I SA/Gd 1529/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 31 grudnia 2014 r., skarżąca H. K. zwróciła się o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Do wniosku skarżąca dołączyła odpis zaświadczenia lekarskiego z dnia 21 sierpnia 2014 r. o stanie zdrowia. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, poza mieszkaniem o powierzchni 45 m2 oraz używanym samochodem osobowym, nie posiada innego majątku, utrzymuje się z emerytury w kwocie 1.300 zł brutto miesięcznie. Referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącej za budzące wątpliwości, gdyż z treści wniosków o przyznanie prawa pomocy składanych przez skarżącą, jej małżonka oraz syna w licznych sprawach, toczących się przed tut. Sądem, wynika, iż pozostaje ona w związku małżeńskim i zamieszkuje wspólnie z małżonkiem oraz synem pod jednym adresem; jest także właścicielką nieruchomości położonej w [...], którą zamieszkuje, a której nie zadeklarowała na urzędowym druku PPF. Nadto, z uwagi na brak jakichkolwiek danych dotyczących kosztów, jakie skarżąca faktycznie ponosi na swoje utrzymanie referendarz sądowy stwierdził, że przedmiotowe oświadczenie jest niewystarczające do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2015 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., skarżąca została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ oświadczenia, czy skarżąca nadal jest właścicielką nieruchomości położonej w [...]; jeżeli tak – podania powierzchni nieruchomości oraz budynków na niej usytuowanych; b/ oświadczenia, czy mieszkanie o powierzchni 45 m2 zadeklarowane na druku PPF jest lokalem wyodrębnionym na nieruchomości położonej przy [...], czy też lokal ten znajduje się pod innym adresem; w przypadku, gdy ww. lokal nie stanowi części nieruchomości położonej przy [...], pod którym to adresem zamieszkuje skarżąca – wskazania, czy skarżąca osiąga dochody z tytułu najmu mieszkania, a jeśli tak, to w jakiej wysokości miesięcznie, przy czym kwota dochodu z tego tytułu winna zostać udokumentowana; c/ wyciągu z rachunku bankowego, obrazującego historię (wpłaty, wypłaty) i saldo tego rachunku za okres od 1 marca 2015 r.; d/ dokumentu potwierdzającego aktualną miesięczną wysokość emerytury wypłacanej skarżącej; e/ w związku z zamieszkiwaniem przez skarżącą pod wspólnym adresem z małżonkiem W. K. oraz synem M. K. wskazania, czy partycypuje ona w kosztach związanych z eksploatacją nieruchomości (opłatach za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, inne), a jeśli tak – w jakiej wysokości miesięcznie, przy czym kwota wydatków z tego tytułu winna zostać udokumentowana; f/ dokumentów potwierdzających ponoszenie przez skarżącą wydatków na odpłatne leczenie (odpłatne badania i wizyty lekarskie, zakup leków) oraz ich miesięczną wysokość oraz kwotę wydatkowaną na ten cel w okresie od 1 marca 2015 r.; g/ oświadczenia w przedmiocie aktualnej wartości zarejestrowanego na skarżącą samochodu osobowego i kosztów ponoszonych w związku z jego używaniem; h/ oświadczenia, czy skarżąca lub jej małżonek otrzymują (jeśli tak to w jakiej wysokości) pomoc finansową lub rzeczową od rodziny lub innych osób prywatnych; jeżeli tak – wskazania wysokości, rodzaju i częstotliwości udzielanej pomocy wraz z dowodami potwierdzającymi tę okoliczność (oświadczenie osoby udzielającej pomocy); i/ dokumentów obrazujących wysokość wszystkich miesięcznych dochodów brutto/netto męża skarżącej oraz dokumentów obrazujących w sposób kompleksowy jego stan majątkowy, w tym posiadane przez niego nieruchomości, przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro, zarejestrowane na męża pojazdy mechaniczne (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości) oraz wyciągi i wykazy ze wszystkich posiadanych przez męża rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujące historię (wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków za okres od 1 marca 2015 r. Wyjaśniono także skarżącej, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania jej prawa pomocy oraz poinformowano ją, że nie jest zobowiązana do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonka tylko w sytuacji, gdy został orzeczony rozwód lub separacja, a skarżąca przedłoży stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Powyższe wezwanie skutecznie doręczono skarżącej w dniu 16 czerwca 2015 r.; z adnotacji zamieszczonych na potwierdzeniu odbioru, wynika że przesyłkę odebrał mąż skarżącej – W. K. (k. 147). Skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. W konsekwencji referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała zasadności złożonego wniosku. Należało zatem przyjąć, że sama skarżąca uniemożliwiła, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej i rodzinnej, która wciąż jest niejasna. Zaniechanie skarżącej w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie jej prawa pomocy. Referendarz sądowy zwraca uwagę, że przedmiotowy wniosek jest już trzecim wnioskiem skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w niniejszej sprawie. Wnioski dotychczas złożone przez skarżącą zostały rozpoznane odmownie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniami z dnia 10 marca 2014 r. i 16 lutego 2015 r. z uwagi na niewykonanie, bądź też nieprawidłowe wykonanie przez skarżącą wezwań, co każdorazowo uniemożliwiało Sądowi dokonanie wnikliwej i szczegółowej oceny sytuacji materialnej skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji i postanowieniami z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 610/14 oraz z dnia 27 maja 2015 r, sygn. akt. II FZ 381/15 oddalił zażalenia skarżącej. W niniejszej sprawie skarżąca, pomimo że znane jej było stanowisko sądów administracyjnych obu instancji, zachowała się w sposób tożsamy. Z tych wszystkich względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.