I SA/Gd 1286/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 10 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 maja 2019r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ( dalej jako: DIAS, organ odwoławczy ), działając na podstawie:art.138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 127 § 3, art. 144 i art. 113 § 3 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej jako k.p.a.; art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej jako u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A.B. na postanowienie DIAS z dnia 9 kwietnia 2019 r. , którym sprostowano z urzędu oczywiste omyłki pisarskie zawarte w postanowieniu tego organu z dnia 13 lutego 2019r.: - na stronie 2 w wierszu 25 i 30: daty "2 stycznia 2018r.", natomiast wino być: "2 stycznia 2019r.", - na stronie 2 w wierszu 28: rzeczone postanowienie doręczono "pełnomocnikowi" w dniu 8 stycznia 2019r., natomiast winno być: rzeczone postanowienie doręczono "zobowiązanemu" w dniu 8 stycznia 2019r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego sprawy: DIAS w wyniku rozpoznania zażalenia A.B. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 2 stycznia 2019r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów na prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych: nr [...] z dnia 5 kwietnia 2018r. oraz nr [...] r. z dnia 16 lutego 2018 r., postanowieniem z dnia 13 lutego 2019r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W dniu 9 kwietnia 2019 r. DIAS wydał postanowienie, którym sprostował z urzędu oczywiste omyłki pisarskie zawarte w jego postanowieniu z dnia 13 lutego 2019r. polegające na mylnym wskazaniu: - na stronie 2 w wierszu 25 i 30: daty "2 stycznia 2018r.", natomiast wino być: "2 stycznia 2019r.", - na stronie 2 w wierszu 28: rzeczone postanowienie doręczono "pełnomocnikowi" w dniu 8 stycznia 2019r., natomiast winno być: rzeczone postanowienie doręczono "zobowiązanemu" w dniu 8 stycznia 2019r. W zażaleniu na przedmiotowe postanowienie A.B. podniósł, że organ odwoławczy dopuścił się rażących błędów ("nie zna się na kalendarzu i bieżących datach (...) oraz okolicznościach sprawy, w sprawie występował osobiście, a nie jego "pełnomocnik" ), czym naruszył art. 113 § 1 i 3 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 u.p.e.a. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, DIAS odwołując się do treści art. 113 § 1 k.p.a. po pierwsze wskazał, że poczynione sprostowanie miało charakter oczywistych omyłek, dotyczyło bowiem błędnego podania roku oraz osoby, której doręczono postanowienie, po drugie wykładnia gramatyczna tego przepisu wskazuje, że wszystkie opisane w nim nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, tzn. niebudzący wątpliwości, bezsporny, pewny. Oczywistość wadliwości może wynikać z samej natury błędu lub omyłki, jak też z porównania ich z innymi nie budzącymi wątpliwości okolicznościami. Wyraża się ona bowiem w tym, że jest natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia. Uregulowana w przepisie art. 113 § 1 k.p.a. instytucja sprostowania zawartych w decyzjach (postanowieniach) oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na piśmie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wskazane postanowienie DIAS, A.B. domagając się jego uchylenia podniósł, że zostało ono wydane z naruszeniem: - art. 127 § 3, art. 144, art. 113 § 3 k.p.a.; - art. 17 § 1 i art.18 u.p.e.a. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie zgadza się z uznaniem za oczywiste omyłki: daty różniącej się o rok ( zamiast 2 stycznia 2018 r. powinno być 2 stycznia 2019 r.) oraz wskazania pełnomocnika zamiast zobowiązanego, któremu doręczono postanowienie, skoro strona nigdy nie miała pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych aktów z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu powodującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a. sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie DIAS z dnia 10 maja 2019 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 9 kwietnia 2019r. w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistych omyłek pisarskich zawartych w jego postanowieniu z dnia 13 lutego 2019r. polegające na mylnym wskazaniu: - na stronie 2 w wierszu 25 i 30: daty "2 stycznia 2018r.", natomiast wino być: "2 stycznia 2019r.", - na stronie 2 w wierszu 28: rzeczone postanowienie doręczono "pełnomocnikowi" w dniu 8 stycznia 2019r., natomiast winno być: rzeczone postanowienie doręczono "zobowiązanemu" w dniu 8 stycznia 2019r. Odnosząc się do zarzutów skargi, w pierwszej kolejności należy wskazać, że w świetle art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Przepisy tego artykułu znajdują odpowiednie zastosowanie do postanowień ( art. 126 k.p.a.). Oczywista omyłka pisarska polega na błędnym wpisaniu jakiegoś słowa lub słów bądź ich pominięciu, a także widoczne i niezgodne z zamierzonym niewłaściwe użycie wyrazu. Omyłka pisarska to taki wyraz, który omyłkowo znalazł się w treści decyzji administracyjnej lub omyłkowo nie znalazł się w treści, a znaleźć się powinien, a także mylne użycie wyrazu. Zwrócić należy uwagę, że kwalifikacja charakteru omyłek pisarskich, jak i rachunkowych, zawsze musi być dokonywana na podstawie konkretnej sprawy. W ocenie Sądu, wada aktu administracyjnego podlegająca sprostowaniu nie może dotyczyć materialnej jego treści i musi charakteryzować się oczywistością. Zatem nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, ustalaniu stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Nie ulega wątpliwości, że to, co może być uznane za oczywiste w jednym układzie stosunków faktycznych, może tę cechę stracić, gdy układ ów ulega zmianie, choćby w relatywnie niewielkim stopniu. Pojęcie "oczywistej omyłki", ma wszak charakter niedookreślony, odsyłający do systemu pojęć i ocen pozaprawnych, wyłączający w konsekwencji automatyzm przyjmowanych kryteriów na rzecz pewnej elastyczności, pozwalającej urealnić dokonywaną kwalifikację prawną i dopasować ją do różnych, nierzadko niepowtarzalnych i jednostkowych aspektów badanej sytuacji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt I FSK 732/07; z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1400/14; z dnia 31 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2011/13, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Stwierdzić zatem należy, że przedmiotem sprostowania na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu. Tryb sprostowania oczywistych omyłek w treści postanowienia nie może bowiem służyć weryfikacji merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii, której dotyczy to postanowienie. Tryb ten nie może bowiem zastępować postępowania instancyjnego. Jednocześnie podstawowym wyznacznikiem oczywistości omyłki pozostaje możność natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że w świetle wyżej zaprezentowanych rozważań, sprostowanie przez DIAS oczywistej omyłki w zakresie daty wydania postanowienia organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów jest dopuszczalne w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Nie jest to bowiem materią merytorycznego rozstrzygnięcia. Sprostowanie takie nie prowadzi również do zmiany stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy w zakresie zgłoszonych zarzutów. Co zaś się tyczy wyjaśnień organu, dotyczących przyczyn popełnienia prostowanej omyłki to, zdaniem tutejszego Sądu, są one wiarygodne. Uwzględniając fakt codziennego wydawania przez organ wielu orzeczeń, można dopuścić ewentualność popełnienia błędu w zakresie oznaczenia daty jednego z rozstrzygnięć. Konstatacja powyższa dotyczy także kolejnej omyłki pisarskiej polegającej na ewidentnie mylnym wskazaniu w treści postanowienia osoby pełnomocnika zamiast zobowiązanego, któremu doręczono postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, a którego, jak trafnie wskazał skarżący w uzasadnieniu skargi w ogóle nie ustanowił. już choćby z tej przyczyny kwestia ta wymagała sprostowania, o czym zasadnie skonstatował organ odwoławczy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.