I SA/Gd 1175/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-12-03

Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Sławomir Kozik, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata skarbowa od zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług (VAT-R) jest należna, jeśli zgłoszenie zostało złożone przez pełnomocnika, który nie przedstawił stosownego pełnomocnictwa, a następnie zostało ono uzupełnione i podpisane przez samego podatnika?
Ratio decidendi
Opłata skarbowa od zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R nie jest należna, jeśli zgłoszenie zostało złożone przez pełnomocnika bez ważnego umocowania, a następnie zostało ono uzupełnione i podpisane przez samego podatnika. W takiej sytuacji czynność urzędowa, od której uzależniona jest opłata, następuje dopiero po skutecznym złożeniu zgłoszenia przez podatnika, a wpłata dokonana przez pełnomocnika bez ważnego umocowania stanowi wpłatę nienależną, czyli nadpłatę.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. uiścił opłatę skarbową w wysokości 170 zł w związku ze złożeniem zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R za podatnika S.J. Skarżący działał jako pełnomocnik, jednak nie przedstawił stosownego pełnomocnictwa. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznając opłatę za należną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących stwierdzenia nadpłaty.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza. Określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 5 listopada 2012 r., nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 1 października 2012 r. J.M. złożył wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w opłacie skarbowej. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku J.M. podał, że w dniu 20 września 2012 r. uiścił opłatę skarbową w wysokości 170,- zł w związku ze złożeniem w dniu 19 września 2012 r. do Urzędu Skarbowego zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług (VAT-R) za podatnika S.J. Według wnioskodawcy na koniczność uiszczenia opłaty skarbowej wskazał urzędnik przyjmujący zgłoszenie. W załączonym do wniosku potwierdzeniu wpłaty opłaty skarbowej, jako szczegóły płatności wskazano "rejestracja VAT S.J.". J.M. wskazał, że zakres przedmiotowego zgłoszenia nie obejmował wniosku o zarejestrowanie podatnika jako VAT czynnego, ani jako podatnika VAT zwolnionego. Zgłoszenie złożono w wykonaniu obowiązku określonego w art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej jako "ustawa o VAT"), wyłącznie w celu uzyskania potwierdzenia zarejestrowania jako podatnika VAT UE, a podatnik obecnie nie nosi się z zamiarem dokonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz czynności od tego podatku zwolnionych. W ocenie skarżącego potwierdzenie zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT UE nie jest objęte zakresem ustawy o opłacie skarbowej, w związku z czym opłatę skarbową uiszczono nienależnie. W dniu 29 października 2012 r. skarżący po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie stwierdził, że zgłoszenie rejestracyjne VAT-R w wersji złożonej w Urzędzie Skarbowym nie zawierało wniosku ani o rejestrację jako podatnika VAT czynnego, ani o rejestrację jako podatnika VAT zwolnionego. Nadto stwierdził, że opłatę skarbową uiścił wnioskodawca, który nie jest osobą zobowiązaną do uiszczenia opłaty w wysokości 170,- zł. Decyzją z dnia 5 listopada 2012 r. Burmistrz, działając na podstawie art. 72 § 1 pkt 1, art. 74a w zw. z art. 2 § 1 pkt 3 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako "O.p.") odmówił stwierdzenia wysokości nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie 170,- zł, uiszczonej przez J.M. w dniu 20 września 2012 r. i zwrotu nadpłaty. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji odwołał się do części I, pkt. 16 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej, zgodnie z którym za dokonanie czynności urzędowej polegającej na potwierdzeniu zarejestrowania podatnika podatku od towarów i usług jako podatnika VAT czynnego lub podatnika VAT zwolnionego, stawka opłaty skarbowej wynosi 170,- zł. Odnosząc się do argumentu skarżącego, że zgłoszenie rejestracyjne VAT-R w wersji złożonej w Urzędzie Skarbowym nie zawierało wniosku ani o rejestrację jako podatnika VAT czynnego, ani o rejestrację jako podatnika VAT zwolnionego, organ wskazał, że w zgłoszeniu VAT-R, w części C.1. w punkcie 30 zgłaszający oświadczył, że będzie korzystał (korzysta) ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy o VAT, zaś w otrzymanym potwierdzeniu VAT-5, potwierdzono zarejestrowanie podatnika S.J. jako podatnika VAT zwolnionego. Ustosunkowując się z kolei do stanowiska skarżącego, że opłatę skarbową uiścił wnioskodawca – skarżący – który nie jest osobą zobowiązaną do uiszczenia opłaty, organ stwierdził, że zgodnie z posiadanym zgłoszeniem VAT-R osobą reprezentującą podatnika S.J. był skarżący, który złożył podpis pod ww. zgłoszeniem. Organ nadmienił również, że zgłoszenie VAT-R złożono osobiście do siedziby urzędu skarbowego w dniu 19 września 2012 r., zaś przelew kwoty 170,- zł tytułem "rejestracja VAT S.J." dokonany został w dniu 20 września 2012 r. przez pełnomocnika J.M. W uzasadnieniu decyzji zaznaczono, że naczelnik urzędu skarbowego nie potwierdził przyjęcia innych zgłoszeń rejestracyjnych w zakresie podatku VAT oraz nie wydał innych potwierdzeń VAT-5 dotyczących S.J. niż te, które przekazane zostały w dniu 24 października 2012 r. do organu pierwszej instancji. Zdaniem organu skoro mocodawca upoważnia pełnomocnika m.in. do składania w jego imieniu np. deklaracji podatkowych do urzędu skarbowego, to tym samym pełnomocnik dokonuje wszelkich czynności związanych ze złożeniem tych deklaracji, gdzie jedną z nich jest uiszczenie opłaty skarbowej, Reasumując organ uznał, że uiszczenie opłaty skarbowej przez skarżącego w wysokości 170,- zł jest prawidłowe, albowiem dokonano czynności urzędowej, polegającej na potwierdzeniu zarejestrowania podatnika podatku od towarów i usług jako podatnika VAT zwolnionego – potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT zwolnionego, druk VAT-5, wydane w dniu 4 października 2012 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, na podstawie zgłoszenia – zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R S.J. złożone do Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 19 września 2012 r. przez pełnomocnika J.M. W dniu 12 grudnia 2012 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło odwołanie od decyzji Burmistrza, w którym skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów art. 26, art. 59 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 7 1 pkt 2, art. 107-109, art. 187 i art. 1919 O.p. W uzasadnieniu przedmiotowego odwołania skarżący wskazał, że organ pierwszej instancji błędnie (niekompletnie) ustalił stan faktyczny, albowiem wypowiadając się w dniu 29 października 2012 r. w sprawie zebranego materiału dowodowego poniósł, że znajdujący się w aktach sprawy odpis zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R nie jest – w zakresie sposobu wypełnienia – zgodny z wersją złożoną przez niego w dniu 19 września 2012 r. w urzędzie skarbowym. Nadto na odpisie widnieje podpis podatnika, a nie było tego podpisu w chwili kiedy skarżący składał zgłoszenie. Rozbieżności dotyczą pozycji 30, 38 i 70. W dalszej części uzasadnienia, skarżący podniósł, że w decyzji pominięto okoliczność prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie art. 169 O.p., postępowania formalnoprawnego w związku z niedołączeniem do zgłoszenia pełnomocnictwa wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. J.M. stwierdził, że brak ten nie został nigdy przez adresata wezwania – skarżącego – uzupełniony. W ocenie skarżącego w sytuacji, gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uznał jego umocowania do podpisania w imieniu podatnika zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, a także gdy w aktach sprawy znajduje się odpis zgłoszenia wypełnionego w innym zakresie niż wersja podpisana i złożona przez skarżącego, oraz mając na uwadze fakt, że na zgłoszeniu, którego odpis znajduje się w aktach sprawy widnieje podpis podatnika, którego nie zawierało zgłoszenie podpisane przez pełnomocnika, nie sposób utożsamiać obu zgłoszeń. Zgłoszenie złożone i opłacone przez pełnomocnika nie jest tym samym zgłoszeniem co zgłoszenie, na podstawie którego Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał rejestracji podatnika. Skarżący przypomniał również, że wersja zgłoszenia podpisana przez pełnomocnika nie miała służyć rejestracji podatnika na potrzeby podatku od towarów i usług, a jedynie na potrzeby dokonywania transakcji wewnątrzwspólnotowych, a rejestracja ta nie podlega opłacie skarbowej. Skarżący zauważył, że przepisy nie przewidują regulowania zobowiązań przez osoby trzecie, jeżeli o odpowiedzialności podatkowej tych osób nie orzeczono w drodze decyzji, a w stosunku do jego osoby nie wydano żadnej decyzji w tym przedmiocie. Powołując się na odpowiednie przepisy O.p., a mianowicie art. 59 § 1 pkt 1 oraz art. 60 § 1 pkt 2 O.p. skarżący staną na stanowisku, że zapłata przez niego podatku w formie bezgotówkowej dokonana w ciężar rachunku nienależącego do podatnika nie może wywołać żadnych skutków prawnych, poza tym, że zaplata taka stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Decyzją z dnia 12 lipca 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie 170,- zł. W pisemnych motywach uzasadniania SKO stwierdziło, powołując się przy tym na odpowiednie przepisy ustawy o opłacie skarbowej i O.p., że składający zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług (VAT-R) powinien uiścić opłatę skarbową w związku z wydaniem potwierdzenia zarejestrowania podatnika VAT czynnego bądź podatnika VAT zwolnionego, albowiem obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z chwilą dokonania zgłoszenia. Przedstawiając stan faktyczny sprawy, SKO wskazało, że spór w sprawie dotyczy tego, w jaki sposób powinna zostać pobrana opłata w przypadku, gdy osoba wnosząca opłatę i osoba podatnika to dwa różne podmioty. Odwołując się do treści przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1a oraz art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o opłacie skarbowej, SKO stwierdziło, że osoba składająca w urzędzie zgłoszenie, na podstawie którego dokonana zostanie czynność, jest jednocześnie zobowiązana do wniesienia stosownej opłaty skarbowej. Jak zauważył organ drugiej instancji opłata nie musi być wniesiona przez podatnika – może to uczynić także inna osoba działająca na jego rzecz. Organ podkreślił również, że ustawa o opłatach skarbowych jako regulacja szczególna w stosunku do O.p., określa moment powstania zobowiązania w opłacie skarbowej oraz osoby, które zobowiązane są do uiszczenia tej opłaty, wskazując m.in. osobę fizyczną, jeżeli na skutek zgłoszenia dokonanego przez tę osobę dokonuje się czynności urzędowej. Mając na uwadze przepis art. 60 § 1 pkt 2 O.p. SKO stwierdziło, że do zapłaty i wygaśnięcia zobowiązania w opłacie skarbowej – w obrocie bezgotówkowym – dochodzi z chwilą obciążenia rachunku bankowego osoby, która dokonuje zgłoszenia i na żądanie której organ administracji publicznej ma dokonać czynności urzędowej. Tym samym organ uznał, że w rozpoznawanej przezeń sprawie nie mogą mieć zastosowania przepisy O.p. dotyczące odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Pełnomocnik dokonujący określonej czynności w imieniu podatnika nie może w żadnym wypadku zostać uznany za osobę trzecią, a więc podmiot odpowiedzialny za zaległości podatkowe podatnika. Reasumując organ zauważył, że skarżący składając w siedzibie urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, działał na polecenie podatnika. Mimo braku dostarczenia stosownego pełnomocnictwa, w ocenie organu, trudno uznać aby skarżący dokonał zgłoszenia podatnika bez porozumienia z nim. Dokonanie zgłoszenia nie jest możliwe bez posiadania odpowiednich danych, które skarżący musiał uzyskać od podatnika. J.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lipca 2013 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 72 § 1 pkt 1 O.p. przez nieuznanie dokonanej przezeń wpłaty za nienależną. W związku z tak sformułowanym zarzutem wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji oraz zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że zapłaty podatku może dokonać tylko podatnik. Ustawa o opłacie skarbowej obciąża obowiązkiem zapłaty opłaty skarbowej mocodawcę i pełnomocnika w sposób solidarny tylko w jednym przypadku – gdy wnoszą oni opłatę od złożenia dokumentu pełnomocnictwa. Skarżący, działając jako pełnomocnik, sporządził i podpisał zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, co stanowiło podstawę do dokonania czynności urzędowej polegającej na zarejestrowaniu podmiotu jako podatnika VAT-UE. W tym wypadku obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej ciąży na mocodawcy. Skarżący zaznaczył, że przepisy O.p. dotyczące terminu dokonania zapłaty podatku nie przewidują możliwości dokonania zapłaty podatku w formie bezgotówkowej z rachunku nie będącego rachunkiem podatnika. Stwierdził również, że rejestracja podatnika VAT-UE nie powinna podlegać opłacie skarbowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga J.M. zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "P.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy decyzję Burmistrza w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie skarbowej w kwocie 170,- zł uiszczonej w związku z wydaniem potwierdzenia zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT. Z bezspornego stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący w dniu 20 września 2012 r. uiścił opłatę skarbową w wysokości 170,- zł w związku ze złożeniem w dniu 19 września 2012 r. do Urzędu Skarbowego zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług (VAT-R) za podatnika S.J. Skarżący do przedmiotowego zgłoszenia nie załączył pełnomocnictwa do reprezentowania S.J. w związku z czym organ podatkowy - nie uznając jego umocowania do podpisania w imieniu podatnika zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R - wezwał go do uzupełnienia braków formalnych. Niewątpliwym jest, że braki te nie zostały przez skarżącego uzupełnione. Niekwestionowana jest również i ta okoliczność, że znajdujący się w aktach sprawy odpis zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R nie jest – w zakresie sposobu wypełnienia – zgodny z wersją złożoną przez skarżącego w dniu 19 września 2012 r. w urzędzie skarbowym, albowiem na odpisie widnieje podpis podatnika, a nie było tego podpisu w chwili kiedy skarżący składał zgłoszenie. Rozbieżności dotyczą również pozycji 30, 38 i 70. W kontekście bezspornych ustaleń faktycznych stwierdzić należy, że stosownie do art. 72 § 1 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Ponieważ art. 2 § 1 pkt 3 O.p. stanowi, że przepisy O.p. stosuje się do opłaty skarbowej, nadpłatę stanowi również nadpłacona lub nienależnie zapłacona opłata skarbowa. Co do zasady istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik – osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu (art. 7 § 1 O.p.) – płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną). Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. Jak zasadnie podniósł organ odwoławczy kwestie uiszczenia opłaty skarbowej w związku z dokonaniem czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia uregulowane zostały w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2012 r. poz. 1282 ze zm., dalej powoływana jako "u.p.o."). Zgodnie zatem z ww. przepisami, opłacie skarbowej podlega w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej dokonanie czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek. Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych i jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli wskutek dokonanego przez nie zgłoszenia lub na ich wniosek dokonuje się czynności urzędowej, albo jeżeli na ich wniosek wydaje się zaświadczenie lub zezwolenie (pozwolenie, koncesję), a w przypadku złożenia dokumentu, o którym mowa w art. 1 ust. 1 pkt 2 (złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii - w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym) - na mocodawcy, pełnomocniku, przedsiębiorcy lub prokurencie. Obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje – od dokonania czynności urzędowej – z chwilą dokonania zgłoszenia lub złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej. Stosownie do art. 137 § 1 O.p., pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że dopóki do akt nie złożono pełnomocnictwa nie można mówić o skutecznym umocowaniu pełnomocnika do działania w imieniu strony (podatnika). W konsekwencji czynności dokonane przez takiego "rzekomego pełnomocnika" nie mogą być prawnie skuteczne (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Ol 579/12, LEX nr 1239093). Sąd orzekający w niniejszym składzie podzielając pogląd WSA w Olsztynie pragnie również zaznaczyć, że także w literaturze przedmiotu podnosi się, że w postępowaniu podatkowym pełnomocnictwo musi być udzielone wprost i nie może być domniemane. Jedyna możliwość występowania w sprawie domniemanego pełnomocnika wynika wyłącznie z art. 137 § 3a O.p. Nie można natomiast podzielić stanowiska, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 137 § 4 O.p., w postępowaniu podatkowym ma zastosowanie art. 97 k.p.c. - i w konsekwencji tego można przyjąć tymczasowe dopuszczenie do udziału w postępowaniu pełnomocnika, który nie może przedstawić pełnomocnictwa (zob. P. Pietrasz, Komentarz do art. 137 ustawy - Ordynacja podatkowa, Komentarz, LEX 2013). Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy jeszcze raz podkreślić należy, że skarżący złożył w dniu 19 września 2012 r. zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku VAT w imieniu S.J. W dniu 20 września 2012 r. dokonał przelewu kwoty 170,- zł na konto Urzędu Miasta w związku z koniecznością potwierdzenia zarejestrowania podatnika – S.J. Wyjaśnienia wymaga okoliczność, czy zgłoszenie dokonane przez skarżącego było skuteczne w sytuacji, gdy nie przedstawił on organowi pełnomocnictwa do działania w imieniu podatnika. Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie zgodzić należy się z organem odwoławczym, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje z chwilą dokonania zgłoszenia. Rację ma również organ twierdząc, że osoba składająca w urzędzie zgłoszenie, na podstawie której zostanie dokonana czynność, jest jednocześnie zobowiązana do wniesienia stosownej opłaty skarbowej. Tym nie mniej, nie sposób przyznać racji organowi, że to właśnie skarżący dokonał zgłoszenia, w związku z czym był zobowiązanym do uiszczenia opłaty skarbowej. W ocenie Sądu, złożone przez skarżącego zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku VAT nie wywołało żadnych skutków prawnych. Dopiero bowiem w dniu 4 października 2012 r. podatnik S.J. uzupełnił zgłoszenie poprzez zakreślenie pozycji 30 i 38 oraz złożenie podpisu. Tego też dnia zostało wydane potwierdzenie zarejestrowania S.J. jako podatnika VAT zwolnionego. Osobą, która zarówno de facto jak i de iure złożyła zgłoszenie rejestracyjne był sam podatnik S.J. Dopiero po podpisaniu przez podatnika zgłoszenia dokonano czynności urzędowej w postaci wydania potwierdzenia zarejestrowania S.J. jako podatnika VAT zwolnionego. Niepodobna zatem uznać, aby to skarżący, w sytuacji gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uznał jego umocowania do podpisania w imieniu podatnika zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R, czego konsekwencją jest nieskuteczne złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, był zobowiązany do uiszczenia opłaty skarbowej. Na marginesie wskazać należy, że bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, czy rejestracja podatnika VAT-UE czy też podatnika VAT czynnego lub zwolnionego objęta jest obowiązkiem uiszczenia opłaty skarbowej. Konkludując, w ocenie Sądu zasadny jest argument skarżącego, że skoro zapłaty podatku – opłaty skarbowej – dokonała osoba, na której nie ciążył obowiązek podatkowy, to wpłata taka jest wpłatą nienależną, a więc na gruncie art. 72 § 1 pkt 1 O.p. jest nadpłatą podatku. Powyższe uwagi zostaną przyjęte przez organ podatkowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 5 listopada 2012 r. Zgodnie z dyspozycją art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Ponadto wyrok zawierza rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, które Sąd – zgodnie z art. 200 P.p.s.a. – zasądził na rzecz strony skarżącej od organu administracji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło