I SA/Gd 1533/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2017-12-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Alicja Stępień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, jeśli jej interes prawny nie wynika bezpośrednio z normy prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a jedynie z faktu ponoszenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe tego samego podmiotu co skarżący?Ratio decidendi
Osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika, jeśli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego i mieć bezpośredni, konkretny i realny charakter. Samo ponoszenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe tego samego podmiotu co skarżący, bez bezpośredniego wpływu zaskarżonego aktu na sytuację prawną wnioskodawcy, nie stanowi podstawy do dopuszczenia go do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpatrywał wniosek M. M. o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Postępowanie toczyło się ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji orzekającej o odpowiedzialności W. M. za zaległości podatkowe spółki. M. M., również były wspólnik spółki, domagał się dopuszczenia do udziału, argumentując, że podobnie jak skarżąca ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić M. M. dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 11 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania w decyzji oczywistej omyłki w decyzji postanawia odmówić M. M. dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania
W. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki, zawartej w decyzji tego organu, orzekającej o odpowiedzialności W. M., jako byłej wspólniczki spółki "L. i B." Spółka Jawna z siedzibą w (dalej w skrócie zwana Spółką) za jej zaległości podatkowe, solidarnie z pozostałymi wspólnikami i ze Spółką.
W piśmie z dnia 20 listopada 2017 r. M. M., były wspólnik Spółki, wniósł o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej w skrócie zwana p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie.
Przesłanką dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika jest stwierdzenie, że osoba taka legitymuje się interesem prawnym, pozostającym w związku z toczącym się postępowaniem.
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (postanowienie NSA z dnia 3 września 2014 r., II OZ 783/14 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Innymi słowy, interes prawny ma przysługiwać podmiotowi w jego "własnej" sprawie administracyjnej (uchwała NSA z 3 lutego 1997 r., OPS 9/96, ONSA 1997/3/102). Oznacza to, że nie można opierać interesu prawnego wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (por. post. NSA z 2 kwietnia 2008 r., II OZ 280/08, LEX nr 506870).
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca domagając się dopuszczenia go do udziału w charakterze uczestnika, swojego interesu prawnego nie wywodzi z normy prawa materialnego, która legła u podstaw wydania zaskarżonego aktu lecz opiera swoje prawo do udziału w toczącym się postępowaniu z uwagi na to, że podobnie jak skarżąca był wspólnikiem Spółki, za której zaległości podatkowe ponosi odpowiedzialność. Jakkolwiek zarówno wnioskodawca jak i skarżąca ponoszą odpowiedzialność za zaległości podatkowe tego samego podmiotu, to jednak związek ten nie stanowi o istnieniu interesu prawnego po stronie M. M., który uzasadniałby przyznanie mu statusu uczestnika postępowania.
Należy mieć na uwadze, że zaskarżony akt administracyjny dotyczy sprostowania oczywistej omyłki zawartej w decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, orzekającej o odpowiedzialności W. M., jako byłej wspólniczki Spółki. Nie jest to zatem rozstrzygnięcie, które w jakikolwiek sposób kształtuje sytuację prawną M. M., albowiem odnosi się wyłącznie do sytuacji prawnopodatkowej drugiego ze wspólników spółki jawnej.
W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego. Z tego względu interes prawny nie istnieje w sytuacjach, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej. Jeżeli akt stosowania normy prawa administracyjnego nie wywiera bezpośredniego wpływu na sytuację prawną danego podmiotu, wówczas nie można mówić o jego interesie prawnym (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r., III SA 1876/99, LEX nr 47938).
Co istotne, M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki zawartej w decyzji tego organu, orzekającej o jego odpowiedzialności jako byłego wspólnika Spółki. W tym postępowaniu, prowadzonym pod sygn. akt I SA/Gd 1532/17, które dotyczy samego wnioskodawcy, M. M. będzie mógł domagać się ochrony swych praw a wynik tego postępowania będzie miał realny i bezpośredni wpływ na jego sytuację prawnopodatkową.
W związku z powyższym wniosek M. M. nie podlegał uwzględnieniu, albowiem wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego nie dotyczy jego interesu prawnego, określonego w przepisie art. 33 § 2 p.p.s.a.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a, Sąd orzekł, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło