I SA/Gd 1405/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokat A. K. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1405/17 o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi G.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Prawomocnym postanowieniem z dnia 20 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1405/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał G. G. (dalej jako "Skarżąca") prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka w G. wyznaczyła na pełnomocnika skarżącej z urzędu adwokat A. K. (dalej jako "Pełnomocnik"). Wyznaczona Pełnomocnik w dniu 18 stycznia 2018 r. złożyła pismo procesowe, w którym uzupełniła zarzuty skargi i jej argumentację oraz wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając iż koszty te nie zostały zapłacone w całości, ani w części. Pełnomocnik stawiła się także na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1405/17 uchylił zaskarżoną decyzję. Postanowieniem z dnia 9 maja 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1405/17 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 3 rozporządzania Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714 – dalej jako "rozporządzenie") przyznał Pełnomocnikowi od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – kwotę 295,20 zł brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowienie to doręczono Pełnomocnikowi w dniu 15 maja 2018 r. Pismem z dnia 18 maja 2018 r. Pełnomocnik wniosła sprzeciw od ww. postanowienia z dnia 9 maja 2018 r., zarzucając naruszenie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, albowiem przedmiotem zaskarżenia w sprawie była należność pieniężna. Pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie jej od Skarbu Państwa – WSA w Gdańsku – kwotę 2.952 zł brutto tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W uzasadnieniu sprzeciwu Pełnomocnik wskazała, że sprawa dotyczyła skargi na decyzję w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w wysokości 16.457 zł. Wobec powyższego przedmiotem zaskarżenia była należność pieniężna. W tych okolicznościach zastosowanie winien znaleźć przepis § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 5 rozporządzenia, a nie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sprzeciw Pełnomocnika (mylnie określony w komparycji pisma jako zażalenie) nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Zgodnie z art. 260 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu i rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 2 i 3 p.p.s.a.). Dodania wymaga, że konsekwencją wynikającą z przepisu art. 260 p.p.s.a. jest to, że orzeczenie Sądu wydane w następstwie rozpoznania sprzeciwu od orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, jest prawomocne z chwilą jego wydania i nie przysługuje od niego środek zaskarżenia. Zasady wynagradzania profesjonalnych pełnomocników, ustanowionych w ramach prawa pomocy, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa przepis art. 250 p.p.s.a., z którego wynika że wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków (§ 1). W uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1 (§ 2). Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm. – dalej jako "rozporządzenie"). Zgodnie z § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami tego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu. Wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została opłacona w całości lub w części (§ 3 rozporządzenia). Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Według § 21 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł. Przenosząc powyższe uregulowania na zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny Sąd stwierdza, że wniosek Pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej został sporządzony zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu, natomiast rozpatrujący je starszy referendarz sądowy prawidłowo zastosował przepisy ww. rozporządzenia. W niniejszej sprawie zastosowanie miał przepis § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, gdyż przedmiotem zaskarżenia w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem tut. Sądu z dnia 30 stycznia 2018 r. nie była należność pieniężna, lecz była to inna sprawa. Zaskarżona decyzja dotyczyła bowiem umorzenia zaległości podatkowej, a zatem nie określała ani nie ustalała zobowiązania podatkowego w żadnej wysokości. Przedmiotem sprawy był spór co do istnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowej, a nie co do jej wysokości. Warunkiem zastosowania lit. a ww. przepisu jest istnienie związku bezpośredniego pomiędzy decyzją będącą przedmiotem skargi a należnością pieniężną. Decyzja pozostaje w bezpośrednim związku z należnością pieniężną, jeżeli wynika z niej wprost obowiązek zapłaty określonej kwoty pieniężnej. Chodzi o akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną albo stwierdzające jej istnienie. Takim aktem nie jest decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt II FPS 2/09, publ. CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie zasługuje zatem na uwzględnienie stanowisko Pełnomocnika, że w niniejszej sprawie zastosowanie winien znaleźć przepis § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 8 pkt 5 rozporządzenia. Prawidłowo tym samym referendarz sądowy przyznał Pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 240 zł (na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia), podwyższając je o kwotę 55,20 zł, stanowiącą 23% podatku od towarów i usług (na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia w zw. z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.), czyli łącznie kwotę 295,20 zł, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Ponadto Sąd zauważa, że prawidłowo referendarz sądowy przyznał wyznaczonemu z urzędu Pełnomocnikowi wynagrodzenie w kwocie 240 zł, jest to bowiem 100% stawki podstawowej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia. Nie było podstaw, aby wynagrodzenie to przyznać w wyższej wysokości. Nie uzasadniał tego ani nakład pracy ani stopień zawiłości sprawy. Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia oraz rozstrzygnięcia należy uznać, że kwota 295,20 zł wynagrodzenia jest adekwatna do jego udziału w niniejszym postępowaniu. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.