I SA/Gd 116/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-04-16
Skład orzekający: Zbigniew Romała, Małgorzata Gorzeń, Irena Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo obciążył stronę skarżącą kosztami postępowania w postaci opinii biegłego, gdy wartość rynkowa nieruchomości określona przez biegłego różni się o więcej niż 33% od wartości podanej w umowie sprzedaży?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo obciążył stronę skarżącą kosztami postępowania w postaci opinii biegłego, ponieważ wartość rynkowa nieruchomości określona przez biegłego przekroczyła o ponad 33% wartość podaną w umowie sprzedaży, co zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z art. 267 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej uzasadnia przerzucenie tych kosztów na stronę. Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania może być wydane w każdym stadium postępowania, nawet przed wydaniem decyzji merytorycznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o obciążeniu strony skarżącej kosztami postępowania w kwocie 720 zł z tytułu sporządzenia operatu szacunkowego. Organ uznał, że wartość rynkowa nieruchomości określona przez biegłego (130.000 zł) różni się o ponad 33% od wartości podanej w umowie sprzedaży (80.000 zł). Strona skarżąca zarzuciła przedwczesność wydania postanowienia oraz niefachowość opinii biegłego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi I.R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 listopada 2013 r. nr [....] w przedmiocie obciążenia kosztami postępowania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia I.R. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 września 2013 r. w sprawie obciążenia kosztami postępowania w kwocie 720 zł, utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia 30 września 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił I.R. zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2.600 zł z tytułu umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 20 października 2008 r. (Repertorium A nr [...]), za podstawę opodatkowania przyjmując wartość rynkową nabytej przez podatniczkę nieruchomości, określoną na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego w trybie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2007r., Nr 68, poz. 450 ze zm.), zwanej dalej u.p.c.c.
W omawianej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął wobec podatniczki postępowanie podatkowe w zakresie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, wzywając jednocześnie stronę do podwyższenia wartości przedmiotu nabycia do kwoty 168.000 zł, bowiem cena umowna uznana została za nieodpowiadającą wartości rynkowej nabytej nieruchomości.
Wobec niewyrażenia przez podatniczkę zgody na zaproponowane przez organ pierwszej instancji podwyższenie podstawy opodatkowania, w sprawie powołany został biegły, który sporządził operat szacunkowy z dnia 12 sierpnia 2013 r., określający wartość rynkową nabytego przez podatniczkę lokalu na kwotę 130.000 zł. Dokonanie wyceny przez biegłego spowodowało obciążenie strony kupującej kosztami postępowania w kwocie 720 zł, ponieważ wartość rynkowa określona na podstawie opinii rzeczoznawcy i przyjęta za podstawę opodatkowania (130.000 zł) różni się o więcej niż 33% od wartości podanej w umowie (80.000 zł). Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 6 ust. 4 u.p.c.c.
Podatniczka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając przedwczesność jego wydania. Opinia biegłego została bowiem sporządzona niefachowo, natomiast sama wartość nieruchomości, a dokładniej przyjęta metodologia, będzie przedmiotem oceny organu odwoławczego.
Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia podatniczki, nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji. Wskazał, że zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.c.c. w związku z art. 267 § 1 pkt 4 i art. 269 Ordynacji podatkowej wystarczającymi przesłankami do wydania postanowienia o obciążeniu kosztami opinii są: ustalenie przez naczelnika urzędu skarbowego wartości rynkowej przedmiotu umowy sprzedaży z uwzględnieniem opinii biegłego oraz stwierdzenie, że tak ustalona wartość rynkowa różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez podatnika. Obie te przesłanki zostały w sprawie spełnione.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że decyzją z dnia 29 listopada 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania podatniczki od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 września 2013 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 2.600 zł, utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, uznają operat szacunkowy sporządzony przez biegłego za miarodajny dowód w sprawie.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej I.R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę, domagając się jego uchylenia.
Ponadto skarżąca wniosła o połączenie do wspólnego rozpoznania sprawy ze skargi I.R. z dnia 3 stycznia 2014 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 listopada 2013 r. w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych za 2008 rok oraz wszczęcie postępowania mediacyjnego zmierzającego do uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz ww. decyzji z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego. Strona zarzuciła, że opinia biegłego sporządzona została niefachowo i w oparciu o nieporównywalne dane (np. transakcje z innych miejsc, okresów, itd.) oraz że uniemożliwiono jej uczestniczenie w przesłuchaniu biegłego (art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się zatem do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób przewidziany w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a.
Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.
Zdaniem Sądu, organy trafnie przyjęły, że zastosowanie w sprawie niniejszej znajdują przepisy art. 267 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), zwanej dalej O.p., w związku z art. 6 ust. 4 u.p.c.c., wprowadzające wyjątek od zasady określonej w art. 264 O.p., że koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa. Zgodnie z art. 267 § 1 pkt 4 O.p. stronę postępowania obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. Stosownie zaś do art. 265 § 1 pkt 3 O.p., do kosztów postępowania przed organami podatkowymi zalicza się (między innymi) wynagrodzenie przysługujące biegłym.
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że powołany przez organ I instancji rzeczoznawca sporządził opinię (operat szacunkowy) i wystawił za nią fakturę na kwotę 720 zł. Bezsporne jest też, że skarżąca nie podwyższyła wartości rynkowej będącej przedmiotem umowy nieruchomości w odpowiedzi na wezwanie organu.
Czyli zastosowanie w sprawie znajduje art. 6 ust. 4 u.p.c.c. W świetle tego przepisu, jeżeli podatnik, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik.
Skoro z akt sprawy wynika, że wartość rynkowa nieruchomości określona przez biegłego przekracza o 33% wartość nabytej nieruchomości określoną w umowie sprzedaży, to zasadnie organ pierwszej instancji obciążył skarżącą kosztami opinii, zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.c.c. w związku z art. 267 § 1 pkt 4 O.p.
Nie jest zasadny zarzut przedwczesności wydania zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 269 O.p. organ podatkowy w każdym stadium postępowania uprawniony jest do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. Postanowienie to jest odrębnym aktem administracyjnym (ma odrębny byt), dotyczącym kwestii incydentalnej, niezwiązanej z istotą sprawy, lecz z czynnością postępowania. Cechuje się względną samoistnością, która w związku z wykładnią językową art. 267 O.p. prowadzi do wniosku, że postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania może zostać wydane przez uprawniony organ podatkowy zarówno przed, jak i po wydaniu decyzji wymiarowej (zob. wyroki: WSA w Białymstoku z 13 września 2007 r., I SA/Bk 362/06; WSA w Warszawie z 20 maja 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 78/10, dostępne w internecie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dodać warto, że Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 29 listopada 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania podatniczki od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 września 2013 r. określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 2.600 zł, utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, uznają operat szacunkowy sporządzony przez biegłego za miarodajny dowód w sprawie. Tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I SA/Gd 115/14) oddalił skargę I.R. na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Zarzuty skarżącej dotyczące wadliwego określenia przez biegłego wartości rynkowej nieruchomości zostały uznane przez Sąd za chybione, a sama opinia uznana została za prawidłową. Podobnie zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego uznany został za bezzasadny. Ponieważ zarzuty te dotyczyły wymiaru podatku, rozpatrzone zostały w odrębnym postępowaniu, dotyczącym tego wymiaru, pozostawały zaś poza zakresem tej sprawy dotyczącej obciążenia skarżącej kosztami wyceny nieruchomości.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło