I SA/Gd 148/13

Dnia 22 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sławomir Kozik po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 października 2012 r., Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia 31 października 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 14 marca 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. Wskazaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej zawierającą prawidłowe pouczenie o terminie i trybie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wysłano za pośrednictwem poczty listem poleconym na adres pełnomocnika strony. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki, awizowano ją w dniu 5 listopada 2012 r. w sposób wskazany w art. 148 § 1 jak i art. 149 ordynacji podatkowej i pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma we wskazanym urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 13 listopada 2012 r. Czternastodniowy okres przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym upłynął w dniu 19 listopada 2012 r. Pełnomocnik strony odebrał przesyłkę osobiście w dniu 21 listopada 2012 r. Z akt sprawy wynika, że skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję skarżący W. M. nadał w urzędzie pocztowym w dniu 21 grudnia 2012 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na wniesienie skargi z uchybieniem terminu. Odpis odpowiedzi na skargę doręczono skarżącemu w dniu 7 lutego 2013 r. Pismem z dnia 13 lutego 2013 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, ze nie miał świadomości i wiedzy, że termin do wniesienia skargi upływał w dniu 19 grudnia 2012 r., albowiem reprezentujący go pełnomocnik odebrał przesyłkę w dniu 21 listopada 2012 r., zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upływał, w jego ocenie, w dniu 21 grudnia 2012 r. Do wniosku skarżący dołączył oświadczenie pełnomocnika, który podkreślił, że wobec odebrania przesyłki w dniu 21 listopada 2012 r., termin do wniesienia skargi upływał 21 grudnia 2012 r. W ocenie pełnomocnika nie może on ponosić odpowiedzialności za działanie poczty i jej pracowników. Skoro poczta nie zwróciła przesyłki jako niepodjętej w terminie i wydała ją pełnomocnikowi, to pozostawał on w przekonaniu, że bieg terminu rozpoczął się od dnia odbioru przesyłki poleconej z poczty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do akt administracyjnych sprawy wynika, że z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki, awizowano ją w dniu 5 listopada 2012 r. i pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma we wskazanym urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia pisma w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 13 listopada 2012 r. Czternastodniowy okres przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym upłynął w dniu 19 listopada 2012 r. i w tym dniu nastąpił skutek doręczenia na zasadzie art. 73 § 4 p.p.s.a., natomiast pełnomocnik strony odebrał przesyłkę osobiście w dniu 21 listopada 2012 r. W ocenie Sądu termin do wniesienia skargi upływał zatem w dniu 19 grudnia 2012 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył skargę w dniu 21 grudnia 2012 r., a zatem z uchybieniem terminu do jej wniesienia. W związku z tym uznać należało, że składając skargę w dniu 21 grudnia 2012 r., skarżący uczynił to 2 dni po upływie ustawowego terminu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Mając na uwadze, że skarżący wniósł skargę z uchybieniem terminu, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę odrzucił. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, sąd stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. Jak podkreślono wyżej jedną z przesłanek przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 295/10, LEX nr 670948 i NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 226/10, LEX nr 658416). W przedmiotowej sprawie, jako okoliczność, która spowodowała uchybienie terminu do złożenia skargi na decyzję wnioskodawca wskazał na przekonanie pełnomocnika, że odbierając korespondencję w dniu 21 listopada 2012 r. w placówce pocztowej, termin do wniesienia skargi upływał w dniu 21 grudnia 2012 r. Jak już wyżej podkreślono, warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Od strony postępowania, reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez skarżącego. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. Podwyższona staranność profesjonalistów w zakresie obsługi prawnej oznacza, że przyczyną uchybienia terminu nie może być zwykły błąd czy niedopatrzenie. Zdaniem Sądu powoływana przez stronę okoliczność błędnego odczytania przez pełnomocnika daty doręczenia decyzji, nie świadczy o dochowaniu staranności jakiej wymaga się od podmiotu profesjonalnie świadczącego pomoc prawną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1531/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie tutejszego Sądu fakt odebrania po terminie z poczty skierowanej do pełnomocnika skarżącego z urzędu korespondencji, nie może stanowić o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Mając na uwadze treść przepisu art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Sąd stwierdził, że przesyłkę pocztową zawierającą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 31 października 2012 r. uznano za doręczoną w dniu 19 listopada 2012 r., albowiem tego dnia upłynął czternastodniowy termin od daty pierwszego awizowania, które miało miejsce w dniu 5 listopada 2012 r. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego zastępczo w dniu 19 listopada 2012 r., a zatem ustawowy termin do wniesienia skargi na tę decyzję upływał w dniu 19 grudnia 2012 r. Późniejsze odebranie pisma nie wywiera skutku, że zostało ono doręczone w dniu odebrania, gdy wcześniej nastąpił już skutek doręczenia na zasadzie art. 73 § 4 p.p.s.a. W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że już z samego brzmienia § 1 i § 4 art. 73 p.p.s.a. wynika, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia 14-dniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia (awizo – opatrzonego datą i podpisem doręczającego). Od daty na zawiadomieniu należy liczyć 14-dniowy termin do przyjęcia domniemania doręczenia pisma. Domniemanie to polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do złożenia odwołania. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się domniemanie doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałego domniemania (vide postanowienie NSA z 16 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 103/04, niepubl.). Fakt zatem, że pełnomocnik odebrał pismo z urzędu pocztowego już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Późniejszy odbiór pisma nie obala bowiem wynikającego z tego przepisu domniemania doręczenia. Nie zmienia to zatem zakresu skutków prawnych tego trybu doręczenia (por. również postanowienie NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt I FZ 188/10, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już wyżej zasygnalizowano o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie tego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., str. 136). W związku z tym uznać należało, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedopełnieniu obowiązku. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności w ocenie Sądu nie zostały spełnione wszystkie przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a., tzn. strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.