I SA/Gd 1135/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 marca 2017 r. nr [...]. K. T. (dalej jako "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 5 czerwca 2017 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 34.200 zł według stawki 19% od dochodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych. We wniesionej skardze Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż wobec wysokości ustalonego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych na kwotę 34.200 zł w braku wstrzymania wykonania decyzji, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w jej majątku. Skarżąca wskazała, że utrzymuje się z niewielkiej emerytury, której wysokość czyni ją jednocześnie beneficjentem pomocy społecznej. Nie ma żadnych oszczędności lub wartościowych rzeczy i nie jest właścicielem nieruchomości. W tej sytuacji wykonanie decyzji przed rozpatrzeniem skargi przez sąd pozbawiłoby mnie środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić należy, że przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 496/04, LEX nr 799468). Sąd w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2005 r. wydanym w sprawie sygn. akt II OZ 201/05 (LEX nr 1405505) wskazał, iż to wnioskujący ma obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004 r. sygn. akt GZ 120/04), zawierającymi m.in. informacje o wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach. W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. W tym miejscu zauważyć należy, że w początkowym okresie stosowania przepisów p.p.s.a. pojawiały się spory co do przedmiotowego zakresu normy zawartej w końcowej części art. 61 § 3 tej ustawy, jednakże późniejsze orzecznictwo oraz komentatorzy opowiedzieli się za poglądem o możliwości badania w ramach art. 61 § 3 p.p.s.a. nie tylko decyzji zaskarżonej, ale również wcześniejszych decyzji – ściśle związanych z tą zaskarżoną, jako wydanych w granicach tej samej sprawy (por. postanowienia NSA z dnia 16 maja 2005 r. sygn. akt II OZ 363/05, czy z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt I FZ 513/06, a także J. P. Tarno w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze "LexisNexis", Warszawa 2004 r., s.122 oraz B. Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2005 r., s.169). W niniejszej sprawie Skarżąca zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, która została wydana w granicach sprawy objętej skargą, stąd podlega badaniu Sądu w ramach art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zasługuje na uwzględnienie. Co prawda we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Skarżąca wskazała jedynie na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków a także fakt, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a wysokość zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji organów podatkowych przekracza jej możliwości płatnicze. Jednakże Sąd rozpatrując przedmiotowy wniosek uwzględnił nie tylko jego treść, ale miał również na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a., w których znajdują się dokumenty złożone przez Skarżącą wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie i zgromadzone w toku rozpatrywania tego wniosku, obrazujące jej aktualną sytuację majątkową. Jakkolwiek wniosek ten podlega ocenie według innych kryteriów, jednak niewątpliwie zawiera pewne dane obrazujące sytuację finansową podatnika. Oczywiście nie można utożsamiać przesłanek przyznania prawa pomocy z tymi uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak możliwa jest ocena okoliczności wskazanych we wniosku strony o przyznanie prawa pomocy pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z w/w dokumentów wynika, że Skarżąca prowadzi sama gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w kwocie 642,18 euro miesięcznie, korzysta także z pomocy socjalnej, która wypłaca jej kwotę 108,58 euro miesięcznie, otrzymuje również wsparcie finansowe od przyjaciół. Skarżąca osiągany dochód oraz otrzymywaną pomoc w całości przeznacza na opłaty za czynsz najmu mieszkania (355,42 euro), energię elektryczną (33 euro), telefon (30 euro), wyżywienie (200 euro), zakup leków przyjmowanych stale (42 euro) oraz środków czystości (40 euro), spłatę pożyczki zaciągniętej w dniu 21 grudnia 2016 r. na kwotę 2.930 zł oraz koszty przejazdów do Polski (dwa razy w ciągu roku), które średnio miesięcznie wynoszą około 50 euro. Skarżąca posiada ponad 20-letni samochód osobowy marki Mercedes o wartości około 1.000 zł oraz wierzytelność w kwocie 360.000 zł, której zapłaty dochodzi na drodze sądowej i z tego tytułu poniosła koszty w kwocie 645 zł. Innego majątku nie posiada. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie oświadczenia złożonego przez Skarżącą o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz z dokumentów źródłowych przedłożonych przy piśmie z dnia 10 października 2017 r. w odpowiedzi na wezwanie z dnia 18 września 2017 r. (oświadczenia z dnia 11 lipca 2017 r., kserokopii m.in.: wyciągów z rachunku bankowego, faktury za zakup benzyny, umowy pożyczki, decyzji o przyznaniu emerytury, dokumentacji medycznej). Za uwzględnieniem wniosku przemawia wysoka kwota egzekwowanych należności (34.200 zł) w porównaniu do trudnej sytuacji materialnej Skarżącej (dochód w wysokości 750 euro, który w całości jest przeznaczany na bieżące koszty utrzymania Skarżącej). Właśnie ta trudna sytuacja materialna spowodowała przyznanie Skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie postanowienia referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 29 listopada 2017 r. Obecna sytuacja majątkowa Skarżącej pozwala przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji odbyłoby się z uszczerbkiem dla jej majątku, a wyegzekwowanie należności mogłoby wywołać trudne do odwrócenia skutki. Zaistniały zatem okoliczności uzasadniające celowość udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej i wydania zgodnego z jej wnioskiem rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania w/w decyzji. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.