I SA/Gd 1426/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 sierpnia 2021r., nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym w wysokości 19% pobieranym od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2017 rok oraz zabezpieczenia na majątku postanawia: 1. odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi, 2. odrzucić skargę, 3. zwrócić skarżącemu kwotę 500 zł (pięćset złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi podlegającej odrzuceniu. M.D., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł w dniu 6 października 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 sierpnia 2021r., w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym w wysokości 19% pobieranym od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2017 rok oraz zabezpieczenia na majątku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi Strony w dniu 27 sierpnia 2021 r., tym samym skarga została wniesiona po upływie ustawowego terminu. Odpowiedź na skargę została doręczona pełnomocnikowi Strony w dniu 2 listopada 2021r. Pismem z dnia 5 listopada 2021 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o nieuwzględnienie wniosku organu o odrzucenie skargi. Wskazał, że skarga została złożona w terminie, bowiem decyzja została przez pełnomocnika odebrana w dniu 7 września 2021 r. Ponadto w tym samym dniu, tj. 5 listopada 2021 r., pełnomocnik złożył za pośrednictwem organu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wskazał, że w jego ocenie termin na wniesienie skargi został zachowany, niemniej wniosek składany jest z ostrożności procesowej. Ewentualne niedochowanie terminu spowodowano mogło być jedynie wadliwym działaniem ePUAP. Niestabilność systemu informatycznego prowadzi do sytuacji, w których nie można mieć pewności, że dokumenty wysłane za jego pośrednictwem dotarły do adresata. Wadliwość ePUAP powoduje również, że urzędy państwowe wysyłające korespondencję za jego pomocą zmuszone są do dodatkowego kontaktu z adresatem w celu poinformowania o wysłaniu korespondenci. Powszechne są również awarie całego systemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) – zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie rozstrzygnąć należało w pierwszej kolejności, czy skarga w niniejszej sprawie wniesiona została z uchybieniem terminu. Sporna jest data doręczenia pełnomocnikowi decyzji. W niniejszej sprawie doręczenie decyzji miało miejsce za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Zgodnie z art. 152 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 – dalej: "O.p."), w przypadku doręczenia pisma za pomocą środków komunikacji elektronicznej doręczenie jest skuteczne, jeżeli adresat potwierdzi odbiór pisma w sposób, o którym mowa w art. 152a § 1 pkt 3 O.p., tzn. poprzez podpisanie urzędowego poświadczenia odbioru. Zasady wymiany informacji, w tym doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP, określają przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2019r. poz. 700, ze zm. - dalej: "ustawa o informatyzacji") oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych, wydanego w wykonaniu delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji. Przepisy tych aktów prawnych regulują szczegółowe kwestie związane m.in. z wymogami urzędowego poświadczenia odbioru, a także wytworzenia urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD). Zgodnie z § 14 Rozporządzenia, urzędowe poświadczenie doręczenia jest udostępniane przez system informatyczny podmiotu publicznego w celu umożliwienia podpisania tego poświadczenia przez adresata dokumentu elektronicznego i zawiera: 1) pełną nazwę podmiotu publicznego, który doręcza dokument elektroniczny; 2) pełną nazwę podmiotu, któremu podmiot publiczny doręcza dokument elektroniczny; 3) oznaczenie sprawy; 4) jednoznaczne oznaczenie pisma, którego dotyczy; 5) w przypadku podpisania poświadczenia doręczenia — datę i czas podpisania rozumiane jako data i czas doręczenia dokumentu elektronicznego. Stosownie zatem do treści art. 152a § 1 O.p. doręczanie pisma za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej następuje dwuetapowo. W pierwszym etapie organ przesyła zawiadomienie zawierające informację o tym, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego. Na wskazany adres elektroniczny adresata pisma przychodzi więc jedynie informacja, w formie zawiadomienia, wraz z odnośnikiem (linkiem) umożliwiającym - po spełnieniu określonych warunków - zapoznanie się z treścią dokumentu oraz jego pobranie. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła, zgodnie z treścią art. 152a § 2 O.p., powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. Taki sposób postępowania przewidziany przez ustawodawcę w Ordynacji podatkowej - w przypadku dokonywania doręczeń za pomocą środków komunikacji elektronicznej - de facto zastępuje awizo pocztowe, umożliwiając zapoznanie się z treścią rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia, pisma) w dowolnym miejscu i czasie. Nie przesyła się bowiem pisma, a jedynie zawiadomienie o nim oraz o możliwości jego odebrania (por. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I FZ 356/18 oraz powołany tam komentarz: P. Pietrasz, w: L. Etel (red.), Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017, s. 1028). Zgodnie zaś z art. 152a § 3 O.p. w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych dokumentu UPD - Urzędowe Poświadczenie Doręczenia wynika, że pismo zostało utworzone 13 sierpnia 2021 r. i tego dnia zostało wysłane do strony pierwsze zawiadomienie. Powtórne zawiadomienie zostało utworzone 21 sierpnia 2021 r. Ponieważ dokument nie został odebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD, dokument został uznany za doręczony w dniu 27 sierpnia 2021 r. Funkcjonujące w obrocie elektronicznym urzędowe poświadczenie doręczenia jest dokumentem o zwiększonej mocy dowodowej. Odpowiada zwrotnemu poświadczeniu odbioru pisma w obrocie pocztowym i ma tożsamą z nim moc dowodową. Tymczasem w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego nie podważył wiarygodności urzędowego poświadczenia doręczenia zakwestionowanej decyzji. Jako dowód doręczenia decyzji w dniu 7 września 2021 r., a nie w dniu 27 sierpnia 2021r., jak wynika z UPD, pełnomocnik przedstawił zrzut ekranu zawierający SMS z kodem weryfikacyjnym umożliwiającym odbiór korespondencji. Wiadomość ta brzmiała, cyt. "Kod autoryzacyjny nr 1 z 07.09.2021: 29441239". Z wiadomości tej nie wynika jednak, aby możliwe było powiązanie jej w jakikolwiek sposób z korespondencją dotyczącą tej sprawy i to konkretnie z doręczeniem zaskarżonej decyzji. Również twierdzenia o wadliwości działania systemu, poparte mailami w innych sprawach i z innymi datami (27.09.2021, 05.10.2021r., 04.11.2021r.) jak też wydrukiem artykułu internetowego o awarii systemu w dniu 22 stycznia 2020 r. - nie mają związku z doręczeniem pełnomocnikowi decyzji w tej sprawie. Sam fakt, że system ePUAP nie jest niezawodny, nie znosi obowiązku wykazania dowodowo, że w danej konkretnej sprawie wystąpił błąd systemu podważający ustaloną w oparciu o UPD datę doręczenia decyzji. Podsumowując, zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi w dniu 27 sierpnia 2021 r. Termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 27 września 2021 r. (przy dochowaniu zasady wynikającej z art. 83 § 2 p.p.s.a. – ostatni dzień terminu przypadał bowiem w niedzielę 26 września 2021r.). Skarżący złożył skargę w dniu 6 października 2021r., a zatem z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Jednocześnie jednak stosownie do treści przepisu art. 86 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych (art. 86 i 87 p.p.s.a.). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 wskazanej ustawy). Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jaki można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się stany nadzwyczajne, takie jak np. problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, obłożna choroba (por.: postanowienie NSA o sygn. akt II GZ 752/13, ww.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym jeśli strona reprezentowana jest przez pełnomocnika, skutki czynności podejmowanych przez pełnomocnika obciążają samą stronę. Pełnomocnik strony skarżącej, uzasadniając brak winy w terminowym wniesieniu skargi kwestionował w istocie datę doręczenia decyzji i powoływał się na wadliwe działanie platformy ePUAP, nie wykazał jednak, aby wadliwość ta miała związek z uchybieniem terminowi do wniesienia skargi w tej sprawie. Załączone przez niego dokumenty wskazują, że występują nieprawidłowości i awarie w działaniu systemu ePUAP, żaden z nich jednak nie odnosi się konkretnie do niniejszej sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi i dlatego na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wobec stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi i odmowy przywrócenia tego terminu, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł o jej odrzuceniu. O zwrocie wpisu sądowego od skargi podlegającej odrzuceniu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.