścią zewidencjonowanych faktur). Powyższe okoliczności, zdaniem organu, budzą wątpliwość co do rzetelności rozliczenia podatku VAT. Jednocześnie z uwagi na obszerność materiału dowodowego oraz konieczność występowania z wnioskami o dokonywanie poszczególnych czynności czy też kontroli podatkowych do organów właściwych dla kontrahentów Spółki, nie było możliwe zakończenie kontroli podatkowej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w terminie oczekiwanym przez stronę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 121, 122, 125, 187, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej, a ponadto naruszenie art. 32 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 168 Dyrektywy Rady 2006/112/WE oraz art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054) dalej w skrócie zwana ustawą o VAT. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że przedłożenie terminu zwrotu podatku narusza fundamentalne prawo podatnika do uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Takie działanie, zdaniem strony, prowadzi do naruszenia zasady demokratycznego państwa prawa i zasady równości wobec prawa, wyrażonych w przepisach Konstytucji, uniemożliwiając podatnikowi prowadzenie działalności, przynoszącej wymierne korzyści. Ponadto, w ocenie skarżącej Spółki, przedłużenie terminu zwrotu podatku VAT nastąpiło bez uzasadnionej przyczyny. Takie działanie organu prowadzi do negatywnych skutków finansowych dla Spółki i utraty zaufania kontrahentów. Spółka zaznaczyła także, że organ podatkowy nie określił maksymalnego czasu, na jaki może nastąpić przedłużenie terminu zwrotu podatku. Naczelnik Urzędu Skarbowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto złożył wniosek o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, wbrew podniesionym zarzutom odpowiada prawu. W pierwszej kolejności należny odnieść się do wniosku organu podatkowego zawartego w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie. Przedmiotowy wniosek, zdaniem Sądu, nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem na postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wydane w czasie kontroli podatkowej na podstawie art. 87 ust. 2 zdanie 2 ustawy o VAT, podatnikowi na postawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej w skrócie zwanej p.p.s.a., przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Postanowienie wydane na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT o przedłużeniu skarżącej terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług nie mieści się w hipotezie zacytowanego przepisu, ponieważ nie służyło na nie zażalenie, nie było postanowieniem kończącym postępowanie, a także nie rozstrzygało sprawy co do istoty. Zgodnie jednak z treścią art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Według T. Wosia ratio legis tego uregulowania prawnego rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, będących przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., jest umożliwienie sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, dotyczących praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej, co ma zapewnić uczestnikom gwarancje procesowe w stosunkach z organami administracji publicznej oraz w zakresie zadań realizowanych przez te organy (T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 69-70). J.P. Tarno upatruje sens art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w tym, że jest to istotne uzupełnienie sądowej kontroli administracji w sprawach indywidualnych. Omawiane uregulowanie stanowi również skuteczną zaporę przed unikaniem ze strony ustawodawcy kontroli sądu administracyjnego. Przy tej regulacji prawnej nie ma bowiem znaczenia kwestia, w jaki sposób w przepisie materialnym zostanie określona forma załatwienia sprawy indywidualnej (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Warszawa 2012, s. 33). Przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mogą być akty lub czynności, które nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, wydanych w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym i zaskarżalnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., akt lub czynność muszą mieć charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność, muszą być skierowane do indywidualnego podmiotu, mieć charakter publicznoprawny oraz "dotyczyć" uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Jak wyżej zostało to wskazane, postanowienie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego o przedłużeniu terminu do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wydane w czasie postępowania kontrolnego nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Nie można również uznać, że rozstrzygnięcie to powinno przybrać formę decyzji. W związku z tym zaskarżone postanowienie nie może być zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. Nie ulega również wątpliwości, że postanowienie to ma charakter zewnętrzny, a podatnik nie jest podporządkowany organowi administracji podatkowej organizacyjnie ani służbowo. Było ono także skierowane do podatnika, który złożył deklarację wykazującą kwotę nadwyżki podatku do zwrotu i mieściło się w zakresie działania administracji publicznej. Zarówno samo prawo do zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług, jak też termin zwrotu wynika z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, w szczególności z art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT. Zaskarżony indywidualny akt Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług spełnia zatem wszystkie kryteria wynikające z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tożsamy pogląd na kwestię zaskarżalności postanowienia w przedmiocie przedłużenia czasu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt I FSK 1133/13 (orzeczenie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 87 ust. 2 zdanie drugie i trzecie ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Jako uzasadnienie przedłużenia terminu zwrotu w niniejszej sprawie organ wskazał fakt wszczęcia kontroli podatkowej w Spółce - w celu zbadania zasadności zwrotu różnicy podatku za miesiąc marzec 2014 r. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest krótkie i nie wskazuje szczegółowo, jakie okoliczności budziły wątpliwości organu w zakresie roszczenia o zwrot, jednakże powołany wyżej art. 87 ust. 2 ustawy o VAT nie nakazuje organowi, aby podał okoliczności budzące wątpliwości, czy też uzasadniał konieczność weryfikacji zasadności zwrotu. Z treści omawianego przepisu wynika jedynie, że przedłużenie terminu zwrotu jest uprawnieniem organu w sytuacji, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania. Obowiązkiem organu jest przeprowadzenie tej weryfikacji w ramach jednej z procedur, o których mowa w powołanym przepisie, tj. w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Wszczęcie takiej procedury - w niniejszej sprawie kontroli podatkowej - jest okolicznością faktyczną uzasadniającą przedłużenie terminu zwrotu. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że mimo zwięzłej treści postawienia z dnia 25 kwietnia 2014 r., wskazanie okoliczności, które legły u podstaw wszczęcia kontroli podatkowej wobec Spółki i w konsekwencji przedłużenia terminu do zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, nastąpiło w odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa; okoliczności te wynikają także z akt sprawy. Z poczynionych dotychczas ustaleń wynika bowiem, że te same telefony komórkowe posiadające indywidualne numery IMEI, będące przedmiotem transakcji dokonywanych przez Spółkę, były zgłaszane również przez inne podmioty dokonujące dostaw wewnątrzwspólnotowych. Wątpliwości co do rzetelności rozliczenia podatku VAT pojawiły się również w związku z ustaleniami dotyczącymi okoliczności zawarcia wykazywanych przez Spółkę umów dotyczących dostaw telefonów (nawiązanie współpracy i dokonanie transakcji o znacznych wartościach bez porównania innych ofert na rynku, brak sprawdzania towaru wykazanego jako nabyty przez Spółkę, rozbieżności pomiędzy treścią przedstawionej kontrolującym umowy a treścią zewidencjonowanych faktur). W świetle powyższych okoliczności, w ocenie Sądu, decyzja organu o konieczności weryfikacji zasadności zwrotu nie budzi zastrzeżeń. Zgodność z prawem działania organu należy bowiem oceniać nie tylko przez pryzmat wydanego rozstrzygnięcia, ale na podstawie całości akt sprawy. Podkreślenia wymaga jednocześnie to, że przepis art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT nie zawiera konkretnych przesłanek warunkujących weryfikację zasadności zwrotu VAT. Do przedłużenia terminu zwrotu VAT wystarczy zatem np. powzięta wątpliwość, co do zasadności zwrotu VAT. Wstrzymanie się przez organ ze zwrotem podatku VAT nie jest zatem uzależnione od udowodnienia wszystkich okoliczności, które uzasadniają wydanie takiego rozstrzygnięcia, w sposób nie budzący wątpliwości. Jak na to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 610/13 (orzeczenie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), na tym etapie postępowania nie można domagać się od organu uzyskania takiego stopnia pewności (konieczności posiadania "mocnych argumentów"), który nie jest już wymagającą sprawdzenia i wyjaśnienia wątpliwością, lecz niemal graniczy z udowodnieniem uchybień. Żądanie takiego poziomu pewności na etapie postępowania, który z samego założenia związany jest z koniecznością przeprowadzenia dalszych ustaleń w zakresie weryfikacji zasadności zwrotu, jest nieusprawiedliwione w świetle przepisów prawa. Nie zasługuje na aprobatę taka wykładnia art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, która ogranicza stosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie. W kontekście powyższego nie sposób uznać, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia wskazywanych przez stronę przepisów Ordynacji podatkowej. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem, że organ nie zakończył jeszcze postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzygał istoty sprawy, zatem nie można mu zarzucić, że nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący czy też dokonał oceny zebranych dowodów w sposób dowolny. Weryfikacja zasadności zwrotu podatku VAT nie jest tożsama z określeniem zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Wydanie postanowienia o przedłużeniu terminu do zwrotu podatku nie musi być zatem poprzedzone przeprowadzeniem postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki jest wymagany dla wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Niezasadne są także zarzuty naruszenia przepisów Dyrektywy nr 2006/112/WE oraz Konstytucji RP. Przepis art. 179 tej Dyrektywy stanowi, że podatnik dokonuje odliczenia przez potrącenie od całkowitej kwoty VAT należnego za dany okres rozliczeniowy, kwoty VAT dającej w tym samym okresie prawo do odliczenia. Natomiast zgodnie z art. 183 ww. Dyrektywy - w przypadku, gdy za dany okres rozliczeniowy kwota odliczeń przekracza kwotę VAT należnego, państwa członkowskie mogą dokonać zwrotu lub przenieść nadwyżkę na następny okres rozliczeniowy w oparciu o ustalone przez siebie warunki. Przepis art. 183 Dyrektywy 2006/112/WE, w szczególności wyrażenie "w oparciu o ustalone przez siebie warunki" pozostawia państwom członkowskim pewną swobodę w określeniu własnych warunków zwrotu podatku. Tym samym nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że wydanie postanowienia przedłużającego zwrot VAT przeczy zasadzie neutralności podatku od towarów i usług. TSUE w wyroku w sprawie C-107/10 (pkt 52) przypomniał, że państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia wszelkich środków legislacyjnych i administracyjnych do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu podatku. W tym zakresie państwa członkowskie są odpowiedzialne za kontrolę deklaracji składanych przez podatników, ich rachunkowości i innych właściwych dokumentów oraz za obliczanie i pobieranie podatku podlegającego zapłacie (por. pkt 52 ww. wyroku). Wynika z tego, jak wskazał TSUE w pkt 53 ww. wyroku, że termin na dokonanie zwrotu VAT może być przedłużony w celu przeprowadzenia kontroli podatkowej i nie staje się przez to nierozsądny. Jednakże w zakresie, w jakim podatnik tymczasowo nie może rozporządzać funduszami odpowiadającymi nadwyżce VAT, ponosi on szkodę gospodarczą, która może być wyrównana przez zapłatę odsetek gwarantującą przestrzeganie zasady neutralności podatkowej (pkt 53 ww. wyroku). Jak wynika z powyższego, państwa członkowskie mają pewną swobodę określania wymogów zwrotu nadwyżki VAT. W ramach tej swobody mieści się również regulacja polegająca na możliwości przedłużenia przez naczelnika urzędu skarbowego określonego w ustawie terminu zwrotu nadwyżki do zakończenia postępowania wyjaśniającego, w sytuacji, gdy zasadność zwrotu wymaga dodatkowego sprawdzenia. Biorąc pod uwagę cele Dyrektywy (w tym w szczególności cel, jakim jest zwalczanie oszustw podatkowych), regulację umożliwiającą naczelnikowi urzędu skarbowego dokonanie niezbędnych czynności do skontrolowania, czy podatnik jest uprawniony do otrzymania zwrotu nadwyżki, należy uznać za niezbędną. Zasada wskazana w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT nie neguje prawa podatnika do otrzymania zwrotu, a co za tym idzie, nie narusza zasady neutralności. Sąd stwierdza ponadto, że ustawodawca w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT przewidział formę ochrony podatnika, w przypadku niesłusznego wstrzymania zwrotu różnicy VAT naliczonego nad należnym - konieczność wypłaty odsetek wraz ze zwrotem VAT. Konsekwencją wadliwej oceny możliwości przedłużeniu terminu zwrotu VAT jest przyznanie podatnikowi swoistego rodzaju rekompensaty – odsetek w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. W ten sposób zarówno interes Skarbu Państwa w postaci mechanizmu umożliwiającego dodatkowe sprawdzenie czy zwrot nie jest oczywiście bezzasadny, jak też interes podatnika, przez przyznanie prawa do otrzymania odsetek, gdyby zwrot był zasadny – zostają zaspokojone. Przepis art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o VAT pozwalają zatem podatnikowi odzyskać - w odpowiednich okolicznościach - całą nadwyżkę VAT wraz z odsetkami, czyli bez ponoszenia przez podatnika straty finansowej spowodowanej czasowym brakiem możliwości dysponowania kwotą nadwyżki VAT do zwrotu. Przepis ten nie narusza więc zasady neutralności VAT i nie pociąga ryzyka finansowego dla podatnika (gwarantuje zwrot wraz z odsetkami), nie przekracza granic swobodnego uznania, jakim dysponują państwa członkowskie na mocy art. 183 Dyrektywy 2006/112/WE. Odnosząc się do zarzutu braku wskazania maksymalnego terminu zwrotu nadpłaty wskazać należy, że ramy te wyznaczane są wprost poprzez treść art. 87 ust. 2 ustawy o VAT. Granicznym terminem, do którego może zostać przedłużone dokonanie zwrotu, jest moment zakończenia weryfikacji. Rozwiązanie to ma służyć zabezpieczeniu interesów budżetu państwa i unikaniu dokonywania takich zwrotów, które w wyniku późniejszych działań administracji podatkowej (jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego) mogłyby okazać się nienależnymi. Jednocześnie zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy nie jest władny prowadzić weryfikacji w sposób dowolny, nie będąc związany żadnymi ramami czasowymi. W rozpoznawanej sprawie, weryfikacja zasadności zwrotu podatku VAT pozostaje bowiem w ścisłym związku z terminami obowiązującymi przy prowadzeniu kontroli podatkowej, jaka została wszczęta wobec skarżącej Spółki. Zatem zakończenie weryfikacji zasadności zwrotu podatku VAT nie może odbywać się bez uwzględnienia przez organ podatkowy tych terminów, które w przepisach Ordynacji podatkowej przewidziane zostały do zakończenia kontroli podatkowej (art. 284b Ordynacji podatkowej). Strona wyposażona została przy tym w mechanizm dyscyplinujący organ podatkowy do sprawnego załatwienia sprawy, poprzez przyznanie jej możliwości wnoszenia ponaglenia na nieterminowe zakończenie kontroli podatkowej. Wynika to z treści art. 292 Ordynacji podatkowej, który odsyła do odpowiedniego stosowania przepisu art. 141 tej ustawy. Sąd nie zgadza się również z zarzutem postawionym w skardze jakoby organ uchybił treści art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nie pouczenie Spółki o trybie odwoławczym. Zauważyć należy, że w treści postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego zawarte zostało pouczenie o możliwości zaskarżenia postanowienia do sądu administracyjnego. Dokładnie opisany został również tryb oraz terminy wnoszenia skargi. Wskazane także zostało, że wniesienie skargi na postanowienie musi zostać poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Do przedmiotowych pouczeń Spółka przed wniesieniem skargi w pełni się zastosowała, wnosząc skargę w terminie, po uprzednim wyczerpaniu wewnątrzadministracyjnej kontroli zaskarżonego aktu. Podsumowując Sąd stwierdził, że organ nie dokonał niezgodnego z prawem zaniechania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Brak dokonania tego zwrotu w terminie wskazanym w art. 87 ust. 2 zd. 1 ustawy o VAT wynikał natomiast z zastosowania przez organ mającej oparcie w przepisach prawa instytucji przedłużenia terminu zwrotu. Przedłużenie to nastąpiło w związku z koniecznością dodatkowej weryfikacji celowości zwrotu, a postanowienie, które je wprowadzało było wydane z zachowaniem odpowiednich wymogów proceduralnych. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło