I SA/Gd 14/03

WyrokWSA w Gdańsku2005-10-18

Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Irena Wesołowska, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zdewastowany budynek, który nie nadaje się do użytkowania, ale posiada ściany i zadaszenie, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budynek, a jeśli tak, to czy powinien być klasyfikowany jako budynek mieszkalny, czy jako budynek pozostały?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, pojęcie "budynek" należy interpretować zgodnie z definicją zawartą w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, która obejmuje obiekty budowlane z ścianami i zadaszeniem, niezależnie od ich stanu technicznego. Sąd stwierdził również, że budynek nie spełniał cech budynku mieszkalnego w chwili wymiaru podatku, ponieważ nie służył ani nie nadawał się do zamieszkania, a potencjalna możliwość adaptacji nie mogła skutkować klasyfikacją jako budynek mieszkalny. W związku z tym, budynek został prawidłowo zaklasyfikowany jako "pozostały budynek" i podlegał opodatkowaniu według odpowiedniej stawki.
Stan faktyczny
Podatnicy E. M.-W. i K. W. zostali zobowiązani do zapłaty podatku od nieruchomości za 2001 r. od budynku po byłym Ośrodku Wypoczynkowym "A.", który był w stanie zaniedbania i dewastacji. Podatnicy kwestionowali opodatkowanie budynku, twierdząc, że nie jest on budynkiem w rozumieniu ustawy, a jeśli nawet, to powinien być traktowany jako budynek mieszkalny. Organy podatkowe uznały obiekt za budynek podlegający opodatkowaniu jako "pozostały budynek", co zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Kolanowski (spr.) Sędziowie asesor WSA Irena Wesołowska sędzia WSA Ewa Wojtynowska Protokolant Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 18 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. M.-W. i K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 r. oddala skargę. I SA/Gd 14/03 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 grudnia 2002r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 24 maja 2002r. którą ustalono E. M.-W. i K. W. wysokość podatku od nieruchomości położonej w J. za 2001r. w wysokości 4.080,00 zł. Powyższa decyzja wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy. Dnia 16 lipca 2001r. małżonkowie E. M. – W. i K. W. złożyli wykaz nieruchomości, w którym zadeklarowali w pozycji VI lit. d) "pozostałe grunty" powierzchnię 31.700 m2 wyjaśniając jednocześnie, że "aktualnie toczy się postępowanie wszczęte przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego , którego celem jest ustalenie stanu technicznego murów pozostałych po budynku na działce Nr [...] przy ul. [...] w J. (...) zaś w obecnym stanie, stan techniczny murów nie pozwala na użytkowanie". Wójt Gminy wezwał podatników do uzupełnienia złożonego wykazu nieruchomości poprzez podanie powierzchni budynku (budynków) położonych na terenie nieruchomości w J. lub złożenie innych posiadanych dokumentów mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego lub zmiany podstawy opodatkowania ustalonego wcześniej podatku. W dniu 1 lutego 2002r. organ podatkowy pierwszej instancji przeprowadził kontrolę podatkową nieruchomości położonej w J. stanowiącej własność E. M.-W. i K. W. w celu ustalenia powierzchni budynków wchodzących w skład wymienionej nieruchomości. W trakcie kontroli ustalono, że na terenie nieruchomości znajduje się budynek po byłym Ośrodku Wypoczynkowym "A.". Obiekt ten jest zaniedbany, bez stolarki okiennej i drzwiowej, murowany, zadaszony. Z uwagi na nieobecność właściciela nie dokonano obmiaru powierzchni pomieszczeń wewnątrz budynku, jednakże nie stwierdzono dobudowy i rozbudowy obiektu w ostatnich kilku latach tj. od momentu kiedy funkcjonował tam ośrodek, nie stwierdzono tam także lokalizacji innych obiektów. Pismem z dnia 24 kwietnia 2002r. organ podatkowy pierwszej instancji wezwał podatnika do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia wykazu nieruchomości w zakresie podania powierzchni użytkowej budynku zlokalizowanego na działce Nr [...], wykazania całości gruntów, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, jako grunty pozostałe oraz złożenia innych posiadanych dokumentów mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. W wykonaniu powyższego wezwania K. W. złożył wyjaśnienia, z których wynikało, że kompleks budynków znajdujących się na działce Nr [...] jest zdewastowany i nie nadaje się do użytkowania. Od 2001r. podjął starania w kierunku adaptacji i rozbudowy istniejącego budynku i w związku z powyższym nie powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości za ten budynek. K. W. oświadczył, że nie posiada żadnych dokumentów, które potwierdzałyby, że obiekt budowlany nie jest budynkiem w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jednocześnie wyraził zgodę na opodatkowanie budynku według powierzchni użytkowej wynikającej z operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości z dnia 13 marca 1997r. tj. 1.063,15 m2 natomiast nie zgodził się z opodatkowaniem gruntów w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów. Wójt Gminy decyzją z dnia 24 maja 2002r. ustalił E. M.-W. i K. W. wysokość podatku od nieruchomości położonej w J. za 2001r. w wysokości 4.080,00 zł. K. W. odwołał się od decyzji Wójta Gminy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwestionując ją w części ustalającej podatek od nieruchomości w kwocie ponad 1.528,47 zł. Odwołujący zarzucił nie wskazanie w decyzji podstawy faktycznej odniesienia do obiektu nie nadającego się do użytku stawki, jaka została uchwalona przez radę Gminy do "pozostałych budynków" chociaż konstrukcja obiektu pozwala na jej wykorzystanie do adaptacji na budynek mieszkalno-pensjonatowy. Niezależnie od powyższego Wójt Gminy przyjął błędnie i sprzecznie z przedstawionymi dowodami, że E. M.-W. i K. W. zakupili ½ część udziału do nieruchomości położonej w J. od spółki "B" S.A. w dniu 15 lutego 2001r. podczas gdy posiadają całą nieruchomość od dnia jej nabycia od Gminy w 1997r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy . Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części, przy czym za budynek w rozumieniu ustawy uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe (art. 3 ust. 4 wymienionej ustawy). Na gruncie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, iż znajdujące się na terenie nieruchomości gruntowej zabudowania stanowią budynki w rozumieniu ustawy. Organ odwoławczy zauważył, iż faktu tego nie kwestionuje odwołujący, który przedmiotem swojego zarzutu czyni kwestię zastosowania do opodatkowania przedmiotowych obiektów budowlanych stawki podatkowej jak dla "budynków pozostałych" zamiast jak dla "budynków mieszkalnych". Z istniejącego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego bezsprzecznie wynika, że znajdujący się na działce Nr [...] kompleks budynków nie spełnia cech budynku mieszkalnego – obiekty te bowiem aktualnie są zaniedbane i zdewastowane, nie służą, ani też nie nadają się do mieszkania. Świadczy o tym również, znajdująca się w aktach sprawy, decyzja Wójta Gminy z dnia 20 maja 2002r. w sprawie ustalenia na wniosek E. M.-W. i K. W. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na adaptacji i rozbudowie istniejącego obiektu na budynek mieszkalno-pensjonatowy z możliwą funkcją ośrodka szkoleniowo-wypoczynkowego wraz z obiektami towarzyszącymi na działce Nr [...] w J.. Sam fakt rozpoczęcia procesu inwestycyjnego polegającego m.in. na adaptacji budynku na cele mieszkaniowe nie jest wystarczający dla oceny – z perspektywy prawa podatkowego – że wnioskowana inwestycja nosi cechy budynku mieszkalnego. Stan ten może zaistnieć dopiero wskutek finalizacji procesu inwestycyjnego tj. otrzymania decyzji o pozwoleniu na budowę i zrealizowaniu tej budowy. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu błędnego przyjęcia, że odwołujący zakupili ½ części udziału nieruchomości położonej w J. w dniu 15 lutego 2001r. podczas gdy posiadali oni całą nieruchomość od dnia jej nabycia od gminy w 1997r. wyjaśnił, że okoliczność ta nie ma wpływu na prawidłowość decyzji podjętej przez Wójta Gminy . Zaskarżona decyzja wymiarowa dotyczy roku 2001, co do którego nie ma wątpliwości, iż obowiązek podatkowy z tytułu własności (całości) nieruchomości ciąży na E. M.-W. i K. W. Kwestia wcześniejszego nabycia własności nieruchomości może być przedmiotem postępowania podatkowego, co – w przypadku ustalenia niezgodności podmiotów, na których w rzeczywistości ciążył w tamtym czasie obowiązek podatkowy z tytułu własności przedmiotowej nieruchomości – może doprowadzić do weryfikacji ostatecznych decyzji wymiarowych w tym przedmiocie i wydania w tym zakresie nowych – prawidłowo wskazujących osobę podatnika. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego E. M.-W. i K. W. wnieśli skargę z dnia 2 stycznia 2003. do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając, że narusza ona art. 3 ust.1 pkt 1, art. 4 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie, a także art. 122, art. 124, art. 210 §4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja ustala zobowiązanie podatkowe za niesprecyzowane sześć miesięcy roku 2001. Skarżący przypomnieli, że nieruchomość położona w J. została nabyta w 1997r. przez E. M.-W. i K. W. w ½ części udziału i w ½ przez spółkę "B", która jednak udział ten nabyła powierniczo we własnym imieniu lecz na rachunek skarżących małżonków, którzy przez cały czas byli samoistnymi posiadaczami całej nieruchomości (chociaż przeniesienie własności ½ części udziału nastąpiło zgodnie z umową zlecenia dnia 15 czerwca 2001r.). Odwołując się do uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 września 1995r., w myśl której organ podatkowy na podstawie art.2 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie ma podstaw do wyboru podatnika i w przypadku gdy samoistny posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem obowiązek podatkowy ciąży na samoistnym posiadaczu - wskazali, że decyzja podatkowa wydana E. M.-W. i K. W. powinna dotyczyć całego 2001r. Tymczasem tak nie jest, a zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji nie wyjaśnili dlaczego chociaż grunty te do tego dnia według rejestru gruntów zaliczone były do gruntów rolnych nie objętych podatkiem od nieruchomości. Odnośnie ustalenia, że położony na nieruchomości gruntowej obiekt jest budynkiem pozostałym skarżący stwierdzili, że definicji "budynku mieszkalnego" nie ma w żadnej ustawie podatkowej ani nie podatkowej. Wskazali na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2001r. Sygn. akt III SA 2067/00, w którym Sąd rozpatrując podobną sprawę dokonał wykładni pojęcia "budynku mieszkalnego" w oparciu o stan faktyczny, w którym przedmiotem sporu była klasyfikacja budynku nazwanego pałacem zabytkowym z adaptacją na budynek mieszkalno-pensjonatowy a w projekcie budowlanym napisano, że adaptacja polega na przywróceniu pierwotnej funkcji – domu rodzinnego z pokojami gościnnymi. Na tym tle sformułował Sąd tezę o charakterze o ogólniejszym znaczeniu: pałac zabytkowy (budynek w rozumieniu ustawy podatkowej) z przeznaczeniem na dom mieszkalny, z pokojami gościnnymi na działalność agroturystyczną, jest budynkiem mieszkalnym. Wbrew więc twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego z przywołanego wyroku nie można wysnuć tezy, że skoro sporny obiekt jest w stanie tak dużego zniszczenia, że nie może być użytkowany oraz, że skoro podatnicy dopiero w 2002r. otrzymali warunki zabudowy i zagospodarowania terenu polegającej na adaptacji istniejącego obiektu na budynek mieszkalno – pensjonatowy, to w 2001r. nie był to budynek mieszkalny, lecz budynek pozostały. Z przywołanego wyroku wynika bowiem jednoznacznie, że dla uznania obiektu za budynek mieszkalny wystarczy fakt, że wcześniej był on użytkowany na takie cele i adaptacja ma polegać na przywróceniu mu tej funkcji, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W związku z tym, nawet gdyby uznać obiekt za budynek – pomimo niemożności jego użytkowania – to byłby to budynek mieszkalny a nie budynek pozostały, co powoduje, że w decyzji przyjęto niewłaściwie zawyżone stawki podatkowe za 1 m2. Ponadto skarżący wskazują, że skoro zgodnie z twierdzeniem obu stron postępowania budynek jest w stanie technicznym wykluczającym jego użytkowanie, to nie można uznać go za budynek, ani mieszkalny ani żaden inny. Dla prawidłowej interpretacji pojęcia budynek nie wystarczy sama definicja zawarta w art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem w rozumieniu ustawy budynkami są "obiekty budowlane" spełniające wskazane kryteria. Ponieważ ustawa podatkowa nie wyjaśnia znaczenia pojęcia "obiekt budowlany" pomocniczo należy posłużyć się Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych (Dz. U. z 1999r. Nr 112, poz. 6925 z późn. zm.). Zgodnie z Klasyfikacją za obiekty budowlane uważa się konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będących wynikiem prac budowlanych. Za budynki uznaje się natomiast zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi wykorzystywane dla potrzeb stałych, przystosowane do potrzeb ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Budynki dzieli się na mieszkalne i niemieszkalne. Ponieważ wynikiem prac budowlanych jest obiekt budowlany zdatny do użytku zgodnego z przeznaczeniem, w przedmiotowej sprawie sporny obiekt – na skutek jego dewastacji – pomimo, że ma jeszcze ściany i zadaszenie, nie jest już obiektem budowlanym, a w dalszej konsekwencji nie jest budynkiem. W związku z tym, zdaniem skarżących, należało stwierdzić, iż sporny obiekt nie jest budynkiem podlegającym opodatkowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę podtrzymała stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Zgodnie z przepisem art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej .., pod względem zgodności z prawem rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 1) ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Z kolei art. 3 ust.4 powołanej ustawy stanowi, że za budynek, w rozumieniu ustawy, uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe. Stosownie do art. 5 ust.1 pkt 1) i pkt 4) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rada gminy określa wysokość stawek podatku od nieruchomości z tym, że podatek ten nie może przekroczyć rocznie określonej stawki ustalonej odrębnie dla budynków mieszkalnych lub ich części oraz dla pozostałych budynków lub ich części. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy Uchwały Rady Gminy z dnia 19 grudnia 2000r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oraz wprowadzenia zwolnień od tego podatku oraz wzoru wykazu i deklaracji na podatek Rada Gminy określiła roczną stawkę podatku od nieruchomości: w wysokości 0,46 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych lub ich części; w wysokości 5,29 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej pozostałych budynków lub ich części. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny w istocie nie jest między stronami sporny. Na nieruchomości gruntowej stanowiącej własność E. M.-W. i K. W. znajduje się budynek po byłym Ośrodku Wypoczynkowym "A.". Jak wynika z kontroli przeprowadzonej przez pracowników organu podatkowego pierwszej instancji obiekt jest zaniedbany, bez stolarki okiennej i drzwiowej, murowany, zadaszony. Ustalenia kontroli nie były kwestionowane przez skarżących w toku postępowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca podniosła, że sporny obiekt – na skutek jego dewastacji – pomimo, że ma jeszcze ściany i zadaszenie nie jest już obiektem budowlanym... a nadto wskazano, że brak był elektryczności, kanalizacji i wszelkich wewnętrznych urządzeń. Spór między stronami sprowadza się do klasyfikacji obiektu budowlanego posadowionego na nieruchomości stanowiącej własność skarżących. Otóż skarżący twierdzą, że obiekt ten, ze względu na jego zniszczenie i dewastację nie może być uznany za budynek i w konsekwencji, nie może być przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Skarżący twierdzą nadto, że jeżeli nawet przyjąć, iż sporny obiekt jest budynkiem to powinien być opodatkowany według stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych a nie dla pozostałych budynków. Skarżący wywodzą, że dla prawidłowej interpretacji pojęcia "budynek" nie wystarczy sama definicja zawarta w art. 3 ust.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych lecz należy się posłużyć pomocniczo Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych (Dz.U. z 1999r. Nr 112, poz. 6925 z późn. zm.). Sąd uznał zatem za uzasadnione odniesienie się do tego zarzutu w pierwszej kolejności. Punktem wyjścia przy wykładni przepisów prawa podatkowego powinno być sformułowane przez naukę prawa stanowisko o autonomiczności tej gałęzi prawa. Przypomniał o tym Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu pięciu sędziów z dnia 24 czerwca 1996r. Sygn. FPK 6/96 (ONSA 1996, z. 3, poz. 106), powołując się na pogląd wyrażony przez Ryszarda Mastalskiego. Podkreśla on, że nazwy przyjęte przez prawo podatkowe z innych gałęzi prawa nie mogą oznaczać tych samych pojęć, służą bowiem do budowania określonych pojęć właśnie w prawie podatkowym i stanowią wraz z innymi cechami ustaw podatkowych część składową nowych kompleksów pojęć, uzyskując cechy swoiste, niezbędne do założonych przez normodawcę celów opodatkowania. Prawo podatkowe bowiem, aby mogło wypełniać swoje zadania może być wiązane tylko własnymi pojęciami. Dokonując wykładni językowej prawa podatkowego, która powinna być uściślana i rozwijana w kontekście wykładni systemowej i funkcjonalnej, należy przede wszystkim szukać "podatkowego" rozumienia pojęć używanych przez ustawodawcę i zważać na to, czy przyjęcie innego, na przykład cywilnoprawnego punktu widzenia nie prowadzi do uchylania się danego podmiotu od opodatkowania albo też do zmniejszania jego obciążeń podatkowych (R. Mastalski: Interpretacja prawa podatkowego, źródła prawa podatkowego i jego wykładnia, Wrocław 1989, s.98-100). Skoro zatem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 3 ust.4 definiuje pojęcie "budynek" przyjąć należy, iż dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości jedynym i właściwym sposobem rozumienia tego pojęcia jest to, które ta ustawa podaje. Okoliczność, że wspomniana definicja jest tak skonstruowana, że jej zakres jest bardzo szeroki nie może być interpretowana, że w poszczególnych przypadkach należy uzupełniać jej treść o kryteria zapożyczone z innych przepisów, zwłaszcza, gdy są to przepisy normujące inną dziedzinę stosunków społecznych (prawo budowlane) w celu jej uszczegółowienia. W ocenie Sądu szeroki zakres ustawowej definicji "budynku" był zamierzoną decyzją ustawodawcy zmierzającego do tego aby, zakresem przedmiotowym podatku od nieruchomości objąć wszystkie obiekty budowlane posiadające wymienione cechy. W szczególności za nieistotne w świetle art. 3 ust.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych uznać należy cechy budynku wynikające z jego stanu technicznego. Skoro zatem sporny obiekt budowlany jest "budynkiem" w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych rozważyć należy, czy jest on "budynkiem mieszkalnym" czy też należy go uznać za "pozostały budynek". Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie rozstrzyga tego zagadnienia bowiem brak w niej zarówno definicji "budynku mieszkalnego" jak i "pozostałych budynków". Nie odsyła w tym zakresie również do innych ustaw. Koniecznym zatem staje się sięgnięcie do reguł wykładni językowej. Odwołując się do znaczenia słów "budynek mieszkalny" trzeba stwierdzić, że jest to budynek służący lub nadający się do mieszkania, a mieszkać – to przebywać gdzieś stale albo czasowo, zajmować jakiś lokal, mieć mieszkanie zamieszkiwać -Mały słownik języka polskiego pod redakcją Stanisława Skorupki, Warszawa 1968, s.388 (por. uchwała NSA z 30.08.1999r. Sygn. akt FPK 1/99 ONSA 2000 z. 1, poz. 8). Zwrócić należy uwagę na istotną konsekwencję ustalonego znaczenia zwrotu "budynek mieszkalny". Mianowicie akcentuje ona stan aktualny w chwili dokonywania oceny a nie stan potencjalny, przyszły, możliwy. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika niespornie, że budynek w chwili dokonywania wymiaru podatku od nieruchomości nie spełniał funkcji budynku mieszkalnego. Istniejąca potencjalnie taka możliwość, nie może w ocenie Sądu, skutkować klasyfikacją budynku jako budynku mieszkalnego. Przytoczyć tutaj warto fragment uzasadnienia uchwały NSA z dnia 1 lipca 2002r. Sygn. akt FPK 2/02 (ONSA 2003 z. 2, poz. 49), w którym stwierdzono, że przepisy przewidujące preferencyjną stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości "dla budynków mieszkalnych lub ich części" jako unormowania o charakterze szczególnym, nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Stosowanie bowiem w tym wypadku wykładni rozszerzającej byłoby odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania. Z kolei w wyroku z dnia 7 lipca 2004r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie mogą mieć zastosowania w sprawie określenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2001 i 2002. Przepisy te stanowią akty wykonawcze do ustawy – Prawo budowlane. Regulują zatem inna sferę zagadnień niż wymiar podatków. Dlatego też nie mogą one stanowić podstawy do podejmowania rozstrzygnięć w zakresie podatku od nieruchomości, a w szczególności co do zaliczenia danego budynku do odpowiedniej kategorii budynków w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nie mogą takiej roli pełnić przepisy w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, wydane na podstawie ustawy o statystyce publicznej, które dotyczą zagadnień statystycznych a nie podatkowych (wyrok NSA z dnia 7 lipca 2004r. Sygn. akt FSK 280/04, OSS 2005/1/5). Powołany przez skarżących wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2001r. Sygn. akt III SA 2067/00 dotyczył możliwości skorzystania ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych przychodu uzyskanego ze sprzedaży rzeczy i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w wyniku przeznaczenia tego przychodu na cele określone w art. 21 ust.1 pkt 32 a) wspominanej ustawy (m.in. na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku). Zarówno cel jak i istota wspomnianych przepisów są odmienne od uregulowań zawartych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych zatem brak jest uzasadnionych podstaw aby rozważania Sądu poczynione w tamtej sprawie przenosić na grunt rozpoznawanej sprawy. Zarzut skarżących dotyczący ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za okres niesprecyzowanych 6 miesięcy 2001r. jest niezasadny. Ustalenie wymiaru podatku za okres od lipca do grudnia 2001r. nastąpiło na podstawie złożonego przez skarżących wykazu nieruchomości. Jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy umowy z dnia 15 czerwca 2001r. "B" S.A. w G. przeniosła na rzecz skarżących udział wynoszący ½ części we współwłasności nieruchomości położonej w J.. Ponieważ zgodnie z art. 6 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, zatem w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy skarżących powstał z dniem 1 lipca 2001r. i trwał do końca tego roku. Podnoszona przez skarżących kwestia zakupu powierniczego na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pozostaje bez znaczenia. Do dnia zbycia ½ części udziału we współwłasności spółka była współwłaścicielem nieruchomości. Implikowało to konsekwencję określoną w art. 6 ust.8 w związku z ust.7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a mianowicie obowiązek podatkowy w odniesieniu do nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności osoby prawnej powstawał z mocy prawa. Zbycie części udziału w nieruchomości na rzecz E. M.- W. i K. W. spowodowało, iż zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości mogło powstać poprzez wydanie i doręczenie decyzji organu podatkowego (art. 21 ust. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Zatem prawidłowe było, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, wydanie przez Wójta Gminy decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za okres od lipca do grudnia 2001r. Zgodzić się natomiast należy ze skarżącymi, iż decyzja organu podatkowego I instancji została zredagowana w sposób, który uniemożliwia określenie których 6 miesięcy faktycznie dotyczy, jednakże w świetle zebranego materiału dowodowego uchybienie to nie miało, w ocenie Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważa, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została z uchybieniem art. 200 §1 Ordynacji podatkowej. Stronie nie został bowiem wyznaczony termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Opisane uchybienie podniósł w czasie rozprawy także skarżący zarzucając naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu prowadzonym przez organ II Instancji. W kwestii wykładni tego przepisu i jego znaczenia dla sądowej kontroli decyzji podatkowych wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 25 kwietnia 2005r. Sygn. akt FPS 6/04. W sentencji uchwały wskazano, że nie zastosowanie w danej sprawie trybu z art. 200 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że zaistniała podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 §1 pkt 4 tej ustawy. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 §1 ustawy – Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, skutek w postaci istotnego wpływu na wynik sprawy nie wystąpił. W pozostały zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa powodującego konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Organy podatkowe zebrały wyczerpująco materiał dowodowy, dokonały jego oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) przy czym ocenie tej nie można przypisać cech dowolności. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszyła prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło