I SA/Gd 112/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 marca 2012 r. sprawy ze skargi "A" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2011 r., sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 22 sierpnia 2011 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 13 lipca 2011 r. nr [...] odmówił M. S. wydania zaświadczenia o pomocy de mimimis w związku z poniesionym wydatkiem dotyczącym szkolenia przeprowadzonego w dniu 3 czerwca 20011 r. nt. "Wydatkowanie i kontrola ZFRON" w kwocie 420,00 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił, że M. S. prowadzący "A", wystąpił z wnioskiem dotyczącym wydania zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis wskazując, że poniósł wydatek dotyczący szkolenia przeprowadzonego w dniu 3 czerwca 2011 r. Wnioskowana przez przedsiębiorcę kwota zaświadczenia to 420,00 zł brutto. Zgodnie z wnioskiem kwota ta została poniesiona z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (zfron). Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 214, poz. 1407 z późn. zm.) – dalej jako "ustawa o rehabilitacji zawodowej" zakłady pracy chronionej są zwolnione z podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego (art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm. – dalej jako "u.p.o.l.). W przypadku, gdy ze środków zgromadzonych na koncie zfron sfinansowane będą wydatki określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 245, poz. 1810 z późn. zm.) – dalej jako "rozporządzenie w sprawie zfron", które nie stanowią pomocy dla osób niepełnosprawnych, to następuje przysporzenie korzyści na rzecz przedsiębiorstwa. Tak więc przedmiotowe zwolnienie, w zakresie, w jakim środki z tych zwolnień przeznaczone są na finansowanie ww. wydatków, zostały zakwalifikowane jako pomoc de minimis, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1998/2006 w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Zgodnie z § 8 rozporządzenia w sprawie zfron, zwolnienia, o których mowa w art. 31 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej mogą być przeznaczone na pokrycie tych wydatków w wysokości nieprzekraczającej 81 % wartości zwolnień. Organ stwierdził, że za dzień udzielenia pomocy przyjmuje się dzień wydatkowania przez przedsiębiorcę środków bezpośrednio z zfron. W związku z powyższym zaświadczenie wystawia się, gdy beneficjent udokumentuje poniesione wydatki, których sfinansowanie z zfron jest dopuszczone na podstawie rozporządzenia w sprawie zfron. Według organu I instancji, wsparcie w ramach pomocy de minimis nie może przekroczyć w ciągu trzech kolejnych lat równowartości kwoty 200.000 euro. Kwotę otrzymanej pomocy oblicza się na podstawie zaświadczeń lub oświadczeń przedstawionych zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Jednocześnie organ odnotował, że zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej kwota pomocy de minimis nie może przekroczyć 81 % wartości zwolnienia, przy czym organ przyjął, że wartość zwolnień obejmuje bieżący rok kalendarzowy oraz poprzedzające go dwa lata kalendarzowe. Według organu wartość zwolnień obliczonych w sposób wyżej wskazany, a więc w okresie 2009 – 2011 wyniosła 155.885,00 zł. Kwota 81 % zwolnień z podatku od nieruchomości została przez M. S. wykorzystana w całości. W zażaleniu na opisane wyżej postanowienie Prezydenta Miasta M. S. wniósł o jego uchylenie w całości. Podkreślił w uzasadnieniu, że pracodawca ma możliwość wydatkowania w ramach pomocy de minimis do 81 % równowartości zwolnienia z podatku od nieruchomości. Limit 81 % wbrew twierdzeniom organu I instancji odnosi się do całości środków z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości uzyskanego po akcesji do Unii Europejskiej. Zatem wartość zwolnień uzyskanych z podatku od nieruchomości zliczana jest narastająco od dnia 14 maja 2004 r. i maksymalnie 81 % tej kwoty można wykorzystać na te wydatki, które stanowią przysporzenie dla pracodawcy i tym samym są objęte regułą de minimis. Wnoszący zażalenie podkreślił, że czym innym jest trzyletni limit, określony w art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, który dotyczy wyłącznie kwoty pomocy de minimis. W żadnym wypadku powołane przepisy nie ograniczają żalącego w wydatkowaniu środków uzyskanych ze zwolnienia od podatku od nieruchomości jedynie do 3 lat tj. roku bieżącego i dwóch lat poprzedzających. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 19 grudnia 2011 r. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1998/2006 w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, pomoc ta musi mieścić się w limicie 200.000 euro w okresie trzech kolejnych lat budżetowych. W nawiązaniu do powyższego, w myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, a także § 9 rozporządzenia w sprawie zfron podmiot ubiegający się o pomoc de minimis zobowiązany jest do przedstawienia udzielającemu pomocy wniosku oraz m.in. wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał we wskazanym w tym przepisie okresie. Literalne brzmienie powołanych przepisów jednoznacznie wskazuje, że przyznanie pomocy de minimis warunkowane jest wysokością uzyskanych z tytułu tejże pomocy środków w okresie roku podatkowego oraz dwóch lat poprzedzających rok bazowy. Organ odwoławczy wskazał na wyrok WSA w Gdańsku z 19.02.2009 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 869/08. W konkluzji powyższych uwag Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że bark jest podstaw prawnych, aby sporny limit wyznaczać w oparciu o okres szerszy aniżeli ten, który przyjął organ I instancji. M. S. zaskarżył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 grudnia 2011 r. w całości i zarzucił naruszenie: § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zfron, art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz art. 1 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przyjęta przez organy obu instancji procedura rozpatrzenia wniosku skarżącego jest błędna. Zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami organy winny dokonać w pierwszej kolejności sprawdzenia wysokości udzielnych skarżącemu zwolnień z podatku od nieruchomości, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zfron, następnie dokonać ustalenia limitu 81 % wartości uzyskanych w ramach zwolnień środków, zgodnie z § 8 powołanego rozporządzenia, w końcu dokonać sprawdzenia, czy udzielona w roku wystąpienia z wnioskiem o wydanie zaświadczenia i w dwóch latach poprzedzających kwota udzielonej pomocy de minimis nie przekracza równowartości 200.000 euro. Skarżący stwierdził, że wartość 100% zwolnień z podatku od nieruchomości liczonych od 14 maja 2004 r. do 31 grudnia 2010 r. wyniosła 621.925,63 zł z czego kwota 503.759,76 zł stanowi 81 % tej wartości. Do dnia złożenia przez skarżącego wniosku w sprawie, zostały wydane zaświadczenia o pomocy de minimis na łączną kwotę 480.268,09 zł tj. równowartość 121.757,09 euro. Z otrzymanych od Prezydenta Miasta zwolnień z podatku od nieruchomości kwota 380.810,70 zł tj. 96.538,90 euro objęta została regułą de minimis. W tym stanie rzeczy oczywistym jest w ocenie skarżącego, że nie istnieją jakiekolwiek przeszkody dla uznania pokrycia poniesionego wydatku w kwocie 420,00 zł z otrzymanych zwolnień w zakresie podatku od nieruchomości i zakwalifikowania do pomocy de minimis, a w związku z tym potwierdzenia tego faktu stosowanym zaświadczeniem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem żądania M. S. było wydanie przez Prezydenta Miasta zaświadczenia o pomocy de minimis ze względu na poniesione przez skarżącego wydatki z konta zfron na szkolenie przeprowadzone w dniu 3 czerwca 2011 r. nt. "Wydatkowanie i kontrola ZFRON" w kwocie 420,00 zł. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, zawiera się w rozróżnieniu pomiędzy pojęciem "intensywności pomocy", o którym mowa w § 8 rozporządzenia w sprawie zfron a "wielkością pomocy de minimis" otrzymanej dotychczas przez podmiot ubiegający się o taką pomoc, którą to kwestię reguluje art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Następstwem wskazanej dystynkcji jest konieczność określenie konsekwencji prawnych w postaci ustalenia okresu, według jakiego należy wyliczyć prawnie znaczące limity dopuszczalnej pomocy de minimis i wydatkowania środków uzyskanych ze zwolnienia od podatku od nieruchomości. Nie jest to więc spór polegający na ustaleniu okresu, według jakiego należy wyliczać limit pomocy de minimis, jak chce Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę. Ta kwestia nie jest bowiem sporna między stronami w rozpoznawanej sprawie . Odnotować należy na wstępie, że problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt prawa polskiego w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art. 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm.), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5). Na gruncie prawa krajowego podstawową rolę w omawianym zakresie pełni ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. Nr 59, poz. 404 z późn. zm.). W myśl art. 1 wyżej powołanej ustawy określa ona zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy państwa spełniającej przesłanki określone w art. 87 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską - obecnie art. 107 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Art. 5 tej ustawy stanowi, że: 1. przy obliczaniu pomocy de minimis nie wlicza się pomocy publicznej udzielonej w ramach programu pomocowego, pomocy indywidualnej oraz pomocy indywidualnej na restrukturyzację, zatwierdzonych przez Komisję zgodnie z art. 88 Traktatu WE, pomocy udzielanej w ramach wyłączeń grupowych, a także pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, 2. przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do obliczania pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, 3. podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis albo pomocą de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Nadto, wedle art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest zobowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy: 1) wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie; 2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis. Trzeba też zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz.U.UE L z dnia 28 grudnia 2006 r.) uważa się, że środki pomocy nie spełniają wszystkich kryteriów określonych w art. 87 ust. 1 Traktatu i dlatego są zwolnione z wymogu zgłoszenia przewidzianego w art. 88 ust. 3 Traktatu, jeżeli spełniają warunki określone w ust. 2-5 niniejszego artykułu. Z kolei, stosownie do art. 2 ust. 2 ogólna kwota pomocy de minimis przyznana dowolnemu podmiotowi gospodarczemu nie przekracza 200.000 euro w dowolnie ustalonym okresie trzech lat podatkowych. Ponadto dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz przepisy rozporządzenia w sprawie zfron (Dz. U. z 2007 r. Nr 245, poz. 1810 ze zm.). Na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej osoby prowadzące zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu są zwolnione z podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego, na zasadach określonych w przepisach odrębnych. Wspomniane w powołanym przepisie zasady zwolnienia osób prowadzących zakłady pracy chronionej od podatku od nieruchomości określone zostały w art. 7 ust. 2 pkt 4 u.p.o.l. Z treści tego przepisu wynika, że zwolnieni od podatku od nieruchomości są prowadzący zakłady pracy chronionej lub aktywności zawodowej - w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady o jakich mowa w tym przepisie. Pracodawca posiadający status zakładu pracy chronionej uzyskuje pomoc publiczną w momencie wydatkowania środków zfron na cele stanowiące dlań przysporzenie określone w rozporządzeniu w sprawie zfron. (wyrok WSA w Gliwicach z 18.06.2008 r. Sygn. akt I SA/GL 882/07. LEX nr 522650). Z kolei, zgodnie § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie zfron rodzaje wydatków, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, 5, 6 i 8 oraz, o których mowa w ust. 1 pkt 4, 7, 9, 10, 12 i 13 o ile stanowią przysporzenie korzyści dla pracodawcy, poniesione ze środków, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o rehabilitacji - w związku z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844, z późn. zm.), art. 12 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, z późn. zm.) i art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682, z późn. zm.) - do których pracodawca nabył prawo po dniu 14 maja 2004 r., stanowią pomoc de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis. Zgodnie z treścią § 8 rozporządzenia w sprawie zfron intensywność pomocy, o której mowa w § 2 ust. 2, wynosi do 100 % poniesionych wydatków, przy czym zwolnienia, o których mowa w art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o rehabilitacji zawodowej w związku z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, art. 12 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym i art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym, art. 31 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2 ustawy o rehabilitacji, oraz zaliczki, o których mowa w art. 38 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, mogą być przeznaczone na pokrycie tych wydatków w wysokości nieprzekraczającej 81 % wartości tych zwolnień. Zdaniem Sądu, na tle wskazanych wyżej uregulowań nie może być wątpliwości, że czym innym w sensie prawnym jest wydatkowanie środków uzyskanych ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, czym innym zaś dopuszczalny limit pomocy de minimis. W kontekście powołanych przepisów nie może także budzić wątpliwości, że 3 letni limit ustalony dla obliczenia dopuszczalnej pomocy de minimis nie może być odnoszony do wydatkowania środków uzyskanych ze zwolnienia od podatku od nieruchomości. Żaden przepis regulujący ostatnio wymienioną materię takiego warunku nie ustanawia, jak również nie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów o pomocy de minimis. Natomiast treść § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zfron prowadzi do wniosku, że pracodawca może wydatkować środki zgromadzone na zfron z całego okresu posiadania statusu zakładu pracy chronionej i korzystania ze zwolnień. Spośród tych wydatków, pomoc de minimis stanowią wydatki poczynione ze zwolnień, do których pracodawca uzyskał prawo po dniu 14 maja 2004 r. na cele, stanowiące przysporzenie dla pracodawcy. Podzielić należy więc stanowisko skarżącego, że wydanie zaświadczenia o żądanej przezeń treści w pierwszej kolejności wymaga sprawdzenia wysokości udzielonych skarżącemu zwolnień z podatku od nieruchomości zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zfron, a więc liczonych po dniu 14 maja 2004 r. i na tej podstawie powinien być ustalony limit 81 % wartości ww. zwolnień, co wynika z § 8 rozporządzenia w sprawie zfron. Następnie należy dokonać sprawdzenia, czy udzielona w roku wystąpienia z wnioskiem o wydanie zaświadczenia i w dwóch latach poprzedzających kwota udzielonej pomocy de minimis nie przekracza równowartości 200.000 euro. Organy administracji publicznej ponownie rozpoznając sprawę z wniosku skarżącego o wydanie zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis uwzględnią ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku. Stwierdzone naruszenie prawa materialnego dało Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta, stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm.) O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy, a rozstrzygnięcie w przedmiocie niewykonania zaskarżonej decyzji podjęto na podstawie art. 152 ww. ustawy.