I SA/Gd 1231/17

WyrokWSA w Gdańsku2017-10-17

Skład orzekający: Marek Kraus, Małgorzata Gorzeń, Alicja Stępień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego (Powiat) świadcząca usługi opiekuńcze i zapewniająca pobyt w domu pomocy społecznej, działając na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Powiat, realizując zadania własne z zakresu pomocy społecznej poprzez prowadzenie domu pomocy społecznej, działa jako podmiot prawa publicznego w ramach sprawowania władzy publicznej, a nie jako podmiot gospodarczy. Działalność ta nie ma charakteru zarobkowego, a pobierane opłaty mają charakter publicznoprawny, zbliżony do daniny publicznej. W związku z tym, spełnione są przesłanki z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, co skutkuje wyłączeniem Powiatu z grona podatników VAT w zakresie tych czynności.
Stan faktyczny
Powiat zwrócił się o interpretację indywidualną w sprawie opodatkowania podatkiem VAT usług pomocy społecznej świadczonych przez Dom Pomocy Społecznej, który jest jednostką budżetową Powiatu. Powiat argumentował, że jego działalność w tym zakresie ma charakter publicznoprawny i podlega wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał jednak, że Powiat jest podatnikiem VAT w zakresie tych czynności, ponieważ istnieją skonkretyzowane świadczenia i opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Dyrektora KIS, podzielając stanowisko Powiatu.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz zasądzenie od Dyrektora KIS na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marzena Cybulska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. W dniu 25 kwietnia 2017 r. wpłynął do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej jako "Dyrektor KIS") wniosek Powiatu [...] w P. (dalej jako "Powiat" lub "Skarżący") o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania czynności w zakresie pomocy społecznej wykonywanych za pośrednictwem jednostki budżetowej związanych ze świadczeniem usług opiekuńczych oraz zapewnieniem pobytu w domu pomocy społecznej. We wniosku przedstawiono następujący zaistniały stan faktyczny: Powiat jest jednostką samorządu terytorialnego. Powiat stosownie do treści art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm. – dalej jako "u.p.s.") po uzyskaniu zezwolenia Wojewody [...] prowadzi dom pomocy społecznej pod nazwą Dom Pomocy Społecznej [...] w Z. (dalej jako "Dom Pomocy Społecznej"). Dom Pomocy Społecznej funkcjonuje stosownie do przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 ze zm.) jako jednostka budżetowa - jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która całość swoich wydatków pokrywa z budżetu Powiatu, a pobrane dochody odprowadza na rachunek dochodów jednostki samorządu terytorialnego (Powiatu). Dom Pomocy Społecznej jest wpisany do Rejestru Domów Pomocy Społecznej. Skierowanie do domu pomocy społecznej, umieszczenie w domu pomocy społecznej i ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej następuje na podstawie decyzji administracyjnej wydawanej imiennie na każdego mieszkańca. Decyzje administracyjne w zakresie skierowania do domu pomocy społecznej i ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 u.p.s.), a w zakresie umieszczenia w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej (art. 59 ust. 2 u.p.s.). W przypadku Domu Pomocy Społecznej decyzje o umieszczeniu w domu wydaje Starosta. Dom Pomocy Społecznej prowadzi działalność w zakresie zapewnienia podopiecznym potrzeb bytowych, opiekuńczych i wspomagających, pobierając z tego tytułu tzw. opłatę za pobyt. Zasady ustalania i pobierania opłat za pobyt w domu pomocy społecznej określają przepisy art. 6 pkt 15, art. 60 i art. 61 u.p.s., których treść wnioskodawca następnie przywołał. Pobyt w Domu Pomocy Społecznej jest odpłatny do wysokości średniego kosztu utrzymania mieszkańca, przy czym opłata należna od mieszkańca nie może przekroczyć 70% dochodu mieszkańca domu. Odpłatność za pobyt w DPS ustalana jest: - dla mieszkańców według nowych zasad, tj. dla mieszkańców przyjętych po 1 stycznia 2004 r. w wysokości według kosztu utrzymania - mieszkaniec ponosi 70 % swojego dochodu, a różnicę do wysokości kosztu utrzymania pokrywane są zgodnie z art. 61 u.p.s. przez gminne i miejskie ośrodki pomocy społecznej, - dla mieszkańców według starych zasad, tj. przyjętych przed 1 stycznia 2004 r. - mieszkaniec pokrywa w wysokości 70 % swojego dochodu, a różnica pokrywana jest ze środków dotacji z budżetu Powiatu. Powiat jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Dom Pomocy Społecznej jako jednostka organizacyjna Powiatu, nieposiadająca osobowości prawnej, został objęty centralizacją rozliczeń podatku VAT, która obowiązuje w Powiecie od 1 stycznia 2017 r. Odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej wpływa na rachunek bieżący dochodów i jest odprowadzona do jednostki samorządu terytorialnego Powiatu. Obecnie Dom Pomocy Społecznej na podstawie decyzji administracyjnych wystawia faktury dla gminnych i miejskich ośrodków pomocy społecznej ze stawką "zw" z tytułu odpłatności za pobyt z wyszczególnieniem imion i nazwisk mieszkańców, za których pokrywa różnicę do wysokości kosztu utrzymania mieszkańca a jego odpłatnością (70% dochodu). Natomiast pozostałą część odpłatności za pobyt ponoszoną przez mieszkańca tj. 70% swojego dochodu, Dom Pomocy Społecznej wykazuje na jednej fakturze zbiorczej, gdzie w pozycji "opłata za pobyt w DPS za m-c ... wg załącznika do faktury", stosując również stawkę "zw". Załącznik do faktury stanowi lista mieszkańców z wyszczególnieniem kwot do zapłaty przez daną osobę. Ogólna kwota z tytułu w/w usług Dom Pomocy Społecznej wykazuje w deklaracji "cząstkowej" VAT-7 w poz. 10. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: Czy zadanie Domu Pomocy Społecznej, który został utworzony przez Powiat do realizacji zadań własnych powiatu, z zakresu pomocy społecznej, jakim jest zapewnienie pobytu opieki w domu pomocy społecznej oraz pobieranie z tego tytułu opłat na podstawie zapisów u.p.s., podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm. – dalej jako "ustawa o VAT")? Zdaniem Powiatu, Dom Pomocy Społecznej, który został utworzony przez Powiat do realizacji zadań własnych powiatu, z zakresu pomocy społecznej, jakim jest zapewnienie pobytu opieki w domu pomocy społecznej oraz pobieranie z tego tytułu opłat na podstawie zapisów u.p.s., podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Przywołując treść art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, Powiat stwierdził, że jego działania podejmowane w celu realizacji zadań własnych powiatu w zakresie zapewnienia pobytu i opieki w domu pomocy społecznej i pobieranie z tego tytułu opłat mieszczą się w sferze publicznoprawnej, i w żadnym przypadku nie należą do sfery cywilnoprawnej i nie wykazują znamion prowadzenia działalności gospodarczej, mogącej przyczynić się do zakłócenia konkurencji. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2016r. poz. 814 ze zm. – dalej jako "u.s.p.") powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie pomocy społecznej. Cytując treść art. 2 ust. 1 i 2, art. 15 pkt 3, art. 16 ust. 1 i 2, art. 19 pkt 10, art. 54 ust. 1 oraz art. 55 ust. 1 u.p.s. Powiat wskazał, że skierowanie osoby do domu pomocy społecznej i umieszczenie osoby w konkretnym domu pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Pobyt w domu pomocy społecznej odpłatny jest do wysokości średniego kosztu utrzymania mieszkańca, przy czym opłata od mieszkańca nie może przekroczyć 70% dochodu mieszkańca domu. Wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, jak i zwolnienie z takiej opłaty wynika z decyzji administracyjnej, przy czym wysokość tej opłaty ustalana jest w sposób określony w u.p.s. Opłaty za przebywanie w domu pomocy społecznej pobierane są w związku z ustawowym obowiązkiem powiatu do prowadzenia domów pomocy społecznej i jest realizacją celu publicznego. Powiat nie ma możliwości odstąpienia od realizacji zadań własnych, a tym samym dom pomocy społecznej jako jednostka powiatu powołana wyłącznie w celu realizacji zadań własnych działa jako organ władzy publicznej. Działalność Domu Pomocy Społecznej nie ma charakteru działalności gospodarczej, gdyż nie jest nastawiona na zysk. Dom Pomocy Społecznej nie jest placówką prowadzącą działalność gospodarczą, o której mowa w art. 67 u.p.s. Wykluczenie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy z kategorii (grupy) podatników VAT w myśl art. 15 ust. 6 ustawy o VAT ma charakter wyłączenia podmiotowo-przedmiotowego. Aby wyłączenie to miało miejsce, muszą zostać spełnione dwa warunki. Pierwszy warunek dotyczy wyłącznie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy. Drugi warunek odnosi się tylko do tych czynności, które związane są z realizacją zadań nałożonych na te podmioty przepisami prawa i do realizacji których zostały powołane. Organy władzy publicznej są podatnikami VAT tylko z tytułu czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Powiat stoi na stanowisku, że w zakresie opisywanych świadczeń z zakresu pomocy społecznej działa jako organ władzy publicznej i zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie można go uznać za podatnika, gdyż nie działa jako podmiot biorący udział w obrocie gospodarczym. Świadczenia z zakresu opieki społecznej zostały nałożone na Powiat odrębnymi przepisami prawa, określają zakres i sposób ich realizacji, dla których między innymi został powołany. Ponadto należy zauważyć, że problem potencjalnego naruszenia zasad konkurencyjności i opodatkowania dyskryminacyjnego również nie ma zastosowania w powyższej sytuacji. Należy bowiem pamiętać, że samorządowe domy pomocy społecznej działają na odmiennych zasadach niż podmioty prywatne prowadzące działalność gospodarczą o podobnym zakresie. Zarówno umieszczenie danej osoby w samorządowym domu opieki zdrowotnej, jak i opłata za pobyt w tym domu wynika z decyzji administracyjnej, przy czym wysokość tej opłaty nie jest ustalana na warunkach rynkowych, lecz w sposób określony w u.p.s., uwzględniając sytuację majątkową osoby przebywającej w domu pomocy społecznej, w niektórych przypadkach osoba taka może być na mocy decyzji administracyjnej zwolniona z takiej opłaty. Natomiast podmioty prywatne prowadzące działalność gospodarczą w formie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, świadczą usługi na podstawie umowy, same decydują o umieszczeniu lub odmowie umieszczenia osoby w placówce i nie mają żadnych ograniczeń w zakresie wysokości opłat za pobyt w placówce i przeznaczenia środków uzyskanych z tych opłat i kierują się wolnorynkowymi zasadami. Z powyższych przepisów wynika, że zadania pomocy społecznej z zakresu prowadzenia domów pomocy społecznej służą realizacji polityki społecznej państwa, a więc pozostają w sferze imperium. Są to zadania o charakterze obowiązkowym, realizowane przez podmioty prawa publicznego w zakresie zadań nałożonych właściwymi ustawami. Oznacza to, że w opisywanym przypadku organy jednostek samorządu terytorialnego działają jako podmioty prawa publicznego i w celu sprawowania władzy publicznej. 2. W dniu 22 czerwca 2017 r. Dyrektor KIS wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko Powiatu za nieprawidłowe. Dyrektor KIS, przywołując treść art. 2 pkt 6, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 1, 2 i 6 ustawy o VAT oraz art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE serii L nr 347 str. 1 ze zm. – dalej jako "Dyrektywa 2006/112/WE"), stwierdził, że czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają organy władzy z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego - tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Wyłączenie z grona podatników VAT organów władzy publicznej jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji państwowych np. w zakresie administracji, sądownictwa, obrony narodowej. Wówczas wyłączenie z opodatkowania nie prowadzi do naruszenia zasad konkurencji. Organy władzy publicznej są podatnikami VAT jedynie w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Konieczność spełniania dwóch warunków wyłączających organy publiczne z opodatkowania VAT (wykonywanie czynności przez organ podlegający prawu publicznemu oraz wykonywanie danej czynności przez podmiot działający w charakterze organu publicznego w odniesieniu do tej czynności) była wielokrotnie podkreślana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako "TSUE"), m.in. w orzeczeniu w sprawie C-4/89 - Comune di Carpaneto Piascentino i inni a Ufficio provinciale imposta sul valore aggiunto di Piacenza. Wyłączenie organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy stanowi odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania i jako takie musi być ściśle interpretowane. Organ interpretacyjny wskazał, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie zapłata (opłata). Kolejno Dyrektor KIS przywołał treść art. 4 ust. 1 pkt 3 u.s.p. oraz art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1, art. 6 pkt 5, art. 16 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 1 pkt 11 i 16, art. 17 ust. 2 pkt 3, art. 19 pkt 10, art. 50 ust. 1, 5 i 6, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 57 ust. 1 i 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1, 2 i 3, art. 106 ust. 1 i 2, art. 110 ust. 1 i 3 u.p.s. Mając na uwadze obowiązujące przepisy ustawy o VAT, organ interpretacyjny wskazał, że pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nie czynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy o VAT. Zauważyć jednak należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Dyrektor KIS stwierdził, że w przedmiotowej sprawie w odniesieniu do należności za pobyt w domu pomocy społecznej, mamy do czynienia z sytuacją, w której występuje skonkretyzowane świadczenie (zapewnienie pobytu w domu pomocy społecznej), które jest wykonywane z nakazu organu władzy (decyzja administracyjna) pomiędzy dwoma określonymi stronami transakcji, dla którego istnieje bezpośredni beneficjent czynności. Powiat zobowiązuje się wykonać określone decyzją administracyjną czynności na rzecz konkretnej osoby, która za te czynności dokonuje opłaty w określonej wysokości bądź też opłaty tej dokonuje osoba trzecia. Skoro jest możliwe zidentyfikowanie konkretnego świadczenia wykonywanego przez Powiat na rzecz określonego podmiotu (nabywcy), należy uznać je za świadczenie usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Bez znaczenia pozostaje również fakt, że w przypadku umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej, opłaty ponoszą również inne osoby, np. małżonek, zstępni przed wstępnymi, a nie sama osoba skierowana do domu pomocy społecznej. W ocenie organu, istotnym jest to, że decyzje administracyjne orzekają jedynie w danej sprawie w stosunku do konkretnej osoby, podmiotu (świadczeniobiorcy). Zatem działanie Powiatu obejmujące wydanie decyzji administracyjnej rozstrzygającej, w jakiej formie zostanie przyznane świadczenie na rzecz podopiecznego, tj. czy zostanie przyznane świadczenie czy też nie, jest czym innym niż sama realizacja tego świadczenia, która stanowi niewątpliwie czynność cywilnoprawną, bowiem czynności wykonywane w oparciu o tę decyzję są usługami wykonywanymi na podstawie czynności cywilnoprawnych. Fakt, że Powiat obarczony jest zadaniem w postaci realizacji tych usług wynikających z decyzji administracyjnych nie jest jednoznaczny z tym, że automatycznie zostaje wyłączony z zakresu podatku od towarów i usług, bowiem w przedmiotowej sprawie zachodzi związek pomiędzy otrzymywanymi dochodami (uiszczanymi opłatami) a zobowiązaniem się Powiatu do wykonania określonych czynności. Tym samym uiszczane opłaty są wynagrodzeniem wnoszonym na poczet świadczenia usług dokonywanych przez Powiat. Jednocześnie podobne lub takie same czynności mogą być wykonywane przez inne podmioty, tzw. podmioty konkurencyjne. Organ interpretacyjny uznał, że w analizowanej sprawie występuje skonkretyzowane świadczenie (zapewnienie pobytu w domu pomocy społecznej), które jest wykonywane z nakazu organu (decyzja administracyjna) pomiędzy dwoma określonymi stronami transakcji, dla którego istnieje bezpośredni beneficjent czynności. Powiat zobowiązuje się wykonać określone decyzją administracyjną czynności na rzecz konkretnej osoby, za które otrzymuje opłaty w określonej decyzją wysokości. Możliwe jest zatem zidentyfikowanie konkretnego świadczenia wykonywanego przez Powiat na rzecz określonego podmiotu (nabywcy). Dlatego też, czynności świadczone przez Powiat spełniają definicję świadczenia usług określoną w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i Powiat w zakresie tych czynności nie korzysta z wyłączenia z grona podatników podatku od towarów i usług. W konsekwencji Dyrektor KIS stwierdził, że Powiat świadcząc usługi opieki i zapewnienia pobytu w domu pomocy społecznej jest podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT i w zakresie, w jakim realizuje w/w zadania nie jest objęty regulacją przepisu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. A zatem, w/w usługi będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Końcowo organ interpretacyjny wskazał, że nie rozstrzyga kwestii ewentualnego zwolnienia od podatku świadczonych czynności, gdyż nie było to przedmiotem zapytania. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 15 ust. 6 w zw. z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT polegające na niewłaściwej ocenie co do zastosowania przepisu prawa materialnego tj. art. 15 ust. 6 ustawy o VAT poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie Powiat świadcząc usługi opieki i zapewnienia pobytu w domu pomocy społecznej jest podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT i w zakresie, w jakim realizuje te zadania nie jest objęty regulacją przepisu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT tj. nie jest wyłączonym z opodatkowania organem władzy publicznej, który wykonuje zadania publiczne nałożone przepisami prawa. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 5. Skarga zasługuje na uwzględnienie. 6. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających. Zgodnie z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle powołanego przepisu, granice rozpoznania przez Sąd sprawy dotyczącej skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydanej w indywidualnej sprawie wyznaczają zatem zarzuty skargi. Zarzuty te w niniejszej sprawie koncentrowały się na kwestionowaniu dokonanej przez organ podatkowy wykładni przepisów art. 15 ust. 1, 2 i 6 ustawy o VAT w kontekście przedstawionego we wniosku o interpretację stanu faktycznego. Będąc związany granicami skargi, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona interpretacja indywidualna narusza prawa w stopniu powodującym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. 7. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było, czy – w przedstawionych we wniosku okolicznościach faktycznych – Powiat przy realizacji zadań własnych z zakresu pomocy społecznej, w postaci zapewnienia pobytu i opieki w domu pomocy społecznej oraz pobierania z tego tytułu opłat na podstawie zapisów u.p.s., podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zdaniem Skarżącego, w/w działania z zakresu pomocy społecznej korzystają z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Organ interpretacyjny natomiast stanął na stanowisku, iż w/w czynności świadczone przez Powiat spełniają definicję świadczenia usług z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i w ich zakresie Powiat jest podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT i nie jest objęty regulacją art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Rozstrzygając zaistniały pomiędzy stronami spór, Sąd podzielił stanowisko Skarżącego, uznając w związku z powyższym, że stanowisko organu interpretacyjnego wyrażone w zaskarżonej indywidualnej interpretacji nie jest prawidłowe. 10. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Czynności te podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy są wykonywane przez podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowano w ust. 2 tego przepisu, a rozumie się przez nią, wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Z kolei art. 15 ust. 6 ustawy o VAT stanowi, że nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Powołany przepis nawiązuje do regulacji wspólnotowej, tj. art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE, który stanowi m.in., że krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji. Na tle tych regulacji przyjąć należy, że dla wyłączenia działań jednostki samorządu terytorialnego ze sfery opodatkowania VAT, konieczne jest spełnienie równocześnie dwóch przesłanek: działalność musi być wykonywana przez podmiot prawa publicznego (przesłanka podmiotowa) oraz musi być wykonywana w celu sprawowania władzy publicznej, tj. dla realizacji nałożonych ustawami zadań, dla wykonania których organy te zostały powołane (przesłanka przedmiotowa). Nie budzi wątpliwości Sądu, iż Powiat jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Organy samorządu terytorialnego należy kwalifikować jako "organy władzy publicznej", bez względu na to, czy wykonują zadania własne, czy z zakresu administracji rządowej (por. wyroki NSA z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 145/11, z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I FSK 1594/11 – wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Słuszność ma Skarżący podnosząc, iż Powiat spełnia wymogi konieczne do uznania go za organ władzy publicznej, a w konsekwencji uznania, że mieści się w zakresie podmiotowym wyłącznie z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Natomiast sporne w niniejszej sprawie jest wystąpienie przesłanki o charakterze przedmiotowym tj. realizacja przez Skarżącego opisanych we wniosku czynności w ramach sprawowania władzy publicznej. W orzecznictwie TSUE konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, że działalnością wykonywaną w charakterze organu władzy publicznej jest działalność wykonywana przez podmioty prawa publicznego w ramach właściwego dla nich reżimu prawnego, z wyłączeniem tej działalności, która jest wykonywana przez nie na tych samych warunkach prawnych, co prywatni przedsiębiorcy (v. wyroki ETS w sprawach 107/84, 235/85, C-446/98, C-288/07, C-260/98, C-408/97). O publicznym bądź prywatnym charakterze działania gminy przesądza to, że wykonywanie zadań publicznych odbywa się na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, z wykorzystaniem władztwa państwowego i że przez te działania zaspokajane są zbiorowe potrzeby wspólnoty samorządowej (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 569/17). W kontekście przepisu art. 15 ust. 6 ustawy o VAT należy więc oddzielić sferę władztwa (imperium), która to działalność jest wyłączona z opodatkowania VAT, od sfery dominium, w ramach której organy władzy publicznej są traktowane jako podatnicy tego podatku. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest wobec tego również organ władzy publicznej, jeżeli w relacji do określonej czynności lub transakcji zachowuje się jak podmiot gospodarczy. Z przepisu art. 4 ust. 1 u.s.p. wynika, iż do zakresu działania powiatu należą, wszystkie sprawy publiczne o charakterze ponadgminnym, a powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym, m.in. w zakresie pomocy społecznej. W celu wykonywania zadań, Powiat może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi, o czym stanowi art. 6 ust. 1 u.s.p. Uszczegółowienie zadań z zakresu pomocy społecznej zawiera u.p.s. W myśl art. 2 ust. 2 u.p.s. pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi. Z przepisu art. 6 pkt 5 u.p.s. wynika, że przez jednostkę organizacyjną pomocy społecznej rozumie się regionalny ośrodek polityki społecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy społecznej, dom pomocy społecznej, placówkę specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, ośrodek wsparcia i ośrodek interwencji kryzysowej. Z kolei z przepisu art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. wynika, że obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej, a gmina i powiat, obowiązane zgodnie z przepisami ustawy do wykonywania zadań pomocy społecznej, nie mogą odmówić pomocy osobie potrzebującej, mimo istniejącego obowiązku osób fizycznych lub osób prawnych do zaspokajania jej niezbędnych potrzeb życiowych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 16 u.p.s. do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy kierowanie do domu pomocy społecznej i ponoszenie odpłatności za pobyt mieszkańca gminy w tym domu. Natomiast w myśl art. 17 ust. 2 pkt 3 tej ustawy, do zadań własnych gminy należy prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia o zasięgu gminnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki. Z kolei zgodnie z art. 19 pkt 10 u.p.s., do zadań własnych powiatu należy prowadzenie i rozwój infrastruktury domów pomocy społecznej o zasięgu ponadgminnym oraz umieszczanie w nich skierowanych osób. Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej (art. 54 ust. 1 u.p.s. ). Uzupełniająco trzeba również wskazać, że w myśl art. 59 ust. 1 i ust. 2 u.p.s., decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Decyzję o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy prowadzącej dom pomocy społecznej lub starosta powiatu prowadzącego dom pomocy społecznej. W przypadku regionalnych domów pomocy społecznej decyzję wydaje marszałek województwa. Wreszcie, jak stanowi o tym art. 104 ust. 1 u.p.s., należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, z tytułu opłat określonych przepisami ustawy oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dokonując syntezy przedstawionych regulacji prawnych, nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości, że wykonując opisane we wniosku czynności, Skarżący realizuje ustawowe zadania w zakresie pomocy społecznej, będąc - jako organ władzy publicznej - poddany reżimowi publiczno-prawnemu, co oznacza, że świadcząc usługi pomocy społecznej w ramach Domu Pomocy Społecznej nie działa jako rynkowy, konkurencyjny podmiot gospodarczy. Zadania w zakresie pomocy społecznej są obligatoryjne i służą realizacji polityki społecznej państwa, a zatem pozostają w sferze imperium. Skarżący wykonując je, działa jako podmiot prawa publicznego i w celu sprawowania władzy publicznej. Zadania te Skarżący realizuje za pomocą utworzonej jednostki budżetowej – Domu Pomocy Społecznej. W wyroku z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 TSUE stwierdził, że gminna jednostka organizacyjna, której działalność gospodarcza nie spełnia kryterium samodzielności w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE nie może być uznana za podatnika podatku od wartości dodanej odrębnie od gminy, w której skład jednostka ta wchodzi. W konsekwencji tego należy uznać, że samorządowe jednostki budżetowe nie posiadają odrębności podatkowej na gruncie przepisów o VAT, zatem wszelkie czynności przez nie dokonywane powinny być rozliczane przez jednostkę samorządu terytorialnego, która je utworzyła, a czynności dokonywane w ramach samorządu (pomiędzy jej jednostkami budżetowymi) mają charakter wewnętrzny. Opłaty pobierane w związku z realizacją zadań własnych mają charakter opłat publicznoprawnych, nie są ustalane w oparciu o zasady rynkowe, a ich wysokość kalkulowana jest w oparciu o średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca. Opłaty te nie są uzależnione od jakości i standardu usług, a od sytuacji materialno-finansowej osoby z nich korzystającej. Jak stanowi bowiem przepis art. 60 ust. 1 u.p.s., pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca, w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (art. 60 ust. 2 pkt 2 u.p.s.). Ogłoszenie to stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane (art. 60 ust. 4 u.p.s.). Należy zatem zakładać, że pobierane opłaty nie równoważą wszystkich kosztów ponoszonych przez Skarżącego w związku z realizacją zadań w zakresie opieki społecznej, w tym w wypadku w formie prowadzenia Domu Pomocy Społecznej. Opłaty te nie odzwierciedlają w całości wydatków jakie byłyby uwzględniane w rachunku ekonomicznym przez przedsiębiorcę, w sytuacji profesjonalnego prowadzenia działalności gospodarczej w tym zakresie, który z założenia przecież zakłada cel zarobkowy realizowanego przedsięwzięcia, a tym samym osiąganie dodatniego wyniku finansowego. Formuła, tryb i zasady ustalania wysokości opłaty wskazują, że pełni ona funkcję zbliżoną do daniny publicznej, natomiast niewiele ma wspólnego z ceną ustalaną w warunkach rynkowych. Trybunał Konstytucyjny - w wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r. sygn. akt P 6/02 - wskazał, że opłaty pobierane są w związku z wyraźnie wskazanymi usługami i czynnościami organów państwowych lub samorządowych, dokonywane w interesie konkretnych podmiotów. Stanowią zatem swoistą zapłatę za uzyskanie zindywidualizowanego świadczenia oferowanego przez podmiot prawa publicznego. Oprócz tego, że są świadczeniami odpłatnymi są także - jak podatki - świadczeniami pieniężnymi, powszechnymi, bezzwrotnymi, ustalanymi jednostronnie przez państwo. Z tej racji, że są jedną z form pozyskiwania dochodów budżetu państwa lub budżetów samorządu terytorialnego, powinny być odprowadzane, o ile regulacje szczególne nie stanowią inaczej, do budżetów jednostek samorządowych. Jako dochody publiczne, przymusowe mogą być pobrane w drodze egzekucji administracyjnej. Opłaty publiczne pobierane są zawsze w związku z określonym, konkretnym działaniem organów państwa (samorządu terytorialnego). Jeżeli opłata pobierana jest za określoną usługę - może zawierać pewne cechy ceny, jeżeli zaś jest świadczeniem dodatkowym, pobieranym w wysokości wyższej niż faktycznie świadczona usługa - zawiera cechy podatku. Dla uznania opłat za dochody i daniny publiczne kluczowe znaczenie mają nie tylko wskazane wyżej cechy ale i także okoliczność, że przeznaczane są na cele publiczne albo związane są z realizacją takich celów. W rozpoznawanej sprawie pobierane opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej związane są z realizowaniem celu publicznego w formie świadczenia pomocy społecznej, reglamentowanego w szczególności przepisami u.p.s. Rację ma Skarżący wskazując, iż opłaty te stanowią w istocie daninę publiczną, której pobieranie jest formą sprawowania władztwa publicznego. Co więcej, przedmiotowe opłaty, jako dochody publiczne, mogą być pobierane w drodze egzekucji administracyjnej, zatem nie powinno budzić wątpliwości, że stanowią one daniny publiczne ponoszone w związku z realizacją celów publicznych na podstawie stosunków publicznoprawnych, a nie prywatnoprawnych. W kontekście rozważanego zagadnienia, warto również przywołać wyrok TSUE w sprawie C-246/08 Komisja v. Finlandia, w którym Trybunał uznał, że w przypadku, gdy zapłata uiszczana przez beneficjentów usług świadczonych przez podmioty publiczne (w sytuacji rozpatrywanej w wyroku: usług pomocy prawnej) zależy jedynie częściowo od rzeczywistej wartości świadczonych usług, a jej związek z tą wartością jest tym mniejszy, im skromniejsze są dochody i majątek beneficjenta, nie można uznać, że pomiędzy tymi usługami a świadczeniem ekwiwalentnym płaconym przez beneficjenta istnieje bezpośredni związek wymagany przepisami dyrektywy do tego, aby można było uznać owo świadczenie za wynagrodzenie za usługi, a tym samym do tego, aby można było te usługi uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o podatku VAT. Podobne stanowisko TSUE zajął w wyroku w sprawie C-520/14 Gemeente Borsele, dotyczącej uznania za działalność gospodarczą świadczenia przez gminę usług odpłatnego dowozu dzieci do szkół w przypadku, gdy wysokość odpłatności uzależniona jest od dochodów rodziców. Mechanizmy dotyczące ustalania i wnoszenia opłat za pobyt w Domu Pomocy Społecznej wykazują podobieństwo do sytuacji rozważanych w cytowanych wyrokach. Wysokość opłaty wnoszonej za pobyt w domu pomocy społecznej, jak wynika to z art. 61 ust. 2 u.p.s. ustalana jest według kryterium dochodowego mieszkańca domu, ale także jego małżonka, zstępnych lub wstępnych, w sytuacji, gdy któreś z nich wnosi opłaty. Przykładowo, mieszkaniec domu uiszcza opłatę nie większą niż 70% swojego dochodu (art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s.). Według kryterium dochodowego ustalana jest również opłata ponoszona przez małżonka, zstępnych i wstępnych (art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s.). Wreszcie, im niższe dochody tych osób, a tym samym mniejszy ich wkład w koszty utrzymania mieszkańca domu pomocy społecznej, tym większy udział finansowy gminy, która, jak stanowi o tym art. 61 ust. 2 pkt 3 u.p.s., ponosi opłaty w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2. Nie występują w tym wypadku elementy typowe dla podmiotów funkcjonujących w warunkach rynkowych takich jak kalkulacja ceny zakładająca osiągnięcie zysku, czy możliwość negocjowania ceny. Dodać można, że zgodnie z przywołanym art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, cechą konieczną działalności gospodarczej jest m.in. jej zarobkowy charakter. Tymczasem w sytuacji prowadzenia działalności, której koszty nie będą pokryte w całości (a niekiedy wcale), gdyż odpłatność za w/w usługi nie jest warunkowana w jakikolwiek sposób ich standardem i jakością, lecz sytuacją materialną świadczeniobiorcy, a warunki przyznawania i odpłatność za te usługi regulowane są aktem prawa miejscowego, nie można mówić o zarobkowym charakterze takiej działalności. Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 36 u.p.s. określa, że świadczeniami z pomocy społecznej są świadczenia pieniężne wymienione w pkt 1 oraz świadczenia niepieniężne wskazane w pkt 2, w tym zamieszczone pod lit. "o" - pobyt i usługi w domu pomocy społecznej. Nie sposób w takim wypadku zakładać, że Skarżący realizując obowiązkowe zadania z zakresu opieki społecznej działa w realiach rynkowych, w warunkach konkurencji z podmiotami świadczącymi np. usługi opiekuńcze w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Stosunek prawny łączący Skarżącego oraz podmioty korzystające ze świadczeń pomocy społecznej, w istotnym stopniu opiera się o administracyjnoprawną metodę regulacji, a strony tego stosunku nie mają pełnej swobody w kształtowaniu jego treści, ponieważ ograniczają je przepisy obowiązującego prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2014 r. sygn. akt I FSK 1644/13). Jak słusznie wskazuje Skarżący, w świetle przytoczonych regulacji nie może być wątpliwości, że w powyższej sferze Powiat jest podporządkowany ścisłemu reżimowi publiczno-prawnemu, a tym samym nie może działać w sposób wolnorynkowy czy konkurencyjny jako podmiot gospodarczy. Tryb i zasady przyjęcia do Domu Pomocy Społecznej, zasady ustalania odpłatności, realizowanie celów ustawowych z zakresu opieki społecznej, a nie celu gospodarczego, zakładającego osiąganie zysków, egzekwowanie zaległych opłat w trybie egzekucji administracyjnej dostatecznie potwierdzają, że wykonywane przez Skarżącego czynności stanowią formę realizacji ustawowo określonych zadań własnych, świadczonych w formie jednostki budżetowej, funkcjonującej odmiennie od klasycznych podmiotów gospodarczych. Sąd przy tym zwraca uwagę, że także rozważając sporne zagadnienie w sferze opodatkowania podatkiem od towarów i usług i związanego z tym, możliwego zakłócenia konkurencji, wyłączenie Skarżącego jako organu władzy publicznej realizującej zadania publiczne z kategorii podatników VAT, a tym samym nieobjęcie świadczonych usług z zakresu pomocy społecznej stawką VAT doliczaną do ceny, faktycznie nie powoduje zakłócenia zasad konkurencji. Zgodnie bowiem z przepisem art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. b ustawy o VAT, zwolnieniu od podatku podlegają usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawa towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody oraz placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze. Wobec tego, istniejące zwolnienie przedmiotowe zawarte w cytowanym przepisie, wyklucza sytuację, że świadczenie podobnych usług, które potencjalnie mogą być względem siebie konkurencyjne, jest traktowane w różny sposób z punktu widzenia podatku VAT. Zatem również oceniając z tej perspektywy, nie występuje sytuacja, która powodowałaby faktyczne zakłócenie zasad konkurencji, wobec podmiotów prowadzących zbliżony rodzaj działalności. Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie, spełnione są przesłanki określone w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Skarżący działa bowiem jako podmiot prawa publicznego – jednostka samorządu terytorialnego, w celu sprawowania władzy publicznej – realizacji nałożonych przepisami prawa zadań z zakresu pomocy społecznej, która nie ma charakteru działalności gospodarczej i nie prowadzi do zakłócenia zasad konkurencji. W rezultacie, wykonywane przez Dom Pomocy Społecznej w ramach realizacji zadań ustawowych świadczenia pomocy społecznej, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji, Sąd za zasadne uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 15 ust. 6 ustawy o VAT poprzez błędne przyjęcie, że w przypadku wykonywania przez Skarżącego czynności z zakresu pomocy społecznej w ramach Domu Pomocy Społecznej Powiat działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wskutek czego nie jest objęty regulacją tego przepisu oraz naruszenia przepisów art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, poprzez niewłaściwą ocenę możliwości ich zastosowania w opisanych we wniosku okolicznościach faktycznych, skutkującą bezpodstawnym przyjęciem, że Skarżący wykonuje działalność gospodarczą objętą zakresem ustawy o VAT. 8. Wobec powyższego, rozpoznając ponownie wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, organ uwzględni wskazania i ocenę prawną wyrażone przez Sąd w niniejszym wyroku. 9. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. W związku z uwzględnieniem skargi, Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a., zgodnie ze złożonym wnioskiem, zasądził na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania w wysokości 680 zł, w tym kwotę 200 zł tytułem uiszczonego w sprawie wpisu sądowego oraz kwotę 480 zł tytułem kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, którego wysokość ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło