I SA/Gd 1525/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 12 czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2018 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. A. Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na w/w postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia 12 czerwca 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia 20 marca 2019 r. w przedmiocie przedłużenia 60-dniowego terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za luty 2018 r. Skargę podpisała jako Prezes Zarządu Pani M. B. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 sierpnia 2019 r., Skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych złożonej skargi poprzez złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut ...) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a") oraz podanie numeru w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku – numeru identyfikacyjnego REGON albo numeru w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numeru identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania; z pouczeniem, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona w dniu 11 września 2019 r. na ręce Pani M. B. (k. 21 akt sądowych). W zakreślonym terminie nie przedłożono dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej ani nie podano numeru KRS ani żadnego innego numeru identyfikacyjnego Spółki. Postanowieniem z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 1525/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Skarżącej na ww. postanowienie Dyrektora IAS z dnia 12 czerwca 2019 r. wskazując, że w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi. Postanowienie to doręczono w dniu 20 listopada 2019 r. na ręce Pani M. B. (k. 40 akt sądowych). Pismem z dnia 26 listopada 2019 r. (data stempla pocztowego) Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że informację o konieczności usunięcia braków formalnych powzięła dopiero w otrzymanym postanowieniu Sądu z dnia 30 października 2019 r. Skarżąca wskazała, że niezłożenie dokumentów nie było z winy Spółki, bowiem w podjętej przez Spółkę w dniu 11 września 2019 r. korespondencji nie było wezwania do usunięcia braków formalnych skargi. Do wniosku załączono kserokopie pism znajdujących się w podjętej korespondencji, tj. odpis odpowiedzi na skargę oraz pouczenia dotyczące korespondencji elektronicznej i treści przepisów, a także koperty, w której korespondencja ta się znajdowała. Skarżąca przedłożyła również wydruk z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący Spółki, zawierający jej numer KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 – dalej jako "p.p.s.a."), czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przepisy art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. stanowią zaś, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są więc: • zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, • uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, • dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono. W pierwszej kolejności, aby możliwym było merytoryczne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, należy ustalić, czy doszło do uchybienia temu terminowi, a zatem konieczne jest wskazanie, czy i kiedy doszło do doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych. Przedmiotowa przesyłka została doręczona w dniu 11 września 2019 r. na ręce prezesa Zarządu Spółki, który podpisał wniesioną w rozpatrywanej sprawie skargę. Od tej więc daty rozpoczął się bieg siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, który upłynął z dniem 18 września 2019 r. W tak zakreślonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi. W związku ze stwierdzeniem uchybienia terminu uzupełnienia braków formalnych skargi, istniały podstawy do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Oceniając złożony wniosek o przywrócenie terminu, w świetle powyżej określonych przesłanek normatywnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Odnosząc się do siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, Sąd stwierdza, iż Skarżąca zachowała ww. termin, z uwagi na podnoszony we wniosku brak wiedzy o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przyjąwszy zatem, iż z dniem 20 listopada 2019 r. (data doręczenia postanowienia Sądu w przedmiocie odrzucenia skargi) Skarżąca powzięła wiedzę o przedmiotowym wezwaniu, to uznać należy, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem przedmiotowego siedmiodniowego terminu, albowiem został nadany w placówce pocztowej w dniu 26 listopada 2019 r. Sąd wskazuje, że w dniu 26 listopada 2019 r. dokonano również czynności, do dokonania których terminowi uchybiono, bowiem do wniosku załączono wydruk z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego dotyczący Spółki, zawierający jej numer KRS. Odnosząc się natomiast do przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd stwierdza, iż nie doszło do jej ziszczenia się. Skarżąca, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, powołała się na okoliczność, że w odebranej w dniu 11 września 2019 r. przesyłce sądowej nie było wezwania do uzupełnienia braków formalnych. W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie świadczą o braku winy Skarżącej w uchybieniu terminu. Strona wnosząca o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać (uprawdopodobnić), że w czasie biegu terminu do dokonania tej czynności zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 798/14, LEX nr 1640552). Jednocześnie podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt II GZ 223/14, LEX nr 1465314). Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw, która wymaga, by w warunkach, z jakiegokolwiek powodu, niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1970 r., s. 136). W judykaturze przyjmuje się, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie, jak dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt I OZ 414/14, LEX nr 1480920). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15, LEX nr 1643289). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Skarżąca powołała się na okoliczność, że w odebranej w dniu 11 września 2019 r. przesyłce sądowej nie było wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Zauważyć jednakże należy, iż przesyłka sądowa odebrana w dniu 11 września 2019 r. zgodnie z adnotacją poczynioną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zawierała "poucz. o art., poucz. o koresp. elektronicznej, wezw. do uzup. braków, odpis odp. na skargę". Nie ma zatem wątpliwości, że przedmiotowa przesyłka zawierała wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Co więcej, na tej samej stronie zwrotnego potwierdzenia odbioru prezes zarządu Skarżącej Spółki potwierdził odbiór przedmiotowej przesyłki. Należy wobec powyższego przyjąć, że świadomy zawartości przesyłki sądowej przedstawiciel strony skarżącej potwierdził jej odbiór w całości, bez żadnych zastrzeżeń. Przesłanie kilku dokumentów w jednej przesyłce jest stosowane w praktyce i zrozumiałe z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (por. m.in. postanowienie NSA z 26 marca 2019 r. sygn. akt II GZ 40/19; postanowienie NSA z 17 września 2019 r. sygn. akt I GZ 294/19). Nie ulega wątpliwości, że znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Samo twierdzenie strony, że przesyłka nie zawierała wszystkich pism wyraźnie wskazanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, jest niewystarczające do obalenia tego domniemania. Także przedłożenie sądowi kserokopii czterech skierowanych do skarżącej pism nie może dowodzić, że w kopercie nie było jeszcze innego pisma – wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Spółka jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego i powinna wykazać się dbałością i szczególną starannością w sytuacji, gdy wnosząc skargę zainicjowała postępowanie przed sądem. Takiej staranności zabrakło w tej sprawie zarówno na etapie złożenia skargi pozbawionej dokumentu wykazującego umocowanie podpisanej na skardze osoby do reprezentowania Spółki, jak i na etapie odbioru korespondencji sądowej. Prezes Zarządu Spółki nie dochował bowiem należytej staranności odbierając przesyłkę sądową bez zwrócenia uwagi na to, czy jej zawartość zgadza się z opisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Sąd stwierdza, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wyraźnie wynikało, że w jednej kopercie znajdowało się kilka dokumentów. Oznacza to, że przy zachowaniu minimum staranności można było się zorientować, czy w jednej kopercie zostały doręczone wszystkie pisma opisane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Odbierając przedmiotową przesyłkę strona miała obowiązek sprawdzić, czy zawiera ona wszystkie wskazane na druku zwrotnego potwierdzenie odbioru dokumenty. W sytuacji stwierdzenia, że przesyłka nie zawierała części dokumentów, albo w razie jakichkolwiek innych wątpliwości, co do zgodności treści opisu zwrotki z zawartością przesyłki, postępując z należytą starannością winna wówczas zawiadomić Sąd o tym fakcie po otrzymaniu przesyłki, czego nie uczyniła. W sytuacji, gdy strona nie kwestionowała prawidłowości doręczenia tej przesyłki, nie może obecnie skutecznie kwestionować prawidłowości doręczenia jej wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że w tej sprawie skarżąca Spółka nie podważyła skutecznie okoliczności wynikających ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. W kontekście powyższych rozważań nie sposób uznać, że Skarżąca dochowała należytej staranności. Podniesione we wniosku okoliczności nie mogą świadczyć o braku winy Skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że podnoszona okoliczność w istocie wystąpiła w okresie biegu terminu do dokonania ww. czynności oraz że uniemożliwiła ona, pomimo podjętych należytych starań, zachowanie tegoż terminu. Oceniając zatem wniosek pod kątem zachowania przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd uznał, że nie uprawdopodobniono okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.