I SA/Gd 134/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. M. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 14 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. K. M. (dalej jako "Skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako "Dyrektor IAS") z dnia 14 grudnia 2017 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2018 r. pełnomocnik Skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona w dniu 19 lutego 2018 r. (k. 13 akt sądowych). W zakreślonym terminie nie uzupełniono braku formalnego skargi. Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 134/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę, wniesioną przez Skarżącego, na ww. postanowienie Dyrektora IAS z dnia 14 grudnia 2017 r. z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi. Postanowienie to doręczono w dniu 10 maja 2018 r. (k. 28 akt sądowych). Pismem z dnia 17 maja 2018 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Skarżącego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, przedkładając pełnomocnictwo z dnia 17 maja 2018 r. do występowania przed sądami administracyjnymi w imieniu Skarżącego. Pismem z dnia 17 maja 2018 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Skarżącego wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 kwietnia 2018 r. o odrzuceniu skargi. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 134/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, wskazując, że jest on niedopuszczalny, bowiem złożony został przedwcześnie z uwagi na jednoczesne wniesienia zażalenia na postanowienie sądu w przedmiocie odrzucenia skargi. Postanowieniem z dnia 10 września 2018 r. sygn. akt II FZ 536/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na ww. postanowienie Sądu I instancji z dnia 23 kwietnia 2018 r. Postanowienie to zostało doręczone w dniu 25 września 2018 r. (k. 81 akt sądowych). Pismem z dnia 2 października 2018 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia pełnomocnictwa, które zostało przesłane w dniu 17 maja 2018 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, że o wydaniu zarządzenia w przedmiocie usunięcia braków formalnych skargi dowiedział się z postanowienia o odrzuceniu skargi, doręczonego w dniu 10 maja 2018 r. Z tego postanowienia wynika, że w dniu 19 lutego 2018 r. doręczono mu zarządzenie, dotyczące usunięcia braków formalnych skargi. Tymczasem w przesyłce, którą mu doręczono, była odpowiedź na skargę wraz z pismem z przewodnim, ale nie było ww. zarządzenia. W związku z tym pełnomocnik Skarżącego podkreślił, że nie ma możliwości bezspornego wykazania niedoręczenia przedmiotowego zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. Sąd wskazuje, iż w pierwszej kolejności, aby możliwym było merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, należy ustalić, czy doszło do uchybienia terminowi do jego uzupełnienia, a zatem konieczne jest wskazanie, czy i kiedy doszło do doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki z dnia 13 lutego 2018 r. (k. 13 akt sądowych) wynika, że została ona doręczona na ręce pełnomocnika Skarżącego w dniu 19 lutego 2018 r. i zawierała odpis zarządzenia z dnia 6 lutego 2018 r. wzywającego do usunięcia braków formalnych skargi, a także odpis odpowiedzi na skargę. Jak rodzaj przesyłki na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, podpisanym przez pełnomocnika Skarżącego, wskazano bowiem "Wezwanie, Dor. Odp. odpow. Na skargę". Zawodowy pełnomocnik przed pokwitowaniem odbioru korespondencji powinien zapoznać się z rodzajem przesyłki, a następnie - w razie stwierdzenia jej niekompletności - zgłosić ten fakt nadawcy. Wymaga podkreślenia, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki doręczanej przez pocztę, jeżeli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2018 r., sygn. akt II FZ 536/18, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Podejmując próbę obalenia domniemania należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. Za taki wiarygodny środek dowodowy nie mogą być uznane twierdzenia przedstawione w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu, ograniczają się one bowiem do gołosłownego zaprzeczenia doręczeniu ww. wezwania. Skoro zatem wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone na ręce pełnomocnika Skarżącego w dniu 19 lutego 2018 r. to zakreślony siedmiodniowy termin do ich uzupełnienia upłynął w dniu 26 lutego 2018 r. Bezspornie w tym terminie braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Pełnomocnictwo do działania w imieniu Skarżącego zostało bowiem przedłożone dopiero przy piśmie z dnia 17 maja 2018 r., a zatem po upływie ww. terminu. W związku ze stwierdzeniem uchybienia przez pełnomocnika Skarżącego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, istniały podstawy do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w świetle powyżej określonych przesłanek normatywnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Odnosząc się do siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, Sąd stwierdza, iż pełnomocnik Skarżącego zachował ww. termin. Rozpatrywany wniosek został bowiem złożony w dniu 2 października 2018 r., a zatem w ciągu 7 dni od prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii terminowości dokonania czynności procesowej (postanowienie NSA oddalające zażalenie na postanowienie Sądu I instancji w przedmiocie odrzucenia skargi zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 25 września 2018 r.). Sąd wskazuje, że pełnomocnik Skarżącego dokonał - równocześnie ze złożeniem pierwszego, odrzuconego wniosku o przywrócenie terminu - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono, bowiem przy piśmie z dnia 17 maja 2018 r. przedłożył pełnomocnictwo do działania w imieniu Skarżącego. Odnosząc się natomiast do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi, Sąd stwierdza, iż nie doszło do jej ziszczenia się. Pełnomocnik Skarżącego, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, powołał się na okoliczność nie otrzymania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, co jak wskazano powyżej nie znalazło potwierdzenia. W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie świadczą o braku winy pełnomocnika Skarżącego w uchybieniu terminu. Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 798/14). Jednocześnie podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14). Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, która wymaga, by w warunkach, z jakiegokolwiek powodu, niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi pełnomocnik Skarżącego zakwestionował okoliczność doręczenia mu (wraz z odpisem odpowiedzi na skargę) zarządzenia wzywającego do uzupełnienia tychże braków. Jak już wskazano powyżej, druk potwierdzenia odbioru prawidłowo wypełniony i podpisany ma przymiot dokumentu urzędowego, który korzysta z domniemania prawdziwości. Możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych, z zastrzeżeniem, że ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi skutki prawne. Strona, która zaprzecza prawdziwości (autentyczności) dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, oświadczenia i poświadczenia upoważnionego podmiotu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z rzeczywistością powinna tę okoliczność udowodnić. Przenoszenie ciężaru przeprowadzenia dowodu w tym zakresie na Sąd jest nieuzasadnione. Pełnomocnik Skarżącego nie zdołał obalić domniemania prawidłowości doręczenia przedmiotowego zarządzenia wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi, opierając argumentację na gołosłownych twierdzeniach, że doręczona mu przesyłka go nie zawierała (mimo że znajdowała się w niej odpowiedź na skargę organu administracji publicznej). Okoliczności tej jednak w żaden sposób nie uprawdopodobniono. W kontekście powyższych rozważań nie sposób uznać, że pełnomocnik Skarżącego dochował należytej staranności, nie wykazał on bowiem nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki wzywającej go do uzupełnienia braku formalnego skargi. W kontekście powyższego stwierdzić należy, że podniesione we wniosku okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy pełnomocnika Skarżącego w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniesionej skargi. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego wniesionej skargi.