I SA/Gd 1159/15
WyrokWSA w Gdańsku2017-01-10
Skład orzekający: Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Janina Guść, Sławomir Kozik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna będąca współwłaścicielem nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza przez innego współwłaściciela lub podmiot trzeci, jest solidarnie odpowiedzialna za podatek od nieruchomości według stawek właściwych dla działalności gospodarczej, nawet jeśli sama nie czerpie z tej nieruchomości dochodów?Ratio decidendi
Osoba fizyczna będąca współwłaścicielem nieruchomości, na której prowadzona jest działalność gospodarcza, jest solidarnie odpowiedzialna za podatek od nieruchomości według stawek właściwych dla działalności gospodarczej, niezależnie od tego, czy sama czerpie z tej nieruchomości dochody. Obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach z mocy samego prawa, a rozliczenia między nimi należą do sfery prawa cywilnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza ustalającą A.T. i J.T. wymiar podatku od nieruchomości za 2013 rok. A.T. wniosła skargę, zarzucając, że nie ponosi odpowiedzialności za podatek, ponieważ nieruchomość jest w posiadaniu spółki zarządzanej przez jej męża, a ona sama nie odnosi z niej korzyści. Organy podatkowe uznały, że jako współwłaścicielka i współużytkowniczka wieczysta nieruchomości, A.T. ponosi solidarną odpowiedzialność za podatek, niezależnie od faktycznego korzystania z nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A.T.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2015 r. nr SKO.[...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 rok oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] 2014 r. Burmistrz ustalił A. i J.T. wymiar podatku od nieruchomości na rok 2013 w kwocie w kwocie 9.019,- zł. Jako podstawę podatku przyjęto: - grunty związane z działalnością gospodarczą - 2.755 m2, budynki związane z działalnością gospodarczą - 100 m2 oraz budynki pozostałe - 2.100 m2.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A.T. zarzucając, że nie ponosi odpowiedzialności za wykorzystanie nieruchomości, ponieważ znajduje się ona w posiadaniu spółki "A", którą zarządza jej mąż. Ona zaś nie odnosi z tego żadnych korzyści. W związku z tym wniosła o uchylenie powyższej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] 2015 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazując na zapisy art. 2 ust. 1 i 2, art. 1 a ust. 1 pkt 3, art. 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm., dalej jako "u.p.o.l.") wyjaśnił, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m.in.: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów bądź też posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. W przypadku gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność (współużytkowanie wieczyste) dwóch lub więcej podmiotów (osób fizycznych), to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Powyższe oznacza, że w przypadku odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe zapłata w całości przez jednego z nich zwalnia pozostałych z tego obowiązku. Natomiast rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami należą do sfery prawa cywilnego i nie leżą w zakresie rozstrzygania organów podatkowych.
Organ podał, że z akt niniejszej sprawy wynika, że A. i J.T. są współwłaścicielami nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...] w udziałach po ½ oraz współużytkownikami wieczystymi działek nr [...] i [...] także w udziałach po ½. Na nieruchomościach tych o łącznej powierzchni 2.775 m2 posadowione są budynki o łącznej powierzchni użytkowej 2.200 m2. Opodatkowana nieruchomość zlokalizowana jest w C. przy ul. [...] i znajduje się w posiadaniu zakładów "A" sp. z o.o. w C. Część z tych nieruchomości (budynki o powierzchni użytkowej 200 m2) wynajęta została przez spółkę innym podmiotom, które prowadzą na niej działalność gospodarczą. Pozostała część budynków nie jest wykorzystywana.
Biorąc jednak pod uwagę regulacje art. 3 ust. 4 u.p.o.l. podatkowej należy stwierdzić, że sam fakt współwłasności oraz współużytkowania wieczystego opodatkowanej nieruchomości powoduje obowiązek solidarnego ponoszenia ciężarów podatkowych z nią związanych. Ponieważ wynika to z samego faktu dysponowania określonym prawem, nie ma znaczenia, czy nieruchomość ta przynosi dochód, czy też powoduje straty.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wskazała, że od 1998 r. nie jest współwłaścicielką majątku, w skład którego wchodzą sporne nieruchomości (umowa majątkowa małżeńska z 1998 r.). Natomiast w 2001 r. otrzymała prawomocny wyrok rozwiązujący jej małżeństwo przez rozwód z winy męża, który kilkakrotnie przekroczył zarząd wspólnym majątkiem. Skarżąca wyjaśniła, że nie ma możliwości korzystania z poniesionych bez jej zgody i wiedzy nakładów na dalszą budowę masarni z ubojnią przez nieistniejąca spółkę z o.o. "A" J.T., a mimo rozdzielności majątkowej, nie może podzielić fizycznie posiadanej nieruchomości. Skarżącą końcowo zwróciła uwagę, na różne nieprawidłowości w spółce byłego męża.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skarga A.T. podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja SKO z dnia z dnia [...] 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r.
Z treści skargi wynika, że skarżąca w istocie kwestionuje przypisanie jej statusu podatnika podatku od nieruchomości z tytułu: współwłasności zabudowanej nieruchomości, oznaczonej jako działki nr [...] i [...] oraz współużytkowania wieczystego działek nr [...] i [...] (w udziałach po ½). Zarzut ten opiera na twierdzeniu, że pomimo współwłasności i współużytkowania wieczystego ww. działek faktycznym posiadaczem i osoba korzystającą jest jej były mąż – J.T. prowadzący działalność gospodarczą na tej nieruchomości. W konsekwencji zdaniem skarżącej on jest podatnikiem podatku od nieruchomości.
Na wstępie należy wskazać, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym, nakładanym na podatnika nie z tytułu osiągania określonych przychodów a z tytułu samego posiadania gruntu, budynku czy też budowli. Określone w art. 5 ust. 1 u.p.o.l. stawki tego podatku, zostały zróżnicowanie w oparciu o kryteria przedmiotowe. O zastosowaniu danej stawki podatku, decyduje zatem wyłącznie charakter opodatkowanej nieruchomości, nie zaś przesłanki podmiotowe odnoszące się do osoby podatnika.
Należy wskazać, że stosownie do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. – za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1-3 – opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Stosownie do art. 3 ust. 4 – jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5 (nie dotyczącym przedmiotu tej sprawy).
Wyjaśnić należy, że norma stanowiąca, że obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości oznacza, że organ podatkowy ustala wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości dla całej nieruchomości w jednej decyzji, której adresatami są wszyscy współwłaściciele. Organ nie ma obowiązku badania, w jakim zakresie dana nieruchomość jest użytkowana przez poszczególnych współwłaścicieli, ani w szczególności ustalania wysokości zobowiązań w zależności od fizycznego posiadania części nieruchomości wspólnej.
Z powyższych przepisów wynika również, że osoba fizyczna będąca współwłaścicielem nieruchomości wraz z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, obowiązana jest opłacać podatek od nieruchomości według podwyższonych stawek, obowiązujących dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skoro bowiem o wyborze stawki podatku decyduje gospodarczy charakter przedmiotu opodatkowania, a nie właściwości podmiotowe podatników, a zobowiązanie podatkowe obarcza solidarnie wszystkich współwłaścicieli przedmiotu opodatkowania, nie ma podstaw do różnicowania stawki podatku w oparciu o kryteria podmiotowe. Solidarny charakter tego zobowiązania wyklucza bowiem możliwość rozdzielenia go na poszczególnych podatników, z zastosowaniem zróżnicowanych, z uwagi na właściwości podmiotowe poszczególnych podatników, stawek opodatkowania.
W orzecznictwie wskazuje się, że jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność, to postępowanie winno toczyć się z udziałem wszystkich współwłaścicieli i kończyć się decyzją stwierdzającą solidarny obowiązek podatkowy wobec wszystkich współwłaścicieli. Nie można w jednej decyzji adresowanej do konkretnej osoby opodatkować udziału we własności gruntu. W postępowaniu podatkowym za strony należy uznać wszystkich właścicieli części ułamkowych działek i to do nich powinna być skierowana decyzja wymiarowa dotycząca tych gruntów. W takiej sytuacji będą oni ponosić solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe dotyczące całej nieruchomości. (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 927/12 LEX nr 1316624, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Ol 43/13, LEX nr 1300980).
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo organy podatkowe zastosowały przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazując istotę i zasady odpowiedzialności solidarnej. Organ pierwszej instancji na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości, z których wynika, iż na nieruchomości była prowadzona działalności gospodarcza, umów najmu oraz wypisu z rejestru gruntów prawidłowo wskazał w wydanej decyzji: podstawę opodatkowania, stawkę podatkową oraz kwotę należnego podatku. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wyżej cytowanych przepisów oraz błędów w wyliczeniu. Należy podkreślić, że organ podatkowy dokonując wymiaru podatku obowiązany jest opierać się przede wszystkim na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 520). Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia stanu faktycznego sprawy. Dokonując tych ustaleń organ jest związany zakresem zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do ich weryfikacji.
Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że organy prawidłowo na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów określiły krąg współwłaścicieli nieruchomości oraz przedmiot opodatkowania.
Wskazania wymaga, że sposób rozliczania się z obowiązku podatkowego zależy od współwłaścicieli nieruchomości. W praktyce współwłaściciele dzielą pomiędzy sobą kwotę podatku w oparciu o przypadający im udział we współwłasności. Jednak kwestia ta nie podlega kontroli zarówno organu podatkowego, jak również sądu administracyjnego.
Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 26 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1748/06 (publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.o.l. w sytuacji, gdy nieruchomość stanowi współwłasność, to obowiązek podatkowy ciąży na wszystkich współwłaścicielach solidarnie. Oznacza to między innymi, że wzajemne relacje współwłaścicieli oraz spory co do zakresu posiadania nieruchomości wspólnej pozostają bez znaczenia z punktu widzenia opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W ocenie sądu to, że skarżąca nie korzysta ze spornych nieruchomości i nie pobiera z tego tytułu pożytków jak i przyczyny tego stanu rzeczy, nie są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie podatku od nieruchomości.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2016 r. poz. 718) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ww. ustawy skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło