I SA/Gd 1553/17

Dnia 7 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w M. o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 stycznia 2018 r. o przyznaniu prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 26 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 stycznia 2018 r. o przyznaniu prawa pomocy. A Spółka z o.o. z siedzibą w M. – dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 26 września 2017 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowych. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał Skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 500 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałej części. Odpis postanowienia doręczono Skarżącej w dniu 15 stycznia 2018 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – karta 57 akt sądowych). W dniu 27 stycznia 2018 r. Skarżąca nadała w placówce pocztowej sprzeciw od powyższego postanowienia. W treści pisma Skarżąca zawarła również wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Skarżąca wyjaśniła, że choroba prezesa Spółki (grypa) uniemożliwiła bieżącą działalność, dlatego nie była w stanie skonsultować otrzymanego postanowienia z księgową. Wskazano również, że sprawami administracyjnymi Spółki zajmuje się wyłącznie jej prezes. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), uchybiony termin można przywrócić, jeżeli spełnione zostaną następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniosek taki zostanie wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, równocześnie ze złożeniem wniosku strona dokona czynności, dla której określony był termin, we wniosku uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też – w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego – odrzuceniu przez Sąd. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego. Skarżąca, wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu powołała się na chorobę, która uniemożliwiła prowadzenie bieżącej działalności. W ocenie Sądu przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie świadczą o braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a, polega na dopełnieniu przez stronę (jej pełnomocnika) obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 295/10, LEX nr 670948 i NSA z dnia 14 lipca 2010 r. sygn. akt I FZ 226/10, LEX nr 658416). Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 179/12, LEX nr 1138241). Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Z brakiem winy mamy zatem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Okolicznością taką nie jest w ocenie Sądu twierdzenie Skarżącej, że stan zdrowia uniemożliwił jej należyte działanie w sprawie. Jak już wyżej podkreślono, warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, przy czym winę pojmuje się w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności. Od strony postępowania należy bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu przez Skarżącą. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga, by w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. Sąd stanął na stanowisku, że twierdzenie Skarżącej, iż z uwagi na stan zdrowia nie była w stanie dochować terminu, nie może mieć wpływu na bieg terminów sądowych. W ocenie Sądu wskazane okoliczności dotyczące złego stanu zdrowia (choroby – grypy) nie mogą stanowić o braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca nie przedstawiła żadnych okoliczności pozwalających na dokonanie oceny, czy uchybienie terminu nastąpiło na skutek braku winy Skarżącej. Skarżąca we wniosku wskazała jedynie, że z uwagi na chorobę nie była w stanie prowadzić bieżącej działalności, natomiast nie przedłożyła zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego, że faktycznie zły stan zdrowia uniemożliwił wykonanie czynności, dla której termin został zakreślony. Sąd nie kwestionuje stanu zdrowia Skarżącej, jednakże zwraca uwagę na fakt, że Skarżąca w żaden sposób nie wykazała braku winy w niezachowaniu terminu. W szczególności Skarżąca nie wykazała, czy w okresie, kiedy miało miejsce uchybienie terminu pozostawała na zwolnieniu lekarskim, a także nie wykazała, czy w tym czasie mogła posłużyć się inną osobą. Twierdzenie, że sprawami administracyjnymi Spółki zajmuje się wyłącznie prezes, jest zdaniem Sądu w tych okolicznościach gołosłowne, bowiem z treści przedłożonej do akt sprawy informacji z Rejestru Przedsiębiorców (KRS) wynika, że zarząd Spółki jest wieloosobowy, a do składania oświadczeń woli w zakresie praw i obowiązków majątkowych Spółki oraz podpisywania w imieniu Spółki uprawniony jest każdy członek zarządu samodzielnie. Istotne jest również to, że Skarżąca nie przedłożyła żadnego dokumentu np. zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego wskazywane we wniosku okoliczności. Zdaniem Sądu strona należycie dbająca o swoje interesy może skorzystać z prawa ustanowienia pełnomocnika w sprawie lub posłużyć się inna osobą, np. członkiem rodziny lub pracownikiem – w tym przypadku księgową, z którą Skarżąca konsultowała treść otrzymanego postanowienia. W złożonym wniosku o przywrócenie terminu Skarżąca ograniczyła się jedynie do wskazania, że choroba uniemożliwiła jej działanie. W ocenie Sądu nieprzedstawienie żadnych dokumentów nie pozwala na przyjęcie, że brak winy w uchybieniu terminowi został uprawdopodobniony. Mając na względzie, że Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.