I SA/Gd 1379/14

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-03-10

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina, posiadająca znaczące aktywa trwałe i środki na rachunkach bankowych, może zostać uznana za podmiot nieposiadający dostatecznych środków na poniesienie opłaty sądowej od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Gmina, pomimo posiadania znaczących aktywów trwałych i zobowiązań finansowych, nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający dostatecznych środków na uiszczenie opłaty sądowej od skargi, jeśli dysponuje znacznymi środkami pieniężnymi na rachunkach bankowych, wielokrotnie przewyższającymi kwotę należnego wpisu. Spłata kredytów i pożyczek nie może mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego.
Stan faktyczny
Pełnomocnik gminy złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w kwocie 16.169 zł. Gmina wykazała posiadanie majątku trwałego o wartości ponad 40 mln zł oraz środki na rachunkach bankowych przekraczające 284 tys. zł na dzień złożenia wniosku. Mimo to, pełnomocnik argumentował, że środki te są niezbędne do realizacji zadań publicznych, a gmina nie może zaciągać dodatkowych zobowiązań. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że gmina dysponuje wystarczającymi środkami na pokrycie wpisu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2009 r. do grudnia 2012 r. postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 5 grudnia 2014 r., pełnomocnik "A" zwrócił się o przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi określonego w kwocie 16.169 zł. W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach skarżąca Gmina podała, że na dzień 31 grudnia 2013 r. posiadała majątek w postaci aktywów trwałych o łącznej wartości 40.004.491,60 zł (w tym rzeczowe aktywa trwałe o wartości 39.849.030,86 zł); środki trwałe o wartości 37.341.327,66 zł; deficyt budżetowy wyniósł 2.810.260,32 zł; stan jej kont bankowych na dzień złożenia wniosku wynosił 590.411,09 zł. W uzasadnieniu pełnomocnik wyjaśnił, że na środki trwałe gminy składają się: infrastruktura techniczna, w tym wodociągi, kanalizacja, drogi, budynki użyteczności publicznej (szkoły, ośrodek zdrowia, siedziba Gminy) oraz zasoby mieszkaniowe. Z uwagi na konieczność realizacji przez Gminę zadań publicznych ww. stan majątkowy nie może zostać naruszony. Nadto, Wójt Gminy nie uzyskał zgody jej Rady na zaciągnięcie dodatkowych zobowiązań. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 14 stycznia 2015 r. strona skarżąca przedstawiła następujące dokumenty: (-) roczne zestawienie wartości środków trwałych według grup rodzajowych za 2014 r.; (-) zestawienie środków trwałych na dzień 31 grudnia 2014 r.; (-) zestawienia dotyczące zaciągniętych kredytów i pożyczek wraz z zawartymi umowami; (-) odpisy deklaracji VAT-7 za październik, listopad i grudzień 2014 r.; (-) wyciągi z ośmiu rachunków bankowych sporządzone za okres od 20 października 2014 r. do 20 stycznia 2015 r. (kont o nazwach: sumy depozytowe, Fundusz Pracy, depozyty Funduszy Specjalnych (ZFŚS), umowy o odpadach, dochody, wydatki, rachunki bieżące walutowe (euro) i PLN). Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Brzmienie powołanego przepisu wskazuje, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek ekonomicznych w nim wskazanych nie obliguje do przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. W niniejszej sprawie referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca Gmina nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Nadesłane przez skarżącą dokumenty nie pozwalają uznać, że nie dysponuje ona kwotą 16.169 zł na uiszczenie opłaty od wniesionej skargi. Skarżąca bowiem zarówno na dzień wniesienia żądania (5 grudnia 2014 r.), jak i na dzień sporządzenia wymaganych dokumentów (20 stycznia 2015 r.) posiadała środki pieniężne w wysokości wielokrotnie przewyższającej kwotę należnego wpisu od skargi. Na podstawie wyciągów z rachunków bankowych skarżącej ustalono, że skarżąca na dzień złożenia przedmiotowego wniosku na ww. kontach dysponowała łączną kwotą 284.034,80 zł, zaś na dzień 20 stycznia 2015 r. dysponowała już łącznie kwotą 1.496.138,59 zł. Podkreślić przy tym należy, że przyjęte kwoty stanowią różnicę pomiędzy dochodami skarżącej a ponoszonymi przez nią wydatkami i ustalone zostały na podstawie historii kont o nazwie: dochody, umowy o odpadach oraz wydatki. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą okoliczności jej zadłużenia z tytułu zaciągniętego długoterminowego kredytu konsolidacyjnego w kwocie 6.271.150 zł oraz pożyczek udzielonych skarżącej przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w łącznej kwocie 2.600.000 zł na przebudowę oczyszczalni ścieków oraz budowę kanalizacji sanitarnej zauważyć należy, że sama spłata kredytów nie może być uznana za wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem z postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym raty kredytów, nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia NSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I FZ 189/12, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, dokonane ustalenia prowadzą do wniosku, że skarżąca – wbrew twierdzeniom jej pełnomocnika – posiada środki na uiszczenie opłaty sądowej od wniesionej skargi bez konieczności zaciągania zobowiązań finansowych na ten cel, a nie znajduje potwierdzenia okoliczność braku dostatecznych środków na jej poniesienie. Tym samym złożony wniosek należało ocenić jako bezzasadny. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło