I SA/Gd 1235/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-10-22

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego, ale przed zainicjowaniem nowego postępowania nadzwyczajnego, może być merytorycznie rozpoznany?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy może być wszczęte i rozpoznane tylko w toku postępowania sądowego lub po jego prawomocnym zakończeniu, jeśli strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie mające na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia. Wniosek złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania, bez zainicjowania postępowania nadzwyczajnego, skutkuje umorzeniem postępowania o przyznanie prawa pomocy jako zbędnego.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który oddalił jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Wniosek został złożony po prawomocnym zakończeniu postępowania przed WSA. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został odrzucony przez WSA, a zażalenie oddalone przez NSA. Po prawomocnym zakończeniu postępowania, skarżący ponownie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 22 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 23 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...]. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 30 października 2014 r. (dowód: potwierdzenie odbioru – k. 103). Skarżący, wnioskiem uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 2 grudnia 2014 r., zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym od opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł, do której uiszczenia został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 3 października 2014 r.) oraz ustanowienie adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od powołanego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 9 marca 2014 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł zażalenie, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt II GZ 320/15. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 sierpnia 2015 r. (doręczonym w dniu 10 września 2015 r.) skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 3 października 2014 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym i doręczonym na wniosek. Wnioskiem, złożonym na urzędowym druku PPF w dniu 26 września 2015 r., skarżący zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy przez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej. Złożył także wniosek o jej umorzenie. Postanowieniem z dnia 21 października 2015 r. referendarz sądowy WSA w Gdańsku, na podstawie art. 169 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako p.p.s.a.), stwierdził, że wyrok z dnia 23 września 2014 r. jest prawomocny od dnia 2 grudnia 2014 r. Stosownie do treści art. 243 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powołanego przepisu wynika, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne o ile trwa postępowanie sądowe, a po prawomocnym zakończeniu postępowania – jeżeli strona zainicjuje jednocześnie nowe postępowanie, które miałoby doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (tj. postępowanie nadzwyczajne). W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt I OZ 776/12 (internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) wskazano, że "przez określenie "tok postępowania", zawarte w art. 243 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć tok postępowania sądowoadministracyjnego od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia" oraz że "stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd". Postępowanie ze skargi W. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostało prawomocnie zakończone. Z akt sprawy wynika bowiem, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2014 r. stał się prawomocny od dnia 2 grudnia 2014 r. Stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez Sąd. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że merytoryczne rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie jest możliwe ze względu na fakt, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało prawomocnie zakończone przed złożeniem tego wniosku (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 355/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 591/14, internetowa Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wskazał, że ma na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie np. poprzez złożenie skargi o wznowienie postępowania, jednoznacznie podając, że jego celem jest "zwolnienie od opłaty kancelaryjnej" (rubryka 4.1 oraz 5 formularza PPF). W tym stanie sprawy za zbędne należało uznać rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tego względu referendarz sądowy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło