I SA/Gd 1264/10
WyrokWSA w Gdańsku2011-01-25
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Ewa Kwarcińska, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki udokumentowane fakturami i rachunkami wystawionymi przez podmioty, które nie prowadziły faktycznie działalności gospodarczej lub których tożsamość jest nieustalona, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydatki udokumentowane fakturami i rachunkami wystawionymi przez podmioty, które nie istniały, nie prowadziły działalności gospodarczej, nie wykonywały usług lub których tożsamość jest nieustalona, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów. Podatnik ma obowiązek udowodnić rzeczywiste poniesienie wydatków w celu uzyskania przychodu, a same faktury i rachunki, bez dodatkowych dowodów potwierdzających rzeczywiste świadczenie usług, nie są wystarczające.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok. Podatnik zaliczył do kosztów uzyskania przychodów wydatki udokumentowane fakturami i rachunkami od 11 podwykonawców. Organy podatkowe zakwestionowały te wydatki, uznając, że faktury i rachunki nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, ponieważ podwykonawcy albo nie istnieli, albo nie wykonywali usług, albo ich tożsamość była nieustalona. Podatnik w skardze zarzucił naruszenie przepisów ustawy o PIT oraz ordynacji podatkowej, argumentując, że przedłożył wymagane dokumenty i nie mógł przewidzieć nieuczciwości kontrahentów. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę.
W zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty w roku podatkowym 2005 - PIT-36L A. S. wykazał:
* przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej 4.425.449,10- zł,
* koszty uzyskania przychodów w kwocie 1.728.358,36- zł,
* dochód 2.697.090,74- zł,
* podstawę obliczenia podatku 2.697.091,- zł,
* podatek wg skali 19% 512.447,29- zł,
* odliczenia od podatku - składki na ubezpieczenie zdrowotne) 1.721,64- zł,
* należny podatek 510.726,- zł.
Postanowieniem z dnia 7 września 2006 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął postępowanie kontrolne w prowadzonej przez A. S. firmie "A" Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków. W protokole kontroli z dnia 27 kwietnia 2009 r. stwierdzono częściową nierzetelność prowadzonej księgi, nie uznając za dowód tego, co wynika z dokonanych w niej zapisów, na podstawie dowodów wystawionych przez podmioty nie istniejące oraz dowodów dokumentujących nie wykonane usługi.
Decyzją z dnia 9 września 2009 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił A. S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w wysokości 601.218,- zł.
Powyższe było następstwem zmiany wysokości dochodu z prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, którą wyliczono w kwocie 3.173.367,54- zł jako różnicę pomiędzy przychodem - skorygowanym do kwoty 4.438.233,10- zł, a kosztami uzyskania przychodów - skorygowanymi do kwoty 1.264.865,56- zł. Korekta przychodu przez podwyższenie o 12.784,- zł wystąpiła w związku z zaniżeniem sprzedaży o 24.484,- zł - w dniu 23 maja 2005 r. podatnik wystawił fakturę VAT nr 48/05 dla Stoczni za prace kadłubowe na kwotę 27.204,- zł, natomiast do podatkowej księgi przychodów i rozchodów wpisał sprzedaż w kwocie 2.720,- zł oraz zawyżeniem sprzedaży o 11.700,- zł - w dniu 2 czerwca 2005 r. podatnik wystawił fakturę VAT nr 50/06 dla Stoczni za prace spawalnicze na kwotę 1.380,- zł, a do rejestru sprzedaży VAT wpisana została faktura o wartości 13.080,- zł. Do podatkowej księgi przychodów i rozchodów wpisał sprzedaż w jednej kwocie wynikającej z rejestru sprzedaży, w tym fakturę nr 50/06 w kwocie 13.080 zł. Natomiast korekta kosztów uzyskania przychodów, tj. ich obniżenie o kwotę 463.492,80- zł w stosunku do wartości zeznanej była skutkiem nieuznania za koszty uzyskania przychodów kwot wynikających z dowodów, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych w tym kwot wynikających z faktur i rachunków wystawionych przez 11 podwykonawców: H. H., A. K., D. A., D. R., W. H., M. S., M. H., A. K., J. K., H. S. i D. P.
Po rozpatrzeniu wniesionego przez podatnika odwołania, decyzją z dnia 5 października 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie była kwestionowana wysokości przychodu wykazanego przez "A" Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe A. S. Kwestią sporną była natomiast wysokość kosztów uzyskania przychodów. Dyrektor Izby Skarbowej wyłączył z kosztów uzyskania przychodu kwoty wynikające z rachunków i faktur, na których jako sprzedawcy usług figurują H. H., A. K., D. A., D. R., W. H., M. S., M. H., A. K., J. K., H. S. i D. P.. Organ stwierdził bowiem, że faktury i rachunki, w których jako wystawcy widnieją powyższe osoby, nie dokumentują rzeczywistego wykonania usług na rzecz firmy "A". W konsekwencji organ podatkowy nie uznał za koszt uzyskania przychodu wydatków udokumentowanych rachunkami i fakturami wystawionymi przez te osoby, na łączną kwotę 471.892,- zł. Organ podkreślił, że strona poza kwestionowanymi fakturami i rachunkami oraz oświadczeniem potwierdzającym fakt poniesienia wydatków w kwocie 15.000,- zł, nie przedłożyła żadnych dowodów, które potwierdzałyby rzeczywisty fakt poniesienia wydatków na zakup zakwestionowanych usług montersko - spawalniczych od podwykonawców. Kilkakrotnie nie skorzystała także z prawa udziału w przeprowadzonych dowodów z zeznań świadków.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 października 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 9 września 2009 r. określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. A. S. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej zarzucił naruszenie:
- art. 22 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- art.122, art. 187 §1 oraz art. 191 ordynacji podatkowej.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu odwoławczego skarżący podkreślił, że przedłożył organowi dowody do posiadania, których zobowiązywały go przepisy ustaw podatkowych. Skarżący wskazał, że w momencie zawierania transakcji z kwestionowanymi jako jego kontrahentami podmiotami, podatnik nie mógł przypuszczać, że będzie miał do czynienia z podmiotami nieuczciwymi, i że do wykazania przed organem podatkowym faktu poniesienia kosztu konieczne będą inne dowody niż faktura, rachunek i dowód wypłaty.
Zdaniem skarżącego skonfrontowanie przedłożonych dokumentów poniesienia kwestionowanych kosztów z rodzajem świadczonych usług i uzyskiwanymi z tego tytułu przychodami, pozwalało na zakwalifikowanie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodu. W ocenie skarżącego, skoro organ to kwestionuje, to powinien jednoznacznie wykazać, że dany zakup nie miał miejsca i podatnik nie poniósł wydatków wykazanych w dokumentach, a nie przerzucać na niego obowiązku udowadniania, że postąpił słusznie. Podatnik w postępowaniu podatkowym, wobec bardzo ograniczonych możliwości działania jest stroną słabszą niż organ podatkowy, a zatem wszelkie nierozstrzygnięte wątpliwości nie powinny być tłumaczone na jego niekorzyść.
Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu, że podobnie jak organ pierwszej instancji zakwestionował dowody wystawione przez: H. H., A. K., D. A., D. R., W. H., M. S., M. H., A. K., J. K., H. S. i D. P. uznając ich za podmioty nieistniejące, gdyż wykazywały na dokumentach nieprawdziwe dane, nie prowadziły działalności gospodarczej, nie wykazywały przychodów i nie rozliczały się z fiskusem, wystawiały faktury dokumentujące usługi, których w rzeczywistości nie wykonały. Skarżący podniósł, że wykazał inicjatywę i zdołał uzyskać od A. K. oświadczenie z notarialnie poświadczonym podpisem, potwierdzające fakt wykonania usług i otrzymania wynagrodzenia, a organ odwoławczy nie uznał tego dowodu.
Polemizując ze stwierdzeniem częściowej nierzetelności ksiąg, podatnik nawiązał do zamieszczonego w decyzji sformułowania, że część zapisów w prowadzonej przez podatnika w 2005 r. podatkowej księdze przychodów i rozchodów nie odzwierciedla stanu rzeczywistego i przedstawił swoją wersję tego pojęcia. W ocenie skarżącego "stan rzeczywisty" to fakty i zdarzenia, które rzeczywiście zaistniały i miały miejsce. Aby wykazać, że dane zdarzenie gospodarcze nie zaistniało w rzeczywistości i jego ujęcie w księgach stanowi o nierzetelności ksiąg trzeba w pierwszej kolejności bezspornie wykazać, że np: dana usługa nie została wykonana, a w konsekwencji nie nastąpił jej odbiór. Aby wykazać, że usługa nie została wykonana, trzeba udowodnić, że usługa nie mogła być wykonana, bo podmiot ją wykonujący faktycznie nie istnieje, wskazany podmiot nie mógł wykonać usług, bo nie miał takich możliwości. Dopiero bezsporne udowodnienie, że zaistniała przynajmniej jedna ze wskazanych okoliczności, pozwala na stwierdzenie, że zdarzenie gospodarcze nie miało miejsca. Udowodnienie niewykonania usługi implikuje już dalsze stwierdzenia, mianowicie wadliwość dokumentów towarzyszących temu zdarzeniu, a więc protokołu odbioru, faktury, czy rachunku, czy wreszcie dowodu zapłaty. Organ po znamionach zewnętrznych takich jak: brak rejestracji w urzędzie, nieskładanie zeznań, niepłacenie podatków, wadliwe dane na fakturze, brak możliwości ustalenia miejsca pobytu w trakcie postępowania kontrolnego ustalił, że podmioty te nie istniały, nie prowadziły działalności, a zatem nie mogły wykonać usług wskazanych w dokumentach wystawionych podatnikowi. Samo niezarejestrowanie się podmiotu w urzędzie, nieskładanie zeznań i niepłacenie podatków, a tym bardziej brak możliwości ustalenia miejsca pobytu wykonawcy w trakcie postępowania kontrolnego, nie dowodzi niewykonania usług.
W ocenie skarżącego późniejsze uzyskanie dowodów jest praktycznie niemożliwe, w szczególności, gdy mamy do czynienia z nieuczciwym kontrahentem. Przepisy ustaw podatkowych nakładają na podatnika określone obowiązki dokumentacyjne i w zasadzie do zgromadzenia tylko tych dokumentów podatnik jest zobowiązany. Trudno, zdaniem strony, wymagać od podatnika, aby fakt świadczenia na jego rzecz usług w 2005 r. dokumentował jeszcze innymi dowodami niż te, do których zobowiązują go przepisy. Przerzucenie w tej sytuacji dowodzenia tylko na podatnika jest niezgodne z art. 122 ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sytuacji organ prowadzący postępowanie kontrolne powinien w odniesieniu do każdego zakwestionowanego podwykonawcy przeprowadzić analizę pod kątem możliwości wykonania przez niego usług na rzecz podatnika i to nie tylko w aspekcie zarejestrowania działalności gospodarczej, czy płacenia podatków.
Zdaniem strony skarżącej organ podatkowy nie uzyskał pełnych informacji ze stoczni na temat zasad wydawania przepustek i możliwości poruszania się przez niektóre podmioty bez przepustek. Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę na fakt, że świadkowie, którzy zeznawali w jego obecności potwierdzali fakt wykonania usług na jego rzecz.
W ocenie skarżącego A. S. niewyrażenie przez niego zgody na przesłuchanie go w charakterze świadka nie świadczy o braku chęci współpracy, bądź chęci ukrycia faktów związanych ze sprawą. Odmawiając składania zeznań podatnik wskazał, że odpowie na pytania skierowane do niego na piśmie i w granicach posiadanej wiedzy. W związku z tym przedmiotowa odmowa jest całkowicie neutralna dowodowo.
Skarżący podkreślił, że organy ścigania do tej pory nie wszczęły wobec niego postępowania, z czego należy wnosić, że organy te nie znalazły dowodów na potwierdzenie podejrzenia posługiwania się przez niego fałszywymi dowodami w postaci faktur i rachunków - a zatem dowody te nie są fałszywe.
Zdaniem skarżącego zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że wydatki poniesione w 2005 r. na rzecz podmiotów zakwestionowanych przez organy nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
Spór w przedmiotowej sprawie sprowadzał się do tego, czy podatnik zasadnie zaliczył do kosztów uzyskania przychodu wydatki udokumentowane rachunkami i fakturami w których jako sprzedawcy usług figurują H. H., A. K., D. A., D. R., W. H., M. S., M. H., A. K., J. K., H. S. i D. P.. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, faktury i rachunki nie dokumentują bowiem rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Stosownie do brzmienia art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14. poz.176 j.t.) dalej zwana u.p.d.o.f., kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Powyższy przepis zawiera ogólną definicję kosztów uzyskania przychodu. Dla zakwalifikowania określonego wydatku, czy nakładu poniesionego przez podatnika do tej kategorii, niezbędne jest łączne spełnienie niżej wskazanych warunków.
Po pierwsze wydatek lub nakład muszą być rzeczywiście poniesione. Po drugie koszt musi być poniesiony w celu osiągnięcia przychodów. Związek zaś kosztu i przychodu rozumieć należy jako bezpośredni, co oznacza, że wydatek lub nakład kwalifikowane jako koszt uzyskania przychodu miały lub co najmniej – w danych okolicznościach - mogły mieć wpływ na wielkość faktycznie osiągniętego przychodu. Trzecim i ostatnim wymogiem pozostaje nie zaliczenie poniesionego przez podatnika wydatku do kategorii tak zwanych kosztów zabronionych, czyli wydatków, które ustawodawca zakazuje wliczać w ciężar kosztów – art. 23 ustawy. Należy przy tym zaznaczyć, że to na podatniku spoczywa obowiązek wykazania związku wydatku z uzyskanym przychodem i udowodnienia faktu jego poniesienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd pragnie zaznaczyć, że w świetle poczynionych ustaleń, Dyrektor Izby Skarbowej słusznie zakwestionował szereg wydatków podatnika przyjmując, że nie mogą one zostać uznane za koszty uzyskania przychodu. Przedstawiona przez organ odwoławczy argumentacja dowodzi tego, że poza istnieniem faktur i rachunków, brak jest jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt rzeczywistego świadczenia usług na rzecz przedsiębiorstwa produkcyjno - usługowego "A". Jednocześnie skarżący nie wykazał, aby zakwestionowane usługi rzeczywiście zostały wykonane przez te podmioty, które widnieją na zakwestionowanych fakturach i rachunkach. Powyższe spowodowało, że za zasadne przyjąć należało stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie korekty kosztów uzyskania przychodu. Trzeba mieć bowiem na względzie, że w przypadku zakwestionowania zaliczenia przez organy podatkowe konkretnego wydatku, jako niebędącego kosztem uzyskania przychodu, to na podatniku ciąży obowiązek wykazania, iż wydatki związane z osiąganym lub zamierzonym przychodem zostały faktycznie poniesione. Skutki materialnoprawne w postaci potrącenia z przychodu wydatków poniesionych w celu jego osiągnięcia mogą nastąpić jedynie wtedy, gdy podatnik przedstawi lub wykaże źródła bądź środki dowodowe, które umożliwią organowi podatkowemu ocenę, że zostały faktycznie poniesione w celu uzyskania przychodów (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2006 r., II FSK 742/05).
W pierwszej kolejności Sąd pragnie podkreślić, że nie znalazł podstaw do uznania, iż organy podatkowe prowadziły postępowanie dowodowe w sposób uchybiający przepisom ordynacji podatkowej.
Przeprowadzony przez Dyrektora Izby Skarbowej wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd w pełni podziela w tym zakresie argumentację organu odwoławczego, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest w pełni uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu zasadność ocen i wniosków poczynionych przez Dyrektora Izby Skarbowej na podstawie zebranego materiału dowodowego, w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, nie budzi wątpliwości. Dokonana przez organ ocena dowodów nie wykracza także poza granice wynikające z art. 191 ordynacji podatkowej i nie nosi cech dowolności, czy powierzchowności.
Zdaniem Sądu organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie w sposób zupełny i wyczerpujący. Uzyskane w ten sposób dowody poddane następnie zostały wnikliwej i poprawnej ocenie. Świadczy o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji, dokonana w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która pozwala stwierdzić, że rozumowanie organów podatkowych, uwzględnia przedstawione wyżej reguły postępowania podatkowego, a przy tym pozostaje w zgodzie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Organ odwoławczy poddał bowiem swej ocenie wszystkie uzyskane dowody, po czym za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, wykazał bezpodstawność twierdzeń strony skarżącej. Organy podatkowe obu instancji dokonały oceny każdego z zebranych dowodów, odniosły się do każdego z nich, dokonując ich analizy z osobna, ale też we wzajemnej łączności.
W kontekście powyższych uwag uznać należy, że przeprowadzone w sprawie postępowanie nie naruszało przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd też, ustalony w sprawie stan faktyczny, w ocenie Sądu uznać należy za prawidłowy.
W szczególności na słuszność stanowiska organu odwoławczego wskazuje analiza poszczególnych dowodów zgromadzonych w toku postępowania podatkowego, a postępowanie dowodowe wykazało w sposób nie budzący wątpliwości Sądu, że usługi, które miały być świadczone przez zakwestionowane przez organ osoby, nie zostały w istocie wykonane przez te podmioty.
Po pierwsze organ odwoławczy prawidłowo doszedł do wniosku, że rzeczywistego świadczenia usług nie potwierdzają rachunki, w których jako wystawca widnieje H. H. Organ podatkowy ustalił, że podatnik nie figuruje w ewidencji podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, na to nazwisko nie została zarejestrowana żadna firma pod wskazanym adresem. Podmiot za lata 2004 - 2005 nie złożył żadnych deklaracji. Nie było możliwości przesłuchania H. H. w charakterze świadka, gdyż jak wynika z pisma Komisariatu Policji pod wskazanym adresem nie przebywa od 15 lat, mieszkał na terenie R., obecnie prawdopodobnie przebywa w Irlandii.
Organ podatkowy II instancji zasadnie doszedł również do wniosku, że rzeczywistego świadczenia usług nie potwierdzają faktury, w których jako wystawca widnieje A. K.. Przeprowadzone czynności kontrole wykazały bowiem, że podatnik zgłosił prowadzenie działalności gospodarczej dopiero od 1 września 2005 r., a dowody są od stycznia 2005 r. Podmiot nie był zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za 2005 r. nie złożył zeznania rocznego, ani żadnych PIT-4 i PIT-8. Nie było także możliwości przesłuchania w charakterze świadka, albowiem ustalono, że wraz z rodziną przebywa w Irlandii.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącego, organy podatkowe obu instancji prawidłowo uznały, że rachunki, w których jako wystawca widnieje D. A. nie potwierdzają faktycznego wykonania usług przez tę osobę. Organy podatkowe ustaliły bowiem, że podatnik ten figuruje jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, jednakże w zeznaniu PIT-28 za 2004 r. nie wykazał żadnego przychodu, a za 2005 r. nie złożył żadnych deklaracji. Nie było możliwości przesłuchania w charakterze świadka, gdyż jak wynika z pisma Komisariatu Policji pod wskazanym adresem nie zamieszkuje od 17 maja 2004 r., skąd został administracyjnie wymeldowany, a aktualne miejsce jego pobytu nie jest znane.
Postępowanie dowodowe wykazało również, że prawidłowo zostały zakwestionowane faktury VAT, na których jako wystawca widnieje D. R.. Organy ustaliły, że podatnik ten w okresie od 26 lutego 2002 r. do 20 kwietnia 2003 r. figurował jako prowadzący "Handel obwoźny, usługi remontowe "; za lata 2004 - 2005 nie złożył żadnych deklaracji; brak możliwości przesłuchania w charakterze świadka - z pisma Komisariatu Policji wynika, że nie przebywa w miejscu zameldowania, pracuje jako marynarz i nie jest znany termin jego powrotu do kraju.
Faktu wykonania usług nie potwierdził także W. H., z zeznań którego wynika, że nie wykonywał usług na rzecz firmy A. S., natomiast za podpisywanie rachunków, protokołów zdawczo-odbiorczych i dowodów zapłaty -otrzymywał gotówką 10% ich wartości; nie płacił podatków, nie zawierał umów na wykonanie usług z A. S.; wskazał, że proceder wystawiania takich rachunków jest w Stoczni popularny i to nie tylko u pana S.
Trafne jest także stanowisko organu podatkowego w przedmiocie zakwestionowania rachunków, na których jako wystawca wpisany jest M. S. Organy ustaliły, że podatnik zgłosił przerwę w opodatkowanej kartą działalności "usługi ślusarsko - rurarskie " od 1 października 2001 r. do odwołania; nie figuruje w ewidencji podatników VAT, w zeznaniu PIT-36 za 2005 r. wykazał tylko przychody uzyskane z tytułu zatrudnienia w spółce B S.A. w W.; brak możliwości przesłuchania w charakterze świadka bowiem, jak wynika z pisma Komisariatu Policji od 3 lat przebywa za granicą, matka dokładnie nie wie gdzie i termin jego powrotu nie znany.
Faktu wykonania usług nie potwierdziła także M. A. H., która przesłuchiwana w charakterze świadka wyjaśniła, że jej firma świadczyła usługi wyłącznie na terenie S., była prowadzona przez zatrudnionego przez nią i posiadającego jej pełnomocnictwa M. M. ówczesnego jej konkubenta, na okazanych dokumentach (fakturach, KP i protokołach zdawczo odbiorczych) wystawionych po zlikwidowaniu firmy rozpoznała jego podpisy, lecz nie wie gdzie on aktualnie przebywa i nie otrzymała żadnych pieniędzy wynikających z okazanych dokumentów. Ponadto organy podatkowe ustaliły, że podatniczka od 1 września 2000 r. prowadziła firmę "C"; od 2002 r. nie złożyła żadnych deklaracji ani zeznań i z dniem 12 maja 2003 r. została wykreślona z ewidencji podatników VAT, a decyzją Prezydenta Miasta z dnia 3 listopada 2004 r. została wykreślona z ewidencji działalności gospodarczej.
Organ odwoławczy prawidłowo doszedł również do wniosku, że rzeczywistego świadczenia usług nie potwierdzają faktury, w których jako wystawca widnieje A. K.. W toku postępowania kontrolnego organy ustalił bowiem, że podatnik figuruje tylko w ewidencji osób nie prowadzących działalności gospodarczej; za lata 2004-2005r. nie składał żadnych deklaracji; brak możliwości przesłuchania w charakterze świadka - z pisma Komisariatu Policji wynika, że rodzina K. wyprowadziła się z mieszkania pod wskazanym adresem kilka miesięcy temu, aktualny adres jego zamieszkania nie jest znany.
W ocenie Sądu, organy podatkowe obu instancji prawidłowo uznały, że rachunek, na którym jako wystawca widnieje J. K. nie dokumentuje rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, albowiem postępowanie podatkowe w tym zakresie wykazało, że podatnik w dniu 26 lipca .2004 r. złożył zgłoszenie rejestracyjne VAT-R , ale za 2005 r. nie złożył zeznania rocznego, ani żadnych deklaracji VAT-7, PIT-4 i PIT-8. Nie było możliwości przesłuchania w charakterze świadka - z pisma Komendy Powiatowej Policji wynika, że przed 15 grudnia 2005 r. wyprowadził się z mieszkania i aktualny adres jego zamieszkania nie jest znany. Postępowanie dowodowe wykazało również, że prawidłowo zostały zakwestionowane rachunki, na których jako wystawca widnieje H. S., albowiem podatnik nie figuruje w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą; za 2005 r. nie składał żadnych deklaracji. Nie było także możliwości przesłuchania tej osoby w charakterze świadka - z pisma Komisariatu Policji wynika, że pod wskazanym adresem nie przebywa, z rodziną nie utrzymuje żadnego kontaktu, aktualny adres jego zamieszkania jest nieznany.
Sąd aprobuje również stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej odnoszące się do zakwestionowania faktur, w których jako wystawca widnieje D. P.. Postępowanie podatkowe w tym zakresie wykazało wprawdzie, że podatnik od 1 listopada 2000 r. figurował jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, jednakże prowadzone w stosunku do niego postępowanie podatkowe wykazało, że przedmiotowych usług sam nie wykonał i nie nabył ich od wskazywanych podwykonawców, zatem nie mógł dokonać ich sprzedaży firmie A. S.
Zasadność ustaleń tego postępowania została potwierdzona również decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 stycznia 2007 r. w sprawie określenia podatku VAT za kolejne miesiące 2005 r.
Reasumując powyższe Sąd potwierdza zasadność uznania przez organy podatkowe opisanych wyżej dowodów za nierzetelne, gdyż zgodność tych dowodów z rzeczywistym przebiegiem zdarzeń gospodarczych została skutecznie zakwestionowana. Wskazani jako rzekomi wystawcy faktur lub rachunków bądź nie istnieli, bądź nie prowadzili działalności gospodarczej, nie wykonywali usług a tylko wystawiali faktury/rachunki, brak było również możliwości ich przesłuchania w charakterze świadków, gdyż aktualny adres ich zamieszkania jest nieznany, bądź przebywają za granicą i termin ich powrotu jest nieznany.
Marginalnie Sąd orzekający w niniejszej sprawie pragnie zwrócić uwagę, że z postanowienia Komendy Powiatowej Policji z dnia 19 lutego 2010 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie posłużenia się w latach 2005 – 2006 w Urzędzie Skarbowym fałszywymi fakturami VAT, rachunkami i umowami jako autentycznymi przez A. S., prowadzącego działalność gospodarczą PPU "A" wynika, że korzystając z policyjnych zbiorów danych REGON, CEL, KSIP oraz czynności operacyjnych nie udało się przesłuchać w charakterze świadka W. H., J. K., A. K., Z. G., A. K., H. H., D. R. i D. A., albowiem nie można ustalić miejsca ich pobytu.
Na uwagę zasługuje również fakt, że płatności dokumentowane fakturami i rachunkami wystawionymi przez wymienione osoby nie mają bankowego udokumentowania. Do dowodów tych dołączone są bowiem dowody płatności gotówkowych.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym organy podatkowe wyciągnęły prawidłowe wnioski z analizy wykazów udzielonych przepustek i zezwoleń na wjazd w 2005 r. na teren stoczni. Badanie powyższych wykazów wyjaśniło, że tylko 3 z 11 podwykonawców takie uprawnienia posiadało. Porównanie okresów dysponowania przepustkami z datami wystawienia faktur oraz z okresami wykonywania czynności w nich wskazanych wyjaśnia, że czynności te nie mogły być wykonane w okresach dysponowania tymi zezwoleniami.
Prawidłowo organ skonstatował, że nie zasługuje na uwzględnienie przedłożony przez stronę w toku postępowania dowód w postaci podpisanego w obecności notariusza oświadczenia A. K., który przyznał, że wykonywał usługi na rzecz przedsiębiorstwa "A". W ocenie Sądu organ zasadnie przyjął, że notariusz poświadczył wyłącznie własnoręczność złożonego w jego obecności podpisu A. K., a nie treść tego oświadczenia.
W ocenie Sądu prawidłowe są również wnioski organu podatkowego odnoszące się do oceny wiarygodności zeznań J. L., A. K. i W. D. Jak to słusznie zauważył organ odwoławczy, niewiarygodna jest wręcz sytuacja, w której wieloletni współpracownicy przedsiębiorstwa "A" nie posiadali praktycznie żadnej wiedzy na temat usług wykonywanych przez spółkę i osób świadczących usługi Znamienne jest, że w tej mierze zarówno mistrz nadzorujący przeprowadzanie prac remontowych na statkach, budowniczy do spraw kooperacji oraz majster nadzorujący pracę pracowników nie potrafili określić, czy skarżący zatrudniał podwykonawców, a na pytania odnoszące się do wykonania usług przez kwestionowanych podwykonawców nie znali odpowiedzi, bądź nie pamiętali.
Reasumując Sąd stwierdził brak nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe na jakie podatnik wskazywał w środku zaskarżenia. Postępowanie podatkowe było prowadzone rzetelnie, w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organ zgromadził kompletny materiał dowodowy, który następnie został oceniony zgodnie z treścią art. 191 ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie uwzględniono wnioski dowodowe strony, a wnioskowane dowody z przesłuchania świadków zostały przeprowadzone w każdym wypadku, gdy istniała możliwość zidentyfikowania osób i wezwania ich do stawiennictwa.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło